Proyekto Sa Filipino Bradly Jay C. Berroya III Ivory Mrs.

Loraya

Maynila hanggang makatapos ng elementarya. ang mga tauhan ay pumupukol ng mabibilis na salitaan. na nagpabangon sa nakagawiang literature natin at nagpamulat sa atin sa kalagayan ng ating lipunan. Siyam ang namatay sa kaniyang mga kapatid. Moses". playwright at professor. Dizon. Sa mga matagumpay niyang kuwento. pero pinarangalan sa huling pagkakataon sa pamamagitan ng National Book Award noong sumunod na taon para sa kanyang pagsasalin sa ginawa ni William J. at kung ano man ang epekto nito sa mambabasa y mauugat sa lalim ng pagkaunawa ng manunulat sa kaniyang pinapaksa. Nueva Ecija noong 1950's para magtrabaho sa University of Santo Tomas. Si Aling Bebang. at ang mga kataga ay waring makapaglalagos sa kalooban ng mambabasa. Pomeroy na pinamagatang: "Ang Gubat: Isang Personal na Rekord ng Pakikilabang Gerilya ng mga Huk sa Pilipinas. palayaw ni Matute. Borlaza. at nakilala siya sa literary history bilang fictionist. Sumulat siya ng ilang dekada. Nakakuha siya ng parangal sa Palanca awards noong 1962. "Sikat" Sicat iniwan niya ang San Isidro. pagkaraan ay sa Manila North High School (na Arellano High School ngayon). Namatay si Sicat noong 1997. Pagsalunga: Piniling Kuwento at Sanaysay . nagkolehiyo sa Philippine Normal School (na Philippine Normal University ngayon). Sumasabay din ang mga kuwento ni Aling Bebang. "Impeng Negro" at "Tata Selo". at sa mga tauhang ito ay lalaruin niya ang banghay at gusot ng kuwento. hanggang matapos ang masterado sa Filipino at doktorado sa edukasyon sa Unibersidad ng Santo Tomas. unang nakita sa magasin na Liwayway. . ay bunso sa labindalawang magkakapatid. Ang pingas o puntos ng tauhan ay maaaring nasa kapasiyahan nito. Ang mga gawa ni Sicat. Mga Agos sa Disyerto . Edrosa at Maria Magdalena K. parehong gawa ni Sicat na isinadula sa isang pelikula. sumunod sa mga magagaling na manunulat. Lumaki siya sa Tayuman-Oroquieta. ayon sa talambuhay na sinulat ni Gregorio C.Talambuhay ni Rogelio Sikat Isinilang noong 1940. ay ilan lamang sa mga ginawa ni Sicat. at ang dula "Moses. Nag-aral siya sa Santa Clara Primary School (na magiging Gomez Elementary School) at Magdalena Elementary School. at noong 1965 lumabas bilang antolohiya. at hindi dahil sa taglay na personal at panlabas na anyo. Ang iba pa niyang mga gawa ay: Dugo sa Bukang-Liwayway . at supling nina Anastacio B. sa mga kasalukuyang pangyayari na kung minsan ay nakalulugod at kung minsan ay nakaiinis. Hindi naglaon ay nakitira siya sa kaniyang ale na kapatid ng kaniyang ama doon sa Felix Huertas. at sa pamamagitan nag pagtalikod sa mga pag-alala at pakikipagtagpo sa mga "Western writers". at ang pagiging dean sa University of the Philippines Diliman. tinuloy niya hanggang maging isa siya sa mga sikat na pioneers ng Philippine literature sa pamamagitan ng pagpili ng Filipino bilang lenggwahe ng kanyang pagsusulat. o nagsasalita sa guniguni. at karamihan ay wala pang isang taon ang itinagal sanhi ng pagkakasakit. malapit sa karerahan ng kabayo sa San Lazaro. Rogelio R. Pagkatapos maging campus writer at literary editor ng The Varsitarian ." Talambuhay ni Genoveva Edroza Matute Karaniwang magtutuon siya sa isa o dalawang tauhan.

Talambuhay ni Deogracias Rosario Si Deogracias A. Santos ay isang makata na isinilang sa bayan ng Malabon. Ang kanyang mga tula ay simple at karaniwan. 1936. sa nayon ng Baritan noong ika23 ng Enero. Hindi lamang siya guro. siya ang nagbigay ng tiyak na anyo sa maikling katha bilang isang uri ng kathang pampanitikan. Nagsimulang magsulat noong 1915 sa Ang Demokrasya. Kalipunan ng mga Kuwentista at Kalipunan ng mga Dalubhasa ng Akademya ng Wikang Tagalog. Rosario ay isinilang sa Tondo. Naging Pangulo siya ng Samahang Ilaw at Panitik. tumaas ang kanyang posisyon bilang katulong ng patnugot at sa huli. Taong 1917 naman ng magsimula siyang sumulat saTaliba. Aloha. Binawian ng buhay si Deogracias A. Doon na nagsimula ang kanyang pagsulat ng mga tula. Si Ildefonso Santos ay isa sa mga kinikilalang manunulat sa Tagalog noong panahon ng Amerikano. Ang Dalagang Matanda. Ang pinaka-obra maestra ni Rosario ay angAloha na kasama sa katipunang 50 Kwentong Ginto ng 50 Batikang Kwentista. Gabi. Talambuhay ni Ildefonso Santos Si Ildefonso P. Ang ilan sa kanyang mga akda ay Ako'y Mayroong Isang Ibon. Hernandez. Sampaguita at Lipang Kalabaw. Rosario sa gulang na 42 noong Nobyembre 26. Ang ilan sa kanyang mga tula na mababanggit ay Tatlong Inakay. ay naging patnugot. siya ay mahusay na tagapagsaling-wika at makata. Afan at iba pa. Arsenio R. Ang Guryon. Siya ang kinilalang Ama ng Maikling Kuwentong Tagalog. . Kasama sina Cirio H. siya ang kauna-unahang nagturo ng Pilipino sa National Teacher's College. Maynola noong Oktubre 17. Si Dianzon ang nakatuklas kay Ildefonso nang mabasa niya ang tula ng pag-ibig na sinulat ni Ildefonso. Ayon sa mga kritiko. Nagturo rin siya sa Baguio Vocational Normal School. Natapos si Ildefonso Santos ng kursong edukasyon. si Rosario ay isa sa mga pangunahing taga-ambag sa Liwayway. Ginamit niyang sagisag-panulat ang Ilaw Silangan. Sa Tabi ng Dagat. Ulap at Mangingisda. Kahanga-hanga ang kariktan ng kanyang mga tula dahil sa pananalitang ginamit niya. Sa Taliba. na Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Arkitektura noong taong 2000. Nahilig si Ildefonso sa pagsusulat ng mga tula dahil sa kanyang pinsang si Leonardo Dianzon na isang makata na naglalathala sa babasahing Ang Mithi. 1897. Jr. Panganiban. na naglulunsad ng buwanang patimpalak para sa tula at maiikling kwento. 1894. Isa raw siya sa mahusay at maingat magsulat ng mga tula avon sa mga kritiko. Si Iñigo Ed Regalado ay humanga rin kay Ildefonso. Santos. Nakita sa kanyang mga akda ang palatandaan ng paghihimagsik sa kinamulatang tradisyon ng maikling kuwento. Bulaklak ng Bagong Panahon at iba pa. Naging manunulat siya ng "Ang Democracia" noong 1915 at nang kinalaunan ay nagsulat din siya para sa Taliba. Siya ay ama ni Ildefonso P. Nagsulat din siya para sa Photo News. ngunit puna ng diwa at damdamin. Nang simulang ipaturo ang Pambansang Wika. May mga tanaga rin siyang naisulat tulad ng Palay. Kabibi at Tag-init. Amado V. Manika ni Tadeo. Kaisa-isang anak siya nina Andres Santos at Atanacia Santiago.

Film Academy Awards. Abadilla (1973). 1983. Tinawag niya ang samahan na Junta de Amigos. 1965. 1982) at Buwan. Bata. ang kanyang script para sa Bulaklak ng City Jail ay nagwagi bilang Best Story-Best Screenplay sa Metro Manila Film Festival. Dekada '70. at 1967). Timpalak Pilipino Free Press (1969). 1974. Talambuhay ni Lualhati Bautista Si Lualhati Bautista ay isang bantog na babaeng Filipinong manunulat. at 1993). Ilan sa mga nobela niya ang: Gapo. Nadakip at ikinulong si Tolentino ng mga Espanyol. Noong 1984. bumuo siya ng samahan ng mga dating katipunero. kuwentista. Buhay (1909). Maring (1908). at lumikha ng mga dakilang akda. Talambuhay ni Efren Abueg Si Efren Abueg ang isa sa mga iginagalang na nobelista. 1960. pero nakalikha na rin siya ng ilang akdang-pampelikula. at krititiko ng kaniyang panahon. Mga Agos sa Disyerto (edisyong 1965. ngunit nag-drop out bago man niya matapos ang kanyang unang taon. Rizal. ang kaniyang kauna-unahang koleksiyon ng mga kuwento. 1963.Talambuhay ni Aurelio Tolentino Kasamang ni Tolentino si Andres Bonifacio sa paghahanap ng kanilang mga lihim na kuta sa kabundukan ng Montalban at San Mateo. At nang dumating ang mga Amerikano. Hulugan mo Ako ng Sundang (pangatlong gantimpala. Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (1992) mula sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). noong magsimula ang himagsikan sa Pilipinas. ang mga akda niya ay nasa anyong nobela o maikling kwento. Manunulat: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) at Parnasong Tagalog ni Alejandro G. Naging journalism major siya sa Lyceum of the Philippines. Timpalak Liwayway sa Nobela (1964. at Star Awards. na ang pangunahing layunin ay patalsikin ang mga Amerikano. Ngayon at Bukas(1902). Pang-alaalang Gawad Balagtas (1969). Kadalasan. Buwan. gaya ng Kahapon. Pagkatapos ng digmaan. Nakatanggap din siya ng dalawang Palanca Award para sa dalawa sa kanyang mga maikling kwento: Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candelabra (unang gantimpala. 1967. 1983). at Bata. Timpalak ng KADIPAN. Napili nila ang Kuweba Pamitinan na maging himpilan. at 1984. Buhok ni Ester (1914). 1964. Siya rin ang editor at bumuo ng mga antolohiyang gaya ng Mga Piling Akda ng KADIPAN (1964). mananaysay. unang gantimpala (1957). at 1974). Pa'no Ka Ginawa? na nakapagpanalo sa kanya ng Palanca Award ng tatlong beses: noong 1980. at sa Torres High School noong 1962. Bagong Cristo (1907). Kabilang sa kaniyang mga aklat ang Bugso. Humakot ng parangal si Abueg tulad ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1959. ibinaling ni Tolentino ang pansin sa pagsulat ng literatura. Nagtapos siya sa Emilio Jacinto Elementary School noong 1958. . Pinanganak si Lualhati Bautista sa Tondo. Manila noong Disyembre 2. hanggang matuklasan ito ng mga Espanyol noong 12 Abril 1895. 1945.

Francisco Baltazar's Orosman at Zafira (1991) at Moog and Alaga (1993). ay isang Pilipinong manunulat ng higit sa 25 na libro. Ginantimpalaan din siya kanyang mga essay at maiikling kwento. Si Medina ay pinanganak noong Disyembre 1. Jr. Gantimpala (1972). Sumulat siya ng mga dokumento na pinakita sa mga internasyonal na konperensya sa Japan at Thailand. partikular sa aping kalagayan ng mga magsasaka sa Gitnang Luzon noong dekada `50. sa Centro Escolar University. Kabilang sa mga nalimbag niyang gawa ay ang Pintig (1969). 1928. Si Buenaventura S. Medina. Jr. The Primal Passion. higit na ipinamalas ni Mirasol ang pagsusuri sa kalagayang panlipunan. Siya ay napabilang sa Don Carlos Palanca Memorial Awards Hall of Fame noong 1996. Naging professor din siya sa Far eastern University. Tagalog Literature in the Nineteenth (1976). tinaguriang mga "suwail" sa panitikan ng dekada `60. Kilala si Mirasol bilang bahagi ng kilusang Agos. at De La Salle University. Ateneo De Manila University. Pinarangalan din siya ng South East Thailand. nagwagi ng Tanging Gantimpala sa 1979 Gawad CCP para sa Nobela. Isa sa mga gawa nito ang Saan Patungo ang Langay-langayan?. Karamihan dito ay mga nobela at libro sa kritisismo. Talambuhay ni Dominador Mirasol Nasa hulma ng kuwento ng Exodo ang nobelang Ginto sa Kayumangging Lupa ni Dominador Mirasol. Nagtrabaho din siya bilang editor ng mga magasin gaya ng Free Press. Sa naturang nobela. . Nagtapos siya ng BA at MA sa Ingles sa Far Eastern University at Ph. Past and Present in Philippine Literature (1974).Talambuhay ni Buenaventura Medina. Confrontations. D.

Ang malakas.48 TAONG GULANG. ISANG MAESTRA TONY. Si Aida ngayo y hindi parin makapasok sa paaralan dahil siya y na-trauma at wala siyang maiharap na mukha sa kanayang mga kaklase. Buhay sa buhay kumbaga. Ang nais na lamang ni Tony ay mapatay ang anak ng Alkalde. ESTUDYANTE AIDA. Si Aida ay nagahasa ng anak ng Alkalde. hindi nila nakamit ang hustisya. TAGPUAN: SA KANILANG TAHANAN 3. Nung . sumulpot si Ana at sinabing sinusumpong nanaman si aida. kailangan ni Aida ng tranquilizer upang siya y kumalma. ang hustisya ay hindi na nananaig. sila ang laging mananaig. biglang dumating sa bahay nila ang Alkalde kasama ang isang Konsehal. Matapos ang usapan.18 TAONG GULANG. Pero. ipinagpilitan parin ni Regina na itutuloy niya ang pagsampa ng kaso.napag-usapan nila ang tungkol sa nangyari kay Aida. Naparoon sila upang humingi ng dispensa sa nagawa ng anak ng Alkalde at ninanais nila na i-urong na lamang ni Regina ang pagsampa sa kaso.PANGANAY NIYANG ANAK. Kaya t kumuha ng leave si Regina sa pagtuturo upang mabantayan niya si Aida. nag-uusap si Regina at Ana. MGA TAUHAN: REGINA CALDERON. makapangyarihan. BALO. at mayaman na ang hustisya. Nang namatay kasi ito. Kaya t nagpabili ng gamot si Regina kay Tony. Pinaalala rin ni Tony ang nangyari sa kaniyang ama. Ngunit hindi pumayag si Regina dahil akala niya y hustisya ang mananaig. Tapos.Moses Moses MOSES. Gusto ni Tony na i-urong na ang pagsampa ng kaso dahil sa kalagayan ngayon. Nang umalis na ang Alkalde at Konsehal. ANAK NIYANG BABAE 2. Buod: Isang gabi. MOSES 1. nag-usap si Tony at Regina.

Biglang dumating si Ben at tinanong niya kung nakaalis naba si Tony. Iyon lamang daw ang paraan upang makuha ang hustisya. Sinabi ni aida na hindi siya makatulog. Nagising mula sa pagkaka-idlip si Regina. 4. Nagising si Aida at bumaba mula sa kwarto. Tumugon si Regina. Sinabi niya na tumawag na si Ben ng taksi dahil parating na sila. Dumiretso siya sa cabinet at naghahanap ng gamot ngunit natabig niya ang isang bote ng gamut at ito y nabasag. Tugon naman ni Regina ay binili na ito ni Tony. nasabi ni Regina kay Ana na malaki na ang pinagbago ni Tony. Nang nakarating na ang Alkalde. nagulat siya dahil hindi niya namalayang pasado alas-dos na ng umaga. . na si Tony ay isa ng mamamatay-tao. sa hindi sinasadyang pangyayari ay nabaril ni Regina si Tony. biglang dumating si Tony na duguan.nakaalis na si Tony. Takot na takot na kinwento ni Aida ang kaniyang panaginip. kahit anung pilit daw niya na humngi ng tawad ay patuloy parin pinapainom ng lason si Tony. Binilin ni Tony si Ben na huwag itong ipagsasabi ngunit nagawang sabihin ito ni Ben. Pinatay na ni Tony ang anak ng Alkalde. At inamin ni Ben sa ina na may dalang baril si Tony dahil binabalak niyang patayin ang anak ng Alkalde. Pinagtulung-tulungan ng mga pulis si Tony. ang masaklap pa sa panaginip na iyon ay ininom ni Tony ang lason. At dinakip ng mga pulis si Regina dahil sa kasalanan niya. Ngunit heto rin ang magdadala sa kanila sa kapahamakan. ngayo y hinahabol na siya ng Alkalde at ng mga pulis. SIMBOLISMO: Baril Sa akdang ito. inaakala nila na ang baril ang sagot upang makamit ang hustisyang inaasam Mga tauhan. Ngunit sinabi ni Regina na mali ang nagawang paghihiganti ni Tony. Nang kinukuha na ng mga pulis iyong baril sa kamay ni Regina. Kinuha ni Regina ang baril at sinabing wag silang umalis dahil susuko si Tony. Nang matanong ni Regina kung anong oras na. Sinabi ni Aida sa ina na hinahanap niya ang gamut. tinutukan niya ng baril si Tony ngunit tinabig ito ni Regina. Matapos ikwento ni Aida ang kaniyang panaginip na umabot hanggang umaga. Naikwento ni Aida ang tungkol sa panaginip niya na pinapainom daw ng mga lagad ng anak ng Alklde ang kanyang kuya Tony ng lason. kaya t tinimplahan siya ni Regina ng gatas.

Inilalarawan sa maikling kwento na kung gaano ka bagal Ang hustisya. Hustisya. Layunin ng Awtor: Layunin niya na iparating sa mga mambabasa kung ano ang nangyayari sa ating batas. karapatan Nating makamit ang hustisya kapag tayo ay naargabyado nang kung sinong tao. 7. . Dapat din ay Huwag nating ilagay sa ating mga kamay ang batas. Ipaubaya na lamang natin sa Diyos ang lahat. Pagsusuri: Sa Hustisya. Matuto tayong Maging mahinahon at wag maghiganti sa mga taong nagkasala sa atin. Dahil siya ang higit na nakakaalam kung anong gagawin nya. Na ito ay para lamang sa may pera at mahirap. May pera ka man o wala. dapat ay walang mayaman at mahirap. Na kapag wala kang pera ay Hindi mo makakamit agad agad ang hustisyang tinatamasa.5. 6. at karapatan bilang tao. Kakintalan (Impresyon ng Mambabasa) Dapat ay hindi natin inilalagay sa ating kamay ang hustisya. Iwasan nating marumihan ang ating Pangalan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful