P. 1
Proyekto sa Filipino

Proyekto sa Filipino

|Views: 6,555|Likes:
Published by Jason Rances

More info:

Published by: Jason Rances on Jan 17, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/19/2015

pdf

text

original

Proyekto Sa Filipino Bradly Jay C. Berroya III Ivory Mrs.

Loraya

Edrosa at Maria Magdalena K. Dizon. Sa mga matagumpay niyang kuwento. Namatay si Sicat noong 1997. playwright at professor. sa mga kasalukuyang pangyayari na kung minsan ay nakalulugod at kung minsan ay nakaiinis. . ay ilan lamang sa mga ginawa ni Sicat. ayon sa talambuhay na sinulat ni Gregorio C. sumunod sa mga magagaling na manunulat. at karamihan ay wala pang isang taon ang itinagal sanhi ng pagkakasakit. at sa pamamagitan nag pagtalikod sa mga pag-alala at pakikipagtagpo sa mga "Western writers". nagkolehiyo sa Philippine Normal School (na Philippine Normal University ngayon). na nagpabangon sa nakagawiang literature natin at nagpamulat sa atin sa kalagayan ng ating lipunan. Borlaza. Pagkatapos maging campus writer at literary editor ng The Varsitarian . ay bunso sa labindalawang magkakapatid. Si Aling Bebang. Mga Agos sa Disyerto . Moses". tinuloy niya hanggang maging isa siya sa mga sikat na pioneers ng Philippine literature sa pamamagitan ng pagpili ng Filipino bilang lenggwahe ng kanyang pagsusulat. at ang dula "Moses.Talambuhay ni Rogelio Sikat Isinilang noong 1940. Sumulat siya ng ilang dekada. malapit sa karerahan ng kabayo sa San Lazaro. "Impeng Negro" at "Tata Selo". unang nakita sa magasin na Liwayway. Nakakuha siya ng parangal sa Palanca awards noong 1962. at supling nina Anastacio B. hanggang matapos ang masterado sa Filipino at doktorado sa edukasyon sa Unibersidad ng Santo Tomas. o nagsasalita sa guniguni. Sumasabay din ang mga kuwento ni Aling Bebang. at hindi dahil sa taglay na personal at panlabas na anyo. at noong 1965 lumabas bilang antolohiya. pagkaraan ay sa Manila North High School (na Arellano High School ngayon). Rogelio R. palayaw ni Matute. Pomeroy na pinamagatang: "Ang Gubat: Isang Personal na Rekord ng Pakikilabang Gerilya ng mga Huk sa Pilipinas." Talambuhay ni Genoveva Edroza Matute Karaniwang magtutuon siya sa isa o dalawang tauhan. Pagsalunga: Piniling Kuwento at Sanaysay . "Sikat" Sicat iniwan niya ang San Isidro. at ang mga kataga ay waring makapaglalagos sa kalooban ng mambabasa. Lumaki siya sa Tayuman-Oroquieta. at nakilala siya sa literary history bilang fictionist. Ang mga gawa ni Sicat. at ang pagiging dean sa University of the Philippines Diliman. at kung ano man ang epekto nito sa mambabasa y mauugat sa lalim ng pagkaunawa ng manunulat sa kaniyang pinapaksa. parehong gawa ni Sicat na isinadula sa isang pelikula. Hindi naglaon ay nakitira siya sa kaniyang ale na kapatid ng kaniyang ama doon sa Felix Huertas. Maynila hanggang makatapos ng elementarya. ang mga tauhan ay pumupukol ng mabibilis na salitaan. Siyam ang namatay sa kaniyang mga kapatid. at sa mga tauhang ito ay lalaruin niya ang banghay at gusot ng kuwento. Nueva Ecija noong 1950's para magtrabaho sa University of Santo Tomas. pero pinarangalan sa huling pagkakataon sa pamamagitan ng National Book Award noong sumunod na taon para sa kanyang pagsasalin sa ginawa ni William J. Ang iba pa niyang mga gawa ay: Dugo sa Bukang-Liwayway . Ang pingas o puntos ng tauhan ay maaaring nasa kapasiyahan nito. Nag-aral siya sa Santa Clara Primary School (na magiging Gomez Elementary School) at Magdalena Elementary School.

Doon na nagsimula ang kanyang pagsulat ng mga tula. Arsenio R. Ang pinaka-obra maestra ni Rosario ay angAloha na kasama sa katipunang 50 Kwentong Ginto ng 50 Batikang Kwentista. sa nayon ng Baritan noong ika23 ng Enero. 1894. Kalipunan ng mga Kuwentista at Kalipunan ng mga Dalubhasa ng Akademya ng Wikang Tagalog. Hernandez. Panganiban. Rosario ay isinilang sa Tondo. Ang Guryon. Si Ildefonso Santos ay isa sa mga kinikilalang manunulat sa Tagalog noong panahon ng Amerikano. Naging Pangulo siya ng Samahang Ilaw at Panitik. Santos. Isa raw siya sa mahusay at maingat magsulat ng mga tula avon sa mga kritiko. Afan at iba pa. na Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Arkitektura noong taong 2000. Si Iñigo Ed Regalado ay humanga rin kay Ildefonso. Hindi lamang siya guro. Nang simulang ipaturo ang Pambansang Wika. Natapos si Ildefonso Santos ng kursong edukasyon. siya ay mahusay na tagapagsaling-wika at makata. Santos ay isang makata na isinilang sa bayan ng Malabon. Aloha. Ulap at Mangingisda. Nagturo rin siya sa Baguio Vocational Normal School. Siya ang kinilalang Ama ng Maikling Kuwentong Tagalog. Amado V. Jr. Nagsimulang magsulat noong 1915 sa Ang Demokrasya. Siya ay ama ni Ildefonso P. na naglulunsad ng buwanang patimpalak para sa tula at maiikling kwento. May mga tanaga rin siyang naisulat tulad ng Palay. Rosario sa gulang na 42 noong Nobyembre 26. Sa Tabi ng Dagat. Sa Taliba. Kabibi at Tag-init. Taong 1917 naman ng magsimula siyang sumulat saTaliba. Kasama sina Cirio H. Binawian ng buhay si Deogracias A. Ang kanyang mga tula ay simple at karaniwan. Nahilig si Ildefonso sa pagsusulat ng mga tula dahil sa kanyang pinsang si Leonardo Dianzon na isang makata na naglalathala sa babasahing Ang Mithi. 1936. Ang Dalagang Matanda. Si Dianzon ang nakatuklas kay Ildefonso nang mabasa niya ang tula ng pag-ibig na sinulat ni Ildefonso. siya ang kauna-unahang nagturo ng Pilipino sa National Teacher's College. Nakita sa kanyang mga akda ang palatandaan ng paghihimagsik sa kinamulatang tradisyon ng maikling kuwento. Ayon sa mga kritiko. Sampaguita at Lipang Kalabaw. ay naging patnugot.Talambuhay ni Deogracias Rosario Si Deogracias A. Ginamit niyang sagisag-panulat ang Ilaw Silangan. si Rosario ay isa sa mga pangunahing taga-ambag sa Liwayway. . Ang ilan sa kanyang mga tula na mababanggit ay Tatlong Inakay. Kahanga-hanga ang kariktan ng kanyang mga tula dahil sa pananalitang ginamit niya. Ang ilan sa kanyang mga akda ay Ako'y Mayroong Isang Ibon. Maynola noong Oktubre 17. Naging manunulat siya ng "Ang Democracia" noong 1915 at nang kinalaunan ay nagsulat din siya para sa Taliba. Gabi. ngunit puna ng diwa at damdamin. 1897. siya ang nagbigay ng tiyak na anyo sa maikling katha bilang isang uri ng kathang pampanitikan. Kaisa-isang anak siya nina Andres Santos at Atanacia Santiago. Manika ni Tadeo. Bulaklak ng Bagong Panahon at iba pa. Nagsulat din siya para sa Photo News. tumaas ang kanyang posisyon bilang katulong ng patnugot at sa huli. Talambuhay ni Ildefonso Santos Si Ildefonso P.

1983). Timpalak Pilipino Free Press (1969). Bagong Cristo (1907). at 1984. Nakatanggap din siya ng dalawang Palanca Award para sa dalawa sa kanyang mga maikling kwento: Tatlong Kuwento ng Buhay ni Juan Candelabra (unang gantimpala. Timpalak ng KADIPAN. unang gantimpala (1957). Manunulat: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) at Parnasong Tagalog ni Alejandro G. Talambuhay ni Lualhati Bautista Si Lualhati Bautista ay isang bantog na babaeng Filipinong manunulat. Film Academy Awards. Kadalasan. Maring (1908). ibinaling ni Tolentino ang pansin sa pagsulat ng literatura. 1974. bumuo siya ng samahan ng mga dating katipunero. Manila noong Disyembre 2. at Star Awards. 1964. na ang pangunahing layunin ay patalsikin ang mga Amerikano. 1965. 1963. Ilan sa mga nobela niya ang: Gapo. 1960. Buwan. ang kaniyang kauna-unahang koleksiyon ng mga kuwento. at sa Torres High School noong 1962. at krititiko ng kaniyang panahon. Kabilang sa kaniyang mga aklat ang Bugso. 1983. Buhok ni Ester (1914). Pa'no Ka Ginawa? na nakapagpanalo sa kanya ng Palanca Award ng tatlong beses: noong 1980. mananaysay. gaya ng Kahapon. 1945. Napili nila ang Kuweba Pamitinan na maging himpilan. Pang-alaalang Gawad Balagtas (1969). hanggang matuklasan ito ng mga Espanyol noong 12 Abril 1895. Dekada '70. noong magsimula ang himagsikan sa Pilipinas. . Buhay (1909). Noong 1984. at lumikha ng mga dakilang akda. Abadilla (1973). Naging journalism major siya sa Lyceum of the Philippines. 1967. Nagtapos siya sa Emilio Jacinto Elementary School noong 1958. ngunit nag-drop out bago man niya matapos ang kanyang unang taon. at 1967). Siya rin ang editor at bumuo ng mga antolohiyang gaya ng Mga Piling Akda ng KADIPAN (1964). Ngayon at Bukas(1902). kuwentista. Humakot ng parangal si Abueg tulad ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1959. at 1993). Hulugan mo Ako ng Sundang (pangatlong gantimpala. pero nakalikha na rin siya ng ilang akdang-pampelikula. Tinawag niya ang samahan na Junta de Amigos. Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (1992) mula sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). Pinanganak si Lualhati Bautista sa Tondo. Timpalak Liwayway sa Nobela (1964. Nadakip at ikinulong si Tolentino ng mga Espanyol. Mga Agos sa Disyerto (edisyong 1965. At nang dumating ang mga Amerikano. Pagkatapos ng digmaan. 1982) at Buwan. ang kanyang script para sa Bulaklak ng City Jail ay nagwagi bilang Best Story-Best Screenplay sa Metro Manila Film Festival. Bata. Talambuhay ni Efren Abueg Si Efren Abueg ang isa sa mga iginagalang na nobelista.Talambuhay ni Aurelio Tolentino Kasamang ni Tolentino si Andres Bonifacio sa paghahanap ng kanilang mga lihim na kuta sa kabundukan ng Montalban at San Mateo. at Bata. Rizal. at 1974). ang mga akda niya ay nasa anyong nobela o maikling kwento.

Jr. tinaguriang mga "suwail" sa panitikan ng dekada `60. Si Medina ay pinanganak noong Disyembre 1. Isa sa mga gawa nito ang Saan Patungo ang Langay-langayan?. Confrontations. 1928. at De La Salle University. partikular sa aping kalagayan ng mga magsasaka sa Gitnang Luzon noong dekada `50. Talambuhay ni Dominador Mirasol Nasa hulma ng kuwento ng Exodo ang nobelang Ginto sa Kayumangging Lupa ni Dominador Mirasol. Tagalog Literature in the Nineteenth (1976). Karamihan dito ay mga nobela at libro sa kritisismo. Ginantimpalaan din siya kanyang mga essay at maiikling kwento.Talambuhay ni Buenaventura Medina. Gantimpala (1972). Naging professor din siya sa Far eastern University. Nagtrabaho din siya bilang editor ng mga magasin gaya ng Free Press. Sumulat siya ng mga dokumento na pinakita sa mga internasyonal na konperensya sa Japan at Thailand. sa Centro Escolar University. Pinarangalan din siya ng South East Thailand. nagwagi ng Tanging Gantimpala sa 1979 Gawad CCP para sa Nobela. Siya ay napabilang sa Don Carlos Palanca Memorial Awards Hall of Fame noong 1996. The Primal Passion. . Jr. Kilala si Mirasol bilang bahagi ng kilusang Agos. Si Buenaventura S. Francisco Baltazar's Orosman at Zafira (1991) at Moog and Alaga (1993). Nagtapos siya ng BA at MA sa Ingles sa Far Eastern University at Ph. Ateneo De Manila University. higit na ipinamalas ni Mirasol ang pagsusuri sa kalagayang panlipunan. ay isang Pilipinong manunulat ng higit sa 25 na libro. Kabilang sa mga nalimbag niyang gawa ay ang Pintig (1969). Past and Present in Philippine Literature (1974). D. Sa naturang nobela. Medina.

nag-uusap si Regina at Ana. kailangan ni Aida ng tranquilizer upang siya y kumalma. Naparoon sila upang humingi ng dispensa sa nagawa ng anak ng Alkalde at ninanais nila na i-urong na lamang ni Regina ang pagsampa sa kaso. Nang namatay kasi ito. at mayaman na ang hustisya. makapangyarihan. MGA TAUHAN: REGINA CALDERON. ISANG MAESTRA TONY. Kaya t kumuha ng leave si Regina sa pagtuturo upang mabantayan niya si Aida. Matapos ang usapan.18 TAONG GULANG. hindi nila nakamit ang hustisya. biglang dumating sa bahay nila ang Alkalde kasama ang isang Konsehal.PANGANAY NIYANG ANAK.48 TAONG GULANG. Buhay sa buhay kumbaga. Kaya t nagpabili ng gamot si Regina kay Tony. Pero. Ang malakas. nag-usap si Tony at Regina. Ngunit hindi pumayag si Regina dahil akala niya y hustisya ang mananaig. Buod: Isang gabi. Nung . ang hustisya ay hindi na nananaig.napag-usapan nila ang tungkol sa nangyari kay Aida. Pinaalala rin ni Tony ang nangyari sa kaniyang ama. ESTUDYANTE AIDA. Ang nais na lamang ni Tony ay mapatay ang anak ng Alkalde. sila ang laging mananaig. Gusto ni Tony na i-urong na ang pagsampa ng kaso dahil sa kalagayan ngayon. Si Aida ngayo y hindi parin makapasok sa paaralan dahil siya y na-trauma at wala siyang maiharap na mukha sa kanayang mga kaklase. Si Aida ay nagahasa ng anak ng Alkalde.Moses Moses MOSES. ipinagpilitan parin ni Regina na itutuloy niya ang pagsampa ng kaso. ANAK NIYANG BABAE 2. Tapos. BALO. TAGPUAN: SA KANILANG TAHANAN 3. sumulpot si Ana at sinabing sinusumpong nanaman si aida. MOSES 1. Nang umalis na ang Alkalde at Konsehal.

Pinagtulung-tulungan ng mga pulis si Tony. biglang dumating si Tony na duguan. Nagising mula sa pagkaka-idlip si Regina. kaya t tinimplahan siya ni Regina ng gatas. 4. Pinatay na ni Tony ang anak ng Alkalde. Biglang dumating si Ben at tinanong niya kung nakaalis naba si Tony. At dinakip ng mga pulis si Regina dahil sa kasalanan niya. kahit anung pilit daw niya na humngi ng tawad ay patuloy parin pinapainom ng lason si Tony.nakaalis na si Tony. Binilin ni Tony si Ben na huwag itong ipagsasabi ngunit nagawang sabihin ito ni Ben. Dumiretso siya sa cabinet at naghahanap ng gamot ngunit natabig niya ang isang bote ng gamut at ito y nabasag. nagulat siya dahil hindi niya namalayang pasado alas-dos na ng umaga. Nang kinukuha na ng mga pulis iyong baril sa kamay ni Regina. At inamin ni Ben sa ina na may dalang baril si Tony dahil binabalak niyang patayin ang anak ng Alkalde. na si Tony ay isa ng mamamatay-tao. Matapos ikwento ni Aida ang kaniyang panaginip na umabot hanggang umaga. Ngunit heto rin ang magdadala sa kanila sa kapahamakan. Nagising si Aida at bumaba mula sa kwarto. Sinabi ni Aida sa ina na hinahanap niya ang gamut. Nang matanong ni Regina kung anong oras na. Tumugon si Regina. nasabi ni Regina kay Ana na malaki na ang pinagbago ni Tony. Ngunit sinabi ni Regina na mali ang nagawang paghihiganti ni Tony. . Sinabi niya na tumawag na si Ben ng taksi dahil parating na sila. SIMBOLISMO: Baril Sa akdang ito. Iyon lamang daw ang paraan upang makuha ang hustisya. Takot na takot na kinwento ni Aida ang kaniyang panaginip. ngayo y hinahabol na siya ng Alkalde at ng mga pulis. tinutukan niya ng baril si Tony ngunit tinabig ito ni Regina. Naikwento ni Aida ang tungkol sa panaginip niya na pinapainom daw ng mga lagad ng anak ng Alklde ang kanyang kuya Tony ng lason. Kinuha ni Regina ang baril at sinabing wag silang umalis dahil susuko si Tony. sa hindi sinasadyang pangyayari ay nabaril ni Regina si Tony. Tugon naman ni Regina ay binili na ito ni Tony. Nang nakarating na ang Alkalde. inaakala nila na ang baril ang sagot upang makamit ang hustisyang inaasam Mga tauhan. ang masaklap pa sa panaginip na iyon ay ininom ni Tony ang lason. Sinabi ni aida na hindi siya makatulog.

Inilalarawan sa maikling kwento na kung gaano ka bagal Ang hustisya. Na ito ay para lamang sa may pera at mahirap. Matuto tayong Maging mahinahon at wag maghiganti sa mga taong nagkasala sa atin. Dapat din ay Huwag nating ilagay sa ating mga kamay ang batas. karapatan Nating makamit ang hustisya kapag tayo ay naargabyado nang kung sinong tao. Hustisya. at karapatan bilang tao. dapat ay walang mayaman at mahirap. . Iwasan nating marumihan ang ating Pangalan. Layunin ng Awtor: Layunin niya na iparating sa mga mambabasa kung ano ang nangyayari sa ating batas. Na kapag wala kang pera ay Hindi mo makakamit agad agad ang hustisyang tinatamasa.5. Kakintalan (Impresyon ng Mambabasa) Dapat ay hindi natin inilalagay sa ating kamay ang hustisya. 6. Dahil siya ang higit na nakakaalam kung anong gagawin nya. Pagsusuri: Sa Hustisya. 7. Ipaubaya na lamang natin sa Diyos ang lahat. May pera ka man o wala.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->