SA BAGONG PARAISO ni Efren Reyes Abueg I Sa simula’y mga bata silang walong taong gulang – isang lalaki at isang

babae. At ang kanilang daigdig ay isang malawak na loobang kinatitirikan ng dalawang tabla’t yerong bahay, na ang isa’y nasa Silangan at isa’y nasa Kanluran; at sa pagitan niyon ay walang bakod na nakapagitan. Ang malawak na looban ay mapuno at mahalaman, maibon at makulisap at ang kanilang mga magulang ay walang sigalutan- ang mga ito’y makaDiyos at walang araw ng Linggo o araw ng pangolin na hindi makikita ang mga ito sa kanilang bisita sa dakong hilaga ng nayon. Ang mga ito’y may rosaryo sa kanilang mga palad at may usal ng dalangin sa mga labi. At silang dalawa- ang batang lalaki at batang babae ay nagsisipag-aral kasama ng ibang bata sa maliit na gusaling may tatlong silid, sa gusaling nasa dakong timog ng nayon. Sila’y may mga pangarap, na ang sakop ay lumalakdaw sa hangganan ng nayong iyon, ng baying iyon at ng lalawigang kinaroroonan niyon.

II Wala silang pasok kung araw ng Sabado at Linggo o mga araw na pista opisyal. Silang dalawa’y naglalaro sa loob ng bakurang iyon, mula sa umaga hanggang sa hapon. Umaakyat sila sa mga punong santol, sa punong bayabas, marurupok na sanga ng sinigwelas, sa maligasgas at malulutong na sanga ng punong mangga. Nagagasgas ang kanilang mga tuhod, nababakbak ang kanilang mga siko, nagagalusan ang kanilang mga mukha at kung minsan ay nalilinsaran sila ng buto kung nahuhulog-ngunit ang lahat ng iyon ay hindi nila iniinda; patuloy sila sa paglalaro. Malamig sa ilalim ng punong mangga. Makapal ang damo sa sakop ng lilim niyon kung umaga at doon silang dalawa naghahabulan, nagsisirko, nagpapatiran at kung sila’y hinihingal na’y hihiga sila sa damuhang iyon, titingalain nila ang malalabay na sanga ng puno, sisilip sa langit ang kanilang mukha. ‘Loko mo…makikita mo ba ang mukha mo sa langit?’ minsan ay sabi ng babae sa lalaki. ‘Bakit hindi? Ang langit ay isang malaking salamin…ang sabi ng tatay ko,’ sagot naman ng batang lalaki. Ang batang babae ay makikisilip din sa pagitan ng masinsing mga dahon, na waring ibig patunayan ng sariling paningin ang sabi ng kalaro. At pagkaraang tumingin sa langit nang matagal-sila’y lalagumin ng katahimikan-ang kanilang katawan ay nakalatag na parang kumot, hanggang sa sila’y makatulog at gisingin sila ng tawag mula sa kanilang bahay. Kung minsan, ang batang lalaki ang unang magigising: kung minsan naman ang batang babae. Ngunit sinuman sa kanila ang unang magising, kukuha ito ng kaputol na damo at kikilitiin sa tainga ang natutulog. At ang natutulog ay mapupukaw, mababalikwas at pagkarining sa siya’y pinagtatawanan ay magtitindig at ang nangingiliti ay mapapaurong naman at anyong tatakbo at sila’y maghahabulan sa damuhang iyon, magpapaikot-ikot hanggang ang isa’y mahapo at sila’y muling bumagsak sa kalamigan ng damuhan, magkatabi at hindi nila pinapansin ang pagkakadantay ng kanilang mga binti o ang pagkakatabi ng nag-iinit nilang katawan.

Sinabayan siya ng batang babae at habang isinasalisod nila ang kanilang mga paa sa buhanginan habang lumalakad.’ Maririnig ng dalawang bata ang salitang iyon at sila’y nagtataka.’ Bumangon ang batang lalaki.. Nilalagay ng batang lalaki sa bulsa ng kanyang putot na pantaloon at ang napupulot niyang kabibe at ang nadarampot naman ng batang babae ay inilalagay nito sa sinupot na laylayan ng suot nitong damit. Kung hindi naman kabibe ang pinagkakaabalahan nila sa dalampasigan.tena na nga..ano kaya ang ibig sabihin niyon?’ Nagkatinginan ang dalawa at ang lalaki ang unang nagbawi ng tingin.. nakatanaw sila sa papalubog na araw. ‘Pakinggan ko nga.. ‘Ang bango mo pala!’ Ang batang lalaki ay nakangiti. sabi ng nanay ko. at sa kanilang pagkakatabi nagkakatinginan sila. At kinaiingitan naman sila ng ibang batang hindi nagkaroon ng pagkakataong makihalubilo sa kanila. Minsan ay itinanong ng batang lalaki sa batang babae: ‘Naririning mo ba….silang dalawa ang magkakapangasawaan. ’Ang ganda.’ ‘Teka nga pala. . Isang batang lalaking malaki sa kanya ang isang araw na pauwi na sila ay humarang sa kanilang dinaraanan at sila’y tinudyo ng tinudyo.. pinagpag ang buhanging dumikit sa kanyang bisig at sa kanyang pantalon at nagsimula nang lumakad. At minsan nga ay napalaban ng suntukan ang batang lalaki.. naghahabulan at kapag nahahapo na. Hindi nila madalumat ang kaugnayan ng kanilang pagiging magkalaro sa isang hula sa hinaharap. ano? Bakit kaya kulay-dugo ang araw kapag palubog na?’ sagot naman ng batang babae. Bumangon ito ay tumingin sa nakatihayang kalaro.. ng kanilang mga kanayon. Ngunit hindi lamang iyon ang kanilang ginagawa: nagtutudyuan din sila. mahihiga rin sila sa buhanginan tulad ng ginagawa nila sa damuhan sa looban.Kung sila’y nagsasawa na sa loobang iyon. ’Siguro. naghuhukay sila ng halamis sa talpukan. Higit pang nakaabala sa kanilang isip ang sinasabi ng kanilang mga kaklase sa silang dalawa’y parang tuko – magkakapit. Inilapit ng batang babae ang kaniyang tainga sa dibdib ng batang lalaki.’ anang batang babae na lumupasay sa tabi ng nakahigang kalaro. ‘Paglaki ko raw ay saka na ako magpapabango.’ anang batang babae. Hindi sumagot ang batang lalaki. ‘Aba…hindi naman ako nagpapabango. III Puring-puri ang dalawang bata ng kanilang mga magulang. sila’y magtutungo sa dalampasigan kung malamig na ang araw sa hapon. narinig mo ba ang tunog sa dibdib ko?’ usisa ng batang lalaki.may tumutunog sa aking dibdib?’ Ang batang babae ay nagtakaa. paglaki ng mga batang ’yan. dumadaigdig ang katawan niya sa katawan ng kalaro at nalalanghap naman ang nakahiga ang halimuyak ng kanyang buhok. ’Malay ko. Nakatanaw ito sa mapulang latay ng liwanag ng araw sa kanluran. ’Oo. Namumulot sila ng kabibe. o kaya’y gumagawa ng kastilyong buhangin o kaya nanunugis ng mga kulukoy na kung hindi makapangubli sa malalim na lungga ay lumulusong sa talpukan at bumabaon sa masigay na buhangin.

At sa wakas ay namunga ang sinigwelas. nagkadugu-dugo ang kanilang ilong. na hindi nila mapigil at siyang nagbukas sa kanila upang masaklaw ng tingin ang paraisong kanilang kinaroroonan. ang batang lalaki’y . At sila’y nag-isip. Nagmamadali silang nanaog at ang batang lalaki’y umakyat sa puno at ang batang babae naman ay naghanap ng sungkit. naghabulan sa looban at nayapakan nila ang tuyong damo. At ang pamumulaklak. Ang paaralan sa nayon ay malapit nang magpinid. Nangalaglag ang mga dahon ng sinigwelas. napag-usapan ng dalawang bata ang bansag sa kanila. Ibinalibag nito sa paanan na nanunudyong batang lalaki ang bitbit na mga aklat. Pagkaraan pa ng ilang araw. namunga. Sinugod nito ang mga kalaban. santol at sinigwelas at ng iba pang punungkahoy. at ang damuhan ay natuyo at kanilang naging tagpuan ay ang dalampasigan at madalas man sila roon ay hindi nila masagut-sagot ang bugtong kung bakit kulay dugo ang silahis ng araw kung dapithapon. nadungawan nilang hinog na nga ang sinigwelas. nagkalapak-lapak ang kanilang damit. na waring bankay ng siang panahong hinahalinhinan ngayon. Sila’y naniniwala at hinintay nila ang ulan. dumating ang namamakyaw at sa loob ng ilang araw lamang nagsanib ang bunga ng mga sanga nila sa damuhan at sila ang unang sumungkit sa mga unang hinog. silang dalawa’y nagpugay.’Kapit-Tuko!’ Umiyak ang batang babae. mga luntiang bubot na pinitas nila ang ilan at pagkaraang isawsaw sa asin ay kanilang tinikman at sila’y naasiman at idinalangin nila ang maagang pag-ulan-sapagkat sabi ng kanilang lola’y madaling bibintog at mahihinog ang bunga ng sinigwelas kapag naulanan. siya’y nakalargo na at pantay na ang hati ng buhok na nangingintab sa pahid ng pomada. Sa paghawak na kanilang daigdig. Ang batang lalaki ay hindi na nakapantalong maikli-putot. Nagpagulong-gulong sila sa matigas na lupa. V Nang dumating ang pasukan. at nang pumatak iyon sa kalagitnaan ng nayon. pamumunga at pamumulaklak at pamumunga ng mangga. naligo sa ulan. Dito dumaan sa kanilang buhay ang isang pagbabago. nalaglag ang mga bugnoy. na lalo lamang nilang ikinalunod sa kanilang kawalang-malay. ang araw ay lumubog at sumikat at hindi pa rin nagbabago ang kulay ng silahis niyong kung dapithapon. Pagkaraan ng pangyayaring iyon. Doon sila mag-aaral ng haiskul. Ngunit iba na ang kanilang ayos. namulaklak iyon at dumaan ang mahabang tag-araw. Samantala. Napoot ang batang lalaki. hanggang sa dumating ang guro at sila’y inawat at sila’y pinabalik sa silid-aralan at pinadapa sa magkatabing desk at tumanggap ng tatlong matinding palo sa puwit. ang guro ay naghanda na ng isang palatuntunan’ ang mga magulang ay walang pinaguusapan kundi ang katalinuhan ng kanilang mga anak. ang batang lalaki at ang batang babae ay sakay ng kalesa patungo sa bayan. halaman sa bagong supling. IV Namumulaklak ang mga mangga. ang batang babae ay may laso sa buhok na nakatirintas at ang kanyang suot na damit ay lampas tuhod at hindi makikita ng batang lalaki ang alak-alakan nito.

Nakisiksik din siya sa mga batang lalaki at nakita niya ang isang bagay na hindi niya alam na kailangang mangyari sa kanya.. ngunit aywan niy kung bakit nahihiya siya. nakikipagsuntukan-at higit sa laht nakikituklas ng lihim ng isa’t isa. isang pangkat ng batang lalaki ang nakapabilog at isang batang lalaki ang nasa loob niyon at may pinakikita sa kasamahan. Nangingimi siyang tumabi rito kung ito’y nakahiga sa damuhan o dalampasigan. Umupo siya sa baitang ng kanilang hagdan at nag-isip hanggang sa makita siya roon ng kaniyang ama. ’Wa-wala. Inusisa niya sa ama ang kanyang natuklasan sa paaralan at itinanong niya rito kung bakit kailangang gawin pa iyon.’ Ang narinig niyang iyon kay Ba Aryo. Natitigilan siya kung nakikipaglaro sa batang babae..wala!’ Nag-isip ang batang lalaki. Ngayon lamang niya nadama iyon. At isa ngang araw. sumsisigaw sila sa katuwaan hanggang sa manigas ang kanilang mga binti at kinakailangang humiga na naman sila sa buhanginan. Isang araw. kiniliti. ang alalahanin ukol doon ay nakabawas sa sigla ng batang lalaki. Naisaloob niyang baka ang kawalang-sigla niya sa pakikipaglaro niya rito ang dahilan.’ dugtong ng kaniyang ama. ’Kailangan niyon upang ikaw ay maging isang ganap na lalaki.pagkalaki-laki’y parang hindi lalakit. Gayong magaling na ang sugat na nilikha isang umaga sa harapan ng bahay ni Ba Aryo. Natingala lamang niya ito at ang pamimilog ng kanyang mga mata’y naghiwatig ng pagkakaroon ng lamat sa kanyang kawalang-malay. Ngumata siya ng dahon ng bayabas. napahabol dito hanggang sa mahawa ito at sila’y naghabulan na sa buhanginan. nakikipagbuno. kabuntot ng malutong na halakhak ng kanyang ama ay natanim sa kaniyang isip at patuloy na nagpalaki sa lamat ng kaniyang kawalang-malay. Maging matapang ka lang sana. Sabado ng umaga. pumikit siya at pagkaraan ng iba pang ginawa. .. Kaya’t kahit patuloy pa rin silang naglalaro sa damuhan o kaya’y nagtutungo sa dalampasigan tuwing wala silang pasok. Humagikgik pa sila ng mapatong ang kamay ng batang lalaki sa kanyang dibdib at madama niyang lalong malakas ang pintig doon.’ Ibig niyang ipagtapat iyon sa batang babae. Tinapik siya nito sa balikat.hindi na sa batang babae lamang nakikipaglaro-siya’y kahalubilo na rin ng maraming batang lalaking pumapasok sa magagapok na gusaling iyon ng paaralan. Hindi pa rin nagbabalik ang kanyang sigla. Hanggang isang araw ay napansin niyang namumula ang mata ng batang babae nang dumating ito isang dapithapon sa tabing-dagat. Isang araw isasama kita kay Ba Aryo. ’Ang damuho.’ sagot ng kaniyang ama. Nakikipagharutan siya sa mga ito. isinama siya ng kaniyang ama sa bahay ni Ba Aryo sa tabi ng ilog. sa likod ng paaralan.. Nagtawa ang kanyan ama. VI Kasunod ng panyayaring iyon. Tinudyo niya ang batang baba. aywan niya kung bakit iba na ang kanyang pakiramdam... Umuwi siyang parang tulala nang hapong iyon at kinagabihan ay hindi siya nag-aral... ’Bakit?’ usisa niya. siya’y itinaboy ni Ba Aryo upang maligo sa ilog. ’Hayaan mo.

Ang pagbabagong iyon ang nagpaunawa sa kanilang may tumataas nang dingding sa pagitan nila. Alam niya ang kahulugan niyon: masama.’ anyaya ng batang lalaki. Minsan ay natutop siya ng kanyang ina sa paglalaba sa silong at sinabi nito sa kanya: Hindi mo na kailangang dito pa labhan iyan. parang laging may nakatingin sa kanilang mga matang nagbabawal-sa looban. Siya naman ay binatilyo na.‘Tingnan mo. ’Pero. Nagkamay sila pagkaraang maibaot sa kanila ang kanilang diploma. ang kanilang mga magulang . Siya’y dalagita na.. ang kanilang mga guro. Nagkikita pa rin sila sa looban ngunit hindi nga lamang tulad ng dating nagtatagal ang kanilang pag-uusap... Nagtaka ang batang lalaki. Alam mo na siguro ang ibig kong sabihin. Nangingilid ang luha sa mga mata nito.’ anang batang babae sa basag na tinig. ’Kahit na. ngunit ang pagtutol ay hindi niya maluong sa kanyang kalooban... Nayon. malayo sa hiyaw nito noong araw. Bumangon ito at tinunguhan ang nakahigang kalaro. . At saglit iyong inagaw ng tinig ng kaniyang ama. ang kanilang pag-uuusap ay hindi na Malaya at pumipili na sila ng salitang kanilang gagamitin. palihim niyang lalabhan iyon sa silong at ikukula sa kubling bahagi ng kanilang likod-bahay. Nakatitig lamang ito sa maaliwalas na mukha ng langit. ang dalagita ay may kapirasong damit na itinatago sa ilalim ng kaniyang katre at kapag tapos na sa paglalaba ang kaniyang ina.pakinggan mo ang tunog sa dibdib ko.kayo’y dalaga at binata na.. ang tibok ng kanilang dibdib ay mabilis at malakas at ngayon ay hindi maungkat iyon ng kanilang mga labi’y tikom at kung gumalaw man ay upang pawiin ang kanilang panunyo o paglalamat niyon. IX Maliwanag ang narinig na salita ng dalagita: kung gusto mong makatapos ng karera. ’Bakit?’ Saka lamang tumingin ang batang babae sa batang lalaki at ito’y umiyak at ang luhang tumulo sa pisngi’y pinahid nitong palad at ang palad na iyong ipinatong sa buhanginan ay pinaniktikan ng buhangin. ang hiyaw ng dalagita ay hindi na matinis. ’Hindi na pala tayo maaaring maglaro. VII Hindi nga sila mga bata.. magkatambal sila.kaibigan ko si Ariel!’ May himagsik sa kanyang tinig. Parang pait iyong umukit ng kung anong bagay sa kanyang isip. Naunawaan niya ang ibig sabihin niyon..tulad ng dati. At buwan-buwan. huwag muna kayong magkita ni Ariel. Ang kanilang tawa tuloy ay hindi na matunog. sa paaralan. Inya. VIII Natapos ng haiskul. At nang nagsayawan ng gabing iyon. Ngunit hindi kumilos sa pagkakahiga ang batang babae. Gayong hindi naman sila nahapo.. At hindi nila alam na ang tibok ng pusong iyon ay isa pang pangyayaring nagpalaki sa lamat sa kanilang kawalang-malay.’ may langkap na tigas ang sagot na iyon.

Napapikit siya. “ Hindi mo ba alam na kapag malapit ka sa babae ay malapit ka rin sa tukso?” “ Tukso! Tukso! Parang matalim na kutsilyong isinaksak sa kanyang utak ang mga katagang iyon.. Mahapdi. ’Huwag muna tayong magkita.’ at ang mga labi niya’y nangatal kasabay ng luhang umahon sa kanyang mga mata. kaya kalimutan mo muna ang lalaki!’ At ang pait na may inuukit sa kanyang isip ay parang pandalas na pinukpok at ang kanyang katauhan ay nayanig at ang tunog na pagpukpok ay nag-aalingawngaw ng Lalaki! Lalaki! Hindi siya nakatagal sa harap ng kanyang mga magulang. Parang binibiyak ang kanyang ulo.’ ’Ayaw nila. Masama! Masama ! At si Ariel. sa damdaming unti-unting nasasaktan. Makirot. ’Ba-bakit. ng Itay…masama raw. ay lumisang larawan ng isang bilanggong hindi makaigpaw sa isang mataas na pader. Nagunita niya ang luntiang damuhan sa looban..dati naman tayong.. “Walang kwenta iyon.’Ibig kong magdoktora ka.. ang kanyang kababata.gusto ka ng mga magulang niya na maging doktora siya?” Pasigaw ang alingawngaw ng kanyang tinig sa kanyang isip.” maaagap na pakli ng kanyang ama. tulad ng nakaugalian nito tuwing may ilalapit siyang suliranin.. Napatitig sa kanya si Ariel at nakita niya ang pamamantal sa noo nito-at pagtataka.’ sabi niya sa binata. “Bakit?” “Ayaw nang makipagkita sa akin ni Cleofe” Nagtawa ang kanyang ama. XI .ng Inay. ang malamig na buhanginan kung hapon. “At habang nagdodoktora siya ay masamang kami’y magkita?” “Tama ka. Matatag iyon at makapal at waring hindi nila maibubuwal. Ariel. Nakatiim ang mga labing pumasok siya sa kanyang silid. kapag tapos na si Cleofe ay magkakalapit kayong muli. Makita mo. ang mapulang silahis ng araw na parang dugo. Mapanglaw ang kanyang mukha at napuna agad iyon ng kanyang ama. X Minsan ang binata ay umalis sa lalawigan.. Iyon lamang at minsang dalawin siya ng binata sa dormitoryo ay natuklasan nila sa isa’t sia na mataa na ang dingding sa kanilang pagitan. Hindi mo baa lam… na gusting.

Ngunit sila’y uhaw sa gunita ng kanilang kamusmusan at sila’y naghihimagsik. ng matataas na gusali. sa lahat ng pook na dapat pagkaiwasan …doon kayo nakita. kundi maraming pagkikita…. Hindi sila nagkita sapagkat inihasik sa kanilang isip na ang pagkikita nila’y magiging masama. nakahiga at nakabaling sa isa’t isa.At ang dalawa’y hindi na nagkita. ng pagtantiya sa pandama. hindi lang minsan. Hindi sila nagkita sa loob ng mahaba ring panahon. XIII Malinaw ang sinabi ang sinabi sa sulat: sa pook pa naming iyon.bitin sa nakayungyong na sanga ng punungkahoy. At pagkaraan ng maraming sandali ng pagdidilidili. mga buwan at sana’y mga taon kung nakatiis sila…kung tuluyang nasikil nila ang halamang patuloy sa paglago sa kanilang katauhan.loob at binati niya ang dalaga. pagkaraan ng ilang buwang pagkakalayosila’y lumigaya. tukso. Nakatitig lamang siya sa mukha ng binata at nang anyayahan siya nitong magpalamig sila sa isang kanugnog na restawran ay anapasunod lamang siya . Kapwa sila napahinto sa paglakad at nagbabangga na sila ng mga tao sa bangketa ay hindi parin sila makakilos. mangyari’y sinikil nila ang paglago ng halaman sa kanilang katauhan na pinapag. pulang mansanas na bibitin. ngunit nakita kayong magkahawak kamay… sa karamihan ng tao sa paligid. At sa kanilang daigdig ng mga aklat.maraming. Mangyari’y iniiwasan nila ang magkita.pausbong ng mga araw sa luntiang damuhansa looban at malamig na buhanginan sa dalampasigan kung dapithapon. XII Hindi nga sila nakatiis…isang araw na hindi sinasadya’y nagkasalubong sila sa pamimili ng kagamitan. ang isiping iyon ay parang batak na nakabitin sa tabak ng kanilang ulo o kaya’y tulad din ng isang mansanas. Hindi sana malubha kung nakita lamang kayo. hinawakan ng lalaki ang kamay ng babae. kahit saan! At ang babae ay hindi sumagot at tumango lamang at lalong ipinaubaya sa lalaki ang kanyang palad. . pinisil at hinalikan at saka sa tinig na nababasag ang pananabik at pangungulila ay sinabi : Ibig kong magkita tayo. sila’y nagkatitigan at sila’y nakalimot at akala nila’y sa luntiang damuhan sila sa looban ng lalawigan. Hindi na kayo nahiya! Hindi na ipinagpatuloy ng dalaga ang pagbasa ng liham. Ngunti ang inihasik na binhi ng pagkakakilala sa masama ta sa mabuti sa kanilang isip sy sumibol at nagpaunawa sa kanilang ang ginagawa nilang iyon ay masama. napatangay sa agos ng kanyang damdamin. Hindi makasagot ang dalaga. Ang binata ang unang naglakas. At sa harap ng kanilang hinihinging pagkain. Nababanta ang mga sumusunod na talata: luluwas ang ama mo kapag hindi mo itinigil ang kabaliwang iyan. ng pagsusuri sa sarili. gayong hindi na sa lungsod na maliit at maglakad ka lamang sa mga lansangan ay hindi ka mawawalan ng masasalubing na kakilala. ng malalayang kabataan sa kapaligiran.ugat at pinag. kahit saan.marami at ang kanilang sikil na damdamin ay lumaya at sa unang pagkakataon. At sila’y nagkita sa Luneta.

pumatak ang ulan. …ipinaaabot ditto ng mga magulang ni Cleofe ang ginawa ninyo.Ang binata ay hindi makatulog. sa mga pook na hindi sana nila dapat pagkitaan . ng takot na matupto[ at ng pangangailangan. . Natanaw niyng maitim ang langit at naisip niyang magtatagal ang ulan. nagsusumiksik at nanunumbat ang alingawngaw ng pagbabawal. At ang dalaga’y napabulalas ng iyak. pamayamaya. Maligaya sila sa kanilang bagong paraiso. Humawak siya sa palalabahan ng bintana. sila ay nagtatagumpay. Hiyang hiya kami ng iyong ama.masama ang kanyang pakiramdam. na ang pasimulang madalang ay naging masinsin. Ibig niyang lumabas ng bahay. XIV Maligaya sila sa kanilang daigdig. Ang daigdig nila ngayon ay makitid. Ngunit sa kanilang utak. maglakad sa lansangan at sa labas paabot ng umaga. At sila nga ay nagkita. Ang dalaga ay dumungaw sa bintana.paupahang iyon.parang may isinakad na pataas sa lalamunan ang kanyang bituka at siya’y napanganga at siya’y napapikit at siya’y napaluha at paghigpit ng kanyang paghawak sa palababahanng bintana ay naduwal siya…at ang lumabas pagkaraa’y nilinis ng patak ng ulan. XV At ngayon ang kanilang paraiso ay hindi na malawak na looban. suluk-sulok. dumagundong ang kalawakan at nangagulat ang mga tao sa lansangan. Tumingala siya upang pawiin ang pagsama ng kanyang pakiramdam.o kaya ang dalampasigang malamig kung ang dapithapon ang silahis ng araw ay mapulang parang dugo. ngunit lagging hinahamig ng init ng kanilang lumayang katawan. At kasabay ng kanyang pagtungo. At sa palagay nila. lumalarawan ang mga nananalim na tingin masama…tukso. malamig din. Hanggang isang araw ay kumulog. May kung anong nakakatakot na bagay sa kanyang katawan na ibig niyang ilabas at itapon. Ibig naming makatapos ka … at ibig ipaalaala mula sa iyo na ang babae at tukso…tukso! XIV Sinabi ng dalaga : hindi ngayon tayo maaaring magkita. Sa mga pook na iyon pinilit nilang iginupo ang dingding na ipinagitan sa kanila. ngnit doon sila itinaboy ng kanilang paghihimagsik. Sinabi ng binata: magkikita tayo. magtatago tayo…ililihim natin sa kanila ang lahat. Naaalis ang hadlang. inianod ng nalikhang mumunting agos sa gilid ng daan. At iyon ay waring umaakyat sa kanyang lalamunan. Nalukot na ang suot niyang damit ay hindi parin niya hinuhubad. Tumungo siya at nakiya niyangnililinis ng tubig ang bangketa.

Crozette P. Sila’y hindi na mga bata. Ang nais kasi ng mga magulang ni Cleofe na ito’y maging doktora . Abueg Inihanda ni: Coronel. Lumipas ang mga araw. at taon. nanungkit ng mga bunga ng punong kahoy sa kanilang nayon. sabay silang lumaki sa kanilang nayon na tinuring nilang kanilang munting paraiso. nag-aral.Iba’t ibang uri ng pagbasa ng “Ang Bagong Paraiso” ni Efren R. Nagtapos sila ng hayskul. Lalong naghigpit ang kanilang mga magulang dahil sa iniiwasan nilang maaaring mangyari sa dalawa. buwan. ng BSP 2B PAGBASA NG TEKSTO Si Ariel at Cleofe ay sanggang dikit na mula pa pagkabata. May mga bagay na silang nalalaman na hindi nila nalalaman nuong sila’y mga bata pa. sa madaling salita. Unti-unting ipinalalayo ng ng mga magulang ng babae ang kanilang anak sa lalaki dahil batid nila na hindi na sila mga bata na maaari pang maglaro at magsama ng matagal. Walong taong gulang palamang sila ay hindi na sila mapag hiwalay. ang matukso. Magkasama silang naglaro.

maraming punong kahoy. Hindi na sila naglalaro o nanunungkit ng mga prutas. hindi rin sa Luneta kundi sa isang maliit na silid na itinuring nilang kanilang “Bagong Paraiso”. Ang anak nila ni Ariel. sila ay nagkasalubong sa pamilihan at nagsimula ulit ang kanilang ugnayan. Patuloy silang nagkikita sa kanilang bagong paraiso. Pareho silang sa siyudad nag-aral. Ang nayon ay isang tahimik na lugar. sila’y nahihiya sa mga pinag gagagawa ng dalawa. ngayon ay hindi sila magkakitaan dahil sa laki ng siyudad. Doon. Habang . Sila’y magka-hawak kamay at nag uusap ng mga seryosong bagay. PAGBASA NG KONTEKSTO Ipinakita sa teksto ang pagkakaiba ng nayon sa siyudad. sila ay masaya at ramdam nila na sila ay malaya. ang lugar kung saan nila napagpasyahang magkita. Napagpasyahan ng dalawa na hindi muna sila magkita habang sila ay nag-aaral pa kahit alam nila na labag ito sa kanilang kaloobaan. madalas silang magkita sa Luneta.kaya ganun nalamang ang paghigpit nila sa dalaga. Ang kanilang pagkikita ay nalaman ng kanilang mga magulang kaya sa mga liham nila. Malayo sa kanilang mga magulang na pilit silang pinapalayo sa isa’t isa. Hindi tulad sa kanilang nayon. siya ay naduduwal. may magandang tanawin ng kalikasan. Ngunit sa di inaasahang pangyayari. Nais nilang huwag na muli salang magkikita ngunit nagpasya ang binata na magkkikita parin sila ng dalaga ngunit hindi na sa malawak na bukirin na dati nilang tagpuan. Hindi niya naiwasan ang pag luha dahil batid niya na siya’y nagdadalang tao na. Hanggang dumating ang isang araw na masama ang pakiramdam ni Cleofe. Ang mga taong iyong makakasalubong ay pamilyar. Hindi na tulad ng dati ang kanilang ginagawa pag sila ay nagkikita.

Mga Agos sa Disyerto (edisyong 1965. Sumulat at nag-edit ng maraming mga sangguniang aklat si Abueg at ginagamit hanggang sa kasaluyukan sa kapwa pribado at publikong paaralan. 1974. 1963. 1960. at 1974). mananaysay. May mga malalaking gusali ang doon ay nakatayo. 1964. Ipinakita rin dito ang nakagawian ng gawin sa mga nagbibinatang mga kalalakihan. 1965. mga punong akyatan at iba pa. mula sa elementarya. Timpalak Pilipino Free Press (1969). PAGBASA NG SUBTEKSTO Si Efren Abueg ang isa sa mga iginagalang na nobelista. Walang bukirin na puwedeng takbuhan. Ang pamamaraan kung paano magpangaral ang mga magulang nung araw. Siya rin ang editor at bumuo ng mga antolohiyang gaya ng Mga Piling Akda ng KADIPAN (1964). .sa siyudad ay iba’t ibang tao ang iyong makakasalubong. ang kaniyang kauna-unahang koleksiyon ng mga kuwento. malimit ilahok ang kaniyang mga kuwento sa mga teksbuk na sinulat ng ibang awtor. kuwentista. Pang-alaalang Gawad Balagtas (1969). pati kanilang paghihigpit. Ang mga nasa siyudad ang maka moderno. at krititiko ng kaniyang panahon. 1967. Kabilang sa kaniyang mga aklat ang Bugso. MANUNULAT: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) at Parnasong Tagalog ni Alejandro G. Timpalak Liwayway sa Nobela (1964. Timpalak ng KADIPAN. at 1993). Bukod dito. Humakot ng parangal si Abueg tulad ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature (1959. at 1967). Abadilla (1973). unang gantimpala (1957). Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas (1992) mula sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). sekundarya hanggang sa kolehiyo.

Samantala. Pamantasan ng Lungsod ng Maynila (1974–1977). “Ang Bagong Paraiso”. Ipinakita rin sa akda na habang sila’y pinagbabawalan at pinagsasabihan. dahil kilala ang mga Pilipino sa pagiging konserbatibo (ipinakita ito sa teksto. Ateneo de Manila University (1977–1978). Naging bukas ito sa mga usaping sekswal at laganap din sa Pilipinas ang iba’t ibang uri ng krimen. PAGBASANG INTERTEKSTUAL . Batid ng manunulat ang pagbabago ng mga Pilipino simula ng pumasok sa ating bansa ang isipang liberal. Quezon University (1965–1972). Isinulat niya ang akdang ito upang maipakita ang pagbabago ng mga Pilipino nung panahon na iyon. Naging kaugalian ito ng mga tao at ito’y napansin din ng manunulat. at nahalal na direktor ng Philippine Folklore Society. Linangan ng Literatura ng Pilipinas. ng ipinaglalayo ang dalawang tauhan ng kanilang mga magulang para labanan ang tukso) bago pa tayo mahaluan ng ibang kaisipan ng mga dayuhan. aktibo rin siyang nakilahok sa mga kilusan hinggil sa pagtuturo ng wika at panitikan sa Manuel L. at De La Salle University (1979–2006). At lumaganap din ang mga pangyayari na may mga nabubuntis ng maaga ng mga panahong iyon (Early Pregnancy/Teenage Pregnancy). Naging pangulo siya ng Kapisanan ng mga Propesor sa Pilipino (KAPPIL) noong 1986–1988. Philippine College of Commerce(1971–1972). lalo si lang hindi sumusunod at nagrerebelde. Nuong 1963 naisulat ni Efren Reyes Abueg ang kanyang akdang.

Iba pang mga akda ay ang “Di Maabot na Kawalang Malay” ni E. Isa na nga dito ang “Ang Bagong Paraiso” (1963) na nagpakita ng pagiging hayag ng mga Pilipino sa usaping seksual kabilang na ang pagiging masawayin ng mga bata (13-18). ay nagsimulang sumulat patungkol sa lumalalang lagay ng Pilipinas. ang mga manunulat. Pati ang lumalawak na gawaing masasama na ipinakita sa akda rin ni Efren Abueg na “Mabangis na Lungsod” (1961) at “Isang Ina sa Panahon ng Trahedya” ni Mirasol (1969).Nuong 1960 at mga sumunod pang mga taon. Reyes (1960) na nagpakita ng buhay ng mga taong mahihirap. kabilang na si Efren Reyes Abueg. M. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful