ANG BATIK NG BUWAN Maikling Kuwentong – Bayan Ng Bisaya

Mag-asawa ang araw at ng buwan. Marami silang mga anak na bituin. Gustunggusto ng araw na makipaglaro sa kanyang mga anak at ibig na ibig niyang yakapin ang mga ito ngunit pinagbawalan siya ng buwan sapagkat matutunaw ang mga bituin sa labis na init ng araw. Kinagagalitan ng araw ang mga anak kapag lumalapit sa kanya. Isang araw, nagtungo sa ilog ang buwan upang maglaba ng maruruming damit. Ipinagbilin niya sa asawa na bantayan ang mga anak ngunit huwag niyang lalapitan ang mga ito. Binantayan nga ng araw ang mga anak. Buong kasiyahan niyang pinanood ang mga ito habang naghahabulan. Nakadama siya ng pananabik at hindi siya nakatiis na hindi yakapin ang mga anak. Bigla niyang niyakap ang lipon ng maliliit na bituin nang madikit sa kanya ay biglang natunaw. Hindi naman nagtagal at umuwi n ang buwan. Nagtaka siya sapagkat malungkot ang asawa. Naisipan niyang bilangin ang mga anak ngunit hindi nya nakita ang maliliit kaya't hinanap niya ang mga ito kung saan-saan. Hindi niya matagpuan ang mga anak. Sa gayo'y sinumabatan niya ang asawa. "Niyakap mo sila? Huwag kang magsisinungaling!” Hindi na naghintay ng sagot ang buwan. Mabilis niyang binunot ang isang punong saging at tinangkang ipukol sa asawa na nakalimutan na ang kanyang kasalanan. Ang tanging nasa isp niya ay kung paano niya maipagtatanggol ang sarili sa asawang galit na galit. Dumampot siya ng isang dakot na buhangin at inihagis sa nukha ng buwan at dahilan sa nangyari ay nagkaroon ng batik ang mukha ng buwan. Hinabol ng buwan ang araw upang makaganti sa ginawa nito sa kanya at hanggang ngayon ay hinahabol pa rin ng buwan ang araw.

Ang pangunahing hanapbuhay nilay ay ang pangingisda.Bayan Ng Ilocos Sa isang nayon. May isang diwatang nagbabantay at nag-aalaga sa mga isda at ito'y nalalaman ng mga taganayon. Mula nang sila'y humingi ng tawad sa diwata ay bumalik na ang ganda ng karagatan at muling dumami ang mga isda. . Nangako sila na hindi na gagamit ng anumang makasisira sa kalikasan. Ngunit may mga taong sakim. Nanaganang muli ang kabuhayan ng mga tao. Mapagpala ang kalikasan sa kanila. Naghirap at nagutom ang mga tao at naging pangit na rin ang karagatan na dati'y sakdal ganda.ANG DIWATA NG KARAGATAN Kuwentong . Nagpulong ang mga taganayon at napagpasyahan nilang humingi ng tawad sa diwatang nangangalaga sa karagatan. pati ang maliliit ay namatay. ibig nilang makahuli ng maraming-maraming isda upang magkamal ng maraming salapi. ang mga tao ay masaya at masaganang namumuhay. Nakiusap din silang ibalik na ang dating ganda ng karagatan at gayundin ang mga isda. Sagana sa maraming isda ang karagata. Gumamit sila ng dinamita kaya't labis na napinsala ang mga isda. Nagalit ang diwata sa kasakiman ng mga tao kaya't mula noon ay wala nang mahuli kahit na isda ang mga tao.

Sila po ang nagbigay sa akin ng kayamanan. "Hindi ba't itinapon ka na sa dagat?" nagtatakang tanong ng sultan kay Pilandok. Pagklipas ng ilang araw. Si Pilandok ay nahatulang ikulong sa isang kulungang bakal at itapon sa dagat dahil sa isang pagkakasalang kanyang ginawa." ang magalang na tugon ni Pilandok." "Kasinungalingan po iyan! Bakit po naririto ako ngayon? Ako na ipinatapon ninyo sa gitna ng ." ang wika ng sultan.NAGING SULTAN SI PILANDOK kuwentong bayan ng Maranaw Ang kinagigiliwang Juan ng katagalugan ay may katumbas sa mga Maranaw . ang sultan ay nanggilalas nang makita si Pilandok sa kanyang harap na nakasuot ng magarang kasuotan ng sultan. mahal na Sultan. "Marahil ay nasisiraan ka ng bait. Nakasukbit sa kanyang baywang ang isang kumikislap na ginituang tabak. Sino po ang magnanais na mamatay sa isang kahariang masagana sa lahat ng bagay?" ang paliwanag ni Pilandok." ang sabi ng ayaw maniwalang sultan. "Nalalaman ng lahat na walang kaharian sa ilalim ng dagat. "Paanong nangyaring ikaw ay nasa harap ko at nakadamit nang magara? Dapat ay patay ka na ngayon. "Hindi po ako namatay. "Siya pong tunay. mahal na sultan sapgkat nakita ko po ang aking mga ninuno sa ilalim ng dagat nang ako'y sumapit doon.si Pilandok.

Pag nakita ang mga ito ng inyong kabig ay susundin nila ako." "Hintay. Ako na ikinulong pa ninyo sa hawla ay naririto ngayon at kausap ninyo. "Ililihim po natin ang bagay na ito. Hindi nagtagal ay pumayag na rin si Adlaw na makipaghiwalay sa kasunduang isasamang lahat ni Bulan ang mga anak na bituin at hindi na pakikita sa ." sansala ng sultan kay Pilandok. Napansin ni Adlaw na lubha ng masikip sa kanilang bahay sapagkat patuloy na nagaanak si Bulan. "May kaharian po sa ilalim ng dagat at ang tanging paraan sa pagtungo roon ay ang pagkulong sa hawla at itapon sa gitna ng dagat. Kinausap ni Adlaw si Bulan at sinabi sa asawa na pagpapatayin nila ang iba nilang mga anak upang lumuwag ang kanilang tirahan. singsing at espada.Tinutulan ni BUlan ang mungkahi ni Adlaw at ito ang naging dahilan ng mainit nilang pagkakagalit.dagat. Basta't ipagkaloob ninyo sa akin ang inyong korona. "Kung gayon ay ilagay mo ko sa loob ng hawla at itapon mo ako sa gitna ng dagat." Tatawagin na sana ng sultan ang mga kawal ngunit pinigil siya ni Pilandok at pinagsabihangwalang dapat makaalam ng bagay na iyon. "Hintay. "Kapag nalaman po ng iba ang tingkol sa sinabi ko sa inyong kaharian sa ilalim ng dagat ay magnanais silang magtungo rin doon. Pumayag naman ang sultan. mahal na Sultan. Wala nang katahimikan sa kanilang bahay sapagkat halos araw-araw ay nag-aaway sila. Nagkaanak sila ng maraming bituin. ang sultan ng mga sultan at ang iba ko pang kamag-anak." Umakmang aalis na si Pilandok. Pagdating sa gitna ng dagat ay inihagis ang hawlang kinalululanan ng sultan. Mula noon si Pilandok na ang naging sultan. "Sino po angmamumuno sa kaharian sa inyong pag-alis?" ang tanong ni Pilandok. Kaagad lumubog ang hawla at namatay ang sultan. Kwentong bayan ng Tinggiyan Sina Adlaw at Bulan Noong unang panahon ay may mag-asawang may mabuting pagpapasunuran at pagmamahalan." ang sabi ng sultan. Dapat daw ay mag-isang pupunta roon ang ultan sa loob ng isang hawla. "Hindi po ito dapat mlaman ng inyong mga ministro. "Isama mo ako at nais kong makita ang aking mga ninuno. "Gagawin kitang pansamantalang sultan. Mag-iiwan ako ngayon din ng isang kautusang ikaw ang pansamantalang hahalili sa akin." Sandaling nag-isip ang sultan at nakangiting nagwika. Ako po'y aalis na at marahil ay hinihintay na ako ng aking mga kamag-anak. Ibinigay na lahat kay Pilandok ang hinihingi at isinakay sa isang bangka." ang tugon ni Pilandok. Hindi na nakatiis si Bulan at ipinasya niyang makipaghiwalay sa asawa na lalo namang ikinagalit ni Adlaw. Sila'y sina Adlaw at Bulan. Pilandok." ang pigil ni Pilandok." ang paliwanag ni Pilandok." "Ano ang nararapat kong gawin?" ang usisa ng sultan.

Kaya mula noon. ‘ .kanya ang mag-iina. Kapag ang dating mag-asawa'y nagkakatagpo ay lalong tumitindi ang poot ni Adlaw kay Bulan kaya hinahabol niya ito na nagiging dahilan ng eclipse. makikitang nag-iisang sumusikat si Adlaw (Araw) sa araw at sa gabi naman ay lumilitaw si Bulan (Buwan) kasama ang mga anak na bituin.

Kinabukasan.Ti Biag Ni Lam-Ang’ : Ang Buhay Ni Lam-Ang SIYAM na buwan bago siya isinilang sa isang maharlikang pamilya. Siksikan silang lahat at.sapagkat ito nga ang naging pangalan niya . Minabuti niyang maligo muna at sumisid sa ilog Amburayan. Kaginsa-ginsa. pinugot ang kanyang ulo at isinabit sa gitna ng nayon ng mga Igorot bilang gantimpala at parangal sa kanilang pangkat. Subalit alinlangan pa ang mga magulang ng dalaga. isang munting nayon sa hilaga. nagulat ang ina pagkatapos nang biglang lumaki ang sanggol at agad-agad nagsalita. at naghanda ng isang bangka na balot ng ginto. kasama ng kanyang ina at ng mga handog at iba pang yaman. nilabanan niya at pinatay ang dambuhala. isang babaeng taga-Kandon. nagimbal ang mga magulang ni Ines sa dami ng kayamanang dala niya. Kailangan daw mag-alay ng bigay-kaya (dowry) ang mga magulang ni Lam-Ang bago makuha si Ines. umapaw ang ilog sa kapal ng putik at dugo na nahugas mula sa kanyang katawan. Pagkaraan ng 3 taon. Patungo na siya duon nang nadaanan niya ang isang batong dambuhala (stone giant ) na sumisira sa palay at tabako sa mga bukid. Bilang ganti. Gamit ang kalasag na pilak na minana sa ama. Pinuno niya ito ng iba pang ginto. napilitan si Lam-Ang na lumakad sa mga ulo ng mga lumiligaw hanggang umabot siya sa isang bintana. ikinasal sina Lam-Ang at Ines. Pati ang mga palaka at iba pang hayop na umahon mula sa tubig ay namatay lahat sa pampang. Tapos. mga estatua at iba pang mamahaling bagay. Pagod na pagod siya pagbalik sa bahay. Lahat ng isda sa ilog ay namatay. Kasama ang kaiba at mabuting pangkat ng mga Igorot. Isinumpa ni Lam-Ang . Pagbalik niya sa Kandon kasama ng kanyang ina. upang makalapit sa bahay. dinatnan niyang nakapaligid sa bahay ni Ines ang libu-libong lalaki na lumiligaw sa dalaga. Humanga nang matindi si Ines sa lakas at tibay ng loob ni Lam-Ang kaya pumayag siya agad na maging asawa nito. kung saan siya pumasok sa bahay. Noong araw ding iyon. pinatay niya ang bawat isa sa mga masamang Igorot. pinugutan niya ng ulo. mga alahas. Sa kasamaang-palad. Humangos siya pabalik sa ina. napatay ang ama. Sa kabilang dako. gamit ang tangi niyang sandata isang sibat. Sa Kandon. namundok ang kanyang ama upang sugpuin ang isang masamang pangkat ng mga Igorot. . Pumayag si Lam-Ang at ipinangakong babalik siya pagkaraan ng isang linggo. inakyat ni Lam-Ang ang bundok at natagpuan ang bangkay ng ama niya. Ginamit niya ang kapangyarihan niya sa hiwaga at nabatid niya na ang magiging asawa niya ay si Ines. ipinahayag ni Lam-Ang sa ina na mag-aasawa na siya.na mamumundok din siya upang matuklas kung ano ang nangyari sa kanyang ama.

at nanginig ang kanilang anak na lalaki. naririnig niyang unti-unting nabubuo uli ang kalansay at katawan. Batid ni Lam-Ang na ikamamatay niya ang gagawin. Inipon niya ang mga buto ni Lam-Ang na inanod ng dagat sa pampang. Sinagot naman siya at binigyan ng pag-asa. kaya nagdasal siya at nanawagan sa mga diyos. At sila ay namuhay sa sagana ng mga bukid ng palay habang panahon. pati na ang habilin ng pag-asa na sagot sa kanya ng mga diyos. ang dambuhalang halimaw na pating. at sa kanyang mga ninuno. Isang araw. umuga ang hagdan. binangungot si Lam-Ang: Alang-alang sa kanyang anak. Pagkaraan ng ilang sandali lamang. kailangan niyang pagdaanan ang makalumang gawi ng pahirap. dumumog ang lahat ng tao sa nayon. Napahagulhol si Ines: Patay na si Lam-Ang. silang mag-asawa at ang kanilang anak ay pinatawan ng mga diyos ng walang katapusang buhay. pati na sa mga kalapit sa paligid. Habang ibinubulong ni Ines ang mga panalangin. lumitaw si Lam-Ang na buhay na muli. . binalot niya ang mga buto sa pulang sutla. Isiniwalat ni Lam-Ang ang lahat kay Ines: Ang hirap na susuungin niya. nakita ni Ines lahat ng pahiwatig na isiniwalat ni Lam-Ang. Tatlong araw lumuha si Ines bago siya nagkalakas na lumabas at sundin ang mga habilin ng mga diyos. dapat siyang sumisid hanggang sa sahig ng dagat upang hanapin ang gintong kabibe. Pagsapit ng takdang araw. Sunod sa isiniwalat ni Lam-Ang. at inuwi sa bahay. Bumagsak ang kalan. upang saksihan ang pagsisid ni Lam-Ang sa gintong kabibi sa ilalim ng dagat. ang mga pahiwatig ng kanyang pagkamatay.nagka-anak ng lalaki ang bagong mag-asawa. Subalit bahagya pa lamang nakalubog si Lam-Ang nang biglang umahon si Berkakan. at sinakmal ang bayani. Sa bahay. Dahil dito at iba pang giting na ginawa ni Lam-Ang. tumalikod at nagdasal nang nagdasal. Ayon sa masamang panaginip.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful