Proyekto Sa Filipino Bradly Jay C. Berroya III Ivory Mrs.

Loraya

malapit sa karerahan ng kabayo sa San Lazaro. Sa mga matagumpay niyang kuwento. "Impeng Negro" at "Tata Selo". tinuloy niya hanggang maging isa siya sa mga sikat na pioneers ng Philippine literature sa pamamagitan ng pagpili ng Filipino bilang lenggwahe ng kanyang pagsusulat. Nakakuha siya ng parangal sa Palanca awards noong 1962. nagkolehiyo sa Philippine Normal School (na Philippine Normal University ngayon). at hindi dahil sa taglay na personal at panlabas na anyo. at karamihan ay wala pang isang taon ang itinagal sanhi ng pagkakasakit. . Namatay si Sicat noong 1997. Hindi naglaon ay nakitira siya sa kaniyang ale na kapatid ng kaniyang ama doon sa Felix Huertas. Pagsalunga: Piniling Kuwento at Sanaysay . playwright at professor. Lumaki siya sa Tayuman-Oroquieta.Talambuhay ni Rogelio Sikat Isinilang noong 1940. sa mga kasalukuyang pangyayari na kung minsan ay nakalulugod at kung minsan ay nakaiinis. ayon sa talambuhay na sinulat ni Gregorio C. Borlaza. ay ilan lamang sa mga ginawa ni Sicat. at ang mga kataga ay waring makapaglalagos sa kalooban ng mambabasa. unang nakita sa magasin na Liwayway. at ang pagiging dean sa University of the Philippines Diliman. Sumulat siya ng ilang dekada. ang mga tauhan ay pumupukol ng mabibilis na salitaan. Siyam ang namatay sa kaniyang mga kapatid. palayaw ni Matute. Ang iba pa niyang mga gawa ay: Dugo sa Bukang-Liwayway . Ang mga gawa ni Sicat. Maynila hanggang makatapos ng elementarya. Pagkatapos maging campus writer at literary editor ng The Varsitarian . at kung ano man ang epekto nito sa mambabasa y mauugat sa lalim ng pagkaunawa ng manunulat sa kaniyang pinapaksa. Ang pingas o puntos ng tauhan ay maaaring nasa kapasiyahan nito. at noong 1965 lumabas bilang antolohiya. pero pinarangalan sa huling pagkakataon sa pamamagitan ng National Book Award noong sumunod na taon para sa kanyang pagsasalin sa ginawa ni William J. Nueva Ecija noong 1950's para magtrabaho sa University of Santo Tomas. Rogelio R. o nagsasalita sa guniguni. sumunod sa mga magagaling na manunulat. Moses". na nagpabangon sa nakagawiang literature natin at nagpamulat sa atin sa kalagayan ng ating lipunan." Talambuhay ni Genoveva Edroza Matute Karaniwang magtutuon siya sa isa o dalawang tauhan. pagkaraan ay sa Manila North High School (na Arellano High School ngayon). hanggang matapos ang masterado sa Filipino at doktorado sa edukasyon sa Unibersidad ng Santo Tomas. Edrosa at Maria Magdalena K. Nag-aral siya sa Santa Clara Primary School (na magiging Gomez Elementary School) at Magdalena Elementary School. "Sikat" Sicat iniwan niya ang San Isidro. at supling nina Anastacio B. at ang dula "Moses. Sumasabay din ang mga kuwento ni Aling Bebang. ay bunso sa labindalawang magkakapatid. parehong gawa ni Sicat na isinadula sa isang pelikula. at sa mga tauhang ito ay lalaruin niya ang banghay at gusot ng kuwento. at sa pamamagitan nag pagtalikod sa mga pag-alala at pakikipagtagpo sa mga "Western writers". Dizon. Si Aling Bebang. Pomeroy na pinamagatang: "Ang Gubat: Isang Personal na Rekord ng Pakikilabang Gerilya ng mga Huk sa Pilipinas. at nakilala siya sa literary history bilang fictionist. Mga Agos sa Disyerto .

Nagsulat din siya para sa Photo News. 1897. Arsenio R. Taong 1917 naman ng magsimula siyang sumulat saTaliba. Doon na nagsimula ang kanyang pagsulat ng mga tula. siya ay mahusay na tagapagsaling-wika at makata. Santos ay isang makata na isinilang sa bayan ng Malabon. siya ang nagbigay ng tiyak na anyo sa maikling katha bilang isang uri ng kathang pampanitikan. May mga tanaga rin siyang naisulat tulad ng Palay. Si Dianzon ang nakatuklas kay Ildefonso nang mabasa niya ang tula ng pag-ibig na sinulat ni Ildefonso. Ang Guryon.Talambuhay ni Deogracias Rosario Si Deogracias A. ay naging patnugot. Ang ilan sa kanyang mga akda ay Ako'y Mayroong Isang Ibon. tumaas ang kanyang posisyon bilang katulong ng patnugot at sa huli. Sa Taliba. Si Iñigo Ed Regalado ay humanga rin kay Ildefonso. Ginamit niyang sagisag-panulat ang Ilaw Silangan. Nahilig si Ildefonso sa pagsusulat ng mga tula dahil sa kanyang pinsang si Leonardo Dianzon na isang makata na naglalathala sa babasahing Ang Mithi. Kahanga-hanga ang kariktan ng kanyang mga tula dahil sa pananalitang ginamit niya. Kasama sina Cirio H. Ayon sa mga kritiko. Rosario sa gulang na 42 noong Nobyembre 26. Hernandez. Rosario ay isinilang sa Tondo. Gabi. Ang ilan sa kanyang mga tula na mababanggit ay Tatlong Inakay. Ulap at Mangingisda. Siya ang kinilalang Ama ng Maikling Kuwentong Tagalog. Nang simulang ipaturo ang Pambansang Wika. si Rosario ay isa sa mga pangunahing taga-ambag sa Liwayway. Naging manunulat siya ng "Ang Democracia" noong 1915 at nang kinalaunan ay nagsulat din siya para sa Taliba. na Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Arkitektura noong taong 2000. Nagsimulang magsulat noong 1915 sa Ang Demokrasya. Binawian ng buhay si Deogracias A. siya ang kauna-unahang nagturo ng Pilipino sa National Teacher's College. 1894. Bulaklak ng Bagong Panahon at iba pa. Isa raw siya sa mahusay at maingat magsulat ng mga tula avon sa mga kritiko. Ang pinaka-obra maestra ni Rosario ay angAloha na kasama sa katipunang 50 Kwentong Ginto ng 50 Batikang Kwentista. Afan at iba pa. Ang Dalagang Matanda. Talambuhay ni Ildefonso Santos Si Ildefonso P. Kaisa-isang anak siya nina Andres Santos at Atanacia Santiago. Hindi lamang siya guro. Maynola noong Oktubre 17. Nagturo rin siya sa Baguio Vocational Normal School. Amado V. sa nayon ng Baritan noong ika23 ng Enero. 1936. . Kabibi at Tag-init. Manika ni Tadeo. na naglulunsad ng buwanang patimpalak para sa tula at maiikling kwento. Aloha. Sa Tabi ng Dagat. Nakita sa kanyang mga akda ang palatandaan ng paghihimagsik sa kinamulatang tradisyon ng maikling kuwento. ngunit puna ng diwa at damdamin. Sampaguita at Lipang Kalabaw. Natapos si Ildefonso Santos ng kursong edukasyon. Kalipunan ng mga Kuwentista at Kalipunan ng mga Dalubhasa ng Akademya ng Wikang Tagalog. Siya ay ama ni Ildefonso P. Ang kanyang mga tula ay simple at karaniwan. Panganiban. Si Ildefonso Santos ay isa sa mga kinikilalang manunulat sa Tagalog noong panahon ng Amerikano. Jr. Naging Pangulo siya ng Samahang Ilaw at Panitik. Santos.

Talambuhay ni Lualhati Bautista Si Lualhati Bautista ay isang bantog na babaeng Filipinong manunulat. Naging journalism major siya sa Lyceum of the Philippines. ang mga akda niya ay nasa anyong nobela o maikling kwento. noong magsimula ang himagsikan sa Pilipinas. at Bata. . at 1993). Pinanganak si Lualhati Bautista sa Tondo. Hulugan mo Ako ng Sundang (pangatlong gantimpala. Manila noong Disyembre 2. at sa Torres High School noong 1962. Abadilla (1973). 1960. gaya ng Kahapon. 1982) at Buwan. Buwan. Film Academy Awards. at lumikha ng mga dakilang akda. Bagong Cristo (1907). Nagtapos siya sa Emilio Jacinto Elementary School noong 1958. at 1984. na ang pangunahing layunin ay patalsikin ang mga Amerikano. unang gantimpala (1957). ngunit nag-drop out bago man niya matapos ang kanyang unang taon. Pang-alaalang Gawad Balagtas (1969). Noong 1984. 1974. Manunulat: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) at Parnasong Tagalog ni Alejandro G. 1965. Mga Agos sa Disyerto (edisyong 1965. Ilan sa mga nobela niya ang: Gapo. Kabilang sa kaniyang mga aklat ang Bugso. Talambuhay ni Efren Abueg Si Efren Abueg ang isa sa mga iginagalang na nobelista. Napili nila ang Kuweba Pamitinan na maging himpilan. mananaysay. ibinaling ni Tolentino ang pansin sa pagsulat ng literatura. Siya rin ang editor at bumuo ng mga antolohiyang gaya ng Mga Piling Akda ng KADIPAN (1964). At nang dumating ang mga Amerikano. pero nakalikha na rin siya ng ilang akdang-pampelikula. Kadalasan. Pa'no Ka Ginawa? na nakapagpanalo sa kanya ng Palanca Award ng tatlong beses: noong 1980. Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (1992) mula sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). 1983. 1967. at krititiko ng kaniyang panahon. Nadakip at ikinulong si Tolentino ng mga Espanyol. 1964. Humakot ng parangal si Abueg tulad ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1959. at 1967). 1983). 1963. Timpalak Pilipino Free Press (1969). Tinawag niya ang samahan na Junta de Amigos. hanggang matuklasan ito ng mga Espanyol noong 12 Abril 1895. ang kanyang script para sa Bulaklak ng City Jail ay nagwagi bilang Best Story-Best Screenplay sa Metro Manila Film Festival. Rizal. bumuo siya ng samahan ng mga dating katipunero. at 1974). Dekada '70. kuwentista. Buhay (1909). at Star Awards. Pagkatapos ng digmaan. Buhok ni Ester (1914). 1945.Talambuhay ni Aurelio Tolentino Kasamang ni Tolentino si Andres Bonifacio sa paghahanap ng kanilang mga lihim na kuta sa kabundukan ng Montalban at San Mateo. Nakatanggap din siya ng dalawang Palanca Award para sa dalawa sa kanyang mga maikling kwento: Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candelabra (unang gantimpala. Bata. Maring (1908). Timpalak Liwayway sa Nobela (1964. Ngayon at Bukas(1902). Timpalak ng KADIPAN. ang kaniyang kauna-unahang koleksiyon ng mga kuwento.

. tinaguriang mga "suwail" sa panitikan ng dekada `60. Kilala si Mirasol bilang bahagi ng kilusang Agos. Ateneo De Manila University. Si Medina ay pinanganak noong Disyembre 1. sa Centro Escolar University. Sumulat siya ng mga dokumento na pinakita sa mga internasyonal na konperensya sa Japan at Thailand. The Primal Passion. Si Buenaventura S. higit na ipinamalas ni Mirasol ang pagsusuri sa kalagayang panlipunan. Karamihan dito ay mga nobela at libro sa kritisismo.Talambuhay ni Buenaventura Medina. Talambuhay ni Dominador Mirasol Nasa hulma ng kuwento ng Exodo ang nobelang Ginto sa Kayumangging Lupa ni Dominador Mirasol. Naging professor din siya sa Far eastern University. ay isang Pilipinong manunulat ng higit sa 25 na libro. Francisco Baltazar's Orosman at Zafira (1991) at Moog and Alaga (1993). Jr. Isa sa mga gawa nito ang Saan Patungo ang Langay-langayan?. Kabilang sa mga nalimbag niyang gawa ay ang Pintig (1969). Nagtapos siya ng BA at MA sa Ingles sa Far Eastern University at Ph. Jr. nagwagi ng Tanging Gantimpala sa 1979 Gawad CCP para sa Nobela. Ginantimpalaan din siya kanyang mga essay at maiikling kwento. Past and Present in Philippine Literature (1974). Siya ay napabilang sa Don Carlos Palanca Memorial Awards Hall of Fame noong 1996. Medina. 1928. partikular sa aping kalagayan ng mga magsasaka sa Gitnang Luzon noong dekada `50. D. Sa naturang nobela. at De La Salle University. Tagalog Literature in the Nineteenth (1976). Gantimpala (1972). Confrontations. Pinarangalan din siya ng South East Thailand. Nagtrabaho din siya bilang editor ng mga magasin gaya ng Free Press.

kailangan ni Aida ng tranquilizer upang siya y kumalma. TAGPUAN: SA KANILANG TAHANAN 3.48 TAONG GULANG. nag-usap si Tony at Regina. Ang nais na lamang ni Tony ay mapatay ang anak ng Alkalde. Si Aida ngayo y hindi parin makapasok sa paaralan dahil siya y na-trauma at wala siyang maiharap na mukha sa kanayang mga kaklase. ipinagpilitan parin ni Regina na itutuloy niya ang pagsampa ng kaso. Matapos ang usapan. Nung .Moses Moses MOSES. Si Aida ay nagahasa ng anak ng Alkalde. ESTUDYANTE AIDA. Tapos. Pinaalala rin ni Tony ang nangyari sa kaniyang ama. at mayaman na ang hustisya. hindi nila nakamit ang hustisya. biglang dumating sa bahay nila ang Alkalde kasama ang isang Konsehal. Pero. Buod: Isang gabi. Nang umalis na ang Alkalde at Konsehal. ANAK NIYANG BABAE 2. sumulpot si Ana at sinabing sinusumpong nanaman si aida. Buhay sa buhay kumbaga. MOSES 1. makapangyarihan.18 TAONG GULANG. ISANG MAESTRA TONY.napag-usapan nila ang tungkol sa nangyari kay Aida. MGA TAUHAN: REGINA CALDERON. Kaya t kumuha ng leave si Regina sa pagtuturo upang mabantayan niya si Aida. Gusto ni Tony na i-urong na ang pagsampa ng kaso dahil sa kalagayan ngayon. Ang malakas. BALO. sila ang laging mananaig. ang hustisya ay hindi na nananaig. nag-uusap si Regina at Ana. Ngunit hindi pumayag si Regina dahil akala niya y hustisya ang mananaig.PANGANAY NIYANG ANAK. Nang namatay kasi ito. Kaya t nagpabili ng gamot si Regina kay Tony. Naparoon sila upang humingi ng dispensa sa nagawa ng anak ng Alkalde at ninanais nila na i-urong na lamang ni Regina ang pagsampa sa kaso.

nagulat siya dahil hindi niya namalayang pasado alas-dos na ng umaga. sa hindi sinasadyang pangyayari ay nabaril ni Regina si Tony.nakaalis na si Tony. Sinabi ni aida na hindi siya makatulog. Naikwento ni Aida ang tungkol sa panaginip niya na pinapainom daw ng mga lagad ng anak ng Alklde ang kanyang kuya Tony ng lason. 4. SIMBOLISMO: Baril Sa akdang ito. na si Tony ay isa ng mamamatay-tao. inaakala nila na ang baril ang sagot upang makamit ang hustisyang inaasam Mga tauhan. Nagising mula sa pagkaka-idlip si Regina. Dumiretso siya sa cabinet at naghahanap ng gamot ngunit natabig niya ang isang bote ng gamut at ito y nabasag. Tumugon si Regina. Biglang dumating si Ben at tinanong niya kung nakaalis naba si Tony. kahit anung pilit daw niya na humngi ng tawad ay patuloy parin pinapainom ng lason si Tony. Ngunit heto rin ang magdadala sa kanila sa kapahamakan. Nagising si Aida at bumaba mula sa kwarto. kaya t tinimplahan siya ni Regina ng gatas. Nang matanong ni Regina kung anong oras na. biglang dumating si Tony na duguan. Sinabi ni Aida sa ina na hinahanap niya ang gamut. ang masaklap pa sa panaginip na iyon ay ininom ni Tony ang lason. Nang nakarating na ang Alkalde. . Binilin ni Tony si Ben na huwag itong ipagsasabi ngunit nagawang sabihin ito ni Ben. Takot na takot na kinwento ni Aida ang kaniyang panaginip. Nang kinukuha na ng mga pulis iyong baril sa kamay ni Regina. Matapos ikwento ni Aida ang kaniyang panaginip na umabot hanggang umaga. Tugon naman ni Regina ay binili na ito ni Tony. Sinabi niya na tumawag na si Ben ng taksi dahil parating na sila. Iyon lamang daw ang paraan upang makuha ang hustisya. Ngunit sinabi ni Regina na mali ang nagawang paghihiganti ni Tony. Kinuha ni Regina ang baril at sinabing wag silang umalis dahil susuko si Tony. At dinakip ng mga pulis si Regina dahil sa kasalanan niya. Pinagtulung-tulungan ng mga pulis si Tony. ngayo y hinahabol na siya ng Alkalde at ng mga pulis. At inamin ni Ben sa ina na may dalang baril si Tony dahil binabalak niyang patayin ang anak ng Alkalde. tinutukan niya ng baril si Tony ngunit tinabig ito ni Regina. nasabi ni Regina kay Ana na malaki na ang pinagbago ni Tony. Pinatay na ni Tony ang anak ng Alkalde.

Dapat din ay Huwag nating ilagay sa ating mga kamay ang batas. Iwasan nating marumihan ang ating Pangalan. May pera ka man o wala. Hustisya. Kakintalan (Impresyon ng Mambabasa) Dapat ay hindi natin inilalagay sa ating kamay ang hustisya. 7. .5. Inilalarawan sa maikling kwento na kung gaano ka bagal Ang hustisya. Na ito ay para lamang sa may pera at mahirap. dapat ay walang mayaman at mahirap. Ipaubaya na lamang natin sa Diyos ang lahat. 6. Dahil siya ang higit na nakakaalam kung anong gagawin nya. Pagsusuri: Sa Hustisya. Na kapag wala kang pera ay Hindi mo makakamit agad agad ang hustisyang tinatamasa. at karapatan bilang tao. Matuto tayong Maging mahinahon at wag maghiganti sa mga taong nagkasala sa atin. Layunin ng Awtor: Layunin niya na iparating sa mga mambabasa kung ano ang nangyayari sa ating batas. karapatan Nating makamit ang hustisya kapag tayo ay naargabyado nang kung sinong tao.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful