Proyekto Sa Filipino Bradly Jay C. Berroya III Ivory Mrs.

Loraya

hanggang matapos ang masterado sa Filipino at doktorado sa edukasyon sa Unibersidad ng Santo Tomas. malapit sa karerahan ng kabayo sa San Lazaro. Sumasabay din ang mga kuwento ni Aling Bebang. Lumaki siya sa Tayuman-Oroquieta. Sumulat siya ng ilang dekada. tinuloy niya hanggang maging isa siya sa mga sikat na pioneers ng Philippine literature sa pamamagitan ng pagpili ng Filipino bilang lenggwahe ng kanyang pagsusulat. Edrosa at Maria Magdalena K. playwright at professor. Hindi naglaon ay nakitira siya sa kaniyang ale na kapatid ng kaniyang ama doon sa Felix Huertas. Nakakuha siya ng parangal sa Palanca awards noong 1962. "Impeng Negro" at "Tata Selo". Namatay si Sicat noong 1997. palayaw ni Matute. at ang mga kataga ay waring makapaglalagos sa kalooban ng mambabasa. Moses". pagkaraan ay sa Manila North High School (na Arellano High School ngayon). ayon sa talambuhay na sinulat ni Gregorio C. Rogelio R. sa mga kasalukuyang pangyayari na kung minsan ay nakalulugod at kung minsan ay nakaiinis. nagkolehiyo sa Philippine Normal School (na Philippine Normal University ngayon). Mga Agos sa Disyerto . Dizon. na nagpabangon sa nakagawiang literature natin at nagpamulat sa atin sa kalagayan ng ating lipunan. at noong 1965 lumabas bilang antolohiya. Ang iba pa niyang mga gawa ay: Dugo sa Bukang-Liwayway . Ang mga gawa ni Sicat. Si Aling Bebang." Talambuhay ni Genoveva Edroza Matute Karaniwang magtutuon siya sa isa o dalawang tauhan. Maynila hanggang makatapos ng elementarya. Pagkatapos maging campus writer at literary editor ng The Varsitarian . Sa mga matagumpay niyang kuwento. at nakilala siya sa literary history bilang fictionist. Siyam ang namatay sa kaniyang mga kapatid. at sa mga tauhang ito ay lalaruin niya ang banghay at gusot ng kuwento. ay bunso sa labindalawang magkakapatid. unang nakita sa magasin na Liwayway. at ang pagiging dean sa University of the Philippines Diliman. Ang pingas o puntos ng tauhan ay maaaring nasa kapasiyahan nito. . o nagsasalita sa guniguni. Nueva Ecija noong 1950's para magtrabaho sa University of Santo Tomas. Borlaza. pero pinarangalan sa huling pagkakataon sa pamamagitan ng National Book Award noong sumunod na taon para sa kanyang pagsasalin sa ginawa ni William J. at sa pamamagitan nag pagtalikod sa mga pag-alala at pakikipagtagpo sa mga "Western writers".Talambuhay ni Rogelio Sikat Isinilang noong 1940. at kung ano man ang epekto nito sa mambabasa y mauugat sa lalim ng pagkaunawa ng manunulat sa kaniyang pinapaksa. parehong gawa ni Sicat na isinadula sa isang pelikula. Nag-aral siya sa Santa Clara Primary School (na magiging Gomez Elementary School) at Magdalena Elementary School. sumunod sa mga magagaling na manunulat. at ang dula "Moses. at supling nina Anastacio B. Pomeroy na pinamagatang: "Ang Gubat: Isang Personal na Rekord ng Pakikilabang Gerilya ng mga Huk sa Pilipinas. "Sikat" Sicat iniwan niya ang San Isidro. ang mga tauhan ay pumupukol ng mabibilis na salitaan. ay ilan lamang sa mga ginawa ni Sicat. Pagsalunga: Piniling Kuwento at Sanaysay . at hindi dahil sa taglay na personal at panlabas na anyo. at karamihan ay wala pang isang taon ang itinagal sanhi ng pagkakasakit.

Nang simulang ipaturo ang Pambansang Wika. Panganiban. Santos ay isang makata na isinilang sa bayan ng Malabon. Hindi lamang siya guro. Ang Guryon. Kahanga-hanga ang kariktan ng kanyang mga tula dahil sa pananalitang ginamit niya. Afan at iba pa. 1894. Gabi. Nagsulat din siya para sa Photo News. si Rosario ay isa sa mga pangunahing taga-ambag sa Liwayway. Ang pinaka-obra maestra ni Rosario ay angAloha na kasama sa katipunang 50 Kwentong Ginto ng 50 Batikang Kwentista. ngunit puna ng diwa at damdamin. Kalipunan ng mga Kuwentista at Kalipunan ng mga Dalubhasa ng Akademya ng Wikang Tagalog. Hernandez. Nagsimulang magsulat noong 1915 sa Ang Demokrasya. Kaisa-isang anak siya nina Andres Santos at Atanacia Santiago. 1897. Bulaklak ng Bagong Panahon at iba pa. Ang kanyang mga tula ay simple at karaniwan. Ang Dalagang Matanda. siya ang kauna-unahang nagturo ng Pilipino sa National Teacher's College. Siya ang kinilalang Ama ng Maikling Kuwentong Tagalog. Jr. Kasama sina Cirio H. Natapos si Ildefonso Santos ng kursong edukasyon. siya ang nagbigay ng tiyak na anyo sa maikling katha bilang isang uri ng kathang pampanitikan.Talambuhay ni Deogracias Rosario Si Deogracias A. Nahilig si Ildefonso sa pagsusulat ng mga tula dahil sa kanyang pinsang si Leonardo Dianzon na isang makata na naglalathala sa babasahing Ang Mithi. Naging manunulat siya ng "Ang Democracia" noong 1915 at nang kinalaunan ay nagsulat din siya para sa Taliba. Ang ilan sa kanyang mga tula na mababanggit ay Tatlong Inakay. May mga tanaga rin siyang naisulat tulad ng Palay. Nakita sa kanyang mga akda ang palatandaan ng paghihimagsik sa kinamulatang tradisyon ng maikling kuwento. Si Ildefonso Santos ay isa sa mga kinikilalang manunulat sa Tagalog noong panahon ng Amerikano. Binawian ng buhay si Deogracias A. Taong 1917 naman ng magsimula siyang sumulat saTaliba. Kabibi at Tag-init. ay naging patnugot. Sa Tabi ng Dagat. Aloha. Sa Taliba. Maynola noong Oktubre 17. Si Iñigo Ed Regalado ay humanga rin kay Ildefonso. Siya ay ama ni Ildefonso P. Arsenio R. Rosario sa gulang na 42 noong Nobyembre 26. Talambuhay ni Ildefonso Santos Si Ildefonso P. Ginamit niyang sagisag-panulat ang Ilaw Silangan. tumaas ang kanyang posisyon bilang katulong ng patnugot at sa huli. Doon na nagsimula ang kanyang pagsulat ng mga tula. Manika ni Tadeo. Ayon sa mga kritiko. Naging Pangulo siya ng Samahang Ilaw at Panitik. sa nayon ng Baritan noong ika23 ng Enero. Si Dianzon ang nakatuklas kay Ildefonso nang mabasa niya ang tula ng pag-ibig na sinulat ni Ildefonso. Santos. . Isa raw siya sa mahusay at maingat magsulat ng mga tula avon sa mga kritiko. Ulap at Mangingisda. Nagturo rin siya sa Baguio Vocational Normal School. Rosario ay isinilang sa Tondo. Amado V. siya ay mahusay na tagapagsaling-wika at makata. Ang ilan sa kanyang mga akda ay Ako'y Mayroong Isang Ibon. 1936. na naglulunsad ng buwanang patimpalak para sa tula at maiikling kwento. na Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Arkitektura noong taong 2000. Sampaguita at Lipang Kalabaw.

Nadakip at ikinulong si Tolentino ng mga Espanyol. Abadilla (1973). Timpalak ng KADIPAN. Buwan. 1965. at 1967). Maring (1908). Rizal. at 1974). Mga Agos sa Disyerto (edisyong 1965. at 1984. Ngayon at Bukas(1902). Dekada '70. noong magsimula ang himagsikan sa Pilipinas. kuwentista. at sa Torres High School noong 1962. . 1945. 1960. mananaysay. ang kanyang script para sa Bulaklak ng City Jail ay nagwagi bilang Best Story-Best Screenplay sa Metro Manila Film Festival. Buhok ni Ester (1914). Manunulat: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) at Parnasong Tagalog ni Alejandro G. 1964. ang kaniyang kauna-unahang koleksiyon ng mga kuwento. Tinawag niya ang samahan na Junta de Amigos. Kabilang sa kaniyang mga aklat ang Bugso. Timpalak Pilipino Free Press (1969). Pinanganak si Lualhati Bautista sa Tondo. Napili nila ang Kuweba Pamitinan na maging himpilan. ngunit nag-drop out bago man niya matapos ang kanyang unang taon. Kadalasan. unang gantimpala (1957). 1983. at 1993). 1982) at Buwan. Pagkatapos ng digmaan. pero nakalikha na rin siya ng ilang akdang-pampelikula. Buhay (1909). at Star Awards.Talambuhay ni Aurelio Tolentino Kasamang ni Tolentino si Andres Bonifacio sa paghahanap ng kanilang mga lihim na kuta sa kabundukan ng Montalban at San Mateo. bumuo siya ng samahan ng mga dating katipunero. 1967. gaya ng Kahapon. hanggang matuklasan ito ng mga Espanyol noong 12 Abril 1895. Film Academy Awards. Manila noong Disyembre 2. Pang-alaalang Gawad Balagtas (1969). Nakatanggap din siya ng dalawang Palanca Award para sa dalawa sa kanyang mga maikling kwento: Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candelabra (unang gantimpala. na ang pangunahing layunin ay patalsikin ang mga Amerikano. Noong 1984. 1983). ang mga akda niya ay nasa anyong nobela o maikling kwento. Hulugan mo Ako ng Sundang (pangatlong gantimpala. Talambuhay ni Efren Abueg Si Efren Abueg ang isa sa mga iginagalang na nobelista. at krititiko ng kaniyang panahon. At nang dumating ang mga Amerikano. Timpalak Liwayway sa Nobela (1964. Talambuhay ni Lualhati Bautista Si Lualhati Bautista ay isang bantog na babaeng Filipinong manunulat. at lumikha ng mga dakilang akda. Siya rin ang editor at bumuo ng mga antolohiyang gaya ng Mga Piling Akda ng KADIPAN (1964). Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (1992) mula sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). ibinaling ni Tolentino ang pansin sa pagsulat ng literatura. Bata. Humakot ng parangal si Abueg tulad ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1959. Naging journalism major siya sa Lyceum of the Philippines. Pa'no Ka Ginawa? na nakapagpanalo sa kanya ng Palanca Award ng tatlong beses: noong 1980. Ilan sa mga nobela niya ang: Gapo. 1963. Bagong Cristo (1907). Nagtapos siya sa Emilio Jacinto Elementary School noong 1958. 1974. at Bata.

Confrontations. nagwagi ng Tanging Gantimpala sa 1979 Gawad CCP para sa Nobela. Naging professor din siya sa Far eastern University. Siya ay napabilang sa Don Carlos Palanca Memorial Awards Hall of Fame noong 1996. Si Medina ay pinanganak noong Disyembre 1. Ateneo De Manila University. Medina. Kabilang sa mga nalimbag niyang gawa ay ang Pintig (1969). D. ay isang Pilipinong manunulat ng higit sa 25 na libro. Gantimpala (1972). Talambuhay ni Dominador Mirasol Nasa hulma ng kuwento ng Exodo ang nobelang Ginto sa Kayumangging Lupa ni Dominador Mirasol. Nagtrabaho din siya bilang editor ng mga magasin gaya ng Free Press. higit na ipinamalas ni Mirasol ang pagsusuri sa kalagayang panlipunan. Jr. Si Buenaventura S. Tagalog Literature in the Nineteenth (1976). Sa naturang nobela. Isa sa mga gawa nito ang Saan Patungo ang Langay-langayan?. Karamihan dito ay mga nobela at libro sa kritisismo. at De La Salle University. Sumulat siya ng mga dokumento na pinakita sa mga internasyonal na konperensya sa Japan at Thailand. . Ginantimpalaan din siya kanyang mga essay at maiikling kwento. Nagtapos siya ng BA at MA sa Ingles sa Far Eastern University at Ph. tinaguriang mga "suwail" sa panitikan ng dekada `60. Francisco Baltazar's Orosman at Zafira (1991) at Moog and Alaga (1993). Past and Present in Philippine Literature (1974). Pinarangalan din siya ng South East Thailand. Kilala si Mirasol bilang bahagi ng kilusang Agos. partikular sa aping kalagayan ng mga magsasaka sa Gitnang Luzon noong dekada `50. 1928. sa Centro Escolar University. Jr.Talambuhay ni Buenaventura Medina. The Primal Passion.

biglang dumating sa bahay nila ang Alkalde kasama ang isang Konsehal. sila ang laging mananaig. Matapos ang usapan. ISANG MAESTRA TONY. MOSES 1. ipinagpilitan parin ni Regina na itutuloy niya ang pagsampa ng kaso. Ngunit hindi pumayag si Regina dahil akala niya y hustisya ang mananaig. kailangan ni Aida ng tranquilizer upang siya y kumalma. Ang malakas. Ang nais na lamang ni Tony ay mapatay ang anak ng Alkalde. Nang namatay kasi ito. Pero. hindi nila nakamit ang hustisya. Nung . at mayaman na ang hustisya. Si Aida ay nagahasa ng anak ng Alkalde.PANGANAY NIYANG ANAK.napag-usapan nila ang tungkol sa nangyari kay Aida. Gusto ni Tony na i-urong na ang pagsampa ng kaso dahil sa kalagayan ngayon. Buod: Isang gabi. nag-usap si Tony at Regina.Moses Moses MOSES. ang hustisya ay hindi na nananaig. ESTUDYANTE AIDA. sumulpot si Ana at sinabing sinusumpong nanaman si aida. Pinaalala rin ni Tony ang nangyari sa kaniyang ama. Buhay sa buhay kumbaga.18 TAONG GULANG. Kaya t kumuha ng leave si Regina sa pagtuturo upang mabantayan niya si Aida.48 TAONG GULANG. ANAK NIYANG BABAE 2. Kaya t nagpabili ng gamot si Regina kay Tony. nag-uusap si Regina at Ana. makapangyarihan. BALO. Naparoon sila upang humingi ng dispensa sa nagawa ng anak ng Alkalde at ninanais nila na i-urong na lamang ni Regina ang pagsampa sa kaso. Tapos. Nang umalis na ang Alkalde at Konsehal. MGA TAUHAN: REGINA CALDERON. TAGPUAN: SA KANILANG TAHANAN 3. Si Aida ngayo y hindi parin makapasok sa paaralan dahil siya y na-trauma at wala siyang maiharap na mukha sa kanayang mga kaklase.

Dumiretso siya sa cabinet at naghahanap ng gamot ngunit natabig niya ang isang bote ng gamut at ito y nabasag. Sinabi ni aida na hindi siya makatulog. kahit anung pilit daw niya na humngi ng tawad ay patuloy parin pinapainom ng lason si Tony. Ngunit heto rin ang magdadala sa kanila sa kapahamakan. At inamin ni Ben sa ina na may dalang baril si Tony dahil binabalak niyang patayin ang anak ng Alkalde. Nagising mula sa pagkaka-idlip si Regina. Nagising si Aida at bumaba mula sa kwarto. Matapos ikwento ni Aida ang kaniyang panaginip na umabot hanggang umaga. tinutukan niya ng baril si Tony ngunit tinabig ito ni Regina. At dinakip ng mga pulis si Regina dahil sa kasalanan niya. Nang kinukuha na ng mga pulis iyong baril sa kamay ni Regina. ang masaklap pa sa panaginip na iyon ay ininom ni Tony ang lason. inaakala nila na ang baril ang sagot upang makamit ang hustisyang inaasam Mga tauhan. Biglang dumating si Ben at tinanong niya kung nakaalis naba si Tony. Pinagtulung-tulungan ng mga pulis si Tony. Nang nakarating na ang Alkalde. Takot na takot na kinwento ni Aida ang kaniyang panaginip.nakaalis na si Tony. 4. ngayo y hinahabol na siya ng Alkalde at ng mga pulis. Tumugon si Regina. nagulat siya dahil hindi niya namalayang pasado alas-dos na ng umaga. . Sinabi niya na tumawag na si Ben ng taksi dahil parating na sila. Naikwento ni Aida ang tungkol sa panaginip niya na pinapainom daw ng mga lagad ng anak ng Alklde ang kanyang kuya Tony ng lason. Iyon lamang daw ang paraan upang makuha ang hustisya. Nang matanong ni Regina kung anong oras na. Tugon naman ni Regina ay binili na ito ni Tony. Binilin ni Tony si Ben na huwag itong ipagsasabi ngunit nagawang sabihin ito ni Ben. Pinatay na ni Tony ang anak ng Alkalde. Kinuha ni Regina ang baril at sinabing wag silang umalis dahil susuko si Tony. kaya t tinimplahan siya ni Regina ng gatas. Ngunit sinabi ni Regina na mali ang nagawang paghihiganti ni Tony. Sinabi ni Aida sa ina na hinahanap niya ang gamut. na si Tony ay isa ng mamamatay-tao. SIMBOLISMO: Baril Sa akdang ito. nasabi ni Regina kay Ana na malaki na ang pinagbago ni Tony. biglang dumating si Tony na duguan. sa hindi sinasadyang pangyayari ay nabaril ni Regina si Tony.

at karapatan bilang tao. 6. May pera ka man o wala. . Hustisya. Ipaubaya na lamang natin sa Diyos ang lahat. Layunin ng Awtor: Layunin niya na iparating sa mga mambabasa kung ano ang nangyayari sa ating batas. Kakintalan (Impresyon ng Mambabasa) Dapat ay hindi natin inilalagay sa ating kamay ang hustisya. Matuto tayong Maging mahinahon at wag maghiganti sa mga taong nagkasala sa atin. Pagsusuri: Sa Hustisya. Dahil siya ang higit na nakakaalam kung anong gagawin nya. Na ito ay para lamang sa may pera at mahirap. 7. Iwasan nating marumihan ang ating Pangalan. Dapat din ay Huwag nating ilagay sa ating mga kamay ang batas. Na kapag wala kang pera ay Hindi mo makakamit agad agad ang hustisyang tinatamasa. karapatan Nating makamit ang hustisya kapag tayo ay naargabyado nang kung sinong tao. Inilalarawan sa maikling kwento na kung gaano ka bagal Ang hustisya. dapat ay walang mayaman at mahirap.5.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful