Proyekto Sa Filipino Bradly Jay C. Berroya III Ivory Mrs.

Loraya

Mga Agos sa Disyerto . sumunod sa mga magagaling na manunulat. at ang mga kataga ay waring makapaglalagos sa kalooban ng mambabasa. Lumaki siya sa Tayuman-Oroquieta. tinuloy niya hanggang maging isa siya sa mga sikat na pioneers ng Philippine literature sa pamamagitan ng pagpili ng Filipino bilang lenggwahe ng kanyang pagsusulat. Nakakuha siya ng parangal sa Palanca awards noong 1962. ay bunso sa labindalawang magkakapatid. Ang iba pa niyang mga gawa ay: Dugo sa Bukang-Liwayway . Nueva Ecija noong 1950's para magtrabaho sa University of Santo Tomas. ayon sa talambuhay na sinulat ni Gregorio C. Edrosa at Maria Magdalena K. at ang pagiging dean sa University of the Philippines Diliman. Nag-aral siya sa Santa Clara Primary School (na magiging Gomez Elementary School) at Magdalena Elementary School. malapit sa karerahan ng kabayo sa San Lazaro. Pomeroy na pinamagatang: "Ang Gubat: Isang Personal na Rekord ng Pakikilabang Gerilya ng mga Huk sa Pilipinas. palayaw ni Matute. sa mga kasalukuyang pangyayari na kung minsan ay nakalulugod at kung minsan ay nakaiinis." Talambuhay ni Genoveva Edroza Matute Karaniwang magtutuon siya sa isa o dalawang tauhan. Dizon. Namatay si Sicat noong 1997. pagkaraan ay sa Manila North High School (na Arellano High School ngayon). Sa mga matagumpay niyang kuwento. Siyam ang namatay sa kaniyang mga kapatid. at nakilala siya sa literary history bilang fictionist. Borlaza. Pagkatapos maging campus writer at literary editor ng The Varsitarian . o nagsasalita sa guniguni. Si Aling Bebang. pero pinarangalan sa huling pagkakataon sa pamamagitan ng National Book Award noong sumunod na taon para sa kanyang pagsasalin sa ginawa ni William J. Ang mga gawa ni Sicat. ay ilan lamang sa mga ginawa ni Sicat. at karamihan ay wala pang isang taon ang itinagal sanhi ng pagkakasakit. "Sikat" Sicat iniwan niya ang San Isidro. parehong gawa ni Sicat na isinadula sa isang pelikula. Rogelio R. at ang dula "Moses. at hindi dahil sa taglay na personal at panlabas na anyo. Moses". . Ang pingas o puntos ng tauhan ay maaaring nasa kapasiyahan nito. ang mga tauhan ay pumupukol ng mabibilis na salitaan. nagkolehiyo sa Philippine Normal School (na Philippine Normal University ngayon). at sa mga tauhang ito ay lalaruin niya ang banghay at gusot ng kuwento. na nagpabangon sa nakagawiang literature natin at nagpamulat sa atin sa kalagayan ng ating lipunan. "Impeng Negro" at "Tata Selo". at noong 1965 lumabas bilang antolohiya.Talambuhay ni Rogelio Sikat Isinilang noong 1940. at sa pamamagitan nag pagtalikod sa mga pag-alala at pakikipagtagpo sa mga "Western writers". unang nakita sa magasin na Liwayway. Pagsalunga: Piniling Kuwento at Sanaysay . playwright at professor. hanggang matapos ang masterado sa Filipino at doktorado sa edukasyon sa Unibersidad ng Santo Tomas. Sumasabay din ang mga kuwento ni Aling Bebang. at supling nina Anastacio B. at kung ano man ang epekto nito sa mambabasa y mauugat sa lalim ng pagkaunawa ng manunulat sa kaniyang pinapaksa. Sumulat siya ng ilang dekada. Hindi naglaon ay nakitira siya sa kaniyang ale na kapatid ng kaniyang ama doon sa Felix Huertas. Maynila hanggang makatapos ng elementarya.

Ulap at Mangingisda. Sampaguita at Lipang Kalabaw. tumaas ang kanyang posisyon bilang katulong ng patnugot at sa huli. siya ay mahusay na tagapagsaling-wika at makata. Ang pinaka-obra maestra ni Rosario ay angAloha na kasama sa katipunang 50 Kwentong Ginto ng 50 Batikang Kwentista. Kalipunan ng mga Kuwentista at Kalipunan ng mga Dalubhasa ng Akademya ng Wikang Tagalog. Si Dianzon ang nakatuklas kay Ildefonso nang mabasa niya ang tula ng pag-ibig na sinulat ni Ildefonso. Manika ni Tadeo. Afan at iba pa. Nahilig si Ildefonso sa pagsusulat ng mga tula dahil sa kanyang pinsang si Leonardo Dianzon na isang makata na naglalathala sa babasahing Ang Mithi. Naging Pangulo siya ng Samahang Ilaw at Panitik. Kasama sina Cirio H. Kaisa-isang anak siya nina Andres Santos at Atanacia Santiago. Talambuhay ni Ildefonso Santos Si Ildefonso P. Ang ilan sa kanyang mga akda ay Ako'y Mayroong Isang Ibon. Naging manunulat siya ng "Ang Democracia" noong 1915 at nang kinalaunan ay nagsulat din siya para sa Taliba. Doon na nagsimula ang kanyang pagsulat ng mga tula. Santos ay isang makata na isinilang sa bayan ng Malabon. Nakita sa kanyang mga akda ang palatandaan ng paghihimagsik sa kinamulatang tradisyon ng maikling kuwento. Ang Guryon. Ang Dalagang Matanda. Taong 1917 naman ng magsimula siyang sumulat saTaliba. Sa Tabi ng Dagat. 1936. Ginamit niyang sagisag-panulat ang Ilaw Silangan. Nagsulat din siya para sa Photo News. Jr. Kabibi at Tag-init. Nagturo rin siya sa Baguio Vocational Normal School. Hindi lamang siya guro. Rosario sa gulang na 42 noong Nobyembre 26. 1894. si Rosario ay isa sa mga pangunahing taga-ambag sa Liwayway. Ang ilan sa kanyang mga tula na mababanggit ay Tatlong Inakay. Siya ang kinilalang Ama ng Maikling Kuwentong Tagalog. Hernandez. Kahanga-hanga ang kariktan ng kanyang mga tula dahil sa pananalitang ginamit niya. Bulaklak ng Bagong Panahon at iba pa. siya ang kauna-unahang nagturo ng Pilipino sa National Teacher's College. Sa Taliba. siya ang nagbigay ng tiyak na anyo sa maikling katha bilang isang uri ng kathang pampanitikan. Maynola noong Oktubre 17. na Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Arkitektura noong taong 2000. Siya ay ama ni Ildefonso P. Arsenio R. ngunit puna ng diwa at damdamin. Binawian ng buhay si Deogracias A. Santos. sa nayon ng Baritan noong ika23 ng Enero. Natapos si Ildefonso Santos ng kursong edukasyon. Nang simulang ipaturo ang Pambansang Wika.Talambuhay ni Deogracias Rosario Si Deogracias A. Aloha. May mga tanaga rin siyang naisulat tulad ng Palay. na naglulunsad ng buwanang patimpalak para sa tula at maiikling kwento. Si Iñigo Ed Regalado ay humanga rin kay Ildefonso. Ayon sa mga kritiko. ay naging patnugot. Amado V. Gabi. Nagsimulang magsulat noong 1915 sa Ang Demokrasya. Isa raw siya sa mahusay at maingat magsulat ng mga tula avon sa mga kritiko. 1897. Ang kanyang mga tula ay simple at karaniwan. Si Ildefonso Santos ay isa sa mga kinikilalang manunulat sa Tagalog noong panahon ng Amerikano. Rosario ay isinilang sa Tondo. . Panganiban.

at 1984. Siya rin ang editor at bumuo ng mga antolohiyang gaya ng Mga Piling Akda ng KADIPAN (1964). Maring (1908). Bata. Nagtapos siya sa Emilio Jacinto Elementary School noong 1958. 1974. ang kaniyang kauna-unahang koleksiyon ng mga kuwento. 1963. 1967. na ang pangunahing layunin ay patalsikin ang mga Amerikano. Buhok ni Ester (1914). Buhay (1909). unang gantimpala (1957). at Bata. ang kanyang script para sa Bulaklak ng City Jail ay nagwagi bilang Best Story-Best Screenplay sa Metro Manila Film Festival. at Star Awards. pero nakalikha na rin siya ng ilang akdang-pampelikula. ang mga akda niya ay nasa anyong nobela o maikling kwento. Film Academy Awards. Pagkatapos ng digmaan. Kadalasan. gaya ng Kahapon. 1960. Timpalak Pilipino Free Press (1969). Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (1992) mula sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). Ngayon at Bukas(1902). Kabilang sa kaniyang mga aklat ang Bugso. Talambuhay ni Lualhati Bautista Si Lualhati Bautista ay isang bantog na babaeng Filipinong manunulat. At nang dumating ang mga Amerikano. at 1967). ngunit nag-drop out bago man niya matapos ang kanyang unang taon. bumuo siya ng samahan ng mga dating katipunero. at sa Torres High School noong 1962. Nadakip at ikinulong si Tolentino ng mga Espanyol. 1964. . Napili nila ang Kuweba Pamitinan na maging himpilan. at lumikha ng mga dakilang akda. 1965. Manunulat: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) at Parnasong Tagalog ni Alejandro G. Mga Agos sa Disyerto (edisyong 1965. Ilan sa mga nobela niya ang: Gapo. ibinaling ni Tolentino ang pansin sa pagsulat ng literatura. at krititiko ng kaniyang panahon. Abadilla (1973). Pang-alaalang Gawad Balagtas (1969). 1983). Hulugan mo Ako ng Sundang (pangatlong gantimpala. 1945.Talambuhay ni Aurelio Tolentino Kasamang ni Tolentino si Andres Bonifacio sa paghahanap ng kanilang mga lihim na kuta sa kabundukan ng Montalban at San Mateo. Buwan. at 1974). kuwentista. Timpalak ng KADIPAN. mananaysay. Pa'no Ka Ginawa? na nakapagpanalo sa kanya ng Palanca Award ng tatlong beses: noong 1980. 1982) at Buwan. Tinawag niya ang samahan na Junta de Amigos. Dekada '70. Bagong Cristo (1907). Manila noong Disyembre 2. at 1993). Nakatanggap din siya ng dalawang Palanca Award para sa dalawa sa kanyang mga maikling kwento: Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candelabra (unang gantimpala. Rizal. noong magsimula ang himagsikan sa Pilipinas. Naging journalism major siya sa Lyceum of the Philippines. Timpalak Liwayway sa Nobela (1964. Pinanganak si Lualhati Bautista sa Tondo. Noong 1984. Humakot ng parangal si Abueg tulad ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1959. Talambuhay ni Efren Abueg Si Efren Abueg ang isa sa mga iginagalang na nobelista. hanggang matuklasan ito ng mga Espanyol noong 12 Abril 1895. 1983.

Naging professor din siya sa Far eastern University. Talambuhay ni Dominador Mirasol Nasa hulma ng kuwento ng Exodo ang nobelang Ginto sa Kayumangging Lupa ni Dominador Mirasol. sa Centro Escolar University. ay isang Pilipinong manunulat ng higit sa 25 na libro. Sa naturang nobela. Siya ay napabilang sa Don Carlos Palanca Memorial Awards Hall of Fame noong 1996. Si Medina ay pinanganak noong Disyembre 1. Francisco Baltazar's Orosman at Zafira (1991) at Moog and Alaga (1993). higit na ipinamalas ni Mirasol ang pagsusuri sa kalagayang panlipunan. Karamihan dito ay mga nobela at libro sa kritisismo. . Jr. D. Medina.Talambuhay ni Buenaventura Medina. partikular sa aping kalagayan ng mga magsasaka sa Gitnang Luzon noong dekada `50. Nagtrabaho din siya bilang editor ng mga magasin gaya ng Free Press. at De La Salle University. Pinarangalan din siya ng South East Thailand. Nagtapos siya ng BA at MA sa Ingles sa Far Eastern University at Ph. Gantimpala (1972). tinaguriang mga "suwail" sa panitikan ng dekada `60. Isa sa mga gawa nito ang Saan Patungo ang Langay-langayan?. Jr. Sumulat siya ng mga dokumento na pinakita sa mga internasyonal na konperensya sa Japan at Thailand. The Primal Passion. Kilala si Mirasol bilang bahagi ng kilusang Agos. Kabilang sa mga nalimbag niyang gawa ay ang Pintig (1969). Ginantimpalaan din siya kanyang mga essay at maiikling kwento. Confrontations. Past and Present in Philippine Literature (1974). Si Buenaventura S. Ateneo De Manila University. nagwagi ng Tanging Gantimpala sa 1979 Gawad CCP para sa Nobela. 1928. Tagalog Literature in the Nineteenth (1976).

Kaya t kumuha ng leave si Regina sa pagtuturo upang mabantayan niya si Aida. Gusto ni Tony na i-urong na ang pagsampa ng kaso dahil sa kalagayan ngayon. sila ang laging mananaig. hindi nila nakamit ang hustisya. Nang umalis na ang Alkalde at Konsehal. Buhay sa buhay kumbaga. ipinagpilitan parin ni Regina na itutuloy niya ang pagsampa ng kaso. Ang malakas. Pinaalala rin ni Tony ang nangyari sa kaniyang ama. makapangyarihan. BALO.PANGANAY NIYANG ANAK. nag-usap si Tony at Regina.Moses Moses MOSES. Nung . TAGPUAN: SA KANILANG TAHANAN 3. Ang nais na lamang ni Tony ay mapatay ang anak ng Alkalde. ISANG MAESTRA TONY. ESTUDYANTE AIDA. Si Aida ay nagahasa ng anak ng Alkalde. ang hustisya ay hindi na nananaig. biglang dumating sa bahay nila ang Alkalde kasama ang isang Konsehal. Pero. at mayaman na ang hustisya. Kaya t nagpabili ng gamot si Regina kay Tony. Si Aida ngayo y hindi parin makapasok sa paaralan dahil siya y na-trauma at wala siyang maiharap na mukha sa kanayang mga kaklase.48 TAONG GULANG. Ngunit hindi pumayag si Regina dahil akala niya y hustisya ang mananaig. Nang namatay kasi ito.18 TAONG GULANG. Buod: Isang gabi. Naparoon sila upang humingi ng dispensa sa nagawa ng anak ng Alkalde at ninanais nila na i-urong na lamang ni Regina ang pagsampa sa kaso. ANAK NIYANG BABAE 2. MGA TAUHAN: REGINA CALDERON. MOSES 1. nag-uusap si Regina at Ana. sumulpot si Ana at sinabing sinusumpong nanaman si aida. Matapos ang usapan. kailangan ni Aida ng tranquilizer upang siya y kumalma.napag-usapan nila ang tungkol sa nangyari kay Aida. Tapos.

Nang nakarating na ang Alkalde. tinutukan niya ng baril si Tony ngunit tinabig ito ni Regina. na si Tony ay isa ng mamamatay-tao. ngayo y hinahabol na siya ng Alkalde at ng mga pulis. Pinagtulung-tulungan ng mga pulis si Tony. nagulat siya dahil hindi niya namalayang pasado alas-dos na ng umaga. Biglang dumating si Ben at tinanong niya kung nakaalis naba si Tony. At inamin ni Ben sa ina na may dalang baril si Tony dahil binabalak niyang patayin ang anak ng Alkalde.nakaalis na si Tony. Tugon naman ni Regina ay binili na ito ni Tony. SIMBOLISMO: Baril Sa akdang ito. Pinatay na ni Tony ang anak ng Alkalde. Takot na takot na kinwento ni Aida ang kaniyang panaginip. kahit anung pilit daw niya na humngi ng tawad ay patuloy parin pinapainom ng lason si Tony. sa hindi sinasadyang pangyayari ay nabaril ni Regina si Tony. Kinuha ni Regina ang baril at sinabing wag silang umalis dahil susuko si Tony. Naikwento ni Aida ang tungkol sa panaginip niya na pinapainom daw ng mga lagad ng anak ng Alklde ang kanyang kuya Tony ng lason. Ngunit heto rin ang magdadala sa kanila sa kapahamakan. Nagising si Aida at bumaba mula sa kwarto. Nagising mula sa pagkaka-idlip si Regina. nasabi ni Regina kay Ana na malaki na ang pinagbago ni Tony. biglang dumating si Tony na duguan. Sinabi ni Aida sa ina na hinahanap niya ang gamut. Nang kinukuha na ng mga pulis iyong baril sa kamay ni Regina. Sinabi ni aida na hindi siya makatulog. Sinabi niya na tumawag na si Ben ng taksi dahil parating na sila. kaya t tinimplahan siya ni Regina ng gatas. Dumiretso siya sa cabinet at naghahanap ng gamot ngunit natabig niya ang isang bote ng gamut at ito y nabasag. ang masaklap pa sa panaginip na iyon ay ininom ni Tony ang lason. . Tumugon si Regina. Nang matanong ni Regina kung anong oras na. 4. Ngunit sinabi ni Regina na mali ang nagawang paghihiganti ni Tony. Matapos ikwento ni Aida ang kaniyang panaginip na umabot hanggang umaga. At dinakip ng mga pulis si Regina dahil sa kasalanan niya. Iyon lamang daw ang paraan upang makuha ang hustisya. Binilin ni Tony si Ben na huwag itong ipagsasabi ngunit nagawang sabihin ito ni Ben. inaakala nila na ang baril ang sagot upang makamit ang hustisyang inaasam Mga tauhan.

Na ito ay para lamang sa may pera at mahirap. dapat ay walang mayaman at mahirap. Inilalarawan sa maikling kwento na kung gaano ka bagal Ang hustisya. Dapat din ay Huwag nating ilagay sa ating mga kamay ang batas. Hustisya. 6.5. Pagsusuri: Sa Hustisya. at karapatan bilang tao. Kakintalan (Impresyon ng Mambabasa) Dapat ay hindi natin inilalagay sa ating kamay ang hustisya. May pera ka man o wala. Iwasan nating marumihan ang ating Pangalan. Dahil siya ang higit na nakakaalam kung anong gagawin nya. Ipaubaya na lamang natin sa Diyos ang lahat. Layunin ng Awtor: Layunin niya na iparating sa mga mambabasa kung ano ang nangyayari sa ating batas. Na kapag wala kang pera ay Hindi mo makakamit agad agad ang hustisyang tinatamasa. karapatan Nating makamit ang hustisya kapag tayo ay naargabyado nang kung sinong tao. 7. . Matuto tayong Maging mahinahon at wag maghiganti sa mga taong nagkasala sa atin.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful