Pagsusulat Kahulugan ng Pagsusulat Ito ay walang katapusan, paulit-ulit na proseso sa layuning makalikha at makagawa ng maayos na sulatin Ito

ay para libangin ang sarili at ang kapwa, magturo at magbahagi ng kaalaman at makumbinsi ang ibang tao sa katotohanan ng ibinigay na opinion Kahalagahan ng Pagsulat Nagkakalapit, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga tao sa iba ibang lugar at sa iba t ibang panahon Ang ating kultura ay napananatiling buhay Layunin ng Pagsusulat Pansariling pagpapahayg o ekspresiv o pagsulat ng mga bagay na nakikita, naririnig o nababasa o nagpapahayag ng nararamdaman at nasasalobb ng mga tao o kinapapalooban ng sariling karanasan at pala-palagay ng manunulat o hal. Talaarawan, jornal, personal na liham, mga reaksyon at mapa o diagram Pagpapahayag na impormasyon o transaksyunal o Pagsulat na nais magpaabot ng mensahe, balita, magpaliwanag, magpayo o makiusap o May istilong dapat isaalang-alang upang maihatid ang mensahe sa target niyang mambabasa o Hal. Liham, mermorandum, reviewer, riserts, komentaryo, kritiko, ulat, report, poster o slogan at sanaysay Malikhain pagsususlat o Sa tulong ng imahinasyon nagagawang ilarawan ng manunulat ang lipunang kanyang ginagalawan o May spat na lakas ang mga salita upang ipadama sa mga mambabasa ang gusting ipahatid ng manunulat Mga Kailangan sa Pagbuo ng Sulatin 1. Tapik o Paksa kailangan ng isang sulatin ang sapat na kaalaman o impormasyon sa paksang sulatin. Ang mga kaalaman o impormasyon ay maaaring galing sa mga sangguniang aklat, dyornal at iba pa. 2. Layunin dapat na malinawsa isipan ng manunulat ang dahilan kung bakit siya nagsususlat. Malaki ang magiging epekto nito sa kanyang paraan ng pagsulat. Kaya ang kaibahan sa anyo o porma ng isang sulatin ay nakabatay nang malaki sa layunin. 3. Interaksyon at isang pagbuo sa Kamalayan ng Awdyens dapat isaisip ng isang manunulat na may nagaganap na interaksyon sa pagulat. Kung minsan, ang manunulat ay nag-iinterak sa kanyang sarili, halimbawa, kapag nagsulat siya ng dyornal, pero sa maraming pagkakataon ang interaksyon ay sa ibang tao. Kailangang linangin din ng isang manunulat ang kanyang kasanayang interpersonal. Dapat na alamin niya kung sino ang sinusulatan, ano ang maaaring gusto niyang malaman, ano ang lawak ng kanyang pang-unawa at anong uri ng wika ang angkop na gamitin. 4. Wika ang isang manunulat ay kailangang mayroon ng kaban ng wikang maaaring gamitin ayon sa pangangailangan. Dapat alam niya ang istilo ng wikang angkop na gamitin sa lahat ng pagkakataon. 5. Konbensyon dapat isa-alang-alang ang mga konbensyon sa pagsulat na tinatangkilik sa isang pamayanan. Halimbawa, may sariling pormat ng adbertisment na kaiba sa pagsulat. 6. Mga Kasanayan sa Pag-iisip ang isang manunulat ay dapat magtaglay ng iba t ibang kasanayan sa pag-iisip. Kailangang may taglay siyang kasanayan sa pagtatangi ng mga bagay at pangyayari upang madesisyunan niya kung alin ang mahalaga o hindi; kailangan din niya ang kaalaman sa lokhika upang makapangatwiran siya nang mabisa; kailangang alam din niyang pagalawin ang kanyang imahinasyon at maging malikhain para sa kawiling-wiling paglalahad; kailangang mayroon din siyang kakayahan sa pagbibigay ng sariling pagpapasiya at iba pa. 7. Kasanayan sa Pagbubuo isa sa mga tunguhin ng manunulat ang makabuo nang maayos na talataan na naglalahad nang malinaw na ideya at mga pansuportang detalya. Nagagawa rin ng isang mahusay na manunulat na lohikal na mailalahad ang pagkasunud-sunod ng mga ideya sa pagbuo ng isang magkakaugnay na teksto sa pamamagitan ng paggamitng mga angkop na pang-uugnay. 8. Sariling Sistema ng Pagpapahalaga dapat isaalang-alang ang mga pagpapahalagang pinanananaligan ng isang manunulat at handa siyang panindigan ang mga ito. Binibigyang pansin niya sa pagsulat ang mga sumusunod: a. Ano ang mahalaga sa paksa? b. Ano ang maganda o mahusay na pagsulat? c. Ano ang angkop na paraan ng pakikipagtalastasan sa isang taong may edad kaysa sumusulat? d. Sino ang awdyens o pinaglalaanan ng sulatin? 9. Mahahalagang Sangkap sa Pagsusulat a. Manunulat nagpapadala ng mensahe naencoder kung tawagin b. Teksto nakasatitik na mensahe na pinuprodyus ng manunulat c. Mambabasa nag-iinterpreta at ang umiintindi sa teksto ng decoder naman kung tawagin I. Proseso ng Pagsususlat a. Imbensyon o Pag-asinta paglikha ng iyong paksa i. Brainstorming paglalahad ng mga ideya sa papel upang maibigay ang posibleng maging paksa. ii. Paglilista paglista ng mgaideyang ikaw ay interesadong gawin iii. Klaster pagmamapa ng mga ideya b. Pangangalap ng Impormasyon o Pagtatanong at Pag-uusisa i. Pangangalap ng mga ideya ii. Paghahanap at pagsususri ng mga pananaliksik iii. Pagsasagawa ng interbyu

Sekondaryang Datos Kinalap ang mga datos mula sa mga manuskrito. Kadalasan.a Incubation Period Pag-oorganisa paglalahad ng mga impormasyon sa isang balangkas i. Lubha itong mahalaga upang maiwasan ang paglayo sa pagtalakay sa isang paksang napili. naghahain muna ng haka-haka ang manunulat ii. pahayagan at iba pang aklat na naisulat ng mga awtor. Introduksyon a. Ang mga potensyal na opinion ang bibigyang konsiderasyon at pagkakaisahan ang mga hakbangin para marating ang mapagkakasunduang layunin. Pagrerebisa muling pagsusuri sa mga ideya . Nais magbigay ng bakgrawnd at pananaw hinggil sa isang paksa ii. Nais gumamit ng mga impormasyon sa nowtkard at umiwas sa panggagaya o pangongopya ii.sa gayon. Nais gamitin ang sariling boses sa paglalahad ng impormasyon c. Idagdag ang kapangyarihan ng salita ng awtor upang suportahan ang argument ii. Nais pabulaanan o hindi sang-ayunan ang argument ng awtor iii. ayon sa pagkakasunud-sunod. Paglalahad ng mga Punto b. Pangunahing Datos Nagmumula ang mga impormasyon sa mga indibidwal na tao. Pagsasaayos ng mga Datos 1. Mas maikli ito kaysa sa orihinal at naglalaman ng kabuuang kaisipan ng pinagkunang material. Katawan a. d. Nakararamdamng pagkabalisa ang manunulatsa yugtong ito dahilpatuloy siyang naghahanap ng kasagutan sa kaanyang mga tanong at maaaro pang biglang sumulpot ang iba pang tanong iv.c. Napapalalim nito ang pag-unawa sa paksa at nakapagbibigay ng mga kawili-wiling kaisipang maisususlat. Kinopya nang direkta. dokumento at iba pang orhinal na talaan. May dalawang klase ang pagbabalangakas: (1) Pangungusap na Balangkas nakatuon sa mga makadiwang pangungusap na siyang kumakatawan sa mahalagang bahagi ng isang sulatin at (2) talatang balangkas nakapokus sa mgapinag-uugnay-ugnay na mga kaisipan. Naghahambing ng mga ispesipikong punto de vista b. Kongklusyon a. mula sa sanggunian. Paglinang ng mga ideya c. Balangkas maituturing na pinakakalansay ng isang sulatin. Iisa-isahin ng manunulatang sanhi at bunga ng pangyayari habang nag-iisip kung paano bubuuin ang balangkas ng paksang napili iii. f. e. tesis. Ginagamit ito ng mananaliksik kapag nais niyang: i. Ginagawa ang pagpaparapreys kapag: i. Direktang Sipi eksaktong salita o pahayag ng isang awtor. Muling-pagdidiin sa pangunahing ideya ii. Paglalahad ng Tesis 2. ensayklopidya. Nais iwasan ang masyadong paggamit ng direktang sipi iii. y Humanap ng komportableng lugar ng pagsusulatan. Pinaplano ang mga katanungan at ang mga ito y pinagsunud-sunod at pinagugnay-ugnay. o Pamamaraang Tanong-Sagot Tinatanong ang sarili tungkol sa paksa at tiyak makakaipon ng laksang impormasyon. Gumagawa ng synopsis kapag: i. Maari ring mabuo rito ang paksa Pala-Palagay i. pagguhit. Nais maglarawan ng pangkalahatang kaalaman mula sa maraming sanggunian tungkol sa paksa nais na determina ang pangunahing ideya ng pinagbatayang teksto Pagsulat ng Burador y Bigyan ng sapat na panahon ang iyong sarili na magawa ang iyong sulatin. mga akdang pamapanitikan. iv. 2. Huwag magwawasto. Sinopsis o Buod pinagsama-sama ang pangunahing ideya ng isa o maraming manunulat gamit ang sariling pangungusap. pagsipi. Bigyang-diin particular ang isang malinaw o makapangyarihang pahayag o sipi iv. itoang pinakamahabang bahagi ssa prroseso ng pagsulat a. disertasyon.k. magazine. Parapreys o Hawig pagsasabing muli ng nakuhang ideya mula sa ginamit ng sanggunian gamit ang sariling pangungusap. Masusundan dito ang pagkakasunund-sunod at pagkakaugnay-ugnay ng mga detaly tungkol sa paksa kapag magsususlat. y Iwasan ang distraksyon o abala y Magpahinga y Ang mga Paraan sa Pagpapalabas ng Ideya: o Pagtatala paglilista ito ng mga kaisipan sa pamamagitan ng pagdadaglat. Pangganyak b. Malawak nilang titingnan ang paksa sa iba t ibang anggulo at ang kaligiran ng usapin. Pantulong sa pangunahing Katwiran 3. Tatlong istratehiya sa paghahalo ng sariling pag-aaral sa pinagkunang material a. b. Dalawang Uri ng Mapagkukunan ng mga Datos: a. Pabayaang malayang dumaloy ang isipan nang walang anumang pagkontrol. Habang wala pang tiyak nabalangkas at daloy ng pagtalakay sa paksang susulatin. batas. salita-sa-salita. o Malayang Pagsulat pamamaraan itong kung ano ang basta lumabas na ideya sa isip ay isinusulat. Huwag munang maging mapaghatol sa isinusulat. 1. maging ang mga di-inaasahang nakabaong ideya ay lumitaw. mga pribado o publikong organisasyon. o Palitang-kuro grupo ang karaniwang gumagawa rito.

Mga tambalang salita dahil sa pagkaltas ng isang kataga o salita kaya pinag-iisa na lamang na maaaring manatili ang kahulugan kaya y magkaroon ng ikatlo c. Tandang Padamdam o Eksklamasyon (!) a. Direktang pagkopya ng isang salita. kuwento. Bating pangwakas ng liham pangkaibigan at liham pangangalakal f. Pagsasama sa apelyido ng pagkadalaga at ng napangasawa i. . Pagitan ng pangalan ng kalye at pangalan ng lungsod c. Istilo ng Dokumentasyon ii.g. Mga magkasalungat na salita na inaalis ang pang-ugnay na at d. Diyalogo b. Pahina ph. Organisasyon ng Sulatin 3. Paghahanay pahalang ng mga salita g. sa gramatikaat paggamit ng salita. impormasyon at katwirang nakapaloob sa komposisyon i. Pangungusap na padamdam b. Tutldok o kolon (:) a. Tandang Pananong (?) . Pagitan ng tuwirang sabi at ibang bahi ng pangungusap i. pakiusap at pautos ng mga pangangausap b. pelikulat atbp. Gitling (-) a. parirala o pangungusap 9. bating panimula ng liham pangangalakal b. Wastong Paggamit ng mga Bantas: 1. Ginagamit bilang panapos sa mga paturol o pasalaysay. pati na rin ang daloy ng pagpapahayag. Pagkatapos ng ngalang panawag k. c. Pagitan ng pangalan ng bayan at pangalan ng lalawigan d. Bantas 3. Mga susing salita sa isang pinarafrasong tala d. Matibay na introduksyon at kongklusyon Proofreading o Pagwawastong-Basa . Ekspresyong padamdam 4. Editor Ed. Hal.) a. Ribyu ng later-order na tuon: 1. Malinaw na pagpapahayag ng mga ideya 2. Kudlit o Apostrofi ( ) ginagamit sa pag-aangkop ng kataga sa sinusundang salita 7. Fraksyong isinusulat nang pasalita h. Ginagamit din ito sa mga pinaikli o dinaglat sa salita. Panipi o kotasyon ( ) a. Bating panimula ng liham pangkaibigan e. Panlaping ika-ikasunod ng tambilang o numero g. Tuldok (. Mga pangngalang pantangi na inunlapian f. ganap o parsyal b. Pagitan ng antesidente na iyo at ng pangalan j. pagsulat ng oras c. Istraktura ng mga pangungusap 4. pagtatala ng iisa-isahing bagay d.Ginagamit itong panapos sa mga pangungusap na patanong 3. Panaklong o Parentesis ( ) ginagamit na pangkulong sa mgapinamimiliang salita o parirala 8.) a. 2.binbasa ulit ito upang Makita ang mga mali sa ispeling. Pamagat ng aklat. Mga salitang-ugat na nagsisimula sa patinig na inuunlapian ng panlaping nagtatapos sa katinig e. Istraktura ng mga talata 4. Pagitan ng petsa ng buwan at taon b. pagpapakilala ng tuwirang sipi 6. Magkakasunod na parirala h. Mga salitang inuulit. Ispeling 2. Ribyu ng Higher-order na tuon: 1. Pagitan ng pangalan o panghalip at ng pamuno 5. Kuwit o Koma (.

tula. 12. ( . novella. awitin.) sa huli ng pangungusap o katapusan ng sipi Braket ([]) binago sa isang tuwirang sipi at dito ito ipinaloloob. at banyagang salita Tabula ng mga Pananda o Pangmarka sa Pagwawastong-Basa . dula. 13. jornal. sanaysay. ang kapaliwanagan sa kung ano ang ginawa Asteriko (*) may tinanggal na isa o mhigit pang talata sa isang sinipi. Paghahati ng salita sa dulo ng linya Tuldukuwit (. magasin.10. 11. polyeto at mga programang panradyo at pantelevisyon). pangalan ng babasahin (dyaryo. pagkatapos ng isang listahan at pagpapakitang may karagdagang impormasyon nakatalababa o nakfutnowt Salungguhit (__) gamit sa mga pamagat ng aklat. gayundin. i. maikling kuwento.) ginagamit sa dalawang malalayang sugnay na hindi pinangangatnigan o hindi pinagdurugtong ng pang-ugnay Elipsis ( ) pagsisipi kung may tinatanggal na salita. 14.

dahilan ngpagsulat ng paksa at pambunga na pagtatalakay sa daloy ng papel. Pagtatanong panimulang kalabisan nang ipaliwanag pa 4. petsa ng pagsulat o pagpasa. sa mga kawikaan. Halimbawa: Balita 2. kawilihan at wastong pagbigay-diin sa pahayag. Masurpresa itong parang suntok kung tumimo sa kuryusidad ng bumabasa. kung maari pa nga y pati buhay. Tuwirang Sinabi 2. Pagsasalungat Sa panimulang ito.tamang pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari mula pinakamatagal hanggang sa kasalukuyan 2. Matatagpuan na dito ang pangunahing pagtalakay sa paksa. c. Paghahambing isinasaayos nang paseksyon. Tuwirang Sinabi panimulang karaniwang nakikitang nakapanipi sapagkat mula ito sa tapat na pagsipi sa tiyak na pahayag ng isang taong bantog. Pasaklaw na Pahayag sa panimulang ito. Pagsasalitaan Ang panimulang ito ay dinaraan sa usapan o diyalogo. kung magtatagumpay o mabibigo. Inilalahad din ang napatunayan o napagalaman batay sa paglalahad at pagsusuri ng mga impormasyong ginamit sa papel o sa pananaliksik. Pagpapahiwatig ng Aksyon 5.II. Makatawag-pansing Pangungusap Ito y isang mapanggittlang panimula dahil di-karaniwang sinasabi o naririnig sa araw-araw ang pamamariralang. at maging sa mga pamilyar at pang-arawaraw na makatotohanang kaalaman ng lahat na nagtataglay ng diwa o aral. Panlahat na Pahayag isang uri ito ng panimula na nagtataglay ng kahalagahang unibersal na maaaring hanguin sa mga salawikain. Kailangan ang kaisahan. Panimula o Introduksyon i. 8. panglan ng sumulat. d. Patiyak o Pasaklaw isinasaaosa naman ito sa paraang sinasabi muna ang mga particular o definidong detalye bago ang pangkalahatang mga pahayag o vise-versa. 12. Paglalarawan ang panimulang ito y ginagamit kapag nagtatampok ng tao. 14. mas matindi ang bisa. Anekdota . ang binibigyang diin ay ang pagkakaiba. ay matangay nang buong kasabikan. Katawan i. Mabibisang Panimula: 1. . Analohiya Ito ay nagtutulad o nagwawangis. ii.isang panimulang nagkukuwento ng maikling istorya para pasiglahin ang babasa o di kaya y gamiting tularang lundayan ang kaugnayan sa paksang tatalakayin. Pangkalahatang Pamamaraan sa Pagsasaayos ng Katawan ng Sulatin 1. tunghayan hanggang sa ang malay. Papayal o Pasalimuot sinisimulan ito sa mga bagay na komplikadokasunod ang mga bagay na simple o vice-versa. ii. Pagbubuod naghahayag muna ng pinakadiwa bago tuntunin ang sadyang tinatalakay 3.iba pang impormasyon tutukuyin ng guro b. na karaniwan nang binubuo ng iisang salita. Pagsisipi Mga Pamantayang Dapat Sundin sa Pagsusulat a. Ito ang pinakamukha ng sulatin. nakakaganyak. 6.mga malarawan at maaksyong salita ang ginagamit. Palamang o Pasahol sinisumulan sa mga bagay munang lalong mahalaga ang binabanggit bago ang di-gaanong mahalago o vice-versa. Ang pangalawang seksyon ay ang pagkakatulad. ang resulta o kinalabasan muna ang sinasabi bago isa-isahin at pagsunud-sunurin mula sa di-gaanong mahalaga hanggang sa pinakamahalaga na detalye. Ang tuntuning sinusunod dito ay mas malaki ang pagkakaiba.ang pangangatwiran. Titulo o Pamagat i. ito y kaakit-akit na nakakapukaw. Maikli lamang. Paanggulo batay sa personal na masasabi o reaksyon ng bawat tao tungkol sa mga bagay-bagay o isyu tungo sa isang obhektibong paglalagom. 5. 13. Nakasaad naman sa bahaging ito ang mahahalagang puntos ng papel. Karaniwang isinasaad nito ang paksa. nakakahatak na ng kuryusidad para tuluyang titigan. deskripsyon. Pagtatanong 7. Paespesyal o Pagaagwat paglalahad mula sa pinakamalapit o ang alam na alam na paksa hanggang sa pinakamalayo o ang hindi na masyadong alam na paksa 4. Pagbubuod 4. 7. Dito hinahatulan. 3. iii. Pakronolohikal . Kailangan sa sulyap palamang ng babasa. Sapagkat nagbibigay. Dito makikita ang kabuuan ng sulatin. pagpapaliwanag. kahalagahan ng paksa. Konklusyon o Wakas i. 11. 10. h. awtoridad at maari rin naming karaniwang tao lamang ngunit ang sinabi y naghahayag ng mahahalagang bagay na magagamit na lundayan sa pinapaksa. 5. paglalarawan at paglalahad. III. Mabisang Pangwakas: 1. Naglalaman ng titulo o pamagat ng papel. Pagsasalaysay ang panimulang ito y anyong malumanay na pagkukuwento. pagsasalaysay. maaari na itong ipasa sa guro o sa iba pang susuri nito Bahagi ng Pagsulat a. kaugnayan. Pagsusumbi bihira ang panimulang ito. ii. 6. ang isang katha. iii. ginagamit ditto. Pinal na Papel pagtapos ng masusing pagsusuri ang teknikal na bahagi ng nilalaman. 7. Mahalagang Insidente 6. 9. Panlahat na Pahayag 3. Maari rin silang magkapalit. Pagkakaligiran ito naman ang ginagamit na panimuilakung ang binibigyang-larawan ay pook. dalubhasa. Unang seksyon ay ang pagkakaiba.

tesis. Tinutuklas ditto ang kahalagahan ng mga karanasang nagdaan at ang mga pangyayaring nagaganap sa kasalukuyan sa buhay. talambuhay. sapagkat. c. Anyong Direksyon o Panuto Naipapakita ng manunulat ang kanyang pag-intindi sa mga mambabasa. dahil sa. a. e. i. Anyong Panghihikayat Pagpapahayag na naglalayong mahikayat ang mambabasa na makiayon o tanggapin ang pananaw ng manunulat. mungkahi. pagbabantas. kasysa sa bigyan-panlunas. Gumagamit ng ilustrasyon. Kailangang may pangungusap na pampaksana siyang nagsisilbing giya o patnubay sa pagbuo ng susuportang mga pangungusap. pook. ii. Anyong Paglalarawan Pagpapahayag na naglalayong magsaad ng larawan ng kabuuan ng isang bagay. Anyong Klasipikasyon o Pag-uuri-uri Pinararaan ang mga ito sa iba-ibang sistema ng pag-uuri. Talataan lipon ng mga pangungusap na paunlad na binubuo at nagpapahayag ng isang buong diwa o kaisipan. Kailangang malinaw.kung gayon. pagsulat ng tambilang at papapaikli ng mga salita at talata. Mga Uri ng Pagsulat a. malinawan at maintindihan nang walang pagpapasubali ang pinagmamatuwirang posisyon o pahayag. disin sana. kailangang ito y umikot sa iisang pangkalahatang ideya. Sa mga sumusunod na pangungusap. Kung pangngalan ang ginamit sa unang pangungusap o sugnay. tao o pangyayari. samantala. paggamit ng malaking titik. pagwawangis. Anyong Refleksyon Nilalaman ang sarili ng distansya at inilalagay sa perpektibong malinaw na masukat ang sariling pagkatao. Ang pagsulat sa anyong pagsusuri ay hindi lamang isang pag-uulat ng mga naobsrebahan kundi isang kasanayan sa pagmamasid. paggamit ng italika. pasulat ng mganaobserbahan. pagmamasid at pangalawa. i. suring-basa. naipasusunod niya ang tamang pagsasaayos ng mga bagay-bagay sa proseso ayon sa mga tuntuning dapat gabayin. e. para Makita at mapakilalang mabuti ang particular na bagay na tinatalakay sa pamamagitan ng mgapruweba t patunay. ngunit. at patotoo. makakapanunod na talata (Transitory) at may pangwakas na talata. Teknikal panglibrong pang-akademiko . Anyong Ekspresyon Pagpapahayag ng saloobin para mapagaan ang loob bilang isang positibong pagbuhos ng emosyon. kapag. g. ngunit. Paralelismo o Paggamit ng Magkakatulad na Balangkas Panggramatika 3. bagaman. V. c. anupa t. talinghaga. makatwiran at maayos ang pagkakasunod-sunod ng mga kaisipan. Kaanyuan o Kabuuan: Ang mabuting talata ay naglalaman ng kumpletong kaisipan. panghalip ang maaringg gamiting kahilili ng pangalang nabangit. pangangatwiran. opinion. Paggamit ng Panghalip i.b. Ginagawa ito upang hindi ulit-ulitin ang atensyon ng bumabasa ay magbalik sa tinutukoy na panghalip. sa kabila noon at marami pang iba. Ang pagbuo ng ganitong uri ng kritikal na pagsulat ay nakadepende sa kritikal na pagbasa ng isang indibidwal. kathangisip. lathalain at mga balitang isports ay halimbawa ng jornalistik na pagsulat. d.panunuring pampanitikan. Anyong Eksposisyon Pagpapahayag na may tungkuling ipaliwanag ang pangyayari. c. f. Ang isang talat o magkakasunod na talata ng isang akda ay may kaisahan. gramatika at retorika. 1. samakatuwid. Layuning bigyang-paliwanag ang paksa. sa gayon. 2. pangyayari o magbigay ng isang biswal na konsepto nga mga bagay-bagay. kaugnayan at kaanyuan. Anyong Pangangatwiran o Argumentasyon i. May pagbigay-katuturan. malikhaing pagsulat oanumang sulating may [aksang pag-akademik ay nabibilang sa uring ito. c. dyornal. kabatiran at mga kaisipan. Jornalistik Ang mga salitang hango sa mga pahayagan gaya ng balita. Pag-uulit ng Salita upang Magbigay-diin at Mag-ugnay-diwa d. Kailangan maingat ang susulat sapagkat ang anuman kamalian ay nakikita ng bumabasa. Kadalasang seyoso. nakabatay sa sinaliksik na kaalaman. Dalawang importanteng gampanin ang kailangan isakatupara: una. pagsususuri. pagtuttulad at pag-iiba. Anyong Pasalaysay Pagpapahayag na naglalayong maghayag nang sunod-sunod ng isang pangyayari. disertasyon. paliwanag. b. halimbawa. editorial. h. j. Isang pahayag na mapagtatalunan b. Halimbawa: maikling kuwento. Anyong Pagsusuri o Analisis Isang pagtataya sa nilalaman ng akda angpagsusuri. Kaugnayan: Kailangang magkakaugnay ang mga pangungusap upang magpatuloy ang daloyng diwa buhat sa simula hanggang sa dulo ng pahayag. d. Halimbawa: adbertisment at sanaysay. gayundin. bagaman. Maayos na inihahanay ang mga pangungusap upang maging malinaw ang pagkakabuo ng mga ideya. Dapat na may lubos na kabatiran sa mga mekanismo sa pagsusulat gaya ng: pagbabaybay. gayon pa man. mahahalagang sipi at iba pang pamamaraan upang maging buo o ganap. kasaysayan. Ang isang akda ay may panimulang talata. Ang mga pamanahaunang-papel. Kailangan nakaayos sa pagkakahanay ang mga pangyayari o ang diwang ipinahayag upang maging maliwanag ang pagkakaugnay. tagubilin. Pamantayan sa Kaugnayan i. Mga Anyo ng Pagsulat a. mga tauhan at may tagpuan. b. Kaisahan: Upang matawag na talata ang pangkat ng mgga pangungusap. Kailangang may sapat na kaalaman sa wika. Akademik formal ang istraktura. at walang ibang pinakabasehang magagawa kundi ang paghahanap na kategorya na napagsama-sama ang mga bagay na maaaring magkakahiwalay at mapagbubuklud-buklod ang mgamagkakaiba. samantala. Paggamit ng tradisyonal na mga salitao mga pangatnig gaya ng: at. IV.

Kadalasang nahahati sa mga kabanata. Kuwento ng Katatawanan ang magpatawa at bigyang aliw ang mga bumabasa ang tanging layunin ng nasabing kuwento. Kwento ng Madulang Pangyayari ang mga kapana-panabik na pangyayari na nakapagbabago sa katauhan ng tauhan ang binibigyang linaw sa nasabing kuwento iii. iv. Ang awit ay may sukat na 12 pantig at inaawit nangmabagal sa saliw ng gitara o bandurya samantala. at sa kabuuan. v. Sanaysay. i. ang tunggalian ay karaniwang nagtatapos sa pagkakasundo ng mga tauhan na siyang nakapagpasiya ng damdamin ng manonood.Malawak ang saklaw nito dahil anumang bagay tungkol sa pagbabagong ekonomika. Tulang Patnigan karaniwan ng may pantig ang bawat taludturan at tumatakay sa isang paksang pinagtatalunan. i. iii. kultural at maging personal ay maaaring talakayin. v. i. Maaring ang mga ito y mulasa mga aklat. Tulang Pandamdamin Nagpapahayag ng damdaming maaaring sarili ng sumulat o ng ibang tao. Oda nagpapahayag ng papuri. e.ang binibigyang halaga rito ay ang pag-iibigan iv. iv. 2) Patula isang akdang pampanitikan na nagpapahayag ng tiyak na diwa t damdamin na kaugat sapagkatanaw at pagkaunawa ng makata sa mga karanasan niya sa buhay. tesis at disertasyon. may tagpuan.isang uri ng akdang tuluyan na karaniwang kakatwa. iii. kaligayahan. v. kasukdulan at wastong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari. Awit at korido may mga paksang hango sa pangyayaring tungkol sa pagkamaginoo at pakikipagsapalaran at ang mga tauhan ay mga hari t reyna. higit na marami ang mga tauhan. Kuwentong Kababalaghan ang mga di-kapani-paniwalang pangyayari at ang katatakutan ang nilalaman ng kwento. Pabula-ang mga karakter ay mga hayop. ang sangkap ay malungkot. kapaligiran. Kuwento ng Sikolohiya mangilan-ngilan lamang ang sumusulat ng kuwentong ito sa kadahilanang may kahirapan ilarawan ang pag-iisip ng isang tao. Nobela ng Kasaysayan ang binibigyang halaga ng may-akda ay ang kasaysayan n gating pinagmulan at ang paglalarawan ng mga bayaning may malaking ambag sa pagtatanggol sa bayan. Nobela ng Pagbabago ang mga ibig manyaring pagbabago sa lipunan o pamahalaan na kanyang kinabibilangan ang hangad ng may-akda. pahayagan. Uri ng Sulatin Malikhain. Soneto May labing-apat na taludtod hinggil sa damdamin at kaisipan. Epiko nagsasalaysay ng mga kabyanihang halos hindi mapaniwalaan pagkat nauukol sa nga kababalaghan. Tulang pasalaysay nag lalarawan ng makhulugang mga tagpo sa buhay i. |Nobela. may malinaw na batiran ng likas na pagkatao. panaghoy o iba pang masiglang damdamin.isang akdang nagsasalaysay tungkol sabuhay na pinagdaanan ng isang kilalang tao. Ang makakuhkuha ng singsing ay pakakasalan siya. Talaarawan. subalit nag-iiwan ng aral. hanapbuhay at pananamit ii. likas at medaling maunawaan.isang kalipunan ng mga salaysay opangyayaring naranasan ng mayakda. vii. i. Talambuhay. ito y naghahatid ng aral sa mambabasa. . Balad Himig na awit dahil ito ay inaawit habang may nagsasayaw.isang akdang pasalita na naglalayong talakayin ang isang napapanahong isyu sa lipunan. Parsa naglalayong magpasiya sa pamamagitan ng mga kawing-kawing na pangyayaring nakatatawa. Ang usapan ng mga gumaganap ay patula. jornal.isang uri ng akda na nagsisimula sa tula o sa tuluyang pagnugnusap na naglalarawan ng buhay o ugali sa pamamagitan ng mga usapan at kilos ng mga tauhang tumutupad upang itanghal sa dulaan. Saynete paksa ay mga karaniwang pag-uugali ng tao o pook.magazine. ii. diksyunaryo. maikli. May iba t ibang uri ito: a. Talumpati. Awiting Bayan karaniwang paksa ay pag-ibig. Kuwento ng Pakikipagsapalaran ang matinding interes at kawilihan ay nasa balangkas at walasa mga tauhang nagbibigay kulay sa kuwento. o kaya y likha ng maharaya o mapangaraping guniguni ng makata na batay sa karanasan. walang tiyak na binibilang na pantig o tiyak na bilang ng taludtod sa isang saknong. Nobela ng Romansa. pag-asa at kalungkutan.angtawag sagenreng may kaugnay sa malikhaing pagsusulat. Nagwawakas nang Masaya. d. Dalit Awit ng pumupuri sa Diyos o Mahal na Birhen at nagtattaglay ng kaunting pilosopiya sa buhay.isang akdang naiiba. on-layn sorses. Karaniwang maikli. Nobela ng Tauhan ang kahalagahan ay ang pangunahing tauhan at hangarin ng mga tauhan iii. Elehiya Nagpapahayag ng damdamin o guniguni tungkol sa kamatayan o kaya y tula ng pananangis lalo na sa paggunita ng isang yumao. Ito ay nilikha noong unang panahon. Tulang Pandulaan Ang tulang ito y karaniwang itinatanghal sa isang dulaan o entablado. tagpuan atpaksa. i. Nababasa sa sangdaling panahan lamang. Maaaring may sukat o tugma o di kaya t Malaya. b. Anekdota. kasama na ng opera. Trahedya Tunggaliang nagwawakas sa pagkasawi opagkwasak ng pangunahing tauhan ng dula. c. f.VI. prinsipe at prinsesa. c. Kuwento ng Tauhan ang interes nito ay nakasalalay sa pangunahing tauhan vi. pulitika. d.ito ay isang akdang tumatalakay sa isang mahalaga aat napapanahong usapin sa lipunan. Nobela ng Pangyayari ang mahalagang kinakatawan ay ang pagkakasulat o pagkakagawa ng nasa pangyayari ng nobela ii. Pastoral naglalayong maglarawan ng tunay na buhay sa bukid. Maikling kwento-isang akdang nagsasalaysay ng mga pangyayari na kadalasan nang may suliraning nilulutas ng pangunahing tauhan. Melodrama Karaniwang para sa musical. Ang higit na kakailanganin ay maipadam sa mga bumabasa ang damdamin ng isang tao sa harap ng isang pangyayari. ang korido ay may sukaat na walong pantig at binibigkassa kumpas ng martsa. h. iii. b. Sa kasalukuyan ito ay na sa mga tulang kasaysayan na may anim hanggang walong pantig. may masalimuot na mga pangyayari at may kahabaan ang sakop na panahon. A. i. Komedya Ang sangkap ay piling-pili at ang pangunahing tauhan ay may layong pukawin ang kawilihan ng manonood. v. g. Ito ay may dalwang uri: 1) Tuluyan o komposisyong nagsasalaysay ng watong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari na lagi nang may tauhan. Referensyal Ang pagtatala ng mga sangguiniang gagamitin ay nakatutulong nang malaki sa pagpapadali ng gagawing pagsulat. Dula. a. ii. ii. Karagatan batay sa alamat ng sensing ng isang prinsesa na naihulog niya sa dagat sa hangaring makapang-asawa ang kasintahang mahirap. naglalayong gisingin ang isipanng mga bata sa mgapangyayaring makahuhubog ng kanilang ugali. kawalang pag-asao pamimighati. sosyal. j. vi. d. Kwento ng Katutubong Buhay ang binibigyang pagpapahalaga ay ang tungkolsa uri ng pamumuhay. Parabola-mga hango sa bibliya na tulad ng anekdota ay nagbibigay aral sa mga mambabasa. iv. ngunit aksiya-siya ang katapusa para sa pangunahing tauhan ng dula.

gastusin o equity. pagsunod sa direksyon at panuto. paanyaya. pamimili. pananagutan o liabilities. 4. prosidyural. subskripsyon at pagrereklamo b. istilong semi-blak at istilong nakabitin o baligtad 3. Halimbawa: ulat ng media. patunguhan ng Sulat. rebyu at grap o tsart. Pagsusulat ng Ulat 1. Liham ito ay pagbibigay ng mensahe o impormasyon sa pamamagitan ng pagsulat 1. talakayan sa klase. Halimbawa: E-Mail. i. deskriptiv. Debate o Balagtasan . Liham-pangkaibigan pangangamusta. aplikasyon. ang katawan ng liham at Bating Pangwakas. bating panimula o pambungad. maligoy na pananalita. 5. ay isulat kaagad. Tamang Ulat ng isang Kompanya (Statement of Condition): ito ay isang sulatin na karaniwang ginagawa ng mga kompanya. Istilo ng Pagsulat istilong blak. pakikinigg sa paraang pasalit o pasulat. pagbabasa. maglahad ng nasasaisip. pag-uulat. pagbati. sa mga sawikain at sa mgakasabihan. Kombensyunal na Pamamatnubay ito ay karaniwang sumasagot sa mga tanong na: sino. d. Pinagtitibay ito ng mga nasa pulong. kooperatiba. proposal. ano. Teknikal Ito ay genre na may layuning magbigay ng impormasyon sa anyong transaksyunal. Liham. Katitikan o Minits ng Pulong: ito ay pabuod na pinaguusapan sa nakaraang mga pulong batay sa agenda. Ang katumpukan o pagkatotoo sa paraang pagpapahayag ay higit na kailangan. sarbey at artikulo. Karaniwang nilalaro upang aliwin ang namatayan. pasulato limbag na nakikita araw-araw sa opisina na karaniwang may tiyak na mensahe o nagtatanong. Insurrance Company. 2. Bahagi ng Liham. Ang pangangatwiran ay hango sa Bibliya. C. Halimbawa: press release. magbabahagi ng natutunan at magbigay ng kasagutan sa katanungan. katulad ng bangko. Transaksyonal ito ay teknikal na genre na ginagamit sa anumang transaksyon o komunikasyong nangangailangan ng pagtugon o tuwirang sagot. Ang mahalagang mga impormasyon.isang pagtatagisan ng katuwiran sa anyong pasalita ukol sa isang paksa o usapin pinag-uusapan. Proposal (Pagbabalak ng Gawain): ang sulating ito ay makatutulong sa pagsasakatuparan ng balak na proyekto na nais magawa. imbitasyon. iii. Nilalayon nitong pumanig ang tao sa mga argument at balakin ng isang tao o grupo. Paanyaya sa isang kapulungan o seminr: mahalaga ang mga kumprehensya sapagkat dito nabibigyan ng kaukulang aksyon o solusyon ang hangarin ng isang proyekto. pagmamasid. Agenda ng Pulong: pag-uusapan o tatalakayin ang isang sulatin na ginagawa ng mga kapisanan o organisasyon sa buwanang pulong batay sa napagkasunduan ng mga pinuno. saan at paano. Iwasan ang pagbibigay ng sariling opinion. Ito ay babasahin muli bago magsimula ang susunod na pulong. Paraan sa Pagbuo ng Pangungusap Pagbibigay-kahulugan Pagbibigay ng detalye o halimbawa Pagbibigay ng pagkakatulad at pagkakaiba Sanhi at bunga Analohiya proseso . Prosidyural. ideya o lohika. Ulat teknikal na genre na naglalayong magbigay ng impormasyon batay sa isinasagawang pananaliksik o pag-aaral. Di-kombenyunal na Pamamatnubay isang uri ng patnubay kung saan ang mga reporter ay taal na di sumusunod o lumilihis sa pamatnubay. c. Kung may pagwawasto. paligsahan ng husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. Ito ay may lagda ng pangulo. ipahahayag ang pagtatama bago pagtibayin. Panghihikayat genre na naglalayong hikayatin ang taong sumuporta o maniwala sa isang bagay o pagkilos.teknikal na genre na naglalahad ng proseso sa pagsasagawa ng isang bagay o kilos o Gawain. imbestigasyoon. e. Halimbawa: advertisement. ii. lektyur. Huling araw ng Disyembre ginagawa ang ulat. 3.pamuhatan. Halimbawa: recipe. editorial at argument. Kaiba naman ang balagtasan sa debate bagamat isa ring pagtatalo ngunit ang mga pangangatwiran ditto ay kailangang may sukat at tugma. pakikiramay at paumanhin b. kapag nakuha ito. Uri ng Liham a. 2. text message at pakikipanayam i. Dito isinasaad ang assets. Nilalaman. kalian. Ekspositori genre naglalayong magbunyag o maglabas ng kinalabasan ng isang pag-aaral. Sulatin na Nangangailangan ng Pagsusuri sa Pormat. Liham Pangangalakal pagpapakilala.B. bakit.Pagbati. Pananalita at Layunin Memorandum: karaniwang tinatawag na memo o paabot-ulat. Malaki ang papel na ginagampanan ng kalihim sapagkat siya ang kumukuha ng mga tinatalakay habang nagpupulong. a. ekspositori at panghihikayat. pasasalamat. Duplo humahalili sa karagatan. sa kadahilanang ang pagdududa ay mananatili sa kanilang isipan. paghingi ng payo.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful