SA BAGONG PARAISO ni Efren Reyes Abueg I Sa simula’y mga bata silang walong taong gulang – isang lalaki at isang

babae. At ang kanilang daigdig ay isang malawak na loobang kinatitirikan ng dalawang tabla’t yerong bahay, na ang isa’y nasa Silangan at isa’y nasa Kanluran; at sa pagitan niyon ay walang bakod na nakapagitan. Ang malawak na looban ay mapuno at mahalaman, maibon at makulisap at ang kanilang mga magulang ay walang sigalutan- ang mga ito’y makaDiyos at walang araw ng Linggo o araw ng pangolin na hindi makikita ang mga ito sa kanilang bisita sa dakong hilaga ng nayon. Ang mga ito’y may rosaryo sa kanilang mga palad at may usal ng dalangin sa mga labi. At silang dalawa- ang batang lalaki at batang babae ay nagsisipag-aral kasama ng ibang bata sa maliit na gusaling may tatlong silid, sa gusaling nasa dakong timog ng nayon. Sila’y may mga pangarap, na ang sakop ay lumalakdaw sa hangganan ng nayong iyon, ng baying iyon at ng lalawigang kinaroroonan niyon.

II Wala silang pasok kung araw ng Sabado at Linggo o mga araw na pista opisyal. Silang dalawa’y naglalaro sa loob ng bakurang iyon, mula sa umaga hanggang sa hapon. Umaakyat sila sa mga punong santol, sa punong bayabas, marurupok na sanga ng sinigwelas, sa maligasgas at malulutong na sanga ng punong mangga. Nagagasgas ang kanilang mga tuhod, nababakbak ang kanilang mga siko, nagagalusan ang kanilang mga mukha at kung minsan ay nalilinsaran sila ng buto kung nahuhulog-ngunit ang lahat ng iyon ay hindi nila iniinda; patuloy sila sa paglalaro. Malamig sa ilalim ng punong mangga. Makapal ang damo sa sakop ng lilim niyon kung umaga at doon silang dalawa naghahabulan, nagsisirko, nagpapatiran at kung sila’y hinihingal na’y hihiga sila sa damuhang iyon, titingalain nila ang malalabay na sanga ng puno, sisilip sa langit ang kanilang mukha. ‘Loko mo…makikita mo ba ang mukha mo sa langit?’ minsan ay sabi ng babae sa lalaki. ‘Bakit hindi? Ang langit ay isang malaking salamin…ang sabi ng tatay ko,’ sagot naman ng batang lalaki. Ang batang babae ay makikisilip din sa pagitan ng masinsing mga dahon, na waring ibig patunayan ng sariling paningin ang sabi ng kalaro. At pagkaraang tumingin sa langit nang matagal-sila’y lalagumin ng katahimikan-ang kanilang katawan ay nakalatag na parang kumot, hanggang sa sila’y makatulog at gisingin sila ng tawag mula sa kanilang bahay. Kung minsan, ang batang lalaki ang unang magigising: kung minsan naman ang batang babae. Ngunit sinuman sa kanila ang unang magising, kukuha ito ng kaputol na damo at kikilitiin sa tainga ang natutulog. At ang natutulog ay mapupukaw, mababalikwas at pagkarining sa siya’y pinagtatawanan ay magtitindig at ang nangingiliti ay mapapaurong naman at anyong tatakbo at sila’y maghahabulan sa damuhang iyon, magpapaikot-ikot hanggang ang isa’y mahapo at sila’y muling bumagsak sa kalamigan ng damuhan, magkatabi at hindi nila pinapansin ang pagkakadantay ng kanilang mga binti o ang pagkakatabi ng nag-iinit nilang katawan.

narinig mo ba ang tunog sa dibdib ko?’ usisa ng batang lalaki. ‘Pakinggan ko nga.ano kaya ang ibig sabihin niyon?’ Nagkatinginan ang dalawa at ang lalaki ang unang nagbawi ng tingin. Inilapit ng batang babae ang kaniyang tainga sa dibdib ng batang lalaki. sila’y magtutungo sa dalampasigan kung malamig na ang araw sa hapon. nakatanaw sila sa papalubog na araw. III Puring-puri ang dalawang bata ng kanilang mga magulang. naghahabulan at kapag nahahapo na. ’Oo.’ Bumangon ang batang lalaki. ng kanilang mga kanayon. Namumulot sila ng kabibe. ‘Ang bango mo pala!’ Ang batang lalaki ay nakangiti. dumadaigdig ang katawan niya sa katawan ng kalaro at nalalanghap naman ang nakahiga ang halimuyak ng kanyang buhok. Nilalagay ng batang lalaki sa bulsa ng kanyang putot na pantaloon at ang napupulot niyang kabibe at ang nadarampot naman ng batang babae ay inilalagay nito sa sinupot na laylayan ng suot nitong damit. ‘Aba…hindi naman ako nagpapabango.. Isang batang lalaking malaki sa kanya ang isang araw na pauwi na sila ay humarang sa kanilang dinaraanan at sila’y tinudyo ng tinudyo. Nakatanaw ito sa mapulang latay ng liwanag ng araw sa kanluran. Hindi sumagot ang batang lalaki. Hindi nila madalumat ang kaugnayan ng kanilang pagiging magkalaro sa isang hula sa hinaharap. Kung hindi naman kabibe ang pinagkakaabalahan nila sa dalampasigan. ’Ang ganda.’ anang batang babae.. ‘Paglaki ko raw ay saka na ako magpapabango. .’ ‘Teka nga pala. Minsan ay itinanong ng batang lalaki sa batang babae: ‘Naririning mo ba…. At minsan nga ay napalaban ng suntukan ang batang lalaki.’ anang batang babae na lumupasay sa tabi ng nakahigang kalaro. ’Malay ko. paglaki ng mga batang ’yan. Sinabayan siya ng batang babae at habang isinasalisod nila ang kanilang mga paa sa buhanginan habang lumalakad.may tumutunog sa aking dibdib?’ Ang batang babae ay nagtakaa... ’Siguro.Kung sila’y nagsasawa na sa loobang iyon. naghuhukay sila ng halamis sa talpukan.silang dalawa ang magkakapangasawaan..tena na nga. Ngunit hindi lamang iyon ang kanilang ginagawa: nagtutudyuan din sila. mahihiga rin sila sa buhanginan tulad ng ginagawa nila sa damuhan sa looban. o kaya’y gumagawa ng kastilyong buhangin o kaya nanunugis ng mga kulukoy na kung hindi makapangubli sa malalim na lungga ay lumulusong sa talpukan at bumabaon sa masigay na buhangin. pinagpag ang buhanging dumikit sa kanyang bisig at sa kanyang pantalon at nagsimula nang lumakad..’ Maririnig ng dalawang bata ang salitang iyon at sila’y nagtataka. at sa kanilang pagkakatabi nagkakatinginan sila. ano? Bakit kaya kulay-dugo ang araw kapag palubog na?’ sagot naman ng batang babae. At kinaiingitan naman sila ng ibang batang hindi nagkaroon ng pagkakataong makihalubilo sa kanila. Higit pang nakaabala sa kanilang isip ang sinasabi ng kanilang mga kaklase sa silang dalawa’y parang tuko – magkakapit. Bumangon ito ay tumingin sa nakatihayang kalaro.. sabi ng nanay ko.

Ibinalibag nito sa paanan na nanunudyong batang lalaki ang bitbit na mga aklat. na waring bankay ng siang panahong hinahalinhinan ngayon. nadungawan nilang hinog na nga ang sinigwelas. ang batang lalaki at ang batang babae ay sakay ng kalesa patungo sa bayan. silang dalawa’y nagpugay. siya’y nakalargo na at pantay na ang hati ng buhok na nangingintab sa pahid ng pomada. nagkalapak-lapak ang kanilang damit. at ang damuhan ay natuyo at kanilang naging tagpuan ay ang dalampasigan at madalas man sila roon ay hindi nila masagut-sagot ang bugtong kung bakit kulay dugo ang silahis ng araw kung dapithapon. Ngunit iba na ang kanilang ayos. halaman sa bagong supling. nalaglag ang mga bugnoy. Pagkaraan pa ng ilang araw. na hindi nila mapigil at siyang nagbukas sa kanila upang masaklaw ng tingin ang paraisong kanilang kinaroroonan. dumating ang namamakyaw at sa loob ng ilang araw lamang nagsanib ang bunga ng mga sanga nila sa damuhan at sila ang unang sumungkit sa mga unang hinog. Ang paaralan sa nayon ay malapit nang magpinid. na lalo lamang nilang ikinalunod sa kanilang kawalang-malay. Samantala. ang guro ay naghanda na ng isang palatuntunan’ ang mga magulang ay walang pinaguusapan kundi ang katalinuhan ng kanilang mga anak. Dito dumaan sa kanilang buhay ang isang pagbabago. ang batang babae ay may laso sa buhok na nakatirintas at ang kanyang suot na damit ay lampas tuhod at hindi makikita ng batang lalaki ang alak-alakan nito. napag-usapan ng dalawang bata ang bansag sa kanila. Sila’y naniniwala at hinintay nila ang ulan. mga luntiang bubot na pinitas nila ang ilan at pagkaraang isawsaw sa asin ay kanilang tinikman at sila’y naasiman at idinalangin nila ang maagang pag-ulan-sapagkat sabi ng kanilang lola’y madaling bibintog at mahihinog ang bunga ng sinigwelas kapag naulanan. hanggang sa dumating ang guro at sila’y inawat at sila’y pinabalik sa silid-aralan at pinadapa sa magkatabing desk at tumanggap ng tatlong matinding palo sa puwit. Ang batang lalaki ay hindi na nakapantalong maikli-putot. namunga. ang batang lalaki’y . V Nang dumating ang pasukan. Nagmamadali silang nanaog at ang batang lalaki’y umakyat sa puno at ang batang babae naman ay naghanap ng sungkit. naligo sa ulan. Napoot ang batang lalaki. nagkadugu-dugo ang kanilang ilong. Nagpagulong-gulong sila sa matigas na lupa. Doon sila mag-aaral ng haiskul. Nangalaglag ang mga dahon ng sinigwelas. At ang pamumulaklak. Sa paghawak na kanilang daigdig. Pagkaraan ng pangyayaring iyon. ang araw ay lumubog at sumikat at hindi pa rin nagbabago ang kulay ng silahis niyong kung dapithapon. pamumunga at pamumulaklak at pamumunga ng mangga. Sinugod nito ang mga kalaban. santol at sinigwelas at ng iba pang punungkahoy. At sila’y nag-isip. IV Namumulaklak ang mga mangga. naghabulan sa looban at nayapakan nila ang tuyong damo. namulaklak iyon at dumaan ang mahabang tag-araw.’Kapit-Tuko!’ Umiyak ang batang babae. At sa wakas ay namunga ang sinigwelas. at nang pumatak iyon sa kalagitnaan ng nayon.

Maging matapang ka lang sana.. napahabol dito hanggang sa mahawa ito at sila’y naghabulan na sa buhanginan.’ sagot ng kaniyang ama. ang alalahanin ukol doon ay nakabawas sa sigla ng batang lalaki. kiniliti.pagkalaki-laki’y parang hindi lalakit. Nakikipagharutan siya sa mga ito.wala!’ Nag-isip ang batang lalaki. Natingala lamang niya ito at ang pamimilog ng kanyang mga mata’y naghiwatig ng pagkakaroon ng lamat sa kanyang kawalang-malay. Hanggang isang araw ay napansin niyang namumula ang mata ng batang babae nang dumating ito isang dapithapon sa tabing-dagat. Sabado ng umaga. Tinudyo niya ang batang baba. Isang araw. Tinapik siya nito sa balikat. sa likod ng paaralan. pumikit siya at pagkaraan ng iba pang ginawa. ’Bakit?’ usisa niya. Umupo siya sa baitang ng kanilang hagdan at nag-isip hanggang sa makita siya roon ng kaniyang ama. Hindi pa rin nagbabalik ang kanyang sigla.. Kaya’t kahit patuloy pa rin silang naglalaro sa damuhan o kaya’y nagtutungo sa dalampasigan tuwing wala silang pasok. Inusisa niya sa ama ang kanyang natuklasan sa paaralan at itinanong niya rito kung bakit kailangang gawin pa iyon..hindi na sa batang babae lamang nakikipaglaro-siya’y kahalubilo na rin ng maraming batang lalaking pumapasok sa magagapok na gusaling iyon ng paaralan. . ’Ang damuho. Nagtawa ang kanyan ama.. Natitigilan siya kung nakikipaglaro sa batang babae. ’Hayaan mo. ’Wa-wala. isinama siya ng kaniyang ama sa bahay ni Ba Aryo sa tabi ng ilog. Gayong magaling na ang sugat na nilikha isang umaga sa harapan ng bahay ni Ba Aryo. VI Kasunod ng panyayaring iyon. Ngayon lamang niya nadama iyon. isang pangkat ng batang lalaki ang nakapabilog at isang batang lalaki ang nasa loob niyon at may pinakikita sa kasamahan. At isa ngang araw. sumsisigaw sila sa katuwaan hanggang sa manigas ang kanilang mga binti at kinakailangang humiga na naman sila sa buhanginan.’ Ibig niyang ipagtapat iyon sa batang babae.’ Ang narinig niyang iyon kay Ba Aryo. ngunit aywan niy kung bakit nahihiya siya. Nangingimi siyang tumabi rito kung ito’y nakahiga sa damuhan o dalampasigan. Isang araw isasama kita kay Ba Aryo.. nakikipagsuntukan-at higit sa laht nakikituklas ng lihim ng isa’t isa. Ngumata siya ng dahon ng bayabas.. Naisaloob niyang baka ang kawalang-sigla niya sa pakikipaglaro niya rito ang dahilan.. Umuwi siyang parang tulala nang hapong iyon at kinagabihan ay hindi siya nag-aral. siya’y itinaboy ni Ba Aryo upang maligo sa ilog. kabuntot ng malutong na halakhak ng kanyang ama ay natanim sa kaniyang isip at patuloy na nagpalaki sa lamat ng kaniyang kawalang-malay. nakikipagbuno. Humagikgik pa sila ng mapatong ang kamay ng batang lalaki sa kanyang dibdib at madama niyang lalong malakas ang pintig doon. Nakisiksik din siya sa mga batang lalaki at nakita niya ang isang bagay na hindi niya alam na kailangang mangyari sa kanya.’ dugtong ng kaniyang ama. aywan niya kung bakit iba na ang kanyang pakiramdam. ’Kailangan niyon upang ikaw ay maging isang ganap na lalaki..

. ’Pero. IX Maliwanag ang narinig na salita ng dalagita: kung gusto mong makatapos ng karera.kaibigan ko si Ariel!’ May himagsik sa kanyang tinig.’ may langkap na tigas ang sagot na iyon. Alam mo na siguro ang ibig kong sabihin.kayo’y dalaga at binata na. ang hiyaw ng dalagita ay hindi na matinis. ang kanilang mga magulang . parang laging may nakatingin sa kanilang mga matang nagbabawal-sa looban. At saglit iyong inagaw ng tinig ng kaniyang ama. ang kanilang pag-uuusap ay hindi na Malaya at pumipili na sila ng salitang kanilang gagamitin. At hindi nila alam na ang tibok ng pusong iyon ay isa pang pangyayaring nagpalaki sa lamat sa kanilang kawalang-malay.‘Tingnan mo. ’Kahit na.. ’Bakit?’ Saka lamang tumingin ang batang babae sa batang lalaki at ito’y umiyak at ang luhang tumulo sa pisngi’y pinahid nitong palad at ang palad na iyong ipinatong sa buhanginan ay pinaniktikan ng buhangin. sa paaralan. Ngunit hindi kumilos sa pagkakahiga ang batang babae. . Siya’y dalagita na. Minsan ay natutop siya ng kanyang ina sa paglalaba sa silong at sinabi nito sa kanya: Hindi mo na kailangang dito pa labhan iyan. Gayong hindi naman sila nahapo. magkatambal sila. At buwan-buwan..’ anang batang babae sa basag na tinig. palihim niyang lalabhan iyon sa silong at ikukula sa kubling bahagi ng kanilang likod-bahay.. VIII Natapos ng haiskul... ang tibok ng kanilang dibdib ay mabilis at malakas at ngayon ay hindi maungkat iyon ng kanilang mga labi’y tikom at kung gumalaw man ay upang pawiin ang kanilang panunyo o paglalamat niyon. At nang nagsayawan ng gabing iyon. malayo sa hiyaw nito noong araw. VII Hindi nga sila mga bata. Ang pagbabagong iyon ang nagpaunawa sa kanilang may tumataas nang dingding sa pagitan nila. Nagkamay sila pagkaraang maibaot sa kanila ang kanilang diploma. Alam niya ang kahulugan niyon: masama. Nagkikita pa rin sila sa looban ngunit hindi nga lamang tulad ng dating nagtatagal ang kanilang pag-uusap. Siya naman ay binatilyo na. Ang kanilang tawa tuloy ay hindi na matunog.pakinggan mo ang tunog sa dibdib ko. Inya. Nakatitig lamang ito sa maaliwalas na mukha ng langit..’ anyaya ng batang lalaki. ’Hindi na pala tayo maaaring maglaro. Naunawaan niya ang ibig sabihin niyon. ngunit ang pagtutol ay hindi niya maluong sa kanyang kalooban. ang dalagita ay may kapirasong damit na itinatago sa ilalim ng kaniyang katre at kapag tapos na sa paglalaba ang kaniyang ina. Nangingilid ang luha sa mga mata nito...tulad ng dati. huwag muna kayong magkita ni Ariel. Parang pait iyong umukit ng kung anong bagay sa kanyang isip. Bumangon ito at tinunguhan ang nakahigang kalaro. Nayon. Nagtaka ang batang lalaki. ang kanilang mga guro.

’Ba-bakit. Masama! Masama ! At si Ariel. Mapanglaw ang kanyang mukha at napuna agad iyon ng kanyang ama. sa damdaming unti-unting nasasaktan. kaya kalimutan mo muna ang lalaki!’ At ang pait na may inuukit sa kanyang isip ay parang pandalas na pinukpok at ang kanyang katauhan ay nayanig at ang tunog na pagpukpok ay nag-aalingawngaw ng Lalaki! Lalaki! Hindi siya nakatagal sa harap ng kanyang mga magulang. “Bakit?” “Ayaw nang makipagkita sa akin ni Cleofe” Nagtawa ang kanyang ama. “ Hindi mo ba alam na kapag malapit ka sa babae ay malapit ka rin sa tukso?” “ Tukso! Tukso! Parang matalim na kutsilyong isinaksak sa kanyang utak ang mga katagang iyon. Matatag iyon at makapal at waring hindi nila maibubuwal.’ at ang mga labi niya’y nangatal kasabay ng luhang umahon sa kanyang mga mata. Makita mo. kapag tapos na si Cleofe ay magkakalapit kayong muli. Ariel. Iyon lamang at minsang dalawin siya ng binata sa dormitoryo ay natuklasan nila sa isa’t sia na mataa na ang dingding sa kanilang pagitan. Nakatiim ang mga labing pumasok siya sa kanyang silid.’Ibig kong magdoktora ka. ng Itay…masama raw. Nagunita niya ang luntiang damuhan sa looban. ang malamig na buhanginan kung hapon. ay lumisang larawan ng isang bilanggong hindi makaigpaw sa isang mataas na pader.dati naman tayong. Napatitig sa kanya si Ariel at nakita niya ang pamamantal sa noo nito-at pagtataka. tulad ng nakaugalian nito tuwing may ilalapit siyang suliranin.. “At habang nagdodoktora siya ay masamang kami’y magkita?” “Tama ka. X Minsan ang binata ay umalis sa lalawigan...” maaagap na pakli ng kanyang ama. Mahapdi. “Walang kwenta iyon.. Makirot.ng Inay.gusto ka ng mga magulang niya na maging doktora siya?” Pasigaw ang alingawngaw ng kanyang tinig sa kanyang isip. ’Huwag muna tayong magkita..’ ’Ayaw nila. Hindi mo baa lam… na gusting. ang mapulang silahis ng araw na parang dugo. ang kanyang kababata. Parang binibiyak ang kanyang ulo.. Napapikit siya. XI .’ sabi niya sa binata.

ng matataas na gusali. hindi lang minsan. Nakatitig lamang siya sa mukha ng binata at nang anyayahan siya nitong magpalamig sila sa isang kanugnog na restawran ay anapasunod lamang siya . Mangyari’y iniiwasan nila ang magkita. At sila’y nagkita sa Luneta. ang isiping iyon ay parang batak na nakabitin sa tabak ng kanilang ulo o kaya’y tulad din ng isang mansanas. nakahiga at nakabaling sa isa’t isa. kundi maraming pagkikita…. pinisil at hinalikan at saka sa tinig na nababasag ang pananabik at pangungulila ay sinabi : Ibig kong magkita tayo. At pagkaraan ng maraming sandali ng pagdidilidili. Nababanta ang mga sumusunod na talata: luluwas ang ama mo kapag hindi mo itinigil ang kabaliwang iyan. mga buwan at sana’y mga taon kung nakatiis sila…kung tuluyang nasikil nila ang halamang patuloy sa paglago sa kanilang katauhan.marami at ang kanilang sikil na damdamin ay lumaya at sa unang pagkakataon. Ngunit sila’y uhaw sa gunita ng kanilang kamusmusan at sila’y naghihimagsik. ngunit nakita kayong magkahawak kamay… sa karamihan ng tao sa paligid. Hindi sila nagkita sapagkat inihasik sa kanilang isip na ang pagkikita nila’y magiging masama. ng pagtantiya sa pandama. hinawakan ng lalaki ang kamay ng babae. gayong hindi na sa lungsod na maliit at maglakad ka lamang sa mga lansangan ay hindi ka mawawalan ng masasalubing na kakilala. ng pagsusuri sa sarili. Ang binata ang unang naglakas.ugat at pinag. Hindi makasagot ang dalaga. Hindi sila nagkita sa loob ng mahaba ring panahon. sila’y nagkatitigan at sila’y nakalimot at akala nila’y sa luntiang damuhan sila sa looban ng lalawigan. tukso. At sa kanilang daigdig ng mga aklat. kahit saan! At ang babae ay hindi sumagot at tumango lamang at lalong ipinaubaya sa lalaki ang kanyang palad. Hindi na kayo nahiya! Hindi na ipinagpatuloy ng dalaga ang pagbasa ng liham.maraming. sa lahat ng pook na dapat pagkaiwasan …doon kayo nakita. kahit saan. Hindi sana malubha kung nakita lamang kayo.bitin sa nakayungyong na sanga ng punungkahoy. XII Hindi nga sila nakatiis…isang araw na hindi sinasadya’y nagkasalubong sila sa pamimili ng kagamitan. pulang mansanas na bibitin. At sa harap ng kanilang hinihinging pagkain. Kapwa sila napahinto sa paglakad at nagbabangga na sila ng mga tao sa bangketa ay hindi parin sila makakilos. . pagkaraan ng ilang buwang pagkakalayosila’y lumigaya. ng malalayang kabataan sa kapaligiran. napatangay sa agos ng kanyang damdamin. Ngunti ang inihasik na binhi ng pagkakakilala sa masama ta sa mabuti sa kanilang isip sy sumibol at nagpaunawa sa kanilang ang ginagawa nilang iyon ay masama. XIII Malinaw ang sinabi ang sinabi sa sulat: sa pook pa naming iyon.pausbong ng mga araw sa luntiang damuhansa looban at malamig na buhanginan sa dalampasigan kung dapithapon.loob at binati niya ang dalaga. mangyari’y sinikil nila ang paglago ng halaman sa kanilang katauhan na pinapag.At ang dalawa’y hindi na nagkita.

sila ay nagtatagumpay. At sa palagay nila. suluk-sulok. XIV Maligaya sila sa kanilang daigdig. Tumingala siya upang pawiin ang pagsama ng kanyang pakiramdam. At iyon ay waring umaakyat sa kanyang lalamunan. Tumungo siya at nakiya niyangnililinis ng tubig ang bangketa. At sila nga ay nagkita. May kung anong nakakatakot na bagay sa kanyang katawan na ibig niyang ilabas at itapon. dumagundong ang kalawakan at nangagulat ang mga tao sa lansangan. XV At ngayon ang kanilang paraiso ay hindi na malawak na looban. Ibig naming makatapos ka … at ibig ipaalaala mula sa iyo na ang babae at tukso…tukso! XIV Sinabi ng dalaga : hindi ngayon tayo maaaring magkita.paupahang iyon.Ang binata ay hindi makatulog. Naaalis ang hadlang. lumalarawan ang mga nananalim na tingin masama…tukso. Humawak siya sa palalabahan ng bintana.masama ang kanyang pakiramdam. Ang dalaga ay dumungaw sa bintana.o kaya ang dalampasigang malamig kung ang dapithapon ang silahis ng araw ay mapulang parang dugo. Sa mga pook na iyon pinilit nilang iginupo ang dingding na ipinagitan sa kanila. . At ang dalaga’y napabulalas ng iyak. Nalukot na ang suot niyang damit ay hindi parin niya hinuhubad. Hiyang hiya kami ng iyong ama. pumatak ang ulan. ngnit doon sila itinaboy ng kanilang paghihimagsik. At kasabay ng kanyang pagtungo. Sinabi ng binata: magkikita tayo. Ang daigdig nila ngayon ay makitid. …ipinaaabot ditto ng mga magulang ni Cleofe ang ginawa ninyo. Hanggang isang araw ay kumulog. Maligaya sila sa kanilang bagong paraiso. Ibig niyang lumabas ng bahay. pamayamaya. nagsusumiksik at nanunumbat ang alingawngaw ng pagbabawal.parang may isinakad na pataas sa lalamunan ang kanyang bituka at siya’y napanganga at siya’y napapikit at siya’y napaluha at paghigpit ng kanyang paghawak sa palababahanng bintana ay naduwal siya…at ang lumabas pagkaraa’y nilinis ng patak ng ulan. ng takot na matupto[ at ng pangangailangan. sa mga pook na hindi sana nila dapat pagkitaan . maglakad sa lansangan at sa labas paabot ng umaga. inianod ng nalikhang mumunting agos sa gilid ng daan. magtatago tayo…ililihim natin sa kanila ang lahat. Natanaw niyng maitim ang langit at naisip niyang magtatagal ang ulan. Ngunit sa kanilang utak. malamig din. na ang pasimulang madalang ay naging masinsin. ngunit lagging hinahamig ng init ng kanilang lumayang katawan.

Lumipas ang mga araw. ang matukso. Ang nais kasi ng mga magulang ni Cleofe na ito’y maging doktora . Lalong naghigpit ang kanilang mga magulang dahil sa iniiwasan nilang maaaring mangyari sa dalawa. sabay silang lumaki sa kanilang nayon na tinuring nilang kanilang munting paraiso.Iba’t ibang uri ng pagbasa ng “Ang Bagong Paraiso” ni Efren R. Crozette P. Walong taong gulang palamang sila ay hindi na sila mapag hiwalay. May mga bagay na silang nalalaman na hindi nila nalalaman nuong sila’y mga bata pa. at taon. Magkasama silang naglaro. nanungkit ng mga bunga ng punong kahoy sa kanilang nayon. Nagtapos sila ng hayskul. ng BSP 2B PAGBASA NG TEKSTO Si Ariel at Cleofe ay sanggang dikit na mula pa pagkabata. Abueg Inihanda ni: Coronel. buwan. nag-aral. Sila’y hindi na mga bata. sa madaling salita. Unti-unting ipinalalayo ng ng mga magulang ng babae ang kanilang anak sa lalaki dahil batid nila na hindi na sila mga bata na maaari pang maglaro at magsama ng matagal.

Ang mga taong iyong makakasalubong ay pamilyar. Hindi na sila naglalaro o nanunungkit ng mga prutas. sila ay nagkasalubong sa pamilihan at nagsimula ulit ang kanilang ugnayan. Napagpasyahan ng dalawa na hindi muna sila magkita habang sila ay nag-aaral pa kahit alam nila na labag ito sa kanilang kaloobaan. Hindi tulad sa kanilang nayon. Ang nayon ay isang tahimik na lugar. Ang kanilang pagkikita ay nalaman ng kanilang mga magulang kaya sa mga liham nila. Hanggang dumating ang isang araw na masama ang pakiramdam ni Cleofe. sila’y nahihiya sa mga pinag gagagawa ng dalawa. madalas silang magkita sa Luneta. Malayo sa kanilang mga magulang na pilit silang pinapalayo sa isa’t isa. Ang anak nila ni Ariel. Hindi niya naiwasan ang pag luha dahil batid niya na siya’y nagdadalang tao na. Hindi na tulad ng dati ang kanilang ginagawa pag sila ay nagkikita. Pareho silang sa siyudad nag-aral. may magandang tanawin ng kalikasan.kaya ganun nalamang ang paghigpit nila sa dalaga. ang lugar kung saan nila napagpasyahang magkita. sila ay masaya at ramdam nila na sila ay malaya. hindi rin sa Luneta kundi sa isang maliit na silid na itinuring nilang kanilang “Bagong Paraiso”. Sila’y magka-hawak kamay at nag uusap ng mga seryosong bagay. Ngunit sa di inaasahang pangyayari. siya ay naduduwal. Patuloy silang nagkikita sa kanilang bagong paraiso. PAGBASA NG KONTEKSTO Ipinakita sa teksto ang pagkakaiba ng nayon sa siyudad. Habang . Doon. ngayon ay hindi sila magkakitaan dahil sa laki ng siyudad. maraming punong kahoy. Nais nilang huwag na muli salang magkikita ngunit nagpasya ang binata na magkkikita parin sila ng dalaga ngunit hindi na sa malawak na bukirin na dati nilang tagpuan.

Pang-alaalang Gawad Balagtas (1969). Siya rin ang editor at bumuo ng mga antolohiyang gaya ng Mga Piling Akda ng KADIPAN (1964). Ang pamamaraan kung paano magpangaral ang mga magulang nung araw. Abadilla (1973). malimit ilahok ang kaniyang mga kuwento sa mga teksbuk na sinulat ng ibang awtor. 1974. Sumulat at nag-edit ng maraming mga sangguniang aklat si Abueg at ginagamit hanggang sa kasaluyukan sa kapwa pribado at publikong paaralan. at 1974). Timpalak ng KADIPAN. . sekundarya hanggang sa kolehiyo. at 1993). 1963. MANUNULAT: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) at Parnasong Tagalog ni Alejandro G. mga punong akyatan at iba pa. Timpalak Liwayway sa Nobela (1964. at krititiko ng kaniyang panahon. mananaysay. Mga Agos sa Disyerto (edisyong 1965. unang gantimpala (1957). mula sa elementarya. 1964. at 1967).sa siyudad ay iba’t ibang tao ang iyong makakasalubong. 1960. 1967. Bukod dito. pati kanilang paghihigpit. Ipinakita rin dito ang nakagawian ng gawin sa mga nagbibinatang mga kalalakihan. Humakot ng parangal si Abueg tulad ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1959. Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (1992) mula sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). 1965. Walang bukirin na puwedeng takbuhan. PAGBASA NG SUBTEKSTO Si Efren Abueg ang isa sa mga iginagalang na nobelista. ang kaniyang kauna-unahang koleksiyon ng mga kuwento. Kabilang sa kaniyang mga aklat ang Bugso. May mga malalaking gusali ang doon ay nakatayo. Ang mga nasa siyudad ang maka moderno. kuwentista. Timpalak Pilipino Free Press (1969).

Philippine College of Commerce(1971–1972). at De La Salle University (1979–2006). Isinulat niya ang akdang ito upang maipakita ang pagbabago ng mga Pilipino nung panahon na iyon. at nahalal na direktor ng Philippine Folklore Society. lalo si lang hindi sumusunod at nagrerebelde. dahil kilala ang mga Pilipino sa pagiging konserbatibo (ipinakita ito sa teksto. “Ang Bagong Paraiso”. PAGBASANG INTERTEKSTUAL . At lumaganap din ang mga pangyayari na may mga nabubuntis ng maaga ng mga panahong iyon (Early Pregnancy/Teenage Pregnancy). Quezon University (1965–1972). Ateneo de Manila University (1977–1978).Samantala. ng ipinaglalayo ang dalawang tauhan ng kanilang mga magulang para labanan ang tukso) bago pa tayo mahaluan ng ibang kaisipan ng mga dayuhan. Naging bukas ito sa mga usaping sekswal at laganap din sa Pilipinas ang iba’t ibang uri ng krimen. Naging pangulo siya ng Kapisanan ng mga Propesor sa Pilipino (KAPPIL) noong 1986–1988. Ipinakita rin sa akda na habang sila’y pinagbabawalan at pinagsasabihan. aktibo rin siyang nakilahok sa mga kilusan hinggil sa pagtuturo ng wika at panitikan sa Manuel L. Nuong 1963 naisulat ni Efren Reyes Abueg ang kanyang akdang. Naging kaugalian ito ng mga tao at ito’y napansin din ng manunulat. Linangan ng Literatura ng Pilipinas. Pamantasan ng Lungsod ng Maynila (1974–1977). Batid ng manunulat ang pagbabago ng mga Pilipino simula ng pumasok sa ating bansa ang isipang liberal.

Pati ang lumalawak na gawaing masasama na ipinakita sa akda rin ni Efren Abueg na “Mabangis na Lungsod” (1961) at “Isang Ina sa Panahon ng Trahedya” ni Mirasol (1969). Iba pang mga akda ay ang “Di Maabot na Kawalang Malay” ni E. kabilang na si Efren Reyes Abueg. . M. Isa na nga dito ang “Ang Bagong Paraiso” (1963) na nagpakita ng pagiging hayag ng mga Pilipino sa usaping seksual kabilang na ang pagiging masawayin ng mga bata (13-18). ang mga manunulat. ay nagsimulang sumulat patungkol sa lumalalang lagay ng Pilipinas. Reyes (1960) na nagpakita ng buhay ng mga taong mahihirap.Nuong 1960 at mga sumunod pang mga taon.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful