P. 1
Sa Bagong Paraiso Ni Efren Reyes Abueg

Sa Bagong Paraiso Ni Efren Reyes Abueg

5.0

|Views: 28,227|Likes:

More info:

Published by: Kyrus Pangilinan Coronel on Jan 20, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/17/2013

pdf

text

original

SA BAGONG PARAISO ni Efren Reyes Abueg I Sa simula’y mga bata silang walong taong gulang – isang lalaki at isang

babae. At ang kanilang daigdig ay isang malawak na loobang kinatitirikan ng dalawang tabla’t yerong bahay, na ang isa’y nasa Silangan at isa’y nasa Kanluran; at sa pagitan niyon ay walang bakod na nakapagitan. Ang malawak na looban ay mapuno at mahalaman, maibon at makulisap at ang kanilang mga magulang ay walang sigalutan- ang mga ito’y makaDiyos at walang araw ng Linggo o araw ng pangolin na hindi makikita ang mga ito sa kanilang bisita sa dakong hilaga ng nayon. Ang mga ito’y may rosaryo sa kanilang mga palad at may usal ng dalangin sa mga labi. At silang dalawa- ang batang lalaki at batang babae ay nagsisipag-aral kasama ng ibang bata sa maliit na gusaling may tatlong silid, sa gusaling nasa dakong timog ng nayon. Sila’y may mga pangarap, na ang sakop ay lumalakdaw sa hangganan ng nayong iyon, ng baying iyon at ng lalawigang kinaroroonan niyon.

II Wala silang pasok kung araw ng Sabado at Linggo o mga araw na pista opisyal. Silang dalawa’y naglalaro sa loob ng bakurang iyon, mula sa umaga hanggang sa hapon. Umaakyat sila sa mga punong santol, sa punong bayabas, marurupok na sanga ng sinigwelas, sa maligasgas at malulutong na sanga ng punong mangga. Nagagasgas ang kanilang mga tuhod, nababakbak ang kanilang mga siko, nagagalusan ang kanilang mga mukha at kung minsan ay nalilinsaran sila ng buto kung nahuhulog-ngunit ang lahat ng iyon ay hindi nila iniinda; patuloy sila sa paglalaro. Malamig sa ilalim ng punong mangga. Makapal ang damo sa sakop ng lilim niyon kung umaga at doon silang dalawa naghahabulan, nagsisirko, nagpapatiran at kung sila’y hinihingal na’y hihiga sila sa damuhang iyon, titingalain nila ang malalabay na sanga ng puno, sisilip sa langit ang kanilang mukha. ‘Loko mo…makikita mo ba ang mukha mo sa langit?’ minsan ay sabi ng babae sa lalaki. ‘Bakit hindi? Ang langit ay isang malaking salamin…ang sabi ng tatay ko,’ sagot naman ng batang lalaki. Ang batang babae ay makikisilip din sa pagitan ng masinsing mga dahon, na waring ibig patunayan ng sariling paningin ang sabi ng kalaro. At pagkaraang tumingin sa langit nang matagal-sila’y lalagumin ng katahimikan-ang kanilang katawan ay nakalatag na parang kumot, hanggang sa sila’y makatulog at gisingin sila ng tawag mula sa kanilang bahay. Kung minsan, ang batang lalaki ang unang magigising: kung minsan naman ang batang babae. Ngunit sinuman sa kanila ang unang magising, kukuha ito ng kaputol na damo at kikilitiin sa tainga ang natutulog. At ang natutulog ay mapupukaw, mababalikwas at pagkarining sa siya’y pinagtatawanan ay magtitindig at ang nangingiliti ay mapapaurong naman at anyong tatakbo at sila’y maghahabulan sa damuhang iyon, magpapaikot-ikot hanggang ang isa’y mahapo at sila’y muling bumagsak sa kalamigan ng damuhan, magkatabi at hindi nila pinapansin ang pagkakadantay ng kanilang mga binti o ang pagkakatabi ng nag-iinit nilang katawan.

Bumangon ito ay tumingin sa nakatihayang kalaro. sabi ng nanay ko. naghuhukay sila ng halamis sa talpukan. nakatanaw sila sa papalubog na araw. ano? Bakit kaya kulay-dugo ang araw kapag palubog na?’ sagot naman ng batang babae. ‘Aba…hindi naman ako nagpapabango. ’Malay ko.ano kaya ang ibig sabihin niyon?’ Nagkatinginan ang dalawa at ang lalaki ang unang nagbawi ng tingin.. at sa kanilang pagkakatabi nagkakatinginan sila. Hindi sumagot ang batang lalaki. At minsan nga ay napalaban ng suntukan ang batang lalaki. Higit pang nakaabala sa kanilang isip ang sinasabi ng kanilang mga kaklase sa silang dalawa’y parang tuko – magkakapit.. ’Siguro. Minsan ay itinanong ng batang lalaki sa batang babae: ‘Naririning mo ba…. Nakatanaw ito sa mapulang latay ng liwanag ng araw sa kanluran. ng kanilang mga kanayon.’ ‘Teka nga pala.may tumutunog sa aking dibdib?’ Ang batang babae ay nagtakaa.. Inilapit ng batang babae ang kaniyang tainga sa dibdib ng batang lalaki. Sinabayan siya ng batang babae at habang isinasalisod nila ang kanilang mga paa sa buhanginan habang lumalakad. . naghahabulan at kapag nahahapo na.’ Maririnig ng dalawang bata ang salitang iyon at sila’y nagtataka. pinagpag ang buhanging dumikit sa kanyang bisig at sa kanyang pantalon at nagsimula nang lumakad. Nilalagay ng batang lalaki sa bulsa ng kanyang putot na pantaloon at ang napupulot niyang kabibe at ang nadarampot naman ng batang babae ay inilalagay nito sa sinupot na laylayan ng suot nitong damit. sila’y magtutungo sa dalampasigan kung malamig na ang araw sa hapon.’ Bumangon ang batang lalaki. ’Ang ganda. ‘Ang bango mo pala!’ Ang batang lalaki ay nakangiti..’ anang batang babae na lumupasay sa tabi ng nakahigang kalaro. o kaya’y gumagawa ng kastilyong buhangin o kaya nanunugis ng mga kulukoy na kung hindi makapangubli sa malalim na lungga ay lumulusong sa talpukan at bumabaon sa masigay na buhangin. Hindi nila madalumat ang kaugnayan ng kanilang pagiging magkalaro sa isang hula sa hinaharap. ’Oo.’ anang batang babae. Namumulot sila ng kabibe.silang dalawa ang magkakapangasawaan. dumadaigdig ang katawan niya sa katawan ng kalaro at nalalanghap naman ang nakahiga ang halimuyak ng kanyang buhok. Isang batang lalaking malaki sa kanya ang isang araw na pauwi na sila ay humarang sa kanilang dinaraanan at sila’y tinudyo ng tinudyo.. III Puring-puri ang dalawang bata ng kanilang mga magulang. At kinaiingitan naman sila ng ibang batang hindi nagkaroon ng pagkakataong makihalubilo sa kanila. Kung hindi naman kabibe ang pinagkakaabalahan nila sa dalampasigan. mahihiga rin sila sa buhanginan tulad ng ginagawa nila sa damuhan sa looban.. ‘Paglaki ko raw ay saka na ako magpapabango.Kung sila’y nagsasawa na sa loobang iyon. narinig mo ba ang tunog sa dibdib ko?’ usisa ng batang lalaki. Ngunit hindi lamang iyon ang kanilang ginagawa: nagtutudyuan din sila. ‘Pakinggan ko nga..tena na nga. paglaki ng mga batang ’yan.

na hindi nila mapigil at siyang nagbukas sa kanila upang masaklaw ng tingin ang paraisong kanilang kinaroroonan. IV Namumulaklak ang mga mangga. ang batang babae ay may laso sa buhok na nakatirintas at ang kanyang suot na damit ay lampas tuhod at hindi makikita ng batang lalaki ang alak-alakan nito. na lalo lamang nilang ikinalunod sa kanilang kawalang-malay. dumating ang namamakyaw at sa loob ng ilang araw lamang nagsanib ang bunga ng mga sanga nila sa damuhan at sila ang unang sumungkit sa mga unang hinog. at nang pumatak iyon sa kalagitnaan ng nayon. siya’y nakalargo na at pantay na ang hati ng buhok na nangingintab sa pahid ng pomada. Dito dumaan sa kanilang buhay ang isang pagbabago. naghabulan sa looban at nayapakan nila ang tuyong damo. V Nang dumating ang pasukan. Sinugod nito ang mga kalaban. santol at sinigwelas at ng iba pang punungkahoy. nagkadugu-dugo ang kanilang ilong. halaman sa bagong supling. mga luntiang bubot na pinitas nila ang ilan at pagkaraang isawsaw sa asin ay kanilang tinikman at sila’y naasiman at idinalangin nila ang maagang pag-ulan-sapagkat sabi ng kanilang lola’y madaling bibintog at mahihinog ang bunga ng sinigwelas kapag naulanan. ang araw ay lumubog at sumikat at hindi pa rin nagbabago ang kulay ng silahis niyong kung dapithapon. nadungawan nilang hinog na nga ang sinigwelas. Nagmamadali silang nanaog at ang batang lalaki’y umakyat sa puno at ang batang babae naman ay naghanap ng sungkit. Ibinalibag nito sa paanan na nanunudyong batang lalaki ang bitbit na mga aklat. hanggang sa dumating ang guro at sila’y inawat at sila’y pinabalik sa silid-aralan at pinadapa sa magkatabing desk at tumanggap ng tatlong matinding palo sa puwit. At ang pamumulaklak. na waring bankay ng siang panahong hinahalinhinan ngayon. Ang batang lalaki ay hindi na nakapantalong maikli-putot. Ang paaralan sa nayon ay malapit nang magpinid. at ang damuhan ay natuyo at kanilang naging tagpuan ay ang dalampasigan at madalas man sila roon ay hindi nila masagut-sagot ang bugtong kung bakit kulay dugo ang silahis ng araw kung dapithapon. napag-usapan ng dalawang bata ang bansag sa kanila. namulaklak iyon at dumaan ang mahabang tag-araw. Ngunit iba na ang kanilang ayos. Nangalaglag ang mga dahon ng sinigwelas. ang guro ay naghanda na ng isang palatuntunan’ ang mga magulang ay walang pinaguusapan kundi ang katalinuhan ng kanilang mga anak. naligo sa ulan. Sila’y naniniwala at hinintay nila ang ulan. silang dalawa’y nagpugay. pamumunga at pamumulaklak at pamumunga ng mangga. Doon sila mag-aaral ng haiskul. Pagkaraan ng pangyayaring iyon. Napoot ang batang lalaki. namunga. Pagkaraan pa ng ilang araw. Nagpagulong-gulong sila sa matigas na lupa. ang batang lalaki at ang batang babae ay sakay ng kalesa patungo sa bayan. nagkalapak-lapak ang kanilang damit. At sa wakas ay namunga ang sinigwelas. nalaglag ang mga bugnoy. ang batang lalaki’y . Sa paghawak na kanilang daigdig. At sila’y nag-isip. Samantala.’Kapit-Tuko!’ Umiyak ang batang babae.

Inusisa niya sa ama ang kanyang natuklasan sa paaralan at itinanong niya rito kung bakit kailangang gawin pa iyon.pagkalaki-laki’y parang hindi lalakit.. Gayong magaling na ang sugat na nilikha isang umaga sa harapan ng bahay ni Ba Aryo. Umupo siya sa baitang ng kanilang hagdan at nag-isip hanggang sa makita siya roon ng kaniyang ama. VI Kasunod ng panyayaring iyon. Nakisiksik din siya sa mga batang lalaki at nakita niya ang isang bagay na hindi niya alam na kailangang mangyari sa kanya. sumsisigaw sila sa katuwaan hanggang sa manigas ang kanilang mga binti at kinakailangang humiga na naman sila sa buhanginan. At isa ngang araw. . ’Wa-wala.. Ngayon lamang niya nadama iyon. ’Hayaan mo. Naisaloob niyang baka ang kawalang-sigla niya sa pakikipaglaro niya rito ang dahilan. Isang araw.wala!’ Nag-isip ang batang lalaki. Hindi pa rin nagbabalik ang kanyang sigla. Nangingimi siyang tumabi rito kung ito’y nakahiga sa damuhan o dalampasigan. Nagtawa ang kanyan ama. Sabado ng umaga. sa likod ng paaralan..’ sagot ng kaniyang ama. aywan niya kung bakit iba na ang kanyang pakiramdam. Umuwi siyang parang tulala nang hapong iyon at kinagabihan ay hindi siya nag-aral. nakikipagbuno. Ngumata siya ng dahon ng bayabas.’ dugtong ng kaniyang ama. pumikit siya at pagkaraan ng iba pang ginawa...’ Ang narinig niyang iyon kay Ba Aryo. kabuntot ng malutong na halakhak ng kanyang ama ay natanim sa kaniyang isip at patuloy na nagpalaki sa lamat ng kaniyang kawalang-malay. napahabol dito hanggang sa mahawa ito at sila’y naghabulan na sa buhanginan. Hanggang isang araw ay napansin niyang namumula ang mata ng batang babae nang dumating ito isang dapithapon sa tabing-dagat. Tinudyo niya ang batang baba. isinama siya ng kaniyang ama sa bahay ni Ba Aryo sa tabi ng ilog. Natitigilan siya kung nakikipaglaro sa batang babae. ’Kailangan niyon upang ikaw ay maging isang ganap na lalaki. isang pangkat ng batang lalaki ang nakapabilog at isang batang lalaki ang nasa loob niyon at may pinakikita sa kasamahan... Tinapik siya nito sa balikat. ’Bakit?’ usisa niya. Humagikgik pa sila ng mapatong ang kamay ng batang lalaki sa kanyang dibdib at madama niyang lalong malakas ang pintig doon. ’Ang damuho. ngunit aywan niy kung bakit nahihiya siya.. Maging matapang ka lang sana. siya’y itinaboy ni Ba Aryo upang maligo sa ilog. Natingala lamang niya ito at ang pamimilog ng kanyang mga mata’y naghiwatig ng pagkakaroon ng lamat sa kanyang kawalang-malay. Nakikipagharutan siya sa mga ito.hindi na sa batang babae lamang nakikipaglaro-siya’y kahalubilo na rin ng maraming batang lalaking pumapasok sa magagapok na gusaling iyon ng paaralan. ang alalahanin ukol doon ay nakabawas sa sigla ng batang lalaki. Kaya’t kahit patuloy pa rin silang naglalaro sa damuhan o kaya’y nagtutungo sa dalampasigan tuwing wala silang pasok. nakikipagsuntukan-at higit sa laht nakikituklas ng lihim ng isa’t isa.’ Ibig niyang ipagtapat iyon sa batang babae. kiniliti. Isang araw isasama kita kay Ba Aryo.

Ngunit hindi kumilos sa pagkakahiga ang batang babae.’ anyaya ng batang lalaki. Alam niya ang kahulugan niyon: masama.pakinggan mo ang tunog sa dibdib ko.‘Tingnan mo.. Gayong hindi naman sila nahapo. Siya naman ay binatilyo na. malayo sa hiyaw nito noong araw. Nagkikita pa rin sila sa looban ngunit hindi nga lamang tulad ng dating nagtatagal ang kanilang pag-uusap. Nagtaka ang batang lalaki. Ang kanilang tawa tuloy ay hindi na matunog. ’Kahit na. ’Bakit?’ Saka lamang tumingin ang batang babae sa batang lalaki at ito’y umiyak at ang luhang tumulo sa pisngi’y pinahid nitong palad at ang palad na iyong ipinatong sa buhanginan ay pinaniktikan ng buhangin.tulad ng dati. ’Pero. . ngunit ang pagtutol ay hindi niya maluong sa kanyang kalooban. At buwan-buwan. palihim niyang lalabhan iyon sa silong at ikukula sa kubling bahagi ng kanilang likod-bahay.kayo’y dalaga at binata na. sa paaralan.. Alam mo na siguro ang ibig kong sabihin. Nayon. VIII Natapos ng haiskul.kaibigan ko si Ariel!’ May himagsik sa kanyang tinig. Nakatitig lamang ito sa maaliwalas na mukha ng langit. At hindi nila alam na ang tibok ng pusong iyon ay isa pang pangyayaring nagpalaki sa lamat sa kanilang kawalang-malay. Parang pait iyong umukit ng kung anong bagay sa kanyang isip. Minsan ay natutop siya ng kanyang ina sa paglalaba sa silong at sinabi nito sa kanya: Hindi mo na kailangang dito pa labhan iyan. At saglit iyong inagaw ng tinig ng kaniyang ama. magkatambal sila. parang laging may nakatingin sa kanilang mga matang nagbabawal-sa looban... IX Maliwanag ang narinig na salita ng dalagita: kung gusto mong makatapos ng karera. Nangingilid ang luha sa mga mata nito. ang kanilang pag-uuusap ay hindi na Malaya at pumipili na sila ng salitang kanilang gagamitin. Bumangon ito at tinunguhan ang nakahigang kalaro. Siya’y dalagita na.’ may langkap na tigas ang sagot na iyon. Ang pagbabagong iyon ang nagpaunawa sa kanilang may tumataas nang dingding sa pagitan nila.. ang kanilang mga magulang .. VII Hindi nga sila mga bata. huwag muna kayong magkita ni Ariel. ang dalagita ay may kapirasong damit na itinatago sa ilalim ng kaniyang katre at kapag tapos na sa paglalaba ang kaniyang ina. At nang nagsayawan ng gabing iyon... ang tibok ng kanilang dibdib ay mabilis at malakas at ngayon ay hindi maungkat iyon ng kanilang mga labi’y tikom at kung gumalaw man ay upang pawiin ang kanilang panunyo o paglalamat niyon. Nagkamay sila pagkaraang maibaot sa kanila ang kanilang diploma. ang kanilang mga guro. ’Hindi na pala tayo maaaring maglaro. Naunawaan niya ang ibig sabihin niyon.’ anang batang babae sa basag na tinig.. Inya. ang hiyaw ng dalagita ay hindi na matinis.

. “Bakit?” “Ayaw nang makipagkita sa akin ni Cleofe” Nagtawa ang kanyang ama. Ariel. kapag tapos na si Cleofe ay magkakalapit kayong muli. Nakatiim ang mga labing pumasok siya sa kanyang silid. Mahapdi. “ Hindi mo ba alam na kapag malapit ka sa babae ay malapit ka rin sa tukso?” “ Tukso! Tukso! Parang matalim na kutsilyong isinaksak sa kanyang utak ang mga katagang iyon. Hindi mo baa lam… na gusting. ang kanyang kababata. tulad ng nakaugalian nito tuwing may ilalapit siyang suliranin.. Matatag iyon at makapal at waring hindi nila maibubuwal.ng Inay.. Iyon lamang at minsang dalawin siya ng binata sa dormitoryo ay natuklasan nila sa isa’t sia na mataa na ang dingding sa kanilang pagitan. Parang binibiyak ang kanyang ulo. Makirot. Makita mo.’Ibig kong magdoktora ka.dati naman tayong. sa damdaming unti-unting nasasaktan. kaya kalimutan mo muna ang lalaki!’ At ang pait na may inuukit sa kanyang isip ay parang pandalas na pinukpok at ang kanyang katauhan ay nayanig at ang tunog na pagpukpok ay nag-aalingawngaw ng Lalaki! Lalaki! Hindi siya nakatagal sa harap ng kanyang mga magulang. Mapanglaw ang kanyang mukha at napuna agad iyon ng kanyang ama. X Minsan ang binata ay umalis sa lalawigan.gusto ka ng mga magulang niya na maging doktora siya?” Pasigaw ang alingawngaw ng kanyang tinig sa kanyang isip. ’Huwag muna tayong magkita.. Napapikit siya. ’Ba-bakit. XI .” maaagap na pakli ng kanyang ama. ay lumisang larawan ng isang bilanggong hindi makaigpaw sa isang mataas na pader.’ at ang mga labi niya’y nangatal kasabay ng luhang umahon sa kanyang mga mata. ang malamig na buhanginan kung hapon. ng Itay…masama raw.’ ’Ayaw nila... Masama! Masama ! At si Ariel. “At habang nagdodoktora siya ay masamang kami’y magkita?” “Tama ka. ang mapulang silahis ng araw na parang dugo. Nagunita niya ang luntiang damuhan sa looban. “Walang kwenta iyon.’ sabi niya sa binata. Napatitig sa kanya si Ariel at nakita niya ang pamamantal sa noo nito-at pagtataka.

Nababanta ang mga sumusunod na talata: luluwas ang ama mo kapag hindi mo itinigil ang kabaliwang iyan. Hindi sila nagkita sapagkat inihasik sa kanilang isip na ang pagkikita nila’y magiging masama.pausbong ng mga araw sa luntiang damuhansa looban at malamig na buhanginan sa dalampasigan kung dapithapon.loob at binati niya ang dalaga. kahit saan! At ang babae ay hindi sumagot at tumango lamang at lalong ipinaubaya sa lalaki ang kanyang palad. kundi maraming pagkikita…. nakahiga at nakabaling sa isa’t isa. At sa kanilang daigdig ng mga aklat. ng pagsusuri sa sarili. mga buwan at sana’y mga taon kung nakatiis sila…kung tuluyang nasikil nila ang halamang patuloy sa paglago sa kanilang katauhan. sila’y nagkatitigan at sila’y nakalimot at akala nila’y sa luntiang damuhan sila sa looban ng lalawigan. pagkaraan ng ilang buwang pagkakalayosila’y lumigaya.maraming. ng matataas na gusali. ang isiping iyon ay parang batak na nakabitin sa tabak ng kanilang ulo o kaya’y tulad din ng isang mansanas. Kapwa sila napahinto sa paglakad at nagbabangga na sila ng mga tao sa bangketa ay hindi parin sila makakilos. Hindi sila nagkita sa loob ng mahaba ring panahon. pinisil at hinalikan at saka sa tinig na nababasag ang pananabik at pangungulila ay sinabi : Ibig kong magkita tayo. hindi lang minsan. gayong hindi na sa lungsod na maliit at maglakad ka lamang sa mga lansangan ay hindi ka mawawalan ng masasalubing na kakilala. hinawakan ng lalaki ang kamay ng babae.At ang dalawa’y hindi na nagkita. napatangay sa agos ng kanyang damdamin. ng malalayang kabataan sa kapaligiran. pulang mansanas na bibitin. Nakatitig lamang siya sa mukha ng binata at nang anyayahan siya nitong magpalamig sila sa isang kanugnog na restawran ay anapasunod lamang siya . Hindi sana malubha kung nakita lamang kayo. Ngunti ang inihasik na binhi ng pagkakakilala sa masama ta sa mabuti sa kanilang isip sy sumibol at nagpaunawa sa kanilang ang ginagawa nilang iyon ay masama.marami at ang kanilang sikil na damdamin ay lumaya at sa unang pagkakataon. Mangyari’y iniiwasan nila ang magkita.ugat at pinag. ngunit nakita kayong magkahawak kamay… sa karamihan ng tao sa paligid. kahit saan. At pagkaraan ng maraming sandali ng pagdidilidili. XII Hindi nga sila nakatiis…isang araw na hindi sinasadya’y nagkasalubong sila sa pamimili ng kagamitan. tukso. Hindi na kayo nahiya! Hindi na ipinagpatuloy ng dalaga ang pagbasa ng liham. Ang binata ang unang naglakas. XIII Malinaw ang sinabi ang sinabi sa sulat: sa pook pa naming iyon. sa lahat ng pook na dapat pagkaiwasan …doon kayo nakita. mangyari’y sinikil nila ang paglago ng halaman sa kanilang katauhan na pinapag. At sa harap ng kanilang hinihinging pagkain. Ngunit sila’y uhaw sa gunita ng kanilang kamusmusan at sila’y naghihimagsik. ng pagtantiya sa pandama. At sila’y nagkita sa Luneta. Hindi makasagot ang dalaga.bitin sa nakayungyong na sanga ng punungkahoy. .

na ang pasimulang madalang ay naging masinsin. At kasabay ng kanyang pagtungo. magtatago tayo…ililihim natin sa kanila ang lahat. Tumungo siya at nakiya niyangnililinis ng tubig ang bangketa. maglakad sa lansangan at sa labas paabot ng umaga. Maligaya sila sa kanilang bagong paraiso. Hiyang hiya kami ng iyong ama. ngunit lagging hinahamig ng init ng kanilang lumayang katawan.o kaya ang dalampasigang malamig kung ang dapithapon ang silahis ng araw ay mapulang parang dugo. Sa mga pook na iyon pinilit nilang iginupo ang dingding na ipinagitan sa kanila. Humawak siya sa palalabahan ng bintana. Ang daigdig nila ngayon ay makitid. Sinabi ng binata: magkikita tayo. lumalarawan ang mga nananalim na tingin masama…tukso. …ipinaaabot ditto ng mga magulang ni Cleofe ang ginawa ninyo. Ibig niyang lumabas ng bahay. ng takot na matupto[ at ng pangangailangan. XV At ngayon ang kanilang paraiso ay hindi na malawak na looban.Ang binata ay hindi makatulog. suluk-sulok. At sa palagay nila. pamayamaya. Hanggang isang araw ay kumulog. At sila nga ay nagkita. . Tumingala siya upang pawiin ang pagsama ng kanyang pakiramdam. sa mga pook na hindi sana nila dapat pagkitaan . nagsusumiksik at nanunumbat ang alingawngaw ng pagbabawal. Ngunit sa kanilang utak. ngnit doon sila itinaboy ng kanilang paghihimagsik.masama ang kanyang pakiramdam. Ibig naming makatapos ka … at ibig ipaalaala mula sa iyo na ang babae at tukso…tukso! XIV Sinabi ng dalaga : hindi ngayon tayo maaaring magkita. Natanaw niyng maitim ang langit at naisip niyang magtatagal ang ulan. XIV Maligaya sila sa kanilang daigdig. Naaalis ang hadlang. inianod ng nalikhang mumunting agos sa gilid ng daan. May kung anong nakakatakot na bagay sa kanyang katawan na ibig niyang ilabas at itapon. At ang dalaga’y napabulalas ng iyak. Nalukot na ang suot niyang damit ay hindi parin niya hinuhubad.paupahang iyon. malamig din. At iyon ay waring umaakyat sa kanyang lalamunan. Ang dalaga ay dumungaw sa bintana. sila ay nagtatagumpay. pumatak ang ulan.parang may isinakad na pataas sa lalamunan ang kanyang bituka at siya’y napanganga at siya’y napapikit at siya’y napaluha at paghigpit ng kanyang paghawak sa palababahanng bintana ay naduwal siya…at ang lumabas pagkaraa’y nilinis ng patak ng ulan. dumagundong ang kalawakan at nangagulat ang mga tao sa lansangan.

at taon. sabay silang lumaki sa kanilang nayon na tinuring nilang kanilang munting paraiso. Walong taong gulang palamang sila ay hindi na sila mapag hiwalay. Crozette P. Magkasama silang naglaro. nag-aral. sa madaling salita. ang matukso. May mga bagay na silang nalalaman na hindi nila nalalaman nuong sila’y mga bata pa. Ang nais kasi ng mga magulang ni Cleofe na ito’y maging doktora . Nagtapos sila ng hayskul. Abueg Inihanda ni: Coronel. Lumipas ang mga araw. buwan. ng BSP 2B PAGBASA NG TEKSTO Si Ariel at Cleofe ay sanggang dikit na mula pa pagkabata. Unti-unting ipinalalayo ng ng mga magulang ng babae ang kanilang anak sa lalaki dahil batid nila na hindi na sila mga bata na maaari pang maglaro at magsama ng matagal.Iba’t ibang uri ng pagbasa ng “Ang Bagong Paraiso” ni Efren R. nanungkit ng mga bunga ng punong kahoy sa kanilang nayon. Lalong naghigpit ang kanilang mga magulang dahil sa iniiwasan nilang maaaring mangyari sa dalawa. Sila’y hindi na mga bata.

Ang nayon ay isang tahimik na lugar. Malayo sa kanilang mga magulang na pilit silang pinapalayo sa isa’t isa. siya ay naduduwal. Ang kanilang pagkikita ay nalaman ng kanilang mga magulang kaya sa mga liham nila. Doon. Ngunit sa di inaasahang pangyayari. may magandang tanawin ng kalikasan. Hindi tulad sa kanilang nayon. Patuloy silang nagkikita sa kanilang bagong paraiso. Hindi niya naiwasan ang pag luha dahil batid niya na siya’y nagdadalang tao na. Habang . maraming punong kahoy. Hanggang dumating ang isang araw na masama ang pakiramdam ni Cleofe. Hindi na tulad ng dati ang kanilang ginagawa pag sila ay nagkikita. Pareho silang sa siyudad nag-aral. sila ay masaya at ramdam nila na sila ay malaya. ngayon ay hindi sila magkakitaan dahil sa laki ng siyudad. madalas silang magkita sa Luneta. Hindi na sila naglalaro o nanunungkit ng mga prutas. sila ay nagkasalubong sa pamilihan at nagsimula ulit ang kanilang ugnayan. Nais nilang huwag na muli salang magkikita ngunit nagpasya ang binata na magkkikita parin sila ng dalaga ngunit hindi na sa malawak na bukirin na dati nilang tagpuan. hindi rin sa Luneta kundi sa isang maliit na silid na itinuring nilang kanilang “Bagong Paraiso”. Ang mga taong iyong makakasalubong ay pamilyar. Sila’y magka-hawak kamay at nag uusap ng mga seryosong bagay.kaya ganun nalamang ang paghigpit nila sa dalaga. PAGBASA NG KONTEKSTO Ipinakita sa teksto ang pagkakaiba ng nayon sa siyudad. Ang anak nila ni Ariel. sila’y nahihiya sa mga pinag gagagawa ng dalawa. ang lugar kung saan nila napagpasyahang magkita. Napagpasyahan ng dalawa na hindi muna sila magkita habang sila ay nag-aaral pa kahit alam nila na labag ito sa kanilang kaloobaan.

Bukod dito. Kabilang sa kaniyang mga aklat ang Bugso. sekundarya hanggang sa kolehiyo. MANUNULAT: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) at Parnasong Tagalog ni Alejandro G. Timpalak Pilipino Free Press (1969). pati kanilang paghihigpit.sa siyudad ay iba’t ibang tao ang iyong makakasalubong. Timpalak ng KADIPAN. mananaysay. 1974. May mga malalaking gusali ang doon ay nakatayo. Sumulat at nag-edit ng maraming mga sangguniang aklat si Abueg at ginagamit hanggang sa kasaluyukan sa kapwa pribado at publikong paaralan. Ang mga nasa siyudad ang maka moderno. mula sa elementarya. malimit ilahok ang kaniyang mga kuwento sa mga teksbuk na sinulat ng ibang awtor. Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (1992) mula sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). . Mga Agos sa Disyerto (edisyong 1965. Abadilla (1973). Timpalak Liwayway sa Nobela (1964. kuwentista. Humakot ng parangal si Abueg tulad ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1959. 1967. at krititiko ng kaniyang panahon. 1963. 1965. at 1967). mga punong akyatan at iba pa. PAGBASA NG SUBTEKSTO Si Efren Abueg ang isa sa mga iginagalang na nobelista. Ang pamamaraan kung paano magpangaral ang mga magulang nung araw. ang kaniyang kauna-unahang koleksiyon ng mga kuwento. Pang-alaalang Gawad Balagtas (1969). unang gantimpala (1957). Siya rin ang editor at bumuo ng mga antolohiyang gaya ng Mga Piling Akda ng KADIPAN (1964). 1960. Walang bukirin na puwedeng takbuhan. at 1974). at 1993). 1964. Ipinakita rin dito ang nakagawian ng gawin sa mga nagbibinatang mga kalalakihan.

Naging pangulo siya ng Kapisanan ng mga Propesor sa Pilipino (KAPPIL) noong 1986–1988. aktibo rin siyang nakilahok sa mga kilusan hinggil sa pagtuturo ng wika at panitikan sa Manuel L. lalo si lang hindi sumusunod at nagrerebelde. Pamantasan ng Lungsod ng Maynila (1974–1977). Naging bukas ito sa mga usaping sekswal at laganap din sa Pilipinas ang iba’t ibang uri ng krimen. PAGBASANG INTERTEKSTUAL . at De La Salle University (1979–2006). Batid ng manunulat ang pagbabago ng mga Pilipino simula ng pumasok sa ating bansa ang isipang liberal. Nuong 1963 naisulat ni Efren Reyes Abueg ang kanyang akdang. Ipinakita rin sa akda na habang sila’y pinagbabawalan at pinagsasabihan. “Ang Bagong Paraiso”. Naging kaugalian ito ng mga tao at ito’y napansin din ng manunulat. At lumaganap din ang mga pangyayari na may mga nabubuntis ng maaga ng mga panahong iyon (Early Pregnancy/Teenage Pregnancy). at nahalal na direktor ng Philippine Folklore Society. Philippine College of Commerce(1971–1972). Linangan ng Literatura ng Pilipinas.Samantala. Quezon University (1965–1972). Ateneo de Manila University (1977–1978). dahil kilala ang mga Pilipino sa pagiging konserbatibo (ipinakita ito sa teksto. ng ipinaglalayo ang dalawang tauhan ng kanilang mga magulang para labanan ang tukso) bago pa tayo mahaluan ng ibang kaisipan ng mga dayuhan. Isinulat niya ang akdang ito upang maipakita ang pagbabago ng mga Pilipino nung panahon na iyon.

ay nagsimulang sumulat patungkol sa lumalalang lagay ng Pilipinas. ang mga manunulat. kabilang na si Efren Reyes Abueg. M. Reyes (1960) na nagpakita ng buhay ng mga taong mahihirap. . Isa na nga dito ang “Ang Bagong Paraiso” (1963) na nagpakita ng pagiging hayag ng mga Pilipino sa usaping seksual kabilang na ang pagiging masawayin ng mga bata (13-18).Nuong 1960 at mga sumunod pang mga taon. Iba pang mga akda ay ang “Di Maabot na Kawalang Malay” ni E. Pati ang lumalawak na gawaing masasama na ipinakita sa akda rin ni Efren Abueg na “Mabangis na Lungsod” (1961) at “Isang Ina sa Panahon ng Trahedya” ni Mirasol (1969).

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->