Proyekto Sa Filipino Bradly Jay C. Berroya III Ivory Mrs.

Loraya

Pagsalunga: Piniling Kuwento at Sanaysay . o nagsasalita sa guniguni. at noong 1965 lumabas bilang antolohiya. ay bunso sa labindalawang magkakapatid. Nag-aral siya sa Santa Clara Primary School (na magiging Gomez Elementary School) at Magdalena Elementary School. at sa mga tauhang ito ay lalaruin niya ang banghay at gusot ng kuwento. Sa mga matagumpay niyang kuwento. at supling nina Anastacio B. Maynila hanggang makatapos ng elementarya. Sumulat siya ng ilang dekada. malapit sa karerahan ng kabayo sa San Lazaro.Talambuhay ni Rogelio Sikat Isinilang noong 1940. "Sikat" Sicat iniwan niya ang San Isidro. at hindi dahil sa taglay na personal at panlabas na anyo. Namatay si Sicat noong 1997. Sumasabay din ang mga kuwento ni Aling Bebang. ay ilan lamang sa mga ginawa ni Sicat. pagkaraan ay sa Manila North High School (na Arellano High School ngayon). Si Aling Bebang." Talambuhay ni Genoveva Edroza Matute Karaniwang magtutuon siya sa isa o dalawang tauhan. Borlaza. Pomeroy na pinamagatang: "Ang Gubat: Isang Personal na Rekord ng Pakikilabang Gerilya ng mga Huk sa Pilipinas. Edrosa at Maria Magdalena K. tinuloy niya hanggang maging isa siya sa mga sikat na pioneers ng Philippine literature sa pamamagitan ng pagpili ng Filipino bilang lenggwahe ng kanyang pagsusulat. sa mga kasalukuyang pangyayari na kung minsan ay nakalulugod at kung minsan ay nakaiinis. nagkolehiyo sa Philippine Normal School (na Philippine Normal University ngayon). Nakakuha siya ng parangal sa Palanca awards noong 1962. Nueva Ecija noong 1950's para magtrabaho sa University of Santo Tomas. . Moses". palayaw ni Matute. hanggang matapos ang masterado sa Filipino at doktorado sa edukasyon sa Unibersidad ng Santo Tomas. Rogelio R. ayon sa talambuhay na sinulat ni Gregorio C. Lumaki siya sa Tayuman-Oroquieta. Hindi naglaon ay nakitira siya sa kaniyang ale na kapatid ng kaniyang ama doon sa Felix Huertas. parehong gawa ni Sicat na isinadula sa isang pelikula. at ang mga kataga ay waring makapaglalagos sa kalooban ng mambabasa. na nagpabangon sa nakagawiang literature natin at nagpamulat sa atin sa kalagayan ng ating lipunan. Ang pingas o puntos ng tauhan ay maaaring nasa kapasiyahan nito. Mga Agos sa Disyerto . playwright at professor. pero pinarangalan sa huling pagkakataon sa pamamagitan ng National Book Award noong sumunod na taon para sa kanyang pagsasalin sa ginawa ni William J. at karamihan ay wala pang isang taon ang itinagal sanhi ng pagkakasakit. ang mga tauhan ay pumupukol ng mabibilis na salitaan. Ang iba pa niyang mga gawa ay: Dugo sa Bukang-Liwayway . Siyam ang namatay sa kaniyang mga kapatid. at ang pagiging dean sa University of the Philippines Diliman. Pagkatapos maging campus writer at literary editor ng The Varsitarian . at ang dula "Moses. at kung ano man ang epekto nito sa mambabasa y mauugat sa lalim ng pagkaunawa ng manunulat sa kaniyang pinapaksa. unang nakita sa magasin na Liwayway. Dizon. sumunod sa mga magagaling na manunulat. at sa pamamagitan nag pagtalikod sa mga pag-alala at pakikipagtagpo sa mga "Western writers". at nakilala siya sa literary history bilang fictionist. Ang mga gawa ni Sicat. "Impeng Negro" at "Tata Selo".

siya ay mahusay na tagapagsaling-wika at makata. . Kalipunan ng mga Kuwentista at Kalipunan ng mga Dalubhasa ng Akademya ng Wikang Tagalog. Gabi. Si Dianzon ang nakatuklas kay Ildefonso nang mabasa niya ang tula ng pag-ibig na sinulat ni Ildefonso. 1936. Ayon sa mga kritiko. Sampaguita at Lipang Kalabaw. May mga tanaga rin siyang naisulat tulad ng Palay. 1897. Nang simulang ipaturo ang Pambansang Wika. Afan at iba pa. Rosario ay isinilang sa Tondo. Nakita sa kanyang mga akda ang palatandaan ng paghihimagsik sa kinamulatang tradisyon ng maikling kuwento. Nagsimulang magsulat noong 1915 sa Ang Demokrasya. 1894. Ginamit niyang sagisag-panulat ang Ilaw Silangan. Nahilig si Ildefonso sa pagsusulat ng mga tula dahil sa kanyang pinsang si Leonardo Dianzon na isang makata na naglalathala sa babasahing Ang Mithi. Taong 1917 naman ng magsimula siyang sumulat saTaliba. Ang ilan sa kanyang mga tula na mababanggit ay Tatlong Inakay. Si Iñigo Ed Regalado ay humanga rin kay Ildefonso. Manika ni Tadeo. Natapos si Ildefonso Santos ng kursong edukasyon. Naging Pangulo siya ng Samahang Ilaw at Panitik. Kasama sina Cirio H. Nagsulat din siya para sa Photo News. Nagturo rin siya sa Baguio Vocational Normal School. Ang ilan sa kanyang mga akda ay Ako'y Mayroong Isang Ibon. Ang kanyang mga tula ay simple at karaniwan. Sa Taliba. ay naging patnugot. Kahanga-hanga ang kariktan ng kanyang mga tula dahil sa pananalitang ginamit niya. Maynola noong Oktubre 17. Amado V. Isa raw siya sa mahusay at maingat magsulat ng mga tula avon sa mga kritiko. Talambuhay ni Ildefonso Santos Si Ildefonso P. Kaisa-isang anak siya nina Andres Santos at Atanacia Santiago. Rosario sa gulang na 42 noong Nobyembre 26. Hindi lamang siya guro. si Rosario ay isa sa mga pangunahing taga-ambag sa Liwayway. sa nayon ng Baritan noong ika23 ng Enero. Siya ang kinilalang Ama ng Maikling Kuwentong Tagalog. Naging manunulat siya ng "Ang Democracia" noong 1915 at nang kinalaunan ay nagsulat din siya para sa Taliba. Kabibi at Tag-init. Panganiban. Bulaklak ng Bagong Panahon at iba pa. siya ang nagbigay ng tiyak na anyo sa maikling katha bilang isang uri ng kathang pampanitikan. Binawian ng buhay si Deogracias A. Siya ay ama ni Ildefonso P. Ang Dalagang Matanda.Talambuhay ni Deogracias Rosario Si Deogracias A. Jr. Ang pinaka-obra maestra ni Rosario ay angAloha na kasama sa katipunang 50 Kwentong Ginto ng 50 Batikang Kwentista. Sa Tabi ng Dagat. ngunit puna ng diwa at damdamin. Ulap at Mangingisda. Santos ay isang makata na isinilang sa bayan ng Malabon. siya ang kauna-unahang nagturo ng Pilipino sa National Teacher's College. Hernandez. na naglulunsad ng buwanang patimpalak para sa tula at maiikling kwento. tumaas ang kanyang posisyon bilang katulong ng patnugot at sa huli. Arsenio R. Doon na nagsimula ang kanyang pagsulat ng mga tula. Ang Guryon. na Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Arkitektura noong taong 2000. Si Ildefonso Santos ay isa sa mga kinikilalang manunulat sa Tagalog noong panahon ng Amerikano. Santos. Aloha.

At nang dumating ang mga Amerikano. Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (1992) mula sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). 1945. at sa Torres High School noong 1962. at lumikha ng mga dakilang akda. Nagtapos siya sa Emilio Jacinto Elementary School noong 1958. ang kaniyang kauna-unahang koleksiyon ng mga kuwento. Timpalak ng KADIPAN. Hulugan mo Ako ng Sundang (pangatlong gantimpala. 1983). Buhok ni Ester (1914). Manunulat: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) at Parnasong Tagalog ni Alejandro G. 1974. Siya rin ang editor at bumuo ng mga antolohiyang gaya ng Mga Piling Akda ng KADIPAN (1964). ang kanyang script para sa Bulaklak ng City Jail ay nagwagi bilang Best Story-Best Screenplay sa Metro Manila Film Festival. Timpalak Pilipino Free Press (1969). Napili nila ang Kuweba Pamitinan na maging himpilan. at 1967). at Star Awards. 1983.Talambuhay ni Aurelio Tolentino Kasamang ni Tolentino si Andres Bonifacio sa paghahanap ng kanilang mga lihim na kuta sa kabundukan ng Montalban at San Mateo. 1965. 1960. 1967. Pinanganak si Lualhati Bautista sa Tondo. na ang pangunahing layunin ay patalsikin ang mga Amerikano. Tinawag niya ang samahan na Junta de Amigos. ngunit nag-drop out bago man niya matapos ang kanyang unang taon. at Bata. unang gantimpala (1957). Dekada '70. at 1993). Bagong Cristo (1907). Ngayon at Bukas(1902). 1982) at Buwan. at 1984. kuwentista. Nakatanggap din siya ng dalawang Palanca Award para sa dalawa sa kanyang mga maikling kwento: Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candelabra (unang gantimpala. Bata. ibinaling ni Tolentino ang pansin sa pagsulat ng literatura. Talambuhay ni Efren Abueg Si Efren Abueg ang isa sa mga iginagalang na nobelista. Pang-alaalang Gawad Balagtas (1969). Pa'no Ka Ginawa? na nakapagpanalo sa kanya ng Palanca Award ng tatlong beses: noong 1980. Maring (1908). noong magsimula ang himagsikan sa Pilipinas. Abadilla (1973). Timpalak Liwayway sa Nobela (1964. Film Academy Awards. Ilan sa mga nobela niya ang: Gapo. ang mga akda niya ay nasa anyong nobela o maikling kwento. Talambuhay ni Lualhati Bautista Si Lualhati Bautista ay isang bantog na babaeng Filipinong manunulat. Buhay (1909). Buwan. Humakot ng parangal si Abueg tulad ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1959. Kadalasan. 1963. Kabilang sa kaniyang mga aklat ang Bugso. Mga Agos sa Disyerto (edisyong 1965. Noong 1984. at 1974). gaya ng Kahapon. mananaysay. pero nakalikha na rin siya ng ilang akdang-pampelikula. 1964. hanggang matuklasan ito ng mga Espanyol noong 12 Abril 1895. Manila noong Disyembre 2. Nadakip at ikinulong si Tolentino ng mga Espanyol. Pagkatapos ng digmaan. Rizal. bumuo siya ng samahan ng mga dating katipunero. Naging journalism major siya sa Lyceum of the Philippines. . at krititiko ng kaniyang panahon.

Confrontations. ay isang Pilipinong manunulat ng higit sa 25 na libro. Nagtapos siya ng BA at MA sa Ingles sa Far Eastern University at Ph. Jr. Gantimpala (1972). Pinarangalan din siya ng South East Thailand. Medina. D. 1928. Jr. Siya ay napabilang sa Don Carlos Palanca Memorial Awards Hall of Fame noong 1996. Tagalog Literature in the Nineteenth (1976). at De La Salle University. Isa sa mga gawa nito ang Saan Patungo ang Langay-langayan?. Si Buenaventura S. Ginantimpalaan din siya kanyang mga essay at maiikling kwento. Past and Present in Philippine Literature (1974). . Francisco Baltazar's Orosman at Zafira (1991) at Moog and Alaga (1993). Sumulat siya ng mga dokumento na pinakita sa mga internasyonal na konperensya sa Japan at Thailand. higit na ipinamalas ni Mirasol ang pagsusuri sa kalagayang panlipunan. Sa naturang nobela. Naging professor din siya sa Far eastern University. sa Centro Escolar University. partikular sa aping kalagayan ng mga magsasaka sa Gitnang Luzon noong dekada `50. Si Medina ay pinanganak noong Disyembre 1. The Primal Passion. Nagtrabaho din siya bilang editor ng mga magasin gaya ng Free Press. Ateneo De Manila University. Karamihan dito ay mga nobela at libro sa kritisismo. nagwagi ng Tanging Gantimpala sa 1979 Gawad CCP para sa Nobela. Talambuhay ni Dominador Mirasol Nasa hulma ng kuwento ng Exodo ang nobelang Ginto sa Kayumangging Lupa ni Dominador Mirasol.Talambuhay ni Buenaventura Medina. Kabilang sa mga nalimbag niyang gawa ay ang Pintig (1969). tinaguriang mga "suwail" sa panitikan ng dekada `60. Kilala si Mirasol bilang bahagi ng kilusang Agos.

biglang dumating sa bahay nila ang Alkalde kasama ang isang Konsehal. Matapos ang usapan. Ang nais na lamang ni Tony ay mapatay ang anak ng Alkalde. Nang umalis na ang Alkalde at Konsehal. Pero.18 TAONG GULANG.48 TAONG GULANG. at mayaman na ang hustisya. BALO. Kaya t nagpabili ng gamot si Regina kay Tony. nag-usap si Tony at Regina. ANAK NIYANG BABAE 2.Moses Moses MOSES. sumulpot si Ana at sinabing sinusumpong nanaman si aida. nag-uusap si Regina at Ana. Buhay sa buhay kumbaga. Pinaalala rin ni Tony ang nangyari sa kaniyang ama. Buod: Isang gabi. Ang malakas. sila ang laging mananaig. Ngunit hindi pumayag si Regina dahil akala niya y hustisya ang mananaig. makapangyarihan. Gusto ni Tony na i-urong na ang pagsampa ng kaso dahil sa kalagayan ngayon. ISANG MAESTRA TONY.napag-usapan nila ang tungkol sa nangyari kay Aida. MGA TAUHAN: REGINA CALDERON. Kaya t kumuha ng leave si Regina sa pagtuturo upang mabantayan niya si Aida. Si Aida ay nagahasa ng anak ng Alkalde. ang hustisya ay hindi na nananaig. hindi nila nakamit ang hustisya. Si Aida ngayo y hindi parin makapasok sa paaralan dahil siya y na-trauma at wala siyang maiharap na mukha sa kanayang mga kaklase. ipinagpilitan parin ni Regina na itutuloy niya ang pagsampa ng kaso. ESTUDYANTE AIDA. Nang namatay kasi ito. kailangan ni Aida ng tranquilizer upang siya y kumalma. Naparoon sila upang humingi ng dispensa sa nagawa ng anak ng Alkalde at ninanais nila na i-urong na lamang ni Regina ang pagsampa sa kaso.PANGANAY NIYANG ANAK. MOSES 1. TAGPUAN: SA KANILANG TAHANAN 3. Tapos. Nung .

Sinabi ni Aida sa ina na hinahanap niya ang gamut. na si Tony ay isa ng mamamatay-tao. 4. SIMBOLISMO: Baril Sa akdang ito. Iyon lamang daw ang paraan upang makuha ang hustisya. inaakala nila na ang baril ang sagot upang makamit ang hustisyang inaasam Mga tauhan. At dinakip ng mga pulis si Regina dahil sa kasalanan niya.nakaalis na si Tony. Nagising si Aida at bumaba mula sa kwarto. Sinabi niya na tumawag na si Ben ng taksi dahil parating na sila. kahit anung pilit daw niya na humngi ng tawad ay patuloy parin pinapainom ng lason si Tony. Pinagtulung-tulungan ng mga pulis si Tony. ang masaklap pa sa panaginip na iyon ay ininom ni Tony ang lason. Ngunit sinabi ni Regina na mali ang nagawang paghihiganti ni Tony. Pinatay na ni Tony ang anak ng Alkalde. ngayo y hinahabol na siya ng Alkalde at ng mga pulis. Takot na takot na kinwento ni Aida ang kaniyang panaginip. Tugon naman ni Regina ay binili na ito ni Tony. nasabi ni Regina kay Ana na malaki na ang pinagbago ni Tony. Kinuha ni Regina ang baril at sinabing wag silang umalis dahil susuko si Tony. Sinabi ni aida na hindi siya makatulog. Binilin ni Tony si Ben na huwag itong ipagsasabi ngunit nagawang sabihin ito ni Ben. kaya t tinimplahan siya ni Regina ng gatas. Nang kinukuha na ng mga pulis iyong baril sa kamay ni Regina. Nang nakarating na ang Alkalde. sa hindi sinasadyang pangyayari ay nabaril ni Regina si Tony. . nagulat siya dahil hindi niya namalayang pasado alas-dos na ng umaga. Naikwento ni Aida ang tungkol sa panaginip niya na pinapainom daw ng mga lagad ng anak ng Alklde ang kanyang kuya Tony ng lason. tinutukan niya ng baril si Tony ngunit tinabig ito ni Regina. Ngunit heto rin ang magdadala sa kanila sa kapahamakan. biglang dumating si Tony na duguan. Nang matanong ni Regina kung anong oras na. Nagising mula sa pagkaka-idlip si Regina. Matapos ikwento ni Aida ang kaniyang panaginip na umabot hanggang umaga. Tumugon si Regina. At inamin ni Ben sa ina na may dalang baril si Tony dahil binabalak niyang patayin ang anak ng Alkalde. Dumiretso siya sa cabinet at naghahanap ng gamot ngunit natabig niya ang isang bote ng gamut at ito y nabasag. Biglang dumating si Ben at tinanong niya kung nakaalis naba si Tony.

Dapat din ay Huwag nating ilagay sa ating mga kamay ang batas. 7. Hustisya. Dahil siya ang higit na nakakaalam kung anong gagawin nya. karapatan Nating makamit ang hustisya kapag tayo ay naargabyado nang kung sinong tao. Layunin ng Awtor: Layunin niya na iparating sa mga mambabasa kung ano ang nangyayari sa ating batas. Inilalarawan sa maikling kwento na kung gaano ka bagal Ang hustisya. Kakintalan (Impresyon ng Mambabasa) Dapat ay hindi natin inilalagay sa ating kamay ang hustisya. Ipaubaya na lamang natin sa Diyos ang lahat. Na ito ay para lamang sa may pera at mahirap. dapat ay walang mayaman at mahirap. Na kapag wala kang pera ay Hindi mo makakamit agad agad ang hustisyang tinatamasa. Matuto tayong Maging mahinahon at wag maghiganti sa mga taong nagkasala sa atin. Iwasan nating marumihan ang ating Pangalan. May pera ka man o wala. at karapatan bilang tao.5. . 6. Pagsusuri: Sa Hustisya.