Alamat ng Rosas
Noong araw ay may isang magandang dalagang nagngangalang ´Rosa,µ na balita sa kanyang angking kagandahan, kayumian, at kabaitan. Maraming

nangangayupapa sa kanyang kagandahan. Ngunit ni isa sa mga ito ay hindi niya mapusuan. Dahil ang gusto ni Rosa ay ang maglingkod sa Panginoon at sa pagtulong sa mga nangangailangan ng kanyang tulong. Ngunit si Cristobal, isang mahigpit niyang mangingibig, ay di makapapayag na di mapasakanya ang dalaga, at ito·y nagtangkang agawin si Rosa at dinala ito sa hardin. Ngunit nananalangin si Rosa sa Panginoon at noon di·y siya·y naging bangkay. Sa takot ni Cristobal ay ibinaon niya ang dalaga sa bakuran nito at saka siya lumayo sa pook na iyon upang di na magbalik kailanman. Mula noon ay hindi na nakita ng mga taga roon si Rosa. Sa halip, sa bakuran nito ay may isang halamang tumubo na may bulaklak ngunit paghawak sa tangkay nito ay mapapasigaw ka dahil sa talas ng tinik ng halamang hinahawakan. Dahil niloob ito ng Panginoon na gawing bulaklak si Rosa na ang tangkay ay may mga tinik na tagapangalaga rito upang di-pagnasaang pupulin lamang ng sinuman.

araw nagpasya sina Damaso at Magda na tumakas at mamuhay sa ibang lugar. huwag n·yong kunin an gaming ina!µ ang iyak ni Jose. Ngunit at lingid sa kay Roque. huwag mo po kaming iwan!µ ang iyak ni Maria. Itinurig nila iting kapamilya at nakatulong pa si Roque sa pang-araw-araw na pahahanap ng pagkain.Alamat ng Aso Noong panahon na bata pa ang mundo. kaya doon na pinatira sa bahay nila ito. ngunit nanaig ang kanyang pagkagusto kay Damaso. pagkagusto sina Magda Damaso isa. Inaalagaan nito ang pamilya. Samantalang ang ina naman. Naawa naman ang pamilya kay Damaso. Isinalaysay ni Damaso na pinalayas siya ng kanyang amo dahil sa hindi niya nabantayan ang taniman nito ng ubaaas. at si Roque ay mapagkalinga sakanyang pamilya. Ngunit hindi naapigilan sina Magda ng kanyang mga anak. dahil alam . nagging dahilan upang manakaw ang bunga ng mga ito. nagulat ang pamilya sa pagdating ni Roque mula sa mga pusang gubat nang ito ay maligaw. Nais sanang magbago ng isip si Magda. anong gulat nila Magda nang makitang nagtalunan sa ilog sina Maria at Joseupang humabol. Sumakay pa rin sila ng bangka at umalis na kasabay na agos no ilog. ´Ina. Lalong nag-iyakan ang dalawang bata. nagging malakas na ang lalaki na nakilala nilang Damaso. At sa paaglipas ng panahon. si Magda siyang nagaasikaso sa kanilang bahay at dalawang anak na sna Maria at Jose. Nag-iyakan ang dalawang bataang sina Maria at Jose. Minsan. ay may isang mag-anak ang tahimik at masayang namumuhay sa loob ng kakahuyan. Mula sa malayo. isa·t may At namumuong isang lihil na nga. Ang mabait ama. Nagtatanim siya ng mga gulay at nanghuhuli ng mga hayop sa gubat upang kanilang pagkain. naligaw siya sa gubat at inatake ng maraming alamid. ´Oo nga po! Mang Damaso. At sa kanyang paglayas. Napatayo si Magda sa bangka.

At sa pagdami ng mga tao. . natanaw nina Magda at Damaso ang pangyayari.Ang kanilang katawan ay napuno ng balahibo. At ikaw Magda. Mula sa malayo. Ang mga inahing asonaman ay labis na binabantayan ang kanilang mga tuta. ´Mananatili kayo sa ganyang anyo. bagkus ay ungol at kaktwang ingay ang lumalabas sa kanilang bibig.µ ang wika ng babaeng diwata pala ng ilog. Kaya·t maging maingat tayong makasakit ng iban tao. hangga·t hindi mo naipapakita ang tunay mong pagmamahal sa iyong mga magiging aaanak. Sila ang unang angkan ng mga aso sa daigdig.µ at nawala na ang diwata pagkawika niyon. tumalim ang mga ngipin at nagkapangil. humaba ang kanilang mga nguso. Binabantayan nila ang mga bahay ng kanilang amo at ipinagtatanggol ang mga ito samga kaaway. ang mga aso ay naging alaga nila sa kanilang mga tahanan. Nagkaroon sila ng maraming anak. lalo na ang nagpapala o tumutulong sa atin. mula sa tubig ay isang babae ang lumutang sa hangin. Siyang pagdating ni Roque. At sising-sisi ang dalawa sa kanilang nagawa. Dapat lamang kayong maging kauri ng hayop. upang sa ganun ay papatunayan ding marunong na silang magmahal sa kanilang mga anak. sapagkat may kaparusahan sa mga taong hindi marunong tumanaw ng utang na loob na tulad ni Damaso. ay hindi natutong tumanaw ng utang na loob sa tong nagpapala sa iyo. sapagkat umaasa pa rin silang mawawala ang sumpa ng diwata. hangga·t ikaw Damaso. Bigla. at napailalim sat big ang mag-aama. lalo pa·t hindi na nila nakitang pumaimbabaw sa tubig ang mag-aama.Ang dalawang isinumpa ay namuhay sa kakahuyan.niyang hing marunong lumangoy ang dalawang bata. Ngunit lumakas ang agos ng ilog. ´Masahol pa kayo sa mga hayop! Dahil sa inyong makasariling pagnanasa ay nagawa ninyong saktan ang ibang tao. upang patunayan na tumatanaw sila ng utang na loob. at ganun din sa mga taong hndi marunon magmahal na tulad ni Magda. At hanggang ngayon nga ay pinatutunayan pa rin ng mga aso na sila ay tapat sa kanilang mga amo. na agad ding tumalon sa ilog upang iligtas ang mga anak. Bigla ang pagbabago ng anyo ni Magda at Damaso.

.

" laking pasasalamat na sabi ng leon sa kaibigang daga. Lumipas ang maraming araw at minsan sa pamamasyal ng daga sa kagubatan ay kanyang napansin ang isang lambat na nakabitin sa puno. Wala akong masamang hangarin. Natakot at nagmakaawa ang daga. Agad namang naputol ang lubid at bumagsak ang lambat kasama ang leon sa loob. Ang pag-unawa sa kapwa ay humahantong sa mabuting pagkakaibigan. Hamak man ang isang tao ay maaari siyang makatulong ng malaki o makagawa ng bagay na lubhang makabuluhan. "Ipagpaumanhin mo kaibigan.Ang Pabula ng Daga at ng Leon Isang daga ang nakatuwaang maglaro sa ibabaw ng isang natutulog na leon. Dalidaling inakyat ng daga ang puno at nginatngat ang lubid na nakatali sa lambat. Sa katuwaan ay di niya napansin na nagising ang leon. Nakatuwaan ko lang na maglaro sa iyong likuran. Lumapit siya upang mag-usisa at agad niyang nakilala ang leon na nahuli sa loob ng lambat na ginawang bitag ng mga nangagaso sa kagubatan. Mga aral ng pabula: Ang paghingi ng paumanhin sa kapwa ay sinusuklian ng pang-unawa. . Mabilis na bumaba ang daga at tinulungan ang leon na nakawala sa lambat. pakakawalan kita pero sa susunod ay huwag mong gambalain ang pagtulog ko. " sagot ng daga. Hindi ko sinasadyang gambalain ka sa pagtulog mo. Dinakma ng leon ang daga at hinawakan sa buntot na wari bagang balak siyang isubo at kainin. Nabakas ng leon sa mukha ng daga ang tunay na pagmamakaawa. Balang araw ay makagaganti rin ako sa kabutihan mo. "Utang ko sa iyo ang aking buhay. Kanyang inaakyat ang likuran ng leon at pagdating sa itaas ay nagpapadausdos siya paibaba. "Salamat kaibigan. Huwag mo akong kainin" sabi ng daga. "Sige. Huwag maliitin ang kakayahan ng iyong kapwa." sabi ng leon.

.Ang Agila at ang Maya Isang Agila ang kasalukuyang lumilipad sa kalawakan. "Sige! Tinatanggap ko ang hamon mo. gusto kong umpisahan na natin ang karera ngayon na. buong yabang niyang iniladlad at ibinuka ang kanyang malalapad na pakpak. "Hoy Maya. "Sige Agila. Gusto ng matawa ni Agila sa katuwaan dahil tiyak na ang panalo niya. Pero. mas hamak na magaan ang bulak na dadalhin niya kumpara sa mabigat na asukal na dadalhin naman nito. payag ka ba?" untag ni Maya. natitiyak niyang ang kasunod niyon ay malakas sa pag-ulan." buong kayabangang sagot ni Agila. "Aba. Agila. nasa sa iyon 'yan. Nakita niyang nagdidilim ang kalangitan." Tumawa ang Agila sa narinig na sinabi ni Maya. para lalong maging masaya ang paligsahan natin ay kailangang bawat isa sa atin ay magdadala ng kahit ano ng bagay." wika pa ni Maya. kaya naipasya niyang tanggapin ang hamon nito para maturuan niya ng leksyon. Napatingin ang Maya sa kalawakan." "Sige doon tayo mag-uumpisa sa ilog na 'yon at doon tayo hihinto sa ituktok ng mataas na bundok na iyon. baka gusto mong subukan kung sino sa ating dalawa ang mabilis lumipad?" buong kayabangan ni Agila. subalit hindi siya nagpahalata. payag na payag ako. Tuwang-tuwa talaga siya. Habang patuloy siya sa kanyang paglipad ay nakasalubong niya ang isang maliit na ibong Maya at hinamon niya ito. "O ano. bakit nga naman hindi eh. Kung kailan mo gusto. Kailan mo gustong magsimula tayo?" Natuwa ang Agila. "Aba oo. Halimbawa ang dadalhin ko ay asukal ikaw nman ay bulak. himdi niya akalain na tatanggapin nito ang hamon niya.

Dahilan sa pangyayari. . kaya bumagal ang lipad niya. Napabilis ang lipad ni Maya.At sisimulan nga nila ang paligsahan. Samantalang ang mabigat sa asukal na dala-dala naman ni Maya ay nabasa din ulan kaya natunaw ito. Habang nasa kalagitnaan na sila ng kalawakan ay siya namang pagbuhos ng malakas na ulan. unang nakarating si Maya sa ituktok ng mataas na bundok at tinalo niya ang mayabang na Agila. Nahirapan si Agila . Huwag maging mayabang at huwag ding maliitin ang kakayahan ng ating kapwa. Nabasa ang bulak na dala-dala ni Agila kaya bumigat ito ng husto. MENSAHE: Maging mapagpakumbaba sa lahat ng ating mga ginagawa.

.

ang sarap! Parang mga bulak! Nagpadulas ako sa bahaghari! Subalit wala pa rin akong kalaro kaya gumamit ako ng isang malaking payong at ginawa kong parachute. Mula sa aking silid ay may natanaw ako na maliwanag sa langit. Binuksan ko ang binatana at nakita ko ang aming hardin. ´Gising na anak. Pero walang tao roon. Doon ay nagpupulong ang mga hayop. Nakasulat doon na may matatagpuan daw akong isang kaibigan. Maraming halaman at insekto doon. Kinakailangan ko raw sumakay para matagpuan ito. sumakay ako sa likod ng dolphin at doon nakita ko ang iba·t-ibang hayop at halaman. Gabi na ng makauwi ako. Ah alam ko na. Masaya silang naglalaro pero hindi ko sila maintindihan. Kumapit ako sa lobo at pinuntahan ko ito. Napunta ako sa kagubatan.Bagong Kaibigan May napulot akong papel. Sumakay ako sa likod ng kabayo pero wala doon ang bagong kaibigan. Sumisid ako sa ilalim ng dagat. Sumakay ako ng bangka upang hanapin ang aking kaibigan pero walang ibang tao sa dagat. Naisip kong bumalik na. Kaya bumalik na lamang ako sa amin. nanaginip ako na may makikilala akong bagong kaibigan!µ ´Oo. may pasok ka ngayonµ ´Nay. Ang ganda ng kulay. Ahah! Pupuntahan ko ang bituin. Umuwi ako agad sa amin dahil baka naroon na ang kaibigang tinutukoy sa papel. May kulay bughaw. pero hindi ako mabubuhay doon. luntian at kulay lupa. doon sa inyong paaralan kaya gumising ka na at darating na angschool bus. meron nga.´ . mula sa itaas ay nagpalundag-lundag ako sa mga ulap. Lumabas ako sa likod-bahay at nagpunta sa dagat. Hindi ko sila maintindihan kaya bumalik na ako sa amin sakay-sakay ng isang elepante. Mula sa itaas ay tanaw na tanaw ko ang daigdig na bilog at nagliliwanag. Mayroong isang bituin na ubod ng laki. Maya-maya ay kinalabit na ako ni inay. Para itong bolang umiilaw.

"Hoy." Ewan kung sa lakas ng pagsigaw ko'y natakot ang mga batang isa-isang nag-aalisan. Gula-gulanit ang kanyang damit na ilang ulit nang tinagpian at may medyas ang isang paa na ewan kung asul o berde. "Kung ayaw mo. salbahe n'yo! Tigilan n'yo ang pagtukso sa kanya. nagpahid ng pawis at dumungaw sa bintana." Patuloy pa rin ang panindyo ng mga bata kahit na lumakas ang hagulhol ni Pingkaw. mahaba ang buhok at nakakorto lamang. Pagkaalis nila. "Sige nga. aagawin namin ang anak mo.Si Pingkaw Naalimpongatan ako sa pagtulog nang hapong iyon sa sigawan at nanunuyang tawanan ng mga bata sa kalsada." sigaw ng isang bata na nakasundong abot sa tuhod at may itinatawing-tawing sa daga." nag-aatubiling sagot ng babae. Sa kabilang binti. "Sige agawin natin ang kanyang anak. Umatras ang babae at hinigpitan pa ang yapos sa kanyang karga. Nakadama ako ng pagkaawa kay Pingkaw at pagkainis sa mga bata. Isusumbong ko kayo sa meyor. hiya ako. sabay subo sa daliri." sabi nilang pahalakhak habang pasayaw-sayaw na pinalilibutan si Pingkaw. "Huwag niyo naming kunin ang anak ko. At umambang aagawin ang karga ni Pingkaw. may nakataling pulang papel de Hapon na may kabit na lata sa dulo." "Ay. kumanta ka ng blak is blak." nakangising sabat ng pinakamalaki sa lahat. Pingkaw. Dali-dali akong bumangon. Maya-maya'y nakita kong lumuhod si Pingkaw sa lupa at nag-iiyak na parang bata. may nakapatong na palara na kumikinang tuwing tinatamaan ng sinag ng araw. tumingala si Pingkaw sa akin at nagsabi: . Kaya't sumigaw ako para takutin sila. Si Pingkaw pala na sinusundan ng mga bata. "Hoy mga bata. Malayo siya kaya't di ko Makita nang mabuti. Sa kanyang ulo.

pabalik na siya niyang galling sa tambakan. ngunit magugulat ka." At ang mga ito. Inihele ang kayang karga. Madalas siyang umawit dati-rati. Ang paghahalukay ng basura ang kanyang hanapbuhay (sa amin ang tambakan ng syudad) at ditto nagmumula ang kanyang makakain. pandesal na kadalasa'y nakagatan na at kung minsan. nakabili ba raw siya ng bitsukoy? Dalawang taon kaming magkapitbahay ngunit hindi ko man lamang nalaman ang kanyang tunay na pangalan. "O sige. bote. nandito na ako. Ewan kung dahil sa tila malungkot na tinig ng kanyang paghehele o kung dahil sa pagtataka sa kanyang kasiyahan gayong isa lamang siyang naghahalukay ng basura. at sa loob ng bag na burin a nakasabit sa gilid ng kanyang kariton. ano ang kanilang pananghalian. si Pisyang Tahur ay sumusumpa sa . kukunins nila ang aking anak. makikita mo ang kanyang pananghalian. may sergeant. agad niyang tatawagan ang kanyang anak: "Poray. Namatay ang kanyang asawa sa sakit ng epilepsy habang dinadala niya sa kanyang sinapupunan ang bunsong anak. Basing. nang hindi pa siya ganito. At naalala ko ang Pingkaw na dati naming kapitbahay sa tambakan. kung sinuswerte. Takoy. Ang kariton niya'y puno ng kartong papel. Ngayon meyor na naman. b'yuda na s'ya." Hindi ko mapigilan ang aking pagngiti. may senador siyang tawag sa akin. Ito'y mga tira-tirang sadinas. Huwag ka nang umiyak. wala ditto ang iyong ina«" ang kayang kanta habang ang lata'y ipinaghele at siya'y patiyad na nagsasayaw. karne norte o kaya'y pork and beans. Pagdating niya sa harap ng kanilang barung-barong. Kadalasan. Sa kanyang yayat na katawan masasabing tunay na mabigat ang kanyang tinutulak. Subalit kung may ano itong gayuma na bumabalani sa pandinig." Ngumiti siya sa akin. tila nagagaanan siya at nakakakanta pa ng kundimang Bisaya. May koronel. Hindi naman kagandahan ang kanyang tinig -basag at boseslalaki. magagamit o maipagbili. Dali-dali niya itong pinulot at muling ibinalot sa lata. may buto ng fried chicken na may lamang nakadikit. hindi na nila kukunin yan. dali-daling nagtakbuhan pasalubong sa kanya habang hindi makaringgan sa pagtatanong kung may uwi ba raw siyang dyens na estretsibol. Nahulog ang basahang ibinalot sa lata ng biskwit. Samantala. hele tulog muna. mga sirang sapatos. Natigilan ako."Meyor. Pingkaw ang tawag ng lahat sa kanya. "Hele.

nagkasakit ng el to rang sunging anak ni Pingkaw. Nagtungo ang babae sa suking Tsino. "hindi kailangang paluin.kanyang paboritong santo na hindi raw kailanman nakasal si Pingkaw. ang sumunod. Lubha siyang matulungin lalo na sa katulad niyang naghahalukay lamang ng basura. Magpapahiram naman daw ang Tsino ngunit sa isang kondisyon. sapat nang turuan sila nang malumanay. Minsan. Ang kanyang panganay. itutulak na niya ang kariton patungo sa Tsino na tagabili. Tuwing makikita mo iting nakasuot ng estretsibol na dala ng ina mula sa tambakan. kung saktan. Ibang-iba sa kanyang mga kapatid kaya kung minsa'y naisip mong totoo nga ang sinasabi ni Pisyang Tahur. si Poray. maaalala mo agad ang panakot-uwak sa maisan. Kung minsan. Madalas siyang tumutulong sa pagtutulak ng kariton ng iba lalo na ng mga bata at matatanda. Sinasabi rin na sa pagsisimba niya tuwing Linggo hindi kukulangin sa piseta anf kayang ipinamamahagi sa mga nagpapalimos." Sa tunggalian ng pamumuhay sa tambakan na roo. Si Basing. Iba ang batang nakikinig sa magulang dahil sa paggalang at pagmamahal. ngunit hindi mo man lamang makikita si Pingkaw na inaambaan ang kanyang mga anak. "Ang mga bata. Bukambibig na ang pagkagahaman sa babae ng Tsino na ito: pinagdugtung-dugtong ng . Pagkatapos mananghalian. Nakapagtataka si Pingkaw. ang isang tao'y handing tumapak sa ilong ng kapwa tao mabuhay lamang.. susunod sa iyo subalit magrerebelde at magkimkim ng sama ng loob. karaniwang makikita mo na sinasaktan ng mga ina ang kanilang mga anak. Sa tambakan. Alam ng lahat sa tambakan ang pangyayaring ito. sungi ngunit mahilig pang pumangos tubo gayong umaagos lamang ang katas sa biyak ng kayang labi. Iba-iba raw ang ama ng kanyang tatlong anak. mga kariton at iba pang nakalagay rito sa napulot sa tambakan katulong ang kayang mga anak. Ang mga bata." nasabi niyang minsang bumili siya ng tuyo sa talipapa at nakitang pinapalo ng isang ina ang maliit na anak na nahuli nitong tumitingin sa malalaswang larawan. ay labis na mataas para sa kanyang gulang na labintatlong taon at masyadong payat. ihihiwalay ang mga lata mga bote. sumasabay ang kayang mga anak at ang sungi ang siyang may pinakamataas na tinig. Pagkatapos. Kinasanayan na ni Pingkaw na umawit habang gumagawa. Ang bunsong ewan kung tatlong taon pa lamang ay maputi at guwapung-gwapo. Nakiusap na pautangin siya. Talagang mahal ni Pingkaw ang kanayang mga anak. aalisin na ni Pingkaw ang mga laman ng kariton.

naglaga siya ng dahon ng bayabas at ipinainom sa anak. Ngunit ang ibang mabuti naman ang pamumuhay. Itinulak niyang muli ang kariton at nagpunta sa bahay ng isa pang doktor. ngunit dahil naisip pa Niyang mabuhay ito. Ngunit wala silang maitulong maliban sa pagsabihan siyang kailangan dalhin ang mga anak sa ospital. matapos silang mag-agahan ng kayang mga anak. Nagsisigaw. Naganap ang sumunod na pangyayai kay Pingkaw nang ako'y nasa bahay ng aking kapatid na may sakit. Kabaliwan«" Iyan si Pingkaw. Pag-uwi niya. Kontento na siya sa kanyang naabot sa buhay." ang sabi ni Pingkaw nang magpunta siya sa talipapa bago pa man gumaling ang kanyang anak. . Isinalaysay ito ng aking mga kapitbahay pagbalik ko. Iyon nalamang ang nakapagpabuti sa bata. at matinding galit ang aking nadama. Hindi rin nadala ni Pingkaw ang kanyang anak sa doctor. Ang hirap lang sa ating pamahalaan. Kaya nagugulkuhang itinulak na naman ni Pingkaw ang kanyang kariton papuntang bayan. Walang nagdaraang mga saasakyan sa kalyehon kaya sa kariton isinakay ni Pingkaw ang kanyang mga anak. Matagal siyang tumimbre nakita niyang may sumisilip-silip sa bintana. Nalaman na ng lahat ang mga naganap. sila pa ang nakatatanggap ng tulong. Marami pa riyang iba na higit na nararapat tulungan. "Nagpapakita rin na may awa ang Diyos. bigla na lamang namilipit ang mga bata sa sakit sa tiyan. Tumakbo siya sa mga kapitbahay upang humingi ng tulong. Kung ninais Niyang mamatay ang aking anak. kung sino ang dapta tulungan ay hindi tinutulungan. Natuliro si Pingkaw.mga tagatambakan kung ano ang kondisyong iyon sapagkat wala naman talagang nakasaksi sa pag-uusap ng dalawa. Isang araw. May doktor doon ngunit wala naming gamut para sa nalason. "Bakit iaasa ko pa sa ahensya ang aking pamumuhay? Malusog at masigla pa naman ako sa pagtutulak ng aking kariton upang tulungan. nabuhay rin kahit hindi naipadoktor. sana'y namatay na. ngunit wala ang doktor at naglalaro ng golp. ang pagkabasag ng kawali na inihambalos ni Pingkaw sa ulo ng Tsino. Sumabat si Pingkaw na nagkataong naroroon. Ewan kung dahil sa sardines o sa kung ano mang panis na kanilang nakain. Nagtungo siya sa bahay ng isang doktor na malapit lamang. Minsang nag-uusap ang mga nagsisipagtipon sa talipapa tungkol sa bigas relip. ayon sa katulong. at iba pang bagay na ipinamimigay ng ahensya na nangangalaga sa mga mahihirap.

Maya-maya napansin niyang hindi na kumikilos ang kanyang panganay. Nakarinig na naman ako ng kaguluhan. Tumalbug-talbog ang katawan ng kanyang mga anak sa kariton habang nagdaraan ito sa mga lubak-lubak ng kalsada.Halos hindi makakilos sa pagod si Pingkaw.. ang pinakamatanda. Umiiyak siyang nagpatuloy sa pagtulak ng kariton para iligtas ang buhay ng natitira pa niyang dalawang anak. Nang gumabi'y namatay si Poray. wala ditto ang iyong nanay«" ang kanta niya. Nang makarating siya sa punong kalsada. sumunod namang namatay ang bunso. Dalawang araw pa ang lumipas. Maraming tao ang may pagkamanghang nagmasid sa kanya. bukod pa sa kanyang lubhang pagkalumbay sa pagiging maramot ng kapalaran. maraming sasakyan ang kanyang pinahinto upang isakay ang kanyang mga may sakit na anak ngunit wala ni isa sa mga ito ang tumigil. tulog muna. . binigyan din ng gamut ang dalawang anak ni Pingkaw. Matapos ang pagtuturuan ng mga doktor at narses na ang tinitingnan lamang ay mga pasyenteng mayayaman na wala naming sakit. Para siyang sinakluban ng langit nang mabatid niyang hindi na ito humihinga. "Hele-hele. sinusundan na naman ng mga pilyong bata. habang ipinaghehele ang binihisang lata. Ipinagpatuloy niya ang pagtulak ng kariton. Muli akong dumungaw. subalit wala kahit isa mang lumapiot upang tumulong. Pakiramdam niya'y isang daang taon na siya nang makarating sa pambansang ospital. Si Pingkaw na nagbalik.

TUWAANG (Epiko ng mga Bagobo) .

Gusto ng ibon na sumama sa kanya sa kasalan kaya dinala na niya ito. ang Binata ng Sakadna na kasama ang isang daang lalaki. Tuwaang. Pakiramdam ng lalaki ay nainsulto siya. Isinuot niya ang damit na ginawa ng mga diyos para sa kanya. pagkatapos ay ang Binatang Liwanon at ang Binata ng Sumisikat na Araw. Dalawa ang natira para sa lalaking ikakasal ngunit inamin ng Binata ng Sakadna na wala silang gintong plauta at gintong gitara na maitutumbas sa mga natira. Pagkatapos ay tumabi ito kay Tuwaang na naglagay sa lalaking ikakasal sa kahiya-hiyang sitwasyon. sabi . Nang makarating sa Monawon. Dala rin niya ang kanyang espada at panangga at isang mahabang kutsilyo. Doon ay natagpuan niya ang Gungutan. isang nakapagsasalitang ibon. tiyang. Nagsimula ang seremonya sa pagaalay ng mga bisita ng mga mamahaling regalo. Hindi pinakinggan ni Tuwaang ang kanyang tiyahin. siya ay magalang na pinapasok sa loob ng bulwagan kung saan ginaganap ang kasalan. Huwag kang mag-alala. na ang ibig sabihin ay mga bayani. Nainsulto si Tuwaang sa sinabi ng lalaking ikakasal na silang lahat ay pulang dahon. Naghanda siya sa pagdalo sa kasal.Nakatanggap si Tuwaang ng mensahe buhat sa hangin na nagsasabi na kailangan niyang dumalo ng kasal ng Dalaga ng Monawon. Nang dumating ay iniutos ng lalaki na paalisin ang mga bisitang hindi nararapat na naroon. Bayaan mong suklayin ko muna ang iyong buhok bago mo siya labanan. babala ng kanyang tiyahin. Ngayon ang tanging nalalaman ko ay gusto ko makita ang kagandahan ng Dalaga ng Monawon. gitara at gong. Kaya kong alagaan ang sarili ko sinabi niya ng matatag at determinadong pumunta. Mayroon siyang hugis pusong basket na maaaring makagawa ng kidlat. Sumakay siya sa kidlat at nakarating sa kapatagan ng Kawkawangan. tiyang. Tuwaang. Lumabas ito sa bulwagan at hinamon si Tuwaang sa isang laban. Hindi mo naiintindihan. Huling dumating ang lalaking ikakasal. Unang dumating ay ang Binata ng Panayangan. Tumulong si Tuwaang. Ipakita mo sa akin na nararapat ka sa karangalang ibinigay sa iyo ng aking minamahal sa pagtabi niya sa iyo! sabi ng galit na Binata ng Sakadna. Lumabas na ang babaing ikakasal sa kanyang silid at nagsimulang magbigay ng nganga sa bawa't isang bisita. Huwag kang pumunta. Hindi ako natatakot sa kahit ano. Sa kanyang misteryosong hininga siya ay nakagawa ng gintong plauta. Nagsimulang magdatingan ang mga bisita. Nararamdaman ko na mayroong masamang mangyayari sa iyo doon. Labanan mo ako hanggang kamatayan! Tumayo si Tuwaang at tinanggap ang hamon ngunit hinawakan siya ng babaing ikakasal.

Madali nilang natalo ang anim pang natirang nakatayo hanggang siya at ang Binata ng Sikadna na lamang ang natirang nakatayo. Para sa iyo binibini. magpakailanman. Hinawakan ni Tuwaang ang kamay ng babae at hinalikan ito.ng babaing ikakasal kay Tuwaang. Binato si Tuwaang ng lalaking ikakasal ng malaking bato ngunit naging alikabok lamang ito bago pa man nito tamaan si Tuwaang. Nakita niya ang pagmamahal at paghanga nito sa kanyang mga mata. Ng buong puso. Sinabi ni Tuhawa na ang buhay ng lalaking ikakasal ay nasa gintong plauta. Tumango ang babaing ikakasal at kumaway sa kanya at umaasa sa kanyang kagalingan. At buong pagmamahal niyang sinuklay ang kanyang buhok. Binuhat ng lalaking ikakasal si Tuwaang at ibinato ng malakas sa lupa. Niyakap niya ito at hinalikan sa kanyang pisngi at labi. Hindi siya marunong lumaban ng patas. nakita ni Tuwaang si Tuhawa. . Mag-ingat ka sa pakikipaglaban sa kanya. Sa Hades. Lumitaw mula sa lupa si Tuwaang at pinatay ang lalaki sa pamamagitan ng pagbili sa gintong plauta. Tumakbo ng masaya ang babae sa kanya. Umuwi si Tuwaang sa Kuaman kasama ang babae at ang Gungutan at namuhay sila ng magkakasama. ang diyos ng Hades. mag-iingat ako! sabi niya at lumabas na ito sa bulwagan upang labanan ang lalaki. sagot nito. babala ng babae. Lumaban sila ng buong makakaya at pagkatapos ng isang maikling pagtutunggali ay natalo niya at ng Gungutan ang siyamnaput-apat na lalaki. Dahil sa masidhing laban ay lumindol ang lupa at lahat ng mga puno ay nagbagsakan. Lumubog ito ang nakakarating sa Hades. Maari ka bang sumama sa akin? tanong ni Tuwaang sa babae. Hinarap ni Tuwaang at ng Gungutan ang Binata ng Sakadna at ang isang daang lalaki. Tinitigan ni Tuwaang ang babae.

.

² ANINO 2. di maubos lakarin. hindi tao.1. Hindi hayop. pumupulupot sa tiyan mo. ² SINTURON . Maikling landasin.

² SAPATOS 4. ² LANGGAM .3. Maliit pa si Kumpare. Dala mo dala ka. dala ka ng iyong dala. nakakaakyat na sa tore.

kailangang ako ay mamatay. ² KANDILA . Kung gusto mong tumagal pa ang aking buhay.5.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful