ANG BATIK NG BUWAN Maikling Kuwentong – Bayan Ng Bisaya

Mag-asawa ang araw at ng buwan. Marami silang mga anak na bituin. Gustunggusto ng araw na makipaglaro sa kanyang mga anak at ibig na ibig niyang yakapin ang mga ito ngunit pinagbawalan siya ng buwan sapagkat matutunaw ang mga bituin sa labis na init ng araw. Kinagagalitan ng araw ang mga anak kapag lumalapit sa kanya. Isang araw, nagtungo sa ilog ang buwan upang maglaba ng maruruming damit. Ipinagbilin niya sa asawa na bantayan ang mga anak ngunit huwag niyang lalapitan ang mga ito. Binantayan nga ng araw ang mga anak. Buong kasiyahan niyang pinanood ang mga ito habang naghahabulan. Nakadama siya ng pananabik at hindi siya nakatiis na hindi yakapin ang mga anak. Bigla niyang niyakap ang lipon ng maliliit na bituin nang madikit sa kanya ay biglang natunaw. Hindi naman nagtagal at umuwi n ang buwan. Nagtaka siya sapagkat malungkot ang asawa. Naisipan niyang bilangin ang mga anak ngunit hindi nya nakita ang maliliit kaya't hinanap niya ang mga ito kung saan-saan. Hindi niya matagpuan ang mga anak. Sa gayo'y sinumabatan niya ang asawa. "Niyakap mo sila? Huwag kang magsisinungaling!” Hindi na naghintay ng sagot ang buwan. Mabilis niyang binunot ang isang punong saging at tinangkang ipukol sa asawa na nakalimutan na ang kanyang kasalanan. Ang tanging nasa isp niya ay kung paano niya maipagtatanggol ang sarili sa asawang galit na galit. Dumampot siya ng isang dakot na buhangin at inihagis sa nukha ng buwan at dahilan sa nangyari ay nagkaroon ng batik ang mukha ng buwan. Hinabol ng buwan ang araw upang makaganti sa ginawa nito sa kanya at hanggang ngayon ay hinahabol pa rin ng buwan ang araw.

Nakiusap din silang ibalik na ang dating ganda ng karagatan at gayundin ang mga isda. ang mga tao ay masaya at masaganang namumuhay. Mapagpala ang kalikasan sa kanila. Nagalit ang diwata sa kasakiman ng mga tao kaya't mula noon ay wala nang mahuli kahit na isda ang mga tao. Gumamit sila ng dinamita kaya't labis na napinsala ang mga isda. ibig nilang makahuli ng maraming-maraming isda upang magkamal ng maraming salapi. Nanaganang muli ang kabuhayan ng mga tao.Bayan Ng Ilocos Sa isang nayon. Mula nang sila'y humingi ng tawad sa diwata ay bumalik na ang ganda ng karagatan at muling dumami ang mga isda. May isang diwatang nagbabantay at nag-aalaga sa mga isda at ito'y nalalaman ng mga taganayon. pati ang maliliit ay namatay. Ngunit may mga taong sakim. .ANG DIWATA NG KARAGATAN Kuwentong . Ang pangunahing hanapbuhay nilay ay ang pangingisda. Nangako sila na hindi na gagamit ng anumang makasisira sa kalikasan. Nagpulong ang mga taganayon at napagpasyahan nilang humingi ng tawad sa diwatang nangangalaga sa karagatan. Sagana sa maraming isda ang karagata. Naghirap at nagutom ang mga tao at naging pangit na rin ang karagatan na dati'y sakdal ganda.

Sila po ang nagbigay sa akin ng kayamanan. "Hindi po ako namatay. "Hindi ba't itinapon ka na sa dagat?" nagtatakang tanong ng sultan kay Pilandok. Si Pilandok ay nahatulang ikulong sa isang kulungang bakal at itapon sa dagat dahil sa isang pagkakasalang kanyang ginawa. "Marahil ay nasisiraan ka ng bait. Nakasukbit sa kanyang baywang ang isang kumikislap na ginituang tabak. ang sultan ay nanggilalas nang makita si Pilandok sa kanyang harap na nakasuot ng magarang kasuotan ng sultan. mahal na Sultan." ang wika ng sultan. Pagklipas ng ilang araw.NAGING SULTAN SI PILANDOK kuwentong bayan ng Maranaw Ang kinagigiliwang Juan ng katagalugan ay may katumbas sa mga Maranaw ." ang magalang na tugon ni Pilandok." ang sabi ng ayaw maniwalang sultan. mahal na sultan sapgkat nakita ko po ang aking mga ninuno sa ilalim ng dagat nang ako'y sumapit doon." "Kasinungalingan po iyan! Bakit po naririto ako ngayon? Ako na ipinatapon ninyo sa gitna ng . "Siya pong tunay. Sino po ang magnanais na mamatay sa isang kahariang masagana sa lahat ng bagay?" ang paliwanag ni Pilandok.si Pilandok. "Nalalaman ng lahat na walang kaharian sa ilalim ng dagat. "Paanong nangyaring ikaw ay nasa harap ko at nakadamit nang magara? Dapat ay patay ka na ngayon.

"Hintay. Ako po'y aalis na at marahil ay hinihintay na ako ng aking mga kamag-anak. "Hindi po ito dapat mlaman ng inyong mga ministro. Wala nang katahimikan sa kanilang bahay sapagkat halos araw-araw ay nag-aaway sila. "Sino po angmamumuno sa kaharian sa inyong pag-alis?" ang tanong ni Pilandok." sansala ng sultan kay Pilandok. Dapat daw ay mag-isang pupunta roon ang ultan sa loob ng isang hawla." ang sabi ng sultan. mahal na Sultan. Sila'y sina Adlaw at Bulan." ang paliwanag ni Pilandok." Tatawagin na sana ng sultan ang mga kawal ngunit pinigil siya ni Pilandok at pinagsabihangwalang dapat makaalam ng bagay na iyon. "Kung gayon ay ilagay mo ko sa loob ng hawla at itapon mo ako sa gitna ng dagat. "Isama mo ako at nais kong makita ang aking mga ninuno. Basta't ipagkaloob ninyo sa akin ang inyong korona. Pag nakita ang mga ito ng inyong kabig ay susundin nila ako. Hindi nagtagal ay pumayag na rin si Adlaw na makipaghiwalay sa kasunduang isasamang lahat ni Bulan ang mga anak na bituin at hindi na pakikita sa ." Umakmang aalis na si Pilandok. Pilandok. Kwentong bayan ng Tinggiyan Sina Adlaw at Bulan Noong unang panahon ay may mag-asawang may mabuting pagpapasunuran at pagmamahalan. Pagdating sa gitna ng dagat ay inihagis ang hawlang kinalululanan ng sultan. singsing at espada." "Ano ang nararapat kong gawin?" ang usisa ng sultan. Nagkaanak sila ng maraming bituin." Sandaling nag-isip ang sultan at nakangiting nagwika. Kaagad lumubog ang hawla at namatay ang sultan. Hindi na nakatiis si Bulan at ipinasya niyang makipaghiwalay sa asawa na lalo namang ikinagalit ni Adlaw. Ibinigay na lahat kay Pilandok ang hinihingi at isinakay sa isang bangka. Kinausap ni Adlaw si Bulan at sinabi sa asawa na pagpapatayin nila ang iba nilang mga anak upang lumuwag ang kanilang tirahan. ang sultan ng mga sultan at ang iba ko pang kamag-anak. Mula noon si Pilandok na ang naging sultan. Mag-iiwan ako ngayon din ng isang kautusang ikaw ang pansamantalang hahalili sa akin." ang pigil ni Pilandok.dagat." ang tugon ni Pilandok. Napansin ni Adlaw na lubha ng masikip sa kanilang bahay sapagkat patuloy na nagaanak si Bulan." "Hintay. "Kapag nalaman po ng iba ang tingkol sa sinabi ko sa inyong kaharian sa ilalim ng dagat ay magnanais silang magtungo rin doon. "May kaharian po sa ilalim ng dagat at ang tanging paraan sa pagtungo roon ay ang pagkulong sa hawla at itapon sa gitna ng dagat.Tinutulan ni BUlan ang mungkahi ni Adlaw at ito ang naging dahilan ng mainit nilang pagkakagalit. "Gagawin kitang pansamantalang sultan. "Ililihim po natin ang bagay na ito. Pumayag naman ang sultan. Ako na ikinulong pa ninyo sa hawla ay naririto ngayon at kausap ninyo.

‘ . Kaya mula noon. makikitang nag-iisang sumusikat si Adlaw (Araw) sa araw at sa gabi naman ay lumilitaw si Bulan (Buwan) kasama ang mga anak na bituin. Kapag ang dating mag-asawa'y nagkakatagpo ay lalong tumitindi ang poot ni Adlaw kay Bulan kaya hinahabol niya ito na nagiging dahilan ng eclipse.kanya ang mag-iina.

Kailangan daw mag-alay ng bigay-kaya (dowry) ang mga magulang ni Lam-Ang bago makuha si Ines. inakyat ni Lam-Ang ang bundok at natagpuan ang bangkay ng ama niya.Ti Biag Ni Lam-Ang’ : Ang Buhay Ni Lam-Ang SIYAM na buwan bago siya isinilang sa isang maharlikang pamilya. Sa kabilang dako. Humanga nang matindi si Ines sa lakas at tibay ng loob ni Lam-Ang kaya pumayag siya agad na maging asawa nito. ikinasal sina Lam-Ang at Ines. Subalit alinlangan pa ang mga magulang ng dalaga. Pagkaraan ng 3 taon. Sa Kandon. mga alahas. napatay ang ama. pinatay niya ang bawat isa sa mga masamang Igorot. Ginamit niya ang kapangyarihan niya sa hiwaga at nabatid niya na ang magiging asawa niya ay si Ines. Patungo na siya duon nang nadaanan niya ang isang batong dambuhala (stone giant ) na sumisira sa palay at tabako sa mga bukid. Pagbalik niya sa Kandon kasama ng kanyang ina. nagimbal ang mga magulang ni Ines sa dami ng kayamanang dala niya. umapaw ang ilog sa kapal ng putik at dugo na nahugas mula sa kanyang katawan. isang babaeng taga-Kandon. pinugot ang kanyang ulo at isinabit sa gitna ng nayon ng mga Igorot bilang gantimpala at parangal sa kanilang pangkat. upang makalapit sa bahay. Pagod na pagod siya pagbalik sa bahay. dinatnan niyang nakapaligid sa bahay ni Ines ang libu-libong lalaki na lumiligaw sa dalaga.sapagkat ito nga ang naging pangalan niya . pinugutan niya ng ulo. at naghanda ng isang bangka na balot ng ginto. Lahat ng isda sa ilog ay namatay. gamit ang tangi niyang sandata isang sibat. namundok ang kanyang ama upang sugpuin ang isang masamang pangkat ng mga Igorot. Sa kasamaang-palad. Pati ang mga palaka at iba pang hayop na umahon mula sa tubig ay namatay lahat sa pampang. Kasama ang kaiba at mabuting pangkat ng mga Igorot. nagulat ang ina pagkatapos nang biglang lumaki ang sanggol at agad-agad nagsalita. napilitan si Lam-Ang na lumakad sa mga ulo ng mga lumiligaw hanggang umabot siya sa isang bintana. Minabuti niyang maligo muna at sumisid sa ilog Amburayan. Pumayag si Lam-Ang at ipinangakong babalik siya pagkaraan ng isang linggo. Gamit ang kalasag na pilak na minana sa ama. kasama ng kanyang ina at ng mga handog at iba pang yaman. kung saan siya pumasok sa bahay. ipinahayag ni Lam-Ang sa ina na mag-aasawa na siya. Humangos siya pabalik sa ina. isang munting nayon sa hilaga. mga estatua at iba pang mamahaling bagay. Bilang ganti. Kinabukasan. Pinuno niya ito ng iba pang ginto. Noong araw ding iyon. Siksikan silang lahat at.na mamumundok din siya upang matuklas kung ano ang nangyari sa kanyang ama. nilabanan niya at pinatay ang dambuhala. Tapos. Kaginsa-ginsa. . Isinumpa ni Lam-Ang .

kaya nagdasal siya at nanawagan sa mga diyos. ang dambuhalang halimaw na pating. . Inipon niya ang mga buto ni Lam-Ang na inanod ng dagat sa pampang. silang mag-asawa at ang kanilang anak ay pinatawan ng mga diyos ng walang katapusang buhay. at sa kanyang mga ninuno. Subalit bahagya pa lamang nakalubog si Lam-Ang nang biglang umahon si Berkakan. Pagsapit ng takdang araw. Tatlong araw lumuha si Ines bago siya nagkalakas na lumabas at sundin ang mga habilin ng mga diyos. Habang ibinubulong ni Ines ang mga panalangin. pati na ang habilin ng pag-asa na sagot sa kanya ng mga diyos. at sinakmal ang bayani. pati na sa mga kalapit sa paligid. Sinagot naman siya at binigyan ng pag-asa. Napahagulhol si Ines: Patay na si Lam-Ang. binalot niya ang mga buto sa pulang sutla. dumumog ang lahat ng tao sa nayon. At sila ay namuhay sa sagana ng mga bukid ng palay habang panahon. ang mga pahiwatig ng kanyang pagkamatay. nakita ni Ines lahat ng pahiwatig na isiniwalat ni Lam-Ang. Isiniwalat ni Lam-Ang ang lahat kay Ines: Ang hirap na susuungin niya. Batid ni Lam-Ang na ikamamatay niya ang gagawin. at nanginig ang kanilang anak na lalaki. Dahil dito at iba pang giting na ginawa ni Lam-Ang. Sa bahay. lumitaw si Lam-Ang na buhay na muli. tumalikod at nagdasal nang nagdasal. Isang araw. umuga ang hagdan. Sunod sa isiniwalat ni Lam-Ang. Bumagsak ang kalan. Ayon sa masamang panaginip. kailangan niyang pagdaanan ang makalumang gawi ng pahirap. upang saksihan ang pagsisid ni Lam-Ang sa gintong kabibi sa ilalim ng dagat.nagka-anak ng lalaki ang bagong mag-asawa. Pagkaraan ng ilang sandali lamang. at inuwi sa bahay. binangungot si Lam-Ang: Alang-alang sa kanyang anak. dapat siyang sumisid hanggang sa sahig ng dagat upang hanapin ang gintong kabibe. naririnig niyang unti-unting nabubuo uli ang kalansay at katawan.