P. 1
Mga Alamat, Pabula, Maikling Kwento, Epiko at Bugtong

Mga Alamat, Pabula, Maikling Kwento, Epiko at Bugtong

5.0

|Views: 46,059|Likes:
Published by Cham Rafaela Conese

More info:

Published by: Cham Rafaela Conese on Jan 29, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/25/2015

pdf

text

original

Alamat ng Rosas
Noong araw ay may isang magandang dalagang nagngangalang ´Rosa,µ na balita sa kanyang angking kagandahan, kayumian, at kabaitan. Maraming

nangangayupapa sa kanyang kagandahan. Ngunit ni isa sa mga ito ay hindi niya mapusuan. Dahil ang gusto ni Rosa ay ang maglingkod sa Panginoon at sa pagtulong sa mga nangangailangan ng kanyang tulong. Ngunit si Cristobal, isang mahigpit niyang mangingibig, ay di makapapayag na di mapasakanya ang dalaga, at ito·y nagtangkang agawin si Rosa at dinala ito sa hardin. Ngunit nananalangin si Rosa sa Panginoon at noon di·y siya·y naging bangkay. Sa takot ni Cristobal ay ibinaon niya ang dalaga sa bakuran nito at saka siya lumayo sa pook na iyon upang di na magbalik kailanman. Mula noon ay hindi na nakita ng mga taga roon si Rosa. Sa halip, sa bakuran nito ay may isang halamang tumubo na may bulaklak ngunit paghawak sa tangkay nito ay mapapasigaw ka dahil sa talas ng tinik ng halamang hinahawakan. Dahil niloob ito ng Panginoon na gawing bulaklak si Rosa na ang tangkay ay may mga tinik na tagapangalaga rito upang di-pagnasaang pupulin lamang ng sinuman.

Alamat ng Aso Noong panahon na bata pa ang mundo. Nais sanang magbago ng isip si Magda. Sumakay pa rin sila ng bangka at umalis na kasabay na agos no ilog. nagging dahilan upang manakaw ang bunga ng mga ito. anong gulat nila Magda nang makitang nagtalunan sa ilog sina Maria at Joseupang humabol. huwag mo po kaming iwan!µ ang iyak ni Maria. Ngunit at lingid sa kay Roque. Inaalagaan nito ang pamilya. Itinurig nila iting kapamilya at nakatulong pa si Roque sa pang-araw-araw na pahahanap ng pagkain. Mula sa malayo. ´Ina. naligaw siya sa gubat at inatake ng maraming alamid. kaya doon na pinatira sa bahay nila ito. araw nagpasya sina Damaso at Magda na tumakas at mamuhay sa ibang lugar. ´Oo nga po! Mang Damaso. Samantalang ang ina naman. ngunit nanaig ang kanyang pagkagusto kay Damaso. Ang mabait ama. Isinalaysay ni Damaso na pinalayas siya ng kanyang amo dahil sa hindi niya nabantayan ang taniman nito ng ubaaas. Nag-iyakan ang dalawang bataang sina Maria at Jose. pagkagusto sina Magda Damaso isa. At sa paaglipas ng panahon. isa·t may At namumuong isang lihil na nga. si Magda siyang nagaasikaso sa kanilang bahay at dalawang anak na sna Maria at Jose. Minsan. dahil alam . at si Roque ay mapagkalinga sakanyang pamilya. huwag n·yong kunin an gaming ina!µ ang iyak ni Jose. ay may isang mag-anak ang tahimik at masayang namumuhay sa loob ng kakahuyan. Nagtatanim siya ng mga gulay at nanghuhuli ng mga hayop sa gubat upang kanilang pagkain. At sa kanyang paglayas. Napatayo si Magda sa bangka. nagulat ang pamilya sa pagdating ni Roque mula sa mga pusang gubat nang ito ay maligaw. Naawa naman ang pamilya kay Damaso. Ngunit hindi naapigilan sina Magda ng kanyang mga anak. Lalong nag-iyakan ang dalawang bata. nagging malakas na ang lalaki na nakilala nilang Damaso.

ay hindi natutong tumanaw ng utang na loob sa tong nagpapala sa iyo. At ikaw Magda. Dapat lamang kayong maging kauri ng hayop. hangga·t ikaw Damaso.niyang hing marunong lumangoy ang dalawang bata. Mula sa malayo. Binabantayan nila ang mga bahay ng kanilang amo at ipinagtatanggol ang mga ito samga kaaway.Ang kanilang katawan ay napuno ng balahibo. ´Masahol pa kayo sa mga hayop! Dahil sa inyong makasariling pagnanasa ay nagawa ninyong saktan ang ibang tao. sapagkat umaasa pa rin silang mawawala ang sumpa ng diwata. hangga·t hindi mo naipapakita ang tunay mong pagmamahal sa iyong mga magiging aaanak. bagkus ay ungol at kaktwang ingay ang lumalabas sa kanilang bibig. ´Mananatili kayo sa ganyang anyo. Bigla.µ at nawala na ang diwata pagkawika niyon. humaba ang kanilang mga nguso. upang sa ganun ay papatunayan ding marunong na silang magmahal sa kanilang mga anak. At hanggang ngayon nga ay pinatutunayan pa rin ng mga aso na sila ay tapat sa kanilang mga amo. .µ ang wika ng babaeng diwata pala ng ilog. na agad ding tumalon sa ilog upang iligtas ang mga anak. ang mga aso ay naging alaga nila sa kanilang mga tahanan. sapagkat may kaparusahan sa mga taong hindi marunong tumanaw ng utang na loob na tulad ni Damaso. Kaya·t maging maingat tayong makasakit ng iban tao. Bigla ang pagbabago ng anyo ni Magda at Damaso. at napailalim sat big ang mag-aama. Ngunit lumakas ang agos ng ilog. At sa pagdami ng mga tao. at ganun din sa mga taong hndi marunon magmahal na tulad ni Magda. Siyang pagdating ni Roque. lalo na ang nagpapala o tumutulong sa atin.Ang dalawang isinumpa ay namuhay sa kakahuyan. At sising-sisi ang dalawa sa kanilang nagawa. tumalim ang mga ngipin at nagkapangil. lalo pa·t hindi na nila nakitang pumaimbabaw sa tubig ang mag-aama. Ang mga inahing asonaman ay labis na binabantayan ang kanilang mga tuta. upang patunayan na tumatanaw sila ng utang na loob. natanaw nina Magda at Damaso ang pangyayari. Sila ang unang angkan ng mga aso sa daigdig. Nagkaroon sila ng maraming anak. mula sa tubig ay isang babae ang lumutang sa hangin.

.

Nakatuwaan ko lang na maglaro sa iyong likuran. Mabilis na bumaba ang daga at tinulungan ang leon na nakawala sa lambat. Mga aral ng pabula: Ang paghingi ng paumanhin sa kapwa ay sinusuklian ng pang-unawa. "Ipagpaumanhin mo kaibigan. Lumapit siya upang mag-usisa at agad niyang nakilala ang leon na nahuli sa loob ng lambat na ginawang bitag ng mga nangagaso sa kagubatan. Dalidaling inakyat ng daga ang puno at nginatngat ang lubid na nakatali sa lambat. Sa katuwaan ay di niya napansin na nagising ang leon. Wala akong masamang hangarin. Hindi ko sinasadyang gambalain ka sa pagtulog mo. Lumipas ang maraming araw at minsan sa pamamasyal ng daga sa kagubatan ay kanyang napansin ang isang lambat na nakabitin sa puno. Hamak man ang isang tao ay maaari siyang makatulong ng malaki o makagawa ng bagay na lubhang makabuluhan. Dinakma ng leon ang daga at hinawakan sa buntot na wari bagang balak siyang isubo at kainin. Agad namang naputol ang lubid at bumagsak ang lambat kasama ang leon sa loob. Huwag mo akong kainin" sabi ng daga." sabi ng leon. Nabakas ng leon sa mukha ng daga ang tunay na pagmamakaawa. pakakawalan kita pero sa susunod ay huwag mong gambalain ang pagtulog ko." laking pasasalamat na sabi ng leon sa kaibigang daga. "Sige. Ang pag-unawa sa kapwa ay humahantong sa mabuting pagkakaibigan. Huwag maliitin ang kakayahan ng iyong kapwa.Ang Pabula ng Daga at ng Leon Isang daga ang nakatuwaang maglaro sa ibabaw ng isang natutulog na leon. "Salamat kaibigan. Kanyang inaakyat ang likuran ng leon at pagdating sa itaas ay nagpapadausdos siya paibaba. Natakot at nagmakaawa ang daga. " sagot ng daga. . "Utang ko sa iyo ang aking buhay. Balang araw ay makagaganti rin ako sa kabutihan mo.

"Aba oo. Nakita niyang nagdidilim ang kalangitan." Tumawa ang Agila sa narinig na sinabi ni Maya. mas hamak na magaan ang bulak na dadalhin niya kumpara sa mabigat na asukal na dadalhin naman nito. "Sige! Tinatanggap ko ang hamon mo. para lalong maging masaya ang paligsahan natin ay kailangang bawat isa sa atin ay magdadala ng kahit ano ng bagay. gusto kong umpisahan na natin ang karera ngayon na. subalit hindi siya nagpahalata. payag ka ba?" untag ni Maya.Ang Agila at ang Maya Isang Agila ang kasalukuyang lumilipad sa kalawakan. bakit nga naman hindi eh. baka gusto mong subukan kung sino sa ating dalawa ang mabilis lumipad?" buong kayabangan ni Agila. Kailan mo gustong magsimula tayo?" Natuwa ang Agila. Pero. kaya naipasya niyang tanggapin ang hamon nito para maturuan niya ng leksyon. nasa sa iyon 'yan. Kung kailan mo gusto. Gusto ng matawa ni Agila sa katuwaan dahil tiyak na ang panalo niya. Agila. natitiyak niyang ang kasunod niyon ay malakas sa pag-ulan. "Hoy Maya. Habang patuloy siya sa kanyang paglipad ay nakasalubong niya ang isang maliit na ibong Maya at hinamon niya ito. Tuwang-tuwa talaga siya. payag na payag ako." buong kayabangang sagot ni Agila. Napatingin ang Maya sa kalawakan." "Sige doon tayo mag-uumpisa sa ilog na 'yon at doon tayo hihinto sa ituktok ng mataas na bundok na iyon. "O ano. buong yabang niyang iniladlad at ibinuka ang kanyang malalapad na pakpak. "Aba. himdi niya akalain na tatanggapin nito ang hamon niya. "Sige Agila. ." wika pa ni Maya. Halimbawa ang dadalhin ko ay asukal ikaw nman ay bulak.

. kaya bumagal ang lipad niya. Nabasa ang bulak na dala-dala ni Agila kaya bumigat ito ng husto. Nahirapan si Agila . unang nakarating si Maya sa ituktok ng mataas na bundok at tinalo niya ang mayabang na Agila. Habang nasa kalagitnaan na sila ng kalawakan ay siya namang pagbuhos ng malakas na ulan. Samantalang ang mabigat sa asukal na dala-dala naman ni Maya ay nabasa din ulan kaya natunaw ito. Napabilis ang lipad ni Maya. MENSAHE: Maging mapagpakumbaba sa lahat ng ating mga ginagawa. Huwag maging mayabang at huwag ding maliitin ang kakayahan ng ating kapwa. Dahilan sa pangyayari.At sisimulan nga nila ang paligsahan.

.

Mayroong isang bituin na ubod ng laki. Hindi ko sila maintindihan kaya bumalik na ako sa amin sakay-sakay ng isang elepante. luntian at kulay lupa. mula sa itaas ay nagpalundag-lundag ako sa mga ulap. Kinakailangan ko raw sumakay para matagpuan ito. ´Gising na anak. Maya-maya ay kinalabit na ako ni inay. pero hindi ako mabubuhay doon.Bagong Kaibigan May napulot akong papel. Ahah! Pupuntahan ko ang bituin. Sumisid ako sa ilalim ng dagat.´ . Napunta ako sa kagubatan. Binuksan ko ang binatana at nakita ko ang aming hardin. doon sa inyong paaralan kaya gumising ka na at darating na angschool bus. Masaya silang naglalaro pero hindi ko sila maintindihan. Umuwi ako agad sa amin dahil baka naroon na ang kaibigang tinutukoy sa papel. Mula sa itaas ay tanaw na tanaw ko ang daigdig na bilog at nagliliwanag. Sumakay ako ng bangka upang hanapin ang aking kaibigan pero walang ibang tao sa dagat. ang sarap! Parang mga bulak! Nagpadulas ako sa bahaghari! Subalit wala pa rin akong kalaro kaya gumamit ako ng isang malaking payong at ginawa kong parachute. Pero walang tao roon. Ang ganda ng kulay. Ah alam ko na. sumakay ako sa likod ng dolphin at doon nakita ko ang iba·t-ibang hayop at halaman. Para itong bolang umiilaw. Lumabas ako sa likod-bahay at nagpunta sa dagat. May kulay bughaw. Mula sa aking silid ay may natanaw ako na maliwanag sa langit. Doon ay nagpupulong ang mga hayop. Gabi na ng makauwi ako. meron nga. Kaya bumalik na lamang ako sa amin. Kumapit ako sa lobo at pinuntahan ko ito. Naisip kong bumalik na. nanaginip ako na may makikilala akong bagong kaibigan!µ ´Oo. Sumakay ako sa likod ng kabayo pero wala doon ang bagong kaibigan. Maraming halaman at insekto doon. may pasok ka ngayonµ ´Nay. Nakasulat doon na may matatagpuan daw akong isang kaibigan.

"Huwag niyo naming kunin ang anak ko. "Sige nga. sabay subo sa daliri. Si Pingkaw pala na sinusundan ng mga bata. may nakapatong na palara na kumikinang tuwing tinatamaan ng sinag ng araw. At umambang aagawin ang karga ni Pingkaw. Pagkaalis nila." Ewan kung sa lakas ng pagsigaw ko'y natakot ang mga batang isa-isang nag-aalisan. Isusumbong ko kayo sa meyor. "Sige agawin natin ang kanyang anak. mahaba ang buhok at nakakorto lamang. "Hoy mga bata. Umatras ang babae at hinigpitan pa ang yapos sa kanyang karga." sabi nilang pahalakhak habang pasayaw-sayaw na pinalilibutan si Pingkaw. Nakadama ako ng pagkaawa kay Pingkaw at pagkainis sa mga bata. nagpahid ng pawis at dumungaw sa bintana. Maya-maya'y nakita kong lumuhod si Pingkaw sa lupa at nag-iiyak na parang bata. Sa kabilang binti. Pingkaw. Gula-gulanit ang kanyang damit na ilang ulit nang tinagpian at may medyas ang isang paa na ewan kung asul o berde. hiya ako. aagawin namin ang anak mo. kumanta ka ng blak is blak. Kaya't sumigaw ako para takutin sila. "Kung ayaw mo." sigaw ng isang bata na nakasundong abot sa tuhod at may itinatawing-tawing sa daga. salbahe n'yo! Tigilan n'yo ang pagtukso sa kanya." nag-aatubiling sagot ng babae." Patuloy pa rin ang panindyo ng mga bata kahit na lumakas ang hagulhol ni Pingkaw." nakangising sabat ng pinakamalaki sa lahat. Dali-dali akong bumangon. tumingala si Pingkaw sa akin at nagsabi: .Si Pingkaw Naalimpongatan ako sa pagtulog nang hapong iyon sa sigawan at nanunuyang tawanan ng mga bata sa kalsada. may nakataling pulang papel de Hapon na may kabit na lata sa dulo." "Ay. Sa kanyang ulo. Malayo siya kaya't di ko Makita nang mabuti. "Hoy.

Natigilan ako. b'yuda na s'ya. Ang paghahalukay ng basura ang kanyang hanapbuhay (sa amin ang tambakan ng syudad) at ditto nagmumula ang kanyang makakain. Pingkaw ang tawag ng lahat sa kanya. Ito'y mga tira-tirang sadinas. Samantala. Takoy. Kadalasan. Subalit kung may ano itong gayuma na bumabalani sa pandinig." Hindi ko mapigilan ang aking pagngiti. ano ang kanilang pananghalian. at sa loob ng bag na burin a nakasabit sa gilid ng kanyang kariton. mga sirang sapatos. agad niyang tatawagan ang kanyang anak: "Poray. nang hindi pa siya ganito. Nahulog ang basahang ibinalot sa lata ng biskwit. pandesal na kadalasa'y nakagatan na at kung minsan. Madalas siyang umawit dati-rati. Ngayon meyor na naman. hindi na nila kukunin yan. karne norte o kaya'y pork and beans. may sergeant. At naalala ko ang Pingkaw na dati naming kapitbahay sa tambakan. Ewan kung dahil sa tila malungkot na tinig ng kanyang paghehele o kung dahil sa pagtataka sa kanyang kasiyahan gayong isa lamang siyang naghahalukay ng basura. Pagdating niya sa harap ng kanilang barung-barong. bote." Ngumiti siya sa akin. Dali-dali niya itong pinulot at muling ibinalot sa lata. may senador siyang tawag sa akin. Inihele ang kayang karga." At ang mga ito. makikita mo ang kanyang pananghalian. kukunins nila ang aking anak. Sa kanyang yayat na katawan masasabing tunay na mabigat ang kanyang tinutulak. "O sige. may buto ng fried chicken na may lamang nakadikit. pabalik na siya niyang galling sa tambakan. kung sinuswerte. tila nagagaanan siya at nakakakanta pa ng kundimang Bisaya. si Pisyang Tahur ay sumusumpa sa . ngunit magugulat ka. wala ditto ang iyong ina«" ang kayang kanta habang ang lata'y ipinaghele at siya'y patiyad na nagsasayaw. "Hele. Namatay ang kanyang asawa sa sakit ng epilepsy habang dinadala niya sa kanyang sinapupunan ang bunsong anak. nakabili ba raw siya ng bitsukoy? Dalawang taon kaming magkapitbahay ngunit hindi ko man lamang nalaman ang kanyang tunay na pangalan. dali-daling nagtakbuhan pasalubong sa kanya habang hindi makaringgan sa pagtatanong kung may uwi ba raw siyang dyens na estretsibol. hele tulog muna. Basing. Hindi naman kagandahan ang kanyang tinig -basag at boseslalaki. Ang kariton niya'y puno ng kartong papel. nandito na ako. Huwag ka nang umiyak. magagamit o maipagbili."Meyor. May koronel.

Sinasabi rin na sa pagsisimba niya tuwing Linggo hindi kukulangin sa piseta anf kayang ipinamamahagi sa mga nagpapalimos.kanyang paboritong santo na hindi raw kailanman nakasal si Pingkaw. Tuwing makikita mo iting nakasuot ng estretsibol na dala ng ina mula sa tambakan. si Poray. sapat nang turuan sila nang malumanay. Kinasanayan na ni Pingkaw na umawit habang gumagawa. Nakapagtataka si Pingkaw. Nakiusap na pautangin siya. Magpapahiram naman daw ang Tsino ngunit sa isang kondisyon. Talagang mahal ni Pingkaw ang kanayang mga anak. Madalas siyang tumutulong sa pagtutulak ng kariton ng iba lalo na ng mga bata at matatanda. maaalala mo agad ang panakot-uwak sa maisan. sungi ngunit mahilig pang pumangos tubo gayong umaagos lamang ang katas sa biyak ng kayang labi. "Ang mga bata. "hindi kailangang paluin. ay labis na mataas para sa kanyang gulang na labintatlong taon at masyadong payat." Sa tunggalian ng pamumuhay sa tambakan na roo. aalisin na ni Pingkaw ang mga laman ng kariton. ngunit hindi mo man lamang makikita si Pingkaw na inaambaan ang kanyang mga anak. Sa tambakan. Ang bunsong ewan kung tatlong taon pa lamang ay maputi at guwapung-gwapo. karaniwang makikita mo na sinasaktan ng mga ina ang kanilang mga anak. kung saktan." nasabi niyang minsang bumili siya ng tuyo sa talipapa at nakitang pinapalo ng isang ina ang maliit na anak na nahuli nitong tumitingin sa malalaswang larawan. Iba ang batang nakikinig sa magulang dahil sa paggalang at pagmamahal. ihihiwalay ang mga lata mga bote. susunod sa iyo subalit magrerebelde at magkimkim ng sama ng loob. Iba-iba raw ang ama ng kanyang tatlong anak. Pagkatapos mananghalian. ang sumunod. Ang kanyang panganay. ang isang tao'y handing tumapak sa ilong ng kapwa tao mabuhay lamang. Si Basing. sumasabay ang kayang mga anak at ang sungi ang siyang may pinakamataas na tinig. Minsan. Nagtungo ang babae sa suking Tsino. Ang mga bata. Ibang-iba sa kanyang mga kapatid kaya kung minsa'y naisip mong totoo nga ang sinasabi ni Pisyang Tahur. Kung minsan. Alam ng lahat sa tambakan ang pangyayaring ito. Pagkatapos. itutulak na niya ang kariton patungo sa Tsino na tagabili.. Lubha siyang matulungin lalo na sa katulad niyang naghahalukay lamang ng basura. mga kariton at iba pang nakalagay rito sa napulot sa tambakan katulong ang kayang mga anak. Bukambibig na ang pagkagahaman sa babae ng Tsino na ito: pinagdugtung-dugtong ng . nagkasakit ng el to rang sunging anak ni Pingkaw.

Ewan kung dahil sa sardines o sa kung ano mang panis na kanilang nakain. Tumakbo siya sa mga kapitbahay upang humingi ng tulong. Nagsisigaw. Nalaman na ng lahat ang mga naganap. Isang araw. matapos silang mag-agahan ng kayang mga anak. Kaya nagugulkuhang itinulak na naman ni Pingkaw ang kanyang kariton papuntang bayan. Marami pa riyang iba na higit na nararapat tulungan. Matagal siyang tumimbre nakita niyang may sumisilip-silip sa bintana. ngunit dahil naisip pa Niyang mabuhay ito. Ngunit ang ibang mabuti naman ang pamumuhay. bigla na lamang namilipit ang mga bata sa sakit sa tiyan. Kabaliwan«" Iyan si Pingkaw. naglaga siya ng dahon ng bayabas at ipinainom sa anak. "Nagpapakita rin na may awa ang Diyos. sila pa ang nakatatanggap ng tulong. ngunit wala ang doktor at naglalaro ng golp. ang pagkabasag ng kawali na inihambalos ni Pingkaw sa ulo ng Tsino. Isinalaysay ito ng aking mga kapitbahay pagbalik ko. at matinding galit ang aking nadama. Sumabat si Pingkaw na nagkataong naroroon. at iba pang bagay na ipinamimigay ng ahensya na nangangalaga sa mga mahihirap.mga tagatambakan kung ano ang kondisyong iyon sapagkat wala naman talagang nakasaksi sa pag-uusap ng dalawa. Natuliro si Pingkaw. Itinulak niyang muli ang kariton at nagpunta sa bahay ng isa pang doktor. sana'y namatay na. nabuhay rin kahit hindi naipadoktor. Kontento na siya sa kanyang naabot sa buhay. ayon sa katulong. Walang nagdaraang mga saasakyan sa kalyehon kaya sa kariton isinakay ni Pingkaw ang kanyang mga anak. Ngunit wala silang maitulong maliban sa pagsabihan siyang kailangan dalhin ang mga anak sa ospital. Minsang nag-uusap ang mga nagsisipagtipon sa talipapa tungkol sa bigas relip. Pag-uwi niya. Kung ninais Niyang mamatay ang aking anak. Hindi rin nadala ni Pingkaw ang kanyang anak sa doctor. kung sino ang dapta tulungan ay hindi tinutulungan. Nagtungo siya sa bahay ng isang doktor na malapit lamang." ang sabi ni Pingkaw nang magpunta siya sa talipapa bago pa man gumaling ang kanyang anak. May doktor doon ngunit wala naming gamut para sa nalason. Naganap ang sumunod na pangyayai kay Pingkaw nang ako'y nasa bahay ng aking kapatid na may sakit. . "Bakit iaasa ko pa sa ahensya ang aking pamumuhay? Malusog at masigla pa naman ako sa pagtutulak ng aking kariton upang tulungan. Ang hirap lang sa ating pamahalaan. Iyon nalamang ang nakapagpabuti sa bata.

sumunod namang namatay ang bunso. Maya-maya napansin niyang hindi na kumikilos ang kanyang panganay. ang pinakamatanda.Halos hindi makakilos sa pagod si Pingkaw. tulog muna. Nang gumabi'y namatay si Poray. Para siyang sinakluban ng langit nang mabatid niyang hindi na ito humihinga. Muli akong dumungaw. Si Pingkaw na nagbalik. Nang makarating siya sa punong kalsada. . bukod pa sa kanyang lubhang pagkalumbay sa pagiging maramot ng kapalaran. wala ditto ang iyong nanay«" ang kanta niya. binigyan din ng gamut ang dalawang anak ni Pingkaw. Umiiyak siyang nagpatuloy sa pagtulak ng kariton para iligtas ang buhay ng natitira pa niyang dalawang anak. Tumalbug-talbog ang katawan ng kanyang mga anak sa kariton habang nagdaraan ito sa mga lubak-lubak ng kalsada. habang ipinaghehele ang binihisang lata.. Maraming tao ang may pagkamanghang nagmasid sa kanya. sinusundan na naman ng mga pilyong bata. Ipinagpatuloy niya ang pagtulak ng kariton. subalit wala kahit isa mang lumapiot upang tumulong. Matapos ang pagtuturuan ng mga doktor at narses na ang tinitingnan lamang ay mga pasyenteng mayayaman na wala naming sakit. maraming sasakyan ang kanyang pinahinto upang isakay ang kanyang mga may sakit na anak ngunit wala ni isa sa mga ito ang tumigil. Nakarinig na naman ako ng kaguluhan. Dalawang araw pa ang lumipas. Pakiramdam niya'y isang daang taon na siya nang makarating sa pambansang ospital. "Hele-hele.

TUWAANG (Epiko ng mga Bagobo) .

Dalawa ang natira para sa lalaking ikakasal ngunit inamin ng Binata ng Sakadna na wala silang gintong plauta at gintong gitara na maitutumbas sa mga natira. Pakiramdam ng lalaki ay nainsulto siya. Ngayon ang tanging nalalaman ko ay gusto ko makita ang kagandahan ng Dalaga ng Monawon. Lumabas ito sa bulwagan at hinamon si Tuwaang sa isang laban. siya ay magalang na pinapasok sa loob ng bulwagan kung saan ginaganap ang kasalan. Tuwaang. gitara at gong. Hindi ako natatakot sa kahit ano. sabi . ang Binata ng Sakadna na kasama ang isang daang lalaki. Hindi pinakinggan ni Tuwaang ang kanyang tiyahin. Doon ay natagpuan niya ang Gungutan. Ipakita mo sa akin na nararapat ka sa karangalang ibinigay sa iyo ng aking minamahal sa pagtabi niya sa iyo! sabi ng galit na Binata ng Sakadna. pagkatapos ay ang Binatang Liwanon at ang Binata ng Sumisikat na Araw. Sumakay siya sa kidlat at nakarating sa kapatagan ng Kawkawangan. Nagsimula ang seremonya sa pagaalay ng mga bisita ng mga mamahaling regalo. Huling dumating ang lalaking ikakasal. Nang makarating sa Monawon. na ang ibig sabihin ay mga bayani. Nagsimulang magdatingan ang mga bisita. Gusto ng ibon na sumama sa kanya sa kasalan kaya dinala na niya ito. tiyang. Dala rin niya ang kanyang espada at panangga at isang mahabang kutsilyo. Bayaan mong suklayin ko muna ang iyong buhok bago mo siya labanan. Tuwaang. Sa kanyang misteryosong hininga siya ay nakagawa ng gintong plauta. Isinuot niya ang damit na ginawa ng mga diyos para sa kanya. Huwag kang mag-alala. Nang dumating ay iniutos ng lalaki na paalisin ang mga bisitang hindi nararapat na naroon. babala ng kanyang tiyahin. tiyang. Tumulong si Tuwaang. Nararamdaman ko na mayroong masamang mangyayari sa iyo doon. Labanan mo ako hanggang kamatayan! Tumayo si Tuwaang at tinanggap ang hamon ngunit hinawakan siya ng babaing ikakasal. Nainsulto si Tuwaang sa sinabi ng lalaking ikakasal na silang lahat ay pulang dahon. Mayroon siyang hugis pusong basket na maaaring makagawa ng kidlat. Huwag kang pumunta. Hindi mo naiintindihan. Lumabas na ang babaing ikakasal sa kanyang silid at nagsimulang magbigay ng nganga sa bawa't isang bisita. Kaya kong alagaan ang sarili ko sinabi niya ng matatag at determinadong pumunta. isang nakapagsasalitang ibon. Unang dumating ay ang Binata ng Panayangan. Naghanda siya sa pagdalo sa kasal.Nakatanggap si Tuwaang ng mensahe buhat sa hangin na nagsasabi na kailangan niyang dumalo ng kasal ng Dalaga ng Monawon. Pagkatapos ay tumabi ito kay Tuwaang na naglagay sa lalaking ikakasal sa kahiya-hiyang sitwasyon.

sagot nito. Para sa iyo binibini. magpakailanman. Lumaban sila ng buong makakaya at pagkatapos ng isang maikling pagtutunggali ay natalo niya at ng Gungutan ang siyamnaput-apat na lalaki. Madali nilang natalo ang anim pang natirang nakatayo hanggang siya at ang Binata ng Sikadna na lamang ang natirang nakatayo. Lumubog ito ang nakakarating sa Hades. Hindi siya marunong lumaban ng patas. Hinarap ni Tuwaang at ng Gungutan ang Binata ng Sakadna at ang isang daang lalaki. Sinabi ni Tuhawa na ang buhay ng lalaking ikakasal ay nasa gintong plauta. Mag-ingat ka sa pakikipaglaban sa kanya. Tinitigan ni Tuwaang ang babae. Dahil sa masidhing laban ay lumindol ang lupa at lahat ng mga puno ay nagbagsakan. Maari ka bang sumama sa akin? tanong ni Tuwaang sa babae. ang diyos ng Hades. mag-iingat ako! sabi niya at lumabas na ito sa bulwagan upang labanan ang lalaki. Tumango ang babaing ikakasal at kumaway sa kanya at umaasa sa kanyang kagalingan. Niyakap niya ito at hinalikan sa kanyang pisngi at labi.ng babaing ikakasal kay Tuwaang. Ng buong puso. Tumakbo ng masaya ang babae sa kanya. . Binato si Tuwaang ng lalaking ikakasal ng malaking bato ngunit naging alikabok lamang ito bago pa man nito tamaan si Tuwaang. Umuwi si Tuwaang sa Kuaman kasama ang babae at ang Gungutan at namuhay sila ng magkakasama. Sa Hades. Lumitaw mula sa lupa si Tuwaang at pinatay ang lalaki sa pamamagitan ng pagbili sa gintong plauta. At buong pagmamahal niyang sinuklay ang kanyang buhok. nakita ni Tuwaang si Tuhawa. Hinawakan ni Tuwaang ang kamay ng babae at hinalikan ito. Binuhat ng lalaking ikakasal si Tuwaang at ibinato ng malakas sa lupa. babala ng babae. Nakita niya ang pagmamahal at paghanga nito sa kanyang mga mata.

.

pumupulupot sa tiyan mo. hindi tao.1. ² SINTURON . ² ANINO 2. Hindi hayop. di maubos lakarin. Maikling landasin.

dala ka ng iyong dala. ² LANGGAM . ² SAPATOS 4. nakakaakyat na sa tore.3. Dala mo dala ka. Maliit pa si Kumpare.

kailangang ako ay mamatay. ² KANDILA .5. Kung gusto mong tumagal pa ang aking buhay.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->