“PANAHON NG KASTILA SA PILIPINAS” Ang pananakop ng mga kastila sa Pilipinas ay isa na marahil sa pinaka mahalagang parte ng ating kasaysayan

. Tatlong daan at tatlumpung tatlong taon tayo sinakop ng mga kastila kaya’t di kataka taka na malaking bahagi n gating kasaysayan at kultura ay galling sa mga Espanyol. Nang manungkulan si Felipe bilang haring Felipe II ng Espanya, iniutos niya ang isang ekspedisyon na ang layon ay maka tuklas ng daan pabalik sa Espanya mula sa Pilipinas sa pamamagitan ng dagat pasipiko. Itinalaga ng hari si Miguel Lopez de Legazpi bilang pinuno ng ekspedisyon. Tumulak si Legazpi mula Navidad, Mexico noong Nobyembre 21,1564. Kasama niya sa ekspedisyong ito si Andres de Urdaneta na isa ng paring Agustino at magsisilbing pangunahing nabigante at tagapayong ispiritwal. Ang ekspedisyon ay binuo ng apat na barko at tatlong daan at walumpung tauhan. Bago tumulak ng ekspedisyon, nakatanggap si Legazpi ng isang selyadong sulat mula sa hari na kaniya lamang dapat basahin kapag sila ay nasa laot na. Sinunod ni Legazpi ang tagubilin at namangha sa nakasaad sa sulat. Nilalaman nito ang utos na ”Sakupin ang Pilipinas.” Wala silang magagawa kundi sundin ang utos. Sa kanilang paniniwala na ang kautusang ito ay para sa Diyos at simbahan. Dumaong ang pangkat ni Legazpi noong Pebrero 1565 sa isang pulo na malapit sa Cebu. Hindi naging maganda ang pagtanggap ng mga katutubo sa kanila kaya’t sila ay napilitang lumipat sa mga karatig pook hanggang sila ay makarating sa Bohol. Doon ay tinanggap sila ng maayos at noong Marso 16,1565 ay naganap ang sanduguan s pagitan ni Legazpi at Sikatuna, isa sa mga pinuno sa Bohol. Ito ay sinundan ng isa pang sanduguan din kay Sigala, isa paring pinuno sa Bohol. Ang Xebu ang naging unang pamayanang kastila at syudad sa Pilipinas. Una itong tinawag na San Miguel ngunit ng lumaon ay tinawag na Ciudad del Santisimo Nombre de Jesús. Natagpuan ang estatwa sa isang di nasunog na bahay Nang maganap ang pagsalakay nina Legazpi noong Abril 1565 kaya’t ipinangalan ito sa siyudad. Maraming suliranin ang hinarap ni Legazpi sa Cebu kaya’t nagdesisyun itong pumunta ng Panay at noong 1570 ay inutusan nito Mertin de Goiti na galugarin ang Hilagang Luzon. Matagumpay na nakarating si Martin de Goiti sa Maynila noong Mayo 24, 1570. Ang Mayinila ay munalad na noon sa pamumuno ni Raha Sulayman. Matagumpay na nasakop ni Legazpi ang maynila noong Mayo 19,1571. Itinatag niya ang isang pamahalaang lungsod at ginawa niya itong kabisera ng Pilipinas. Noong Hunyo 1,1574, sa bisa ng kautusan ni Hring Felipe, ang lungsod ng Maynila ay tinwag na Insigne y Siempre leal Ciudad (Distinguished and Ever Loyal City). Nagtatag si Legazpi ng pamahalaang lungsod o ayuntamiento na may dalawang alcalde, isang alguwasil mayor, 12 konsehal at isang iskribano o tagasulat. Mula sa Maynila, ang pagsakop sa ibang bahagi ng Luzon ay naging madali na para kay Legazpi. Nakatulong niya ang mga misionero sa pagsakop sa Luzon. Madali nilang nakuha ang pagtitiwala ng mga katutubo. Sa pangunguna ni Juan de Salcedo, apo ni Legazpi at ni Martin de Goiti, nasakop ng mga Kastila ang Timog at Kapatagang Luzon noong 1572. Pagkaraan noon, nasakop din nila ang buong Hilagang Luzon. Ang Sulu ay napuntahan naman ng Kastila noong 1636. Naitatag ni Gobernador Heneral Sebastian Hurtado de Corcuera ang isang kampaniento sa Jolo. Nagkaroon ng kasunduan ang mga taga-Sulu at mga Kastila na magtulungan kung may ibang dayuhang magtatangkang

Ang pinakamataas na pinuno ng Simbahang Katoliko sa Pilipinas noong panahon pa man ng Kastila ay ang Arsobispo. Tumanggap ang mga Sulanon ng pangangalaga at proteksyon ng Espanta at kanilang ginamit ang bandila ng Kastila. Ang pamahalaang itinatag niya sa Maynila ay ipinatupad din sa iba’t ibang bahagi ng kapuluan. Ang lahat ng opisyal ng Simbahan mula Arsobispo. Ang simbahan ay itinataguyod sa pamamagitan ng buwis ng taong bayan. Ang pamamahala ng batas at ng pagbibigay ng kaparusahan sa mga nagkasala ay sakop din ng simbahan at estado. Ang kapangyarihang panghukuman ng pangasiwang eklesiyastikal ay nasa hukuman ng Arsobispo. kakaw. Paring Hesuita noong 1581. Ang kasunduang nilagdaan noong abril 1851 ay nagtakda ng halos lubusang pagsanib ng Sultanato ng Sulu sa kahrian ng Espanta. Sinundan ito ng Pagdating ng iba pang Orden tulad ng Orden Franciscano noong 1577. Noong 1737.ad ng mga Deutch o Portugués. 1572. talko. Napakalaki ng papel ng Simbahan noong panahon ng kastila. ang mga misyonero ang nanguna sa pagtatatag ng mga kabayanan sa bawt bayan. sa pamamagitan ng mga misyonero. at Benedicto noong 1895. Ang simbahang at ang Estado ay may ugnayan. Pinahintulututan din ng Sultan ang mapayapang pagpasok ng mga paring Hesuita sa Jolo. Itinakda sa kasunduang ito ang pagpapanatili ng katahimikan at kapayapaan sa pamamagitan ng mapayapang paglutas ng anumang suliranin.Ang kasunduan ay naglalaman din ng pagkilala ng Pamahalaang Espanta sa lubusang kapangyarihan ng Sultan ng Sulu sa ilang mga pulo. Subali’t nagkaroon ng hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng dalawa hinggil sa pagpapatupad ng mga tadhana ng kasunduan. Ilokos.manakop sa naturang pool vatu. Noong 1647 ay sinalaky ng mga TagaSulu ang kabisayaan at ginipit ang mga mamamayan ng Zamboanga. Nagsimula ang Kristiyanismo nang dumating ang mga Kastila sa pamumuno ni Magellan noong 1521. Pangasinan. Bataan at ilan pang lalawigan sa Bisaya. Sakop niya ang pangangasiwa sa lahat ng mga gawaing pangrelihiyon sa buong kapuluan. Pangatlo. maaalala mo na nang dumating si Legazpi noong 1565 may kasama siyang limang paring Agustino na siyang nagpalaganap ng Kristiyanismo sa Cebu. Obispo at Kura paroko ay tumatanggap ng sahod buhat sa Estado. Namatay si Legazpi. Iloilo. ipinakilala nila ang mga bagong pananim at halaman tulad ng kamatis. Una. Maynila. Dahil sa ito ay naka sulat sa wikang Kastila at diyalekto ng taga-Sulu. Simula ng di pagkakaunawaan na ito. Recoleto noong 1606. naitatag ang pundasyon ng pangangailangang ispiritwal ng mga katutubo. Pangalawa. Noong agosto 20. nagpatuloy ang mga labanan sa pagitan ng mga Muslim at kastila at di gaanong nasakop ang Timog Mindanao. natuklasang hindi naging tama ang pagsasalin ng mga salitang Kastila sa diyalektong Suluanon. Humahawak siya ng kapangyarihang pulitikal at mayroon siyang mataas na katayuan sa lipunan. Sinasabing naitatag niya ang imperyong Kastila at malakas na ito nang siya ay pumanaw. sa tulong ng mga manggagawang . Ang Kura Paroko ay may pribilehiyong opisyal sa kapuluan. kamatsile. Panay. Paring Dominicano noong 1587. gayundin ang ilang uri ng hayop. pinya. Hindi din nagtagal ang kasunduan. isang kasunduan ang pinagtibay naman ni Sultan Alimud Din na nilagdaan nina datu Mohammed Ismael at Datu Ja’far at Gobernador General Fernando Valdes y Tamon sa Maynila. Ang lahat ng mga gawaing pangrelihyion sa buong Pilipinas ay sakop ng simbahan at ng estado.

Nakapagtapos sa dalawang bantog na kolehiyo at unibersidad ang mga Pilipinong kabilang sa Ilustrado o alta-sosyedad ng lipunan. lansangan. Maging ang dasal ay ipinasasaulo nrin. Kasama sa mga asignatura ang wikang Kastila. Nagtayo ang mga Kastila ng mga kolehiyo na katumbas ng mataas na paaralan sa ngayon. Itinatag ito ng mga Heswitas hanggang sa ito’y maging Ateneo de Manial. Di agad ito naisakatuparan ng pangasiwaan. Unang itinatag ang Colegio de Santa Potenciana noong 1589. Noong panahon ng mga Kastila. aritmetika. Kusang-loob nilang tinuruan ang mga mag-aaral na bumasa at sumulat. ang mga paaralang unang itinatag ay mga paaralang parokya na pinamahalaan ng mga pari. paaralang bokasyonal. Sunud-sunod nang itinatag ang colegio de San Ildenfonso sa Cebu noong 1595 at ang Colegio de San Jose sa Maynila noong 1601. Ang edukasyon sa panahon ng mga Kastila ay totoong naging makabuluhan. ang mga misyonero ay nagtayo ng mga tulay.kautubo. Ito’y dahil sa ang Escuela Pia ay naging unibersidad. magkwento at tumugtog ng mga instrumentong pangmusika. Sinundan ito ng Colegio de Santa Isabel noong 1632 at ang Colegio de Santa Rosa noong 1750. . ang dapat na unang itinayo nila ay mga paaralang primarya. Nangunguna ang Beaterio dela Comapaña de Jesus noong 1694 at ang Beaterio de Santa Catalina noong 1696. Ang unang paaralang itinatag ng mga pareng Heswitas para sa mga lalaki ay ang Colegio de Manila noong 1589. pagbasa. pagsulat. Nagtayo rin ng kolehiyo para sa mga babae. gusali. bagamat di naman nila nauunawaan ang kanilang sinasabi. Kung susundin ang mga unang utos ng hari ng Espanya. at paaralan pagkaguro sa mga kalalakihan. ang Colegio de Santisimo Rosario na itinatag ng ma pareng Dominikano ay siya ngayong kilalang-kilala bilang Universidad ng Santo Tomas. ang naging mga unang guro ng mga Pilipino ay ang mga misyonerong Kastila. Ito ang kolehiyo na kilala ngayon bilang Colegio de San Ignacio. Ang Universidad de santo Tomas ang itinuturing na pinakamatamdang pamantasan sa kapuluan na itinatag noong 1611. Hindi lamang iyon. Ipinasasaulo sa mga mag-aaral ang mga aralin. Di kalaunan ay nagtatag din ng mga pamantasan o unibersidad. Labas-pasok sa kanilang tainga ang pagmemorya ng mga dasal na tila sila mga lorong sunod lang nang sunod sa mga misyonero. Ang paulit-lulit na pagmememorya ay di naibigan ng mga nakararamik. Sinundan ito ng iba pang paaralan na mataas ang antas katulad ng paaralang sekundarya. mga paaralan at sistemang pang-irigasyon. Ang mga Pilipinong ito’y pinanday at hinubog ng mga pareng Hesuwita at Dominikano ay siyang nagbukas sa isipan ng mga Pilipino na gumawa ng hakbang upang makatulong sa kapwa Pilipino. Dahilan sa natutuhan nilang kaalaman ginising nila ang damdaming nasyonalismo ng mga Pilipino. Sila rin ang nagpatayo ng malalaking simbahang hanggang ngayon ay nasa paligid natin at nagtataguyod ng mga patakarang edukasyonal ng Espanya ayon sa batas noong 1555. relihyion. musika at pangangalakal. Hindi lamang mga kolehiyo ang itinatag ng mga Kastila kundi maging ang mga beateryo para sa mga babae.

Ang mga paring Misyonero ang una nating guro.Sheila Marie naval  . -. at ang mga paaralang kanilang itinatag na siyang pinagmulan ng kaalaman ng mga Pilipino’y siya ring pinagsimulan ng mga Pilipinong nakaunawa sa mga pagsasamantala at pagsikil ng ating mga kalayaan noong panahong iyon.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful