Pagsusulat Kahulugan ng Pagsusulat Ito ay walang katapusan, paulit-ulit na proseso sa layuning makalikha at makagawa ng maayos na sulatin Ito

ay para libangin ang sarili at ang kapwa, magturo at magbahagi ng kaalaman at makumbinsi ang ibang tao sa katotohanan ng ibinigay na opinion Kahalagahan ng Pagsulat Nagkakalapit, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga tao sa iba ibang lugar at sa iba t ibang panahon Ang ating kultura ay napananatiling buhay Layunin ng Pagsusulat Pansariling pagpapahayg o ekspresiv o pagsulat ng mga bagay na nakikita, naririnig o nababasa o nagpapahayag ng nararamdaman at nasasalobb ng mga tao o kinapapalooban ng sariling karanasan at pala-palagay ng manunulat o hal. Talaarawan, jornal, personal na liham, mga reaksyon at mapa o diagram Pagpapahayag na impormasyon o transaksyunal o Pagsulat na nais magpaabot ng mensahe, balita, magpaliwanag, magpayo o makiusap o May istilong dapat isaalang-alang upang maihatid ang mensahe sa target niyang mambabasa o Hal. Liham, mermorandum, reviewer, riserts, komentaryo, kritiko, ulat, report, poster o slogan at sanaysay Malikhain pagsususlat o Sa tulong ng imahinasyon nagagawang ilarawan ng manunulat ang lipunang kanyang ginagalawan o May spat na lakas ang mga salita upang ipadama sa mga mambabasa ang gusting ipahatid ng manunulat Mga Kailangan sa Pagbuo ng Sulatin 1. Tapik o Paksa kailangan ng isang sulatin ang sapat na kaalaman o impormasyon sa paksang sulatin. Ang mga kaalaman o impormasyon ay maaaring galing sa mga sangguniang aklat, dyornal at iba pa. 2. Layunin dapat na malinawsa isipan ng manunulat ang dahilan kung bakit siya nagsususlat. Malaki ang magiging epekto nito sa kanyang paraan ng pagsulat. Kaya ang kaibahan sa anyo o porma ng isang sulatin ay nakabatay nang malaki sa layunin. 3. Interaksyon at isang pagbuo sa Kamalayan ng Awdyens dapat isaisip ng isang manunulat na may nagaganap na interaksyon sa pagulat. Kung minsan, ang manunulat ay nag-iinterak sa kanyang sarili, halimbawa, kapag nagsulat siya ng dyornal, pero sa maraming pagkakataon ang interaksyon ay sa ibang tao. Kailangang linangin din ng isang manunulat ang kanyang kasanayang interpersonal. Dapat na alamin niya kung sino ang sinusulatan, ano ang maaaring gusto niyang malaman, ano ang lawak ng kanyang pang-unawa at anong uri ng wika ang angkop na gamitin. 4. Wika ang isang manunulat ay kailangang mayroon ng kaban ng wikang maaaring gamitin ayon sa pangangailangan. Dapat alam niya ang istilo ng wikang angkop na gamitin sa lahat ng pagkakataon. 5. Konbensyon dapat isa-alang-alang ang mga konbensyon sa pagsulat na tinatangkilik sa isang pamayanan. Halimbawa, may sariling pormat ng adbertisment na kaiba sa pagsulat. 6. Mga Kasanayan sa Pag-iisip ang isang manunulat ay dapat magtaglay ng iba t ibang kasanayan sa pag-iisip. Kailangang may taglay siyang kasanayan sa pagtatangi ng mga bagay at pangyayari upang madesisyunan niya kung alin ang mahalaga o hindi; kailangan din niya ang kaalaman sa lokhika upang makapangatwiran siya nang mabisa; kailangang alam din niyang pagalawin ang kanyang imahinasyon at maging malikhain para sa kawiling-wiling paglalahad; kailangang mayroon din siyang kakayahan sa pagbibigay ng sariling pagpapasiya at iba pa. 7. Kasanayan sa Pagbubuo isa sa mga tunguhin ng manunulat ang makabuo nang maayos na talataan na naglalahad nang malinaw na ideya at mga pansuportang detalya. Nagagawa rin ng isang mahusay na manunulat na lohikal na mailalahad ang pagkasunud-sunod ng mga ideya sa pagbuo ng isang magkakaugnay na teksto sa pamamagitan ng paggamitng mga angkop na pang-uugnay. 8. Sariling Sistema ng Pagpapahalaga dapat isaalang-alang ang mga pagpapahalagang pinanananaligan ng isang manunulat at handa siyang panindigan ang mga ito. Binibigyang pansin niya sa pagsulat ang mga sumusunod: a. Ano ang mahalaga sa paksa? b. Ano ang maganda o mahusay na pagsulat? c. Ano ang angkop na paraan ng pakikipagtalastasan sa isang taong may edad kaysa sumusulat? d. Sino ang awdyens o pinaglalaanan ng sulatin? 9. Mahahalagang Sangkap sa Pagsusulat a. Manunulat nagpapadala ng mensahe naencoder kung tawagin b. Teksto nakasatitik na mensahe na pinuprodyus ng manunulat c. Mambabasa nag-iinterpreta at ang umiintindi sa teksto ng decoder naman kung tawagin I. Proseso ng Pagsususlat a. Imbensyon o Pag-asinta paglikha ng iyong paksa i. Brainstorming paglalahad ng mga ideya sa papel upang maibigay ang posibleng maging paksa. ii. Paglilista paglista ng mgaideyang ikaw ay interesadong gawin iii. Klaster pagmamapa ng mga ideya b. Pangangalap ng Impormasyon o Pagtatanong at Pag-uusisa i. Pangangalap ng mga ideya ii. Paghahanap at pagsususri ng mga pananaliksik iii. Pagsasagawa ng interbyu

Ang mga potensyal na opinion ang bibigyang konsiderasyon at pagkakaisahan ang mga hakbangin para marating ang mapagkakasunduang layunin. d. salita-sa-salita. pagguhit. Pantulong sa pangunahing Katwiran 3. Kinopya nang direkta. Ginagawa ang pagpaparapreys kapag: i. mga pribado o publikong organisasyon. batas. Muling-pagdidiin sa pangunahing ideya ii. Idagdag ang kapangyarihan ng salita ng awtor upang suportahan ang argument ii. Paglalahad ng mga Punto b. Dalawang Uri ng Mapagkukunan ng mga Datos: a. y Iwasan ang distraksyon o abala y Magpahinga y Ang mga Paraan sa Pagpapalabas ng Ideya: o Pagtatala paglilista ito ng mga kaisipan sa pamamagitan ng pagdadaglat. Pinaplano ang mga katanungan at ang mga ito y pinagsunud-sunod at pinagugnay-ugnay. Maari ring mabuo rito ang paksa Pala-Palagay i. tesis. Sinopsis o Buod pinagsama-sama ang pangunahing ideya ng isa o maraming manunulat gamit ang sariling pangungusap. Paglinang ng mga ideya c. pahayagan at iba pang aklat na naisulat ng mga awtor. Nakararamdamng pagkabalisa ang manunulatsa yugtong ito dahilpatuloy siyang naghahanap ng kasagutan sa kaanyang mga tanong at maaaro pang biglang sumulpot ang iba pang tanong iv. May dalawang klase ang pagbabalangakas: (1) Pangungusap na Balangkas nakatuon sa mga makadiwang pangungusap na siyang kumakatawan sa mahalagang bahagi ng isang sulatin at (2) talatang balangkas nakapokus sa mgapinag-uugnay-ugnay na mga kaisipan. Napapalalim nito ang pag-unawa sa paksa at nakapagbibigay ng mga kawili-wiling kaisipang maisususlat. dokumento at iba pang orhinal na talaan. itoang pinakamahabang bahagi ssa prroseso ng pagsulat a. f. Nais gamitin ang sariling boses sa paglalahad ng impormasyon c. Masusundan dito ang pagkakasunund-sunod at pagkakaugnay-ugnay ng mga detaly tungkol sa paksa kapag magsususlat. Nais pabulaanan o hindi sang-ayunan ang argument ng awtor iii. o Malayang Pagsulat pamamaraan itong kung ano ang basta lumabas na ideya sa isip ay isinusulat. Pagrerebisa muling pagsusuri sa mga ideya . Direktang Sipi eksaktong salita o pahayag ng isang awtor. Pangunahing Datos Nagmumula ang mga impormasyon sa mga indibidwal na tao. Gumagawa ng synopsis kapag: i. mga akdang pamapanitikan. maging ang mga di-inaasahang nakabaong ideya ay lumitaw. Ginagamit ito ng mananaliksik kapag nais niyang: i. disertasyon.k. Paglalahad ng Tesis 2. Habang wala pang tiyak nabalangkas at daloy ng pagtalakay sa paksang susulatin. Kongklusyon a.c. Naghahambing ng mga ispesipikong punto de vista b. o Palitang-kuro grupo ang karaniwang gumagawa rito. naghahain muna ng haka-haka ang manunulat ii. magazine. Pabayaang malayang dumaloy ang isipan nang walang anumang pagkontrol. e. Huwag magwawasto. Parapreys o Hawig pagsasabing muli ng nakuhang ideya mula sa ginamit ng sanggunian gamit ang sariling pangungusap. Pangganyak b. Mas maikli ito kaysa sa orihinal at naglalaman ng kabuuang kaisipan ng pinagkunang material. o Pamamaraang Tanong-Sagot Tinatanong ang sarili tungkol sa paksa at tiyak makakaipon ng laksang impormasyon. Nais iwasan ang masyadong paggamit ng direktang sipi iii. Katawan a. Malawak nilang titingnan ang paksa sa iba t ibang anggulo at ang kaligiran ng usapin. ensayklopidya. b.sa gayon. Iisa-isahin ng manunulatang sanhi at bunga ng pangyayari habang nag-iisip kung paano bubuuin ang balangkas ng paksang napili iii. 2. Nais maglarawan ng pangkalahatang kaalaman mula sa maraming sanggunian tungkol sa paksa nais na determina ang pangunahing ideya ng pinagbatayang teksto Pagsulat ng Burador y Bigyan ng sapat na panahon ang iyong sarili na magawa ang iyong sulatin. 1. Sekondaryang Datos Kinalap ang mga datos mula sa mga manuskrito. Nais gumamit ng mga impormasyon sa nowtkard at umiwas sa panggagaya o pangongopya ii. y Humanap ng komportableng lugar ng pagsusulatan. mula sa sanggunian. Huwag munang maging mapaghatol sa isinusulat. Introduksyon a. iv. Nais magbigay ng bakgrawnd at pananaw hinggil sa isang paksa ii.a Incubation Period Pag-oorganisa paglalahad ng mga impormasyon sa isang balangkas i. Balangkas maituturing na pinakakalansay ng isang sulatin. ayon sa pagkakasunud-sunod. pagsipi. Bigyang-diin particular ang isang malinaw o makapangyarihang pahayag o sipi iv. Pagsasaayos ng mga Datos 1. Lubha itong mahalaga upang maiwasan ang paglayo sa pagtalakay sa isang paksang napili. Kadalasan. Tatlong istratehiya sa paghahalo ng sariling pag-aaral sa pinagkunang material a.

impormasyon at katwirang nakapaloob sa komposisyon i. Pangungusap na padamdam b. Ekspresyong padamdam 4. Ribyu ng Higher-order na tuon: 1. kuwento. Mga tambalang salita dahil sa pagkaltas ng isang kataga o salita kaya pinag-iisa na lamang na maaaring manatili ang kahulugan kaya y magkaroon ng ikatlo c. Kuwit o Koma (. pagpapakilala ng tuwirang sipi 6.) a. Pagsasama sa apelyido ng pagkadalaga at ng napangasawa i. Pahina ph. Istraktura ng mga talata 4. Organisasyon ng Sulatin 3. Kudlit o Apostrofi ( ) ginagamit sa pag-aangkop ng kataga sa sinusundang salita 7. Mga magkasalungat na salita na inaalis ang pang-ugnay na at d. pati na rin ang daloy ng pagpapahayag. Istraktura ng mga pangungusap 4. Panipi o kotasyon ( ) a. pakiusap at pautos ng mga pangangausap b. Pagitan ng pangalan o panghalip at ng pamuno 5. Pagitan ng petsa ng buwan at taon b. Editor Ed. 2. Pagitan ng pangalan ng bayan at pangalan ng lalawigan d. pagtatala ng iisa-isahing bagay d. Tuldok (. Hal. Tandang Padamdam o Eksklamasyon (!) a. . Mga susing salita sa isang pinarafrasong tala d. Ginagamit din ito sa mga pinaikli o dinaglat sa salita. parirala o pangungusap 9. Istilo ng Dokumentasyon ii. Mga salitang-ugat na nagsisimula sa patinig na inuunlapian ng panlaping nagtatapos sa katinig e. sa gramatikaat paggamit ng salita. Pagkatapos ng ngalang panawag k. Pagitan ng tuwirang sabi at ibang bahi ng pangungusap i. Gitling (-) a. Tandang Pananong (?) . Matibay na introduksyon at kongklusyon Proofreading o Pagwawastong-Basa . Direktang pagkopya ng isang salita. Diyalogo b. Pamagat ng aklat. Pagitan ng antesidente na iyo at ng pangalan j. Malinaw na pagpapahayag ng mga ideya 2. c. Panlaping ika-ikasunod ng tambilang o numero g. bating panimula ng liham pangangalakal b. Pagitan ng pangalan ng kalye at pangalan ng lungsod c. ganap o parsyal b.binbasa ulit ito upang Makita ang mga mali sa ispeling. Bating pangwakas ng liham pangkaibigan at liham pangangalakal f. pagsulat ng oras c.g. Fraksyong isinusulat nang pasalita h. Wastong Paggamit ng mga Bantas: 1. Magkakasunod na parirala h. Ginagamit bilang panapos sa mga paturol o pasalaysay. Bantas 3. Bating panimula ng liham pangkaibigan e. Ribyu ng later-order na tuon: 1. Panaklong o Parentesis ( ) ginagamit na pangkulong sa mgapinamimiliang salita o parirala 8. Tutldok o kolon (:) a. Mga pangngalang pantangi na inunlapian f. Ispeling 2.) a.Ginagamit itong panapos sa mga pangungusap na patanong 3. Paghahanay pahalang ng mga salita g. Mga salitang inuulit. pelikulat atbp.

awitin. 13. at banyagang salita Tabula ng mga Pananda o Pangmarka sa Pagwawastong-Basa . sanaysay. dula. jornal.) sa huli ng pangungusap o katapusan ng sipi Braket ([]) binago sa isang tuwirang sipi at dito ito ipinaloloob. 14.) ginagamit sa dalawang malalayang sugnay na hindi pinangangatnigan o hindi pinagdurugtong ng pang-ugnay Elipsis ( ) pagsisipi kung may tinatanggal na salita. pangalan ng babasahin (dyaryo. Paghahati ng salita sa dulo ng linya Tuldukuwit (.10. gayundin. novella. ( . ang kapaliwanagan sa kung ano ang ginawa Asteriko (*) may tinanggal na isa o mhigit pang talata sa isang sinipi. tula. magasin. i. 12. pagkatapos ng isang listahan at pagpapakitang may karagdagang impormasyon nakatalababa o nakfutnowt Salungguhit (__) gamit sa mga pamagat ng aklat. maikling kuwento. 11. polyeto at mga programang panradyo at pantelevisyon).

ii. h.iba pang impormasyon tutukuyin ng guro b. 12. 9. ay matangay nang buong kasabikan. Pakronolohikal . Titulo o Pamagat i. Ang tuntuning sinusunod dito ay mas malaki ang pagkakaiba. Masurpresa itong parang suntok kung tumimo sa kuryusidad ng bumabasa. Konklusyon o Wakas i. 5.tamang pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari mula pinakamatagal hanggang sa kasalukuyan 2. Pagkakaligiran ito naman ang ginagamit na panimuilakung ang binibigyang-larawan ay pook. panglan ng sumulat. III. nakakaganyak. dahilan ngpagsulat ng paksa at pambunga na pagtatalakay sa daloy ng papel. tunghayan hanggang sa ang malay.isang panimulang nagkukuwento ng maikling istorya para pasiglahin ang babasa o di kaya y gamiting tularang lundayan ang kaugnayan sa paksang tatalakayin. Pagsasalungat Sa panimulang ito. 8. Dito makikita ang kabuuan ng sulatin.II. Pagsasalitaan Ang panimulang ito ay dinaraan sa usapan o diyalogo. pagsasalaysay. nakakahatak na ng kuryusidad para tuluyang titigan. Naglalaman ng titulo o pamagat ng papel. Mabibisang Panimula: 1. Tuwirang Sinabi panimulang karaniwang nakikitang nakapanipi sapagkat mula ito sa tapat na pagsipi sa tiyak na pahayag ng isang taong bantog. Anekdota . Analohiya Ito ay nagtutulad o nagwawangis. 7. ginagamit ditto. Mahalagang Insidente 6. Pagbubuod 4. kahalagahan ng paksa. Paanggulo batay sa personal na masasabi o reaksyon ng bawat tao tungkol sa mga bagay-bagay o isyu tungo sa isang obhektibong paglalagom. paglalarawan at paglalahad.ang pangangatwiran. . kung maari pa nga y pati buhay. kung magtatagumpay o mabibigo. ii. Pagsusumbi bihira ang panimulang ito. petsa ng pagsulat o pagpasa. Karaniwang isinasaad nito ang paksa. ang binibigyang diin ay ang pagkakaiba. Pinal na Papel pagtapos ng masusing pagsusuri ang teknikal na bahagi ng nilalaman. Pagtatanong 7. Katawan i. Pagtatanong panimulang kalabisan nang ipaliwanag pa 4. ang resulta o kinalabasan muna ang sinasabi bago isa-isahin at pagsunud-sunurin mula sa di-gaanong mahalaga hanggang sa pinakamahalaga na detalye. Paglalarawan ang panimulang ito y ginagamit kapag nagtatampok ng tao. Kailangan ang kaisahan. 7. Maikli lamang. Paespesyal o Pagaagwat paglalahad mula sa pinakamalapit o ang alam na alam na paksa hanggang sa pinakamalayo o ang hindi na masyadong alam na paksa 4. Maari rin silang magkapalit. at maging sa mga pamilyar at pang-arawaraw na makatotohanang kaalaman ng lahat na nagtataglay ng diwa o aral. Palamang o Pasahol sinisumulan sa mga bagay munang lalong mahalaga ang binabanggit bago ang di-gaanong mahalago o vice-versa. pagpapaliwanag. Papayal o Pasalimuot sinisimulan ito sa mga bagay na komplikadokasunod ang mga bagay na simple o vice-versa. kaugnayan. Makatawag-pansing Pangungusap Ito y isang mapanggittlang panimula dahil di-karaniwang sinasabi o naririnig sa araw-araw ang pamamariralang. Inilalahad din ang napatunayan o napagalaman batay sa paglalahad at pagsusuri ng mga impormasyong ginamit sa papel o sa pananaliksik. Pagsisipi Mga Pamantayang Dapat Sundin sa Pagsusulat a. 6. sa mga kawikaan. Pagsasalaysay ang panimulang ito y anyong malumanay na pagkukuwento. Dito hinahatulan. 10. Mabisang Pangwakas: 1. 14. iii. kawilihan at wastong pagbigay-diin sa pahayag. Halimbawa: Balita 2. 11. Pangkalahatang Pamamaraan sa Pagsasaayos ng Katawan ng Sulatin 1. Paghahambing isinasaayos nang paseksyon. mas matindi ang bisa. ito y kaakit-akit na nakakapukaw. Tuwirang Sinabi 2. Pagpapahiwatig ng Aksyon 5. deskripsyon.mga malarawan at maaksyong salita ang ginagamit. Patiyak o Pasaklaw isinasaaosa naman ito sa paraang sinasabi muna ang mga particular o definidong detalye bago ang pangkalahatang mga pahayag o vise-versa. Panlahat na Pahayag 3. na karaniwan nang binubuo ng iisang salita. Pagbubuod naghahayag muna ng pinakadiwa bago tuntunin ang sadyang tinatalakay 3. Unang seksyon ay ang pagkakaiba. Ito ang pinakamukha ng sulatin. dalubhasa. Pasaklaw na Pahayag sa panimulang ito. Matatagpuan na dito ang pangunahing pagtalakay sa paksa. d. Ang pangalawang seksyon ay ang pagkakatulad. 3. Kailangan sa sulyap palamang ng babasa. awtoridad at maari rin naming karaniwang tao lamang ngunit ang sinabi y naghahayag ng mahahalagang bagay na magagamit na lundayan sa pinapaksa. iii. ang isang katha. 5. ii. Panimula o Introduksyon i. Sapagkat nagbibigay. Nakasaad naman sa bahaging ito ang mahahalagang puntos ng papel. c. 6. 13. maaari na itong ipasa sa guro o sa iba pang susuri nito Bahagi ng Pagsulat a. Panlahat na Pahayag isang uri ito ng panimula na nagtataglay ng kahalagahang unibersal na maaaring hanguin sa mga salawikain.

f. i. Ang pagbuo ng ganitong uri ng kritikal na pagsulat ay nakadepende sa kritikal na pagbasa ng isang indibidwal. halimbawa. Ang isang akda ay may panimulang talata. pagsususuri. sa gayon. Kung pangngalan ang ginamit sa unang pangungusap o sugnay. pangangatwiran. bagaman. Kailangan nakaayos sa pagkakahanay ang mga pangyayari o ang diwang ipinahayag upang maging maliwanag ang pagkakaugnay. gayundin. Ang isang talat o magkakasunod na talata ng isang akda ay may kaisahan. Kaugnayan: Kailangang magkakaugnay ang mga pangungusap upang magpatuloy ang daloyng diwa buhat sa simula hanggang sa dulo ng pahayag. c. dahil sa. sapagkat. c. Anyong Klasipikasyon o Pag-uuri-uri Pinararaan ang mga ito sa iba-ibang sistema ng pag-uuri. at patotoo. Sa mga sumusunod na pangungusap. Anyong Pangangatwiran o Argumentasyon i. Tinutuklas ditto ang kahalagahan ng mga karanasang nagdaan at ang mga pangyayaring nagaganap sa kasalukuyan sa buhay. gramatika at retorika. paggamit ng malaking titik. Jornalistik Ang mga salitang hango sa mga pahayagan gaya ng balita. Gumagamit ng ilustrasyon. Kailangang malinaw. Kailangang may pangungusap na pampaksana siyang nagsisilbing giya o patnubay sa pagbuo ng susuportang mga pangungusap. ngunit. Anyong Pasalaysay Pagpapahayag na naglalayong maghayag nang sunod-sunod ng isang pangyayari. paggamit ng italika. Dalawang importanteng gampanin ang kailangan isakatupara: una. pagtuttulad at pag-iiba. disin sana. 2. kasaysayan. anupa t. c. d. makatwiran at maayos ang pagkakasunod-sunod ng mga kaisipan. lathalain at mga balitang isports ay halimbawa ng jornalistik na pagsulat. kapag. para Makita at mapakilalang mabuti ang particular na bagay na tinatalakay sa pamamagitan ng mgapruweba t patunay. panghalip ang maaringg gamiting kahilili ng pangalang nabangit. Isang pahayag na mapagtatalunan b. samantala. Ginagawa ito upang hindi ulit-ulitin ang atensyon ng bumabasa ay magbalik sa tinutukoy na panghalip. pagsulat ng tambilang at papapaikli ng mga salita at talata. Kadalasang seyoso. talambuhay. mungkahi.panunuring pampanitikan. Maayos na inihahanay ang mga pangungusap upang maging malinaw ang pagkakabuo ng mga ideya. a. h. pangyayari o magbigay ng isang biswal na konsepto nga mga bagay-bagay. pagmamasid at pangalawa. j. Anyong Ekspresyon Pagpapahayag ng saloobin para mapagaan ang loob bilang isang positibong pagbuhos ng emosyon. b. Kailangan maingat ang susulat sapagkat ang anuman kamalian ay nakikita ng bumabasa. Ang mga pamanahaunang-papel. Akademik formal ang istraktura. malinawan at maintindihan nang walang pagpapasubali ang pinagmamatuwirang posisyon o pahayag. i. gayon pa man. Anyong Refleksyon Nilalaman ang sarili ng distansya at inilalagay sa perpektibong malinaw na masukat ang sariling pagkatao. samantala. ngunit. e. e. editorial. Kailangang may sapat na kaalaman sa wika. paliwanag. May pagbigay-katuturan. naipasusunod niya ang tamang pagsasaayos ng mga bagay-bagay sa proseso ayon sa mga tuntuning dapat gabayin. at walang ibang pinakabasehang magagawa kundi ang paghahanap na kategorya na napagsama-sama ang mga bagay na maaaring magkakahiwalay at mapagbubuklud-buklod ang mgamagkakaiba. Layuning bigyang-paliwanag ang paksa. kailangang ito y umikot sa iisang pangkalahatang ideya. bagaman. pagbabantas. pook. Teknikal panglibrong pang-akademiko . tesis. disertasyon. Pag-uulit ng Salita upang Magbigay-diin at Mag-ugnay-diwa d. talinghaga. Anyong Eksposisyon Pagpapahayag na may tungkuling ipaliwanag ang pangyayari. Pamantayan sa Kaugnayan i. IV. Kaanyuan o Kabuuan: Ang mabuting talata ay naglalaman ng kumpletong kaisipan. kaugnayan at kaanyuan. dyornal. Dapat na may lubos na kabatiran sa mga mekanismo sa pagsusulat gaya ng: pagbabaybay. Anyong Paglalarawan Pagpapahayag na naglalayong magsaad ng larawan ng kabuuan ng isang bagay. kathangisip. Ang pagsulat sa anyong pagsusuri ay hindi lamang isang pag-uulat ng mga naobsrebahan kundi isang kasanayan sa pagmamasid. tagubilin. Paggamit ng tradisyonal na mga salitao mga pangatnig gaya ng: at. nakabatay sa sinaliksik na kaalaman. Anyong Pagsusuri o Analisis Isang pagtataya sa nilalaman ng akda angpagsusuri. Halimbawa: adbertisment at sanaysay. kabatiran at mga kaisipan. ii. Mga Uri ng Pagsulat a. tao o pangyayari. Halimbawa: maikling kuwento. pasulat ng mganaobserbahan. b. Anyong Panghihikayat Pagpapahayag na naglalayong mahikayat ang mambabasa na makiayon o tanggapin ang pananaw ng manunulat. d. mahahalagang sipi at iba pang pamamaraan upang maging buo o ganap. opinion. sa kabila noon at marami pang iba. Kaisahan: Upang matawag na talata ang pangkat ng mgga pangungusap. c. Paggamit ng Panghalip i. 1. Anyong Direksyon o Panuto Naipapakita ng manunulat ang kanyang pag-intindi sa mga mambabasa. Paralelismo o Paggamit ng Magkakatulad na Balangkas Panggramatika 3.kung gayon. malikhaing pagsulat oanumang sulating may [aksang pag-akademik ay nabibilang sa uring ito. mga tauhan at may tagpuan. Mga Anyo ng Pagsulat a. Talataan lipon ng mga pangungusap na paunlad na binubuo at nagpapahayag ng isang buong diwa o kaisipan.b. pagwawangis. kasysa sa bigyan-panlunas. g. V. makakapanunod na talata (Transitory) at may pangwakas na talata. suring-basa. samakatuwid.

angtawag sagenreng may kaugnay sa malikhaing pagsusulat. Elehiya Nagpapahayag ng damdamin o guniguni tungkol sa kamatayan o kaya y tula ng pananangis lalo na sa paggunita ng isang yumao.isang uri ng akda na nagsisimula sa tula o sa tuluyang pagnugnusap na naglalarawan ng buhay o ugali sa pamamagitan ng mga usapan at kilos ng mga tauhang tumutupad upang itanghal sa dulaan. prinsipe at prinsesa. ii.Malawak ang saklaw nito dahil anumang bagay tungkol sa pagbabagong ekonomika. Komedya Ang sangkap ay piling-pili at ang pangunahing tauhan ay may layong pukawin ang kawilihan ng manonood. Nagwawakas nang Masaya. ang tunggalian ay karaniwang nagtatapos sa pagkakasundo ng mga tauhan na siyang nakapagpasiya ng damdamin ng manonood. panaghoy o iba pang masiglang damdamin. Parsa naglalayong magpasiya sa pamamagitan ng mga kawing-kawing na pangyayaring nakatatawa. Pabula-ang mga karakter ay mga hayop. i. Awit at korido may mga paksang hango sa pangyayaring tungkol sa pagkamaginoo at pakikipagsapalaran at ang mga tauhan ay mga hari t reyna. Nobela ng Romansa.isang kalipunan ng mga salaysay opangyayaring naranasan ng mayakda. iii. subalit nag-iiwan ng aral. hanapbuhay at pananamit ii. Ang makakuhkuha ng singsing ay pakakasalan siya. o kaya y likha ng maharaya o mapangaraping guniguni ng makata na batay sa karanasan. a. h. Tulang Pandulaan Ang tulang ito y karaniwang itinatanghal sa isang dulaan o entablado. tesis at disertasyon. d. Talumpati. sosyal. Nobela ng Kasaysayan ang binibigyang halaga ng may-akda ay ang kasaysayan n gating pinagmulan at ang paglalarawan ng mga bayaning may malaking ambag sa pagtatanggol sa bayan. tagpuan atpaksa. iv. Balad Himig na awit dahil ito ay inaawit habang may nagsasayaw. walang tiyak na binibilang na pantig o tiyak na bilang ng taludtod sa isang saknong. vi. Kwento ng Katutubong Buhay ang binibigyang pagpapahalaga ay ang tungkolsa uri ng pamumuhay. ii. kapaligiran. i. Saynete paksa ay mga karaniwang pag-uugali ng tao o pook. iv. Ito ay may dalwang uri: 1) Tuluyan o komposisyong nagsasalaysay ng watong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari na lagi nang may tauhan. v. pahayagan. Talaarawan. Ito ay nilikha noong unang panahon. ii. Tulang pasalaysay nag lalarawan ng makhulugang mga tagpo sa buhay i. v. Melodrama Karaniwang para sa musical. ngunit aksiya-siya ang katapusa para sa pangunahing tauhan ng dula. kasukdulan at wastong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari. Tulang Pandamdamin Nagpapahayag ng damdaming maaaring sarili ng sumulat o ng ibang tao. naglalayong gisingin ang isipanng mga bata sa mgapangyayaring makahuhubog ng kanilang ugali.isang akdang pasalita na naglalayong talakayin ang isang napapanahong isyu sa lipunan. Awiting Bayan karaniwang paksa ay pag-ibig. ang korido ay may sukaat na walong pantig at binibigkassa kumpas ng martsa. iii. Kuwento ng Sikolohiya mangilan-ngilan lamang ang sumusulat ng kuwentong ito sa kadahilanang may kahirapan ilarawan ang pag-iisip ng isang tao. kasama na ng opera. Maikling kwento-isang akdang nagsasalaysay ng mga pangyayari na kadalasan nang may suliraning nilulutas ng pangunahing tauhan. Kuwento ng Katatawanan ang magpatawa at bigyang aliw ang mga bumabasa ang tanging layunin ng nasabing kuwento. higit na marami ang mga tauhan. Sa kasalukuyan ito ay na sa mga tulang kasaysayan na may anim hanggang walong pantig. i. d. b. Nobela ng Pagbabago ang mga ibig manyaring pagbabago sa lipunan o pamahalaan na kanyang kinabibilangan ang hangad ng may-akda. Maaaring may sukat o tugma o di kaya t Malaya. Soneto May labing-apat na taludtod hinggil sa damdamin at kaisipan. A. jornal. i. Ang higit na kakailanganin ay maipadam sa mga bumabasa ang damdamin ng isang tao sa harap ng isang pangyayari. likas at medaling maunawaan. c. Dula. kawalang pag-asao pamimighati. f. iii. pag-asa at kalungkutan. kaligayahan. pulitika. Parabola-mga hango sa bibliya na tulad ng anekdota ay nagbibigay aral sa mga mambabasa.isang uri ng akdang tuluyan na karaniwang kakatwa. |Nobela. Kadalasang nahahati sa mga kabanata. vii. may masalimuot na mga pangyayari at may kahabaan ang sakop na panahon. b. may tagpuan. Kuwento ng Pakikipagsapalaran ang matinding interes at kawilihan ay nasa balangkas at walasa mga tauhang nagbibigay kulay sa kuwento. ito y naghahatid ng aral sa mambabasa. Pastoral naglalayong maglarawan ng tunay na buhay sa bukid. d. ang sangkap ay malungkot. g.isang akdang naiiba. iv. Tulang Patnigan karaniwan ng may pantig ang bawat taludturan at tumatakay sa isang paksang pinagtatalunan.ito ay isang akdang tumatalakay sa isang mahalaga aat napapanahong usapin sa lipunan.isang akdang nagsasalaysay tungkol sabuhay na pinagdaanan ng isang kilalang tao. maikli. i. Oda nagpapahayag ng papuri. Dalit Awit ng pumupuri sa Diyos o Mahal na Birhen at nagtattaglay ng kaunting pilosopiya sa buhay. e. Anekdota. v.VI. . Nobela ng Pangyayari ang mahalagang kinakatawan ay ang pagkakasulat o pagkakagawa ng nasa pangyayari ng nobela ii. Talambuhay. Karaniwang maikli. Kwento ng Madulang Pangyayari ang mga kapana-panabik na pangyayari na nakapagbabago sa katauhan ng tauhan ang binibigyang linaw sa nasabing kuwento iii. Nababasa sa sangdaling panahan lamang. Ang awit ay may sukat na 12 pantig at inaawit nangmabagal sa saliw ng gitara o bandurya samantala. may malinaw na batiran ng likas na pagkatao. May iba t ibang uri ito: a. Trahedya Tunggaliang nagwawakas sa pagkasawi opagkwasak ng pangunahing tauhan ng dula. i. Maaring ang mga ito y mulasa mga aklat. j. at sa kabuuan. Epiko nagsasalaysay ng mga kabyanihang halos hindi mapaniwalaan pagkat nauukol sa nga kababalaghan. Kuwentong Kababalaghan ang mga di-kapani-paniwalang pangyayari at ang katatakutan ang nilalaman ng kwento. on-layn sorses. v. kultural at maging personal ay maaaring talakayin. Sanaysay. Kuwento ng Tauhan ang interes nito ay nakasalalay sa pangunahing tauhan vi. Nobela ng Tauhan ang kahalagahan ay ang pangunahing tauhan at hangarin ng mga tauhan iii. 2) Patula isang akdang pampanitikan na nagpapahayag ng tiyak na diwa t damdamin na kaugat sapagkatanaw at pagkaunawa ng makata sa mga karanasan niya sa buhay. Uri ng Sulatin Malikhain. Karagatan batay sa alamat ng sensing ng isang prinsesa na naihulog niya sa dagat sa hangaring makapang-asawa ang kasintahang mahirap.magazine. Ang usapan ng mga gumaganap ay patula. diksyunaryo. Referensyal Ang pagtatala ng mga sangguiniang gagamitin ay nakatutulong nang malaki sa pagpapadali ng gagawing pagsulat. c.ang binibigyang halaga rito ay ang pag-iibigan iv.

Halimbawa: E-Mail. prosidyural. katulad ng bangko. pagmamasid. deskriptiv. iii. Bahagi ng Liham. ang katawan ng liham at Bating Pangwakas. pagsunod sa direksyon at panuto. Liham-pangkaibigan pangangamusta. Halimbawa: advertisement. Pinagtitibay ito ng mga nasa pulong. d. Teknikal Ito ay genre na may layuning magbigay ng impormasyon sa anyong transaksyunal. lektyur. c. Nilalaman. ideya o lohika. paligsahan ng husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. C. bakit. Agenda ng Pulong: pag-uusapan o tatalakayin ang isang sulatin na ginagawa ng mga kapisanan o organisasyon sa buwanang pulong batay sa napagkasunduan ng mga pinuno. Paraan sa Pagbuo ng Pangungusap Pagbibigay-kahulugan Pagbibigay ng detalye o halimbawa Pagbibigay ng pagkakatulad at pagkakaiba Sanhi at bunga Analohiya proseso . sa kadahilanang ang pagdududa ay mananatili sa kanilang isipan. Ito ay babasahin muli bago magsimula ang susunod na pulong. Paanyaya sa isang kapulungan o seminr: mahalaga ang mga kumprehensya sapagkat dito nabibigyan ng kaukulang aksyon o solusyon ang hangarin ng isang proyekto. pananagutan o liabilities.pamuhatan. subskripsyon at pagrereklamo b. pasasalamat. 5. Nilalayon nitong pumanig ang tao sa mga argument at balakin ng isang tao o grupo. Ang mahalagang mga impormasyon. Halimbawa: ulat ng media. pagbabasa. pasulato limbag na nakikita araw-araw sa opisina na karaniwang may tiyak na mensahe o nagtatanong.teknikal na genre na naglalahad ng proseso sa pagsasagawa ng isang bagay o kilos o Gawain. Pagsusulat ng Ulat 1. ekspositori at panghihikayat. Ulat teknikal na genre na naglalayong magbigay ng impormasyon batay sa isinasagawang pananaliksik o pag-aaral. Insurrance Company. paghingi ng payo.B. Liham ito ay pagbibigay ng mensahe o impormasyon sa pamamagitan ng pagsulat 1. kapag nakuha ito. Di-kombenyunal na Pamamatnubay isang uri ng patnubay kung saan ang mga reporter ay taal na di sumusunod o lumilihis sa pamatnubay. Ito ay may lagda ng pangulo. Proposal (Pagbabalak ng Gawain): ang sulating ito ay makatutulong sa pagsasakatuparan ng balak na proyekto na nais magawa. magbabahagi ng natutunan at magbigay ng kasagutan sa katanungan. Halimbawa: recipe. Ekspositori genre naglalayong magbunyag o maglabas ng kinalabasan ng isang pag-aaral. i. istilong semi-blak at istilong nakabitin o baligtad 3. kooperatiba. pag-uulat. Ang katumpukan o pagkatotoo sa paraang pagpapahayag ay higit na kailangan. Huling araw ng Disyembre ginagawa ang ulat. Liham. 4. pakikiramay at paumanhin b. Tamang Ulat ng isang Kompanya (Statement of Condition): ito ay isang sulatin na karaniwang ginagawa ng mga kompanya. 2. kalian. e. Katitikan o Minits ng Pulong: ito ay pabuod na pinaguusapan sa nakaraang mga pulong batay sa agenda. Dito isinasaad ang assets. Iwasan ang pagbibigay ng sariling opinion. imbestigasyoon. Kung may pagwawasto. Malaki ang papel na ginagampanan ng kalihim sapagkat siya ang kumukuha ng mga tinatalakay habang nagpupulong. Halimbawa: press release. 2. Prosidyural.isang pagtatagisan ng katuwiran sa anyong pasalita ukol sa isang paksa o usapin pinag-uusapan. Pananalita at Layunin Memorandum: karaniwang tinatawag na memo o paabot-ulat. ii. Istilo ng Pagsulat istilong blak. text message at pakikipanayam i. paanyaya. editorial at argument. pagbati. ipahahayag ang pagtatama bago pagtibayin. Uri ng Liham a. imbitasyon. sarbey at artikulo. proposal. ay isulat kaagad. Kaiba naman ang balagtasan sa debate bagamat isa ring pagtatalo ngunit ang mga pangangatwiran ditto ay kailangang may sukat at tugma. sa mga sawikain at sa mgakasabihan. bating panimula o pambungad. saan at paano. 3. talakayan sa klase. Karaniwang nilalaro upang aliwin ang namatayan. maglahad ng nasasaisip. rebyu at grap o tsart. Panghihikayat genre na naglalayong hikayatin ang taong sumuporta o maniwala sa isang bagay o pagkilos. a. Ang pangangatwiran ay hango sa Bibliya. Transaksyonal ito ay teknikal na genre na ginagamit sa anumang transaksyon o komunikasyong nangangailangan ng pagtugon o tuwirang sagot. Debate o Balagtasan . patunguhan ng Sulat. pakikinigg sa paraang pasalit o pasulat. Kombensyunal na Pamamatnubay ito ay karaniwang sumasagot sa mga tanong na: sino. Duplo humahalili sa karagatan. aplikasyon. Sulatin na Nangangailangan ng Pagsusuri sa Pormat. Liham Pangangalakal pagpapakilala. pamimili. gastusin o equity.Pagbati. ano. maligoy na pananalita.