Pagsusulat Kahulugan ng Pagsusulat Ito ay walang katapusan, paulit-ulit na proseso sa layuning makalikha at makagawa ng maayos na sulatin Ito

ay para libangin ang sarili at ang kapwa, magturo at magbahagi ng kaalaman at makumbinsi ang ibang tao sa katotohanan ng ibinigay na opinion Kahalagahan ng Pagsulat Nagkakalapit, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga tao sa iba ibang lugar at sa iba t ibang panahon Ang ating kultura ay napananatiling buhay Layunin ng Pagsusulat Pansariling pagpapahayg o ekspresiv o pagsulat ng mga bagay na nakikita, naririnig o nababasa o nagpapahayag ng nararamdaman at nasasalobb ng mga tao o kinapapalooban ng sariling karanasan at pala-palagay ng manunulat o hal. Talaarawan, jornal, personal na liham, mga reaksyon at mapa o diagram Pagpapahayag na impormasyon o transaksyunal o Pagsulat na nais magpaabot ng mensahe, balita, magpaliwanag, magpayo o makiusap o May istilong dapat isaalang-alang upang maihatid ang mensahe sa target niyang mambabasa o Hal. Liham, mermorandum, reviewer, riserts, komentaryo, kritiko, ulat, report, poster o slogan at sanaysay Malikhain pagsususlat o Sa tulong ng imahinasyon nagagawang ilarawan ng manunulat ang lipunang kanyang ginagalawan o May spat na lakas ang mga salita upang ipadama sa mga mambabasa ang gusting ipahatid ng manunulat Mga Kailangan sa Pagbuo ng Sulatin 1. Tapik o Paksa kailangan ng isang sulatin ang sapat na kaalaman o impormasyon sa paksang sulatin. Ang mga kaalaman o impormasyon ay maaaring galing sa mga sangguniang aklat, dyornal at iba pa. 2. Layunin dapat na malinawsa isipan ng manunulat ang dahilan kung bakit siya nagsususlat. Malaki ang magiging epekto nito sa kanyang paraan ng pagsulat. Kaya ang kaibahan sa anyo o porma ng isang sulatin ay nakabatay nang malaki sa layunin. 3. Interaksyon at isang pagbuo sa Kamalayan ng Awdyens dapat isaisip ng isang manunulat na may nagaganap na interaksyon sa pagulat. Kung minsan, ang manunulat ay nag-iinterak sa kanyang sarili, halimbawa, kapag nagsulat siya ng dyornal, pero sa maraming pagkakataon ang interaksyon ay sa ibang tao. Kailangang linangin din ng isang manunulat ang kanyang kasanayang interpersonal. Dapat na alamin niya kung sino ang sinusulatan, ano ang maaaring gusto niyang malaman, ano ang lawak ng kanyang pang-unawa at anong uri ng wika ang angkop na gamitin. 4. Wika ang isang manunulat ay kailangang mayroon ng kaban ng wikang maaaring gamitin ayon sa pangangailangan. Dapat alam niya ang istilo ng wikang angkop na gamitin sa lahat ng pagkakataon. 5. Konbensyon dapat isa-alang-alang ang mga konbensyon sa pagsulat na tinatangkilik sa isang pamayanan. Halimbawa, may sariling pormat ng adbertisment na kaiba sa pagsulat. 6. Mga Kasanayan sa Pag-iisip ang isang manunulat ay dapat magtaglay ng iba t ibang kasanayan sa pag-iisip. Kailangang may taglay siyang kasanayan sa pagtatangi ng mga bagay at pangyayari upang madesisyunan niya kung alin ang mahalaga o hindi; kailangan din niya ang kaalaman sa lokhika upang makapangatwiran siya nang mabisa; kailangang alam din niyang pagalawin ang kanyang imahinasyon at maging malikhain para sa kawiling-wiling paglalahad; kailangang mayroon din siyang kakayahan sa pagbibigay ng sariling pagpapasiya at iba pa. 7. Kasanayan sa Pagbubuo isa sa mga tunguhin ng manunulat ang makabuo nang maayos na talataan na naglalahad nang malinaw na ideya at mga pansuportang detalya. Nagagawa rin ng isang mahusay na manunulat na lohikal na mailalahad ang pagkasunud-sunod ng mga ideya sa pagbuo ng isang magkakaugnay na teksto sa pamamagitan ng paggamitng mga angkop na pang-uugnay. 8. Sariling Sistema ng Pagpapahalaga dapat isaalang-alang ang mga pagpapahalagang pinanananaligan ng isang manunulat at handa siyang panindigan ang mga ito. Binibigyang pansin niya sa pagsulat ang mga sumusunod: a. Ano ang mahalaga sa paksa? b. Ano ang maganda o mahusay na pagsulat? c. Ano ang angkop na paraan ng pakikipagtalastasan sa isang taong may edad kaysa sumusulat? d. Sino ang awdyens o pinaglalaanan ng sulatin? 9. Mahahalagang Sangkap sa Pagsusulat a. Manunulat nagpapadala ng mensahe naencoder kung tawagin b. Teksto nakasatitik na mensahe na pinuprodyus ng manunulat c. Mambabasa nag-iinterpreta at ang umiintindi sa teksto ng decoder naman kung tawagin I. Proseso ng Pagsususlat a. Imbensyon o Pag-asinta paglikha ng iyong paksa i. Brainstorming paglalahad ng mga ideya sa papel upang maibigay ang posibleng maging paksa. ii. Paglilista paglista ng mgaideyang ikaw ay interesadong gawin iii. Klaster pagmamapa ng mga ideya b. Pangangalap ng Impormasyon o Pagtatanong at Pag-uusisa i. Pangangalap ng mga ideya ii. Paghahanap at pagsususri ng mga pananaliksik iii. Pagsasagawa ng interbyu

Nais gamitin ang sariling boses sa paglalahad ng impormasyon c. mga pribado o publikong organisasyon. batas. tesis. pagsipi. pagguhit. f. Masusundan dito ang pagkakasunund-sunod at pagkakaugnay-ugnay ng mga detaly tungkol sa paksa kapag magsususlat. Gumagawa ng synopsis kapag: i. Nais magbigay ng bakgrawnd at pananaw hinggil sa isang paksa ii. naghahain muna ng haka-haka ang manunulat ii. mula sa sanggunian. Introduksyon a. Huwag munang maging mapaghatol sa isinusulat. y Iwasan ang distraksyon o abala y Magpahinga y Ang mga Paraan sa Pagpapalabas ng Ideya: o Pagtatala paglilista ito ng mga kaisipan sa pamamagitan ng pagdadaglat. 2. Paglalahad ng Tesis 2. Nais maglarawan ng pangkalahatang kaalaman mula sa maraming sanggunian tungkol sa paksa nais na determina ang pangunahing ideya ng pinagbatayang teksto Pagsulat ng Burador y Bigyan ng sapat na panahon ang iyong sarili na magawa ang iyong sulatin. May dalawang klase ang pagbabalangakas: (1) Pangungusap na Balangkas nakatuon sa mga makadiwang pangungusap na siyang kumakatawan sa mahalagang bahagi ng isang sulatin at (2) talatang balangkas nakapokus sa mgapinag-uugnay-ugnay na mga kaisipan. Pangunahing Datos Nagmumula ang mga impormasyon sa mga indibidwal na tao. Tatlong istratehiya sa paghahalo ng sariling pag-aaral sa pinagkunang material a. Napapalalim nito ang pag-unawa sa paksa at nakapagbibigay ng mga kawili-wiling kaisipang maisususlat. iv. Habang wala pang tiyak nabalangkas at daloy ng pagtalakay sa paksang susulatin. Ginagawa ang pagpaparapreys kapag: i. maging ang mga di-inaasahang nakabaong ideya ay lumitaw. 1. ensayklopidya. Pagrerebisa muling pagsusuri sa mga ideya . Nais iwasan ang masyadong paggamit ng direktang sipi iii. Nais pabulaanan o hindi sang-ayunan ang argument ng awtor iii. Ginagamit ito ng mananaliksik kapag nais niyang: i. Sinopsis o Buod pinagsama-sama ang pangunahing ideya ng isa o maraming manunulat gamit ang sariling pangungusap. Malawak nilang titingnan ang paksa sa iba t ibang anggulo at ang kaligiran ng usapin. Dalawang Uri ng Mapagkukunan ng mga Datos: a. disertasyon. dokumento at iba pang orhinal na talaan. Pangganyak b. Huwag magwawasto. Paglalahad ng mga Punto b. Sekondaryang Datos Kinalap ang mga datos mula sa mga manuskrito.a Incubation Period Pag-oorganisa paglalahad ng mga impormasyon sa isang balangkas i.c. Nakararamdamng pagkabalisa ang manunulatsa yugtong ito dahilpatuloy siyang naghahanap ng kasagutan sa kaanyang mga tanong at maaaro pang biglang sumulpot ang iba pang tanong iv. salita-sa-salita. itoang pinakamahabang bahagi ssa prroseso ng pagsulat a. y Humanap ng komportableng lugar ng pagsusulatan. Naghahambing ng mga ispesipikong punto de vista b. mga akdang pamapanitikan. Kongklusyon a. Parapreys o Hawig pagsasabing muli ng nakuhang ideya mula sa ginamit ng sanggunian gamit ang sariling pangungusap. Lubha itong mahalaga upang maiwasan ang paglayo sa pagtalakay sa isang paksang napili. Ang mga potensyal na opinion ang bibigyang konsiderasyon at pagkakaisahan ang mga hakbangin para marating ang mapagkakasunduang layunin. pahayagan at iba pang aklat na naisulat ng mga awtor. Balangkas maituturing na pinakakalansay ng isang sulatin. Maari ring mabuo rito ang paksa Pala-Palagay i. Nais gumamit ng mga impormasyon sa nowtkard at umiwas sa panggagaya o pangongopya ii. Pabayaang malayang dumaloy ang isipan nang walang anumang pagkontrol. Kadalasan. b. Iisa-isahin ng manunulatang sanhi at bunga ng pangyayari habang nag-iisip kung paano bubuuin ang balangkas ng paksang napili iii.k. o Malayang Pagsulat pamamaraan itong kung ano ang basta lumabas na ideya sa isip ay isinusulat. Idagdag ang kapangyarihan ng salita ng awtor upang suportahan ang argument ii. o Pamamaraang Tanong-Sagot Tinatanong ang sarili tungkol sa paksa at tiyak makakaipon ng laksang impormasyon. Mas maikli ito kaysa sa orihinal at naglalaman ng kabuuang kaisipan ng pinagkunang material. d. o Palitang-kuro grupo ang karaniwang gumagawa rito.sa gayon. ayon sa pagkakasunud-sunod. Paglinang ng mga ideya c. Bigyang-diin particular ang isang malinaw o makapangyarihang pahayag o sipi iv. Pinaplano ang mga katanungan at ang mga ito y pinagsunud-sunod at pinagugnay-ugnay. Kinopya nang direkta. Pantulong sa pangunahing Katwiran 3. Muling-pagdidiin sa pangunahing ideya ii. Katawan a. Direktang Sipi eksaktong salita o pahayag ng isang awtor. magazine. Pagsasaayos ng mga Datos 1. e.

binbasa ulit ito upang Makita ang mga mali sa ispeling. Pangungusap na padamdam b. Mga pangngalang pantangi na inunlapian f.) a.) a. Malinaw na pagpapahayag ng mga ideya 2. Mga magkasalungat na salita na inaalis ang pang-ugnay na at d. Ribyu ng later-order na tuon: 1.g. ganap o parsyal b. kuwento. Istraktura ng mga pangungusap 4. Istraktura ng mga talata 4. Organisasyon ng Sulatin 3. sa gramatikaat paggamit ng salita. Pagitan ng pangalan ng kalye at pangalan ng lungsod c. Ginagamit din ito sa mga pinaikli o dinaglat sa salita. Editor Ed. . pati na rin ang daloy ng pagpapahayag. Tuldok (. pelikulat atbp. Paghahanay pahalang ng mga salita g. Pagitan ng pangalan ng bayan at pangalan ng lalawigan d. Pagitan ng antesidente na iyo at ng pangalan j. pagtatala ng iisa-isahing bagay d. Panlaping ika-ikasunod ng tambilang o numero g. Pagitan ng pangalan o panghalip at ng pamuno 5. Mga susing salita sa isang pinarafrasong tala d. Hal. Bantas 3. Ispeling 2. Mga salitang-ugat na nagsisimula sa patinig na inuunlapian ng panlaping nagtatapos sa katinig e. Panipi o kotasyon ( ) a.Ginagamit itong panapos sa mga pangungusap na patanong 3. Tandang Padamdam o Eksklamasyon (!) a. Pagitan ng tuwirang sabi at ibang bahi ng pangungusap i. Matibay na introduksyon at kongklusyon Proofreading o Pagwawastong-Basa . Ribyu ng Higher-order na tuon: 1. Pagsasama sa apelyido ng pagkadalaga at ng napangasawa i. pagsulat ng oras c. Kuwit o Koma (. Pagitan ng petsa ng buwan at taon b. Tutldok o kolon (:) a. Diyalogo b. bating panimula ng liham pangangalakal b. impormasyon at katwirang nakapaloob sa komposisyon i. Mga tambalang salita dahil sa pagkaltas ng isang kataga o salita kaya pinag-iisa na lamang na maaaring manatili ang kahulugan kaya y magkaroon ng ikatlo c. Direktang pagkopya ng isang salita. Pahina ph. Magkakasunod na parirala h. Pamagat ng aklat. Tandang Pananong (?) . 2. pagpapakilala ng tuwirang sipi 6. Fraksyong isinusulat nang pasalita h. pakiusap at pautos ng mga pangangausap b. Bating pangwakas ng liham pangkaibigan at liham pangangalakal f. parirala o pangungusap 9. Mga salitang inuulit. Panaklong o Parentesis ( ) ginagamit na pangkulong sa mgapinamimiliang salita o parirala 8. Wastong Paggamit ng mga Bantas: 1. c. Bating panimula ng liham pangkaibigan e. Istilo ng Dokumentasyon ii. Pagkatapos ng ngalang panawag k. Kudlit o Apostrofi ( ) ginagamit sa pag-aangkop ng kataga sa sinusundang salita 7. Gitling (-) a. Ginagamit bilang panapos sa mga paturol o pasalaysay. Ekspresyong padamdam 4.

awitin. ang kapaliwanagan sa kung ano ang ginawa Asteriko (*) may tinanggal na isa o mhigit pang talata sa isang sinipi. sanaysay. dula. pangalan ng babasahin (dyaryo. maikling kuwento. 14. Paghahati ng salita sa dulo ng linya Tuldukuwit (.10. 11. 13. magasin. at banyagang salita Tabula ng mga Pananda o Pangmarka sa Pagwawastong-Basa .) ginagamit sa dalawang malalayang sugnay na hindi pinangangatnigan o hindi pinagdurugtong ng pang-ugnay Elipsis ( ) pagsisipi kung may tinatanggal na salita. pagkatapos ng isang listahan at pagpapakitang may karagdagang impormasyon nakatalababa o nakfutnowt Salungguhit (__) gamit sa mga pamagat ng aklat. 12. polyeto at mga programang panradyo at pantelevisyon). gayundin.) sa huli ng pangungusap o katapusan ng sipi Braket ([]) binago sa isang tuwirang sipi at dito ito ipinaloloob. tula. novella. i. ( . jornal.

Sapagkat nagbibigay. Unang seksyon ay ang pagkakaiba. Pagbubuod naghahayag muna ng pinakadiwa bago tuntunin ang sadyang tinatalakay 3. Ito ang pinakamukha ng sulatin. 13. Pagsasalitaan Ang panimulang ito ay dinaraan sa usapan o diyalogo. Halimbawa: Balita 2. kahalagahan ng paksa. Pangkalahatang Pamamaraan sa Pagsasaayos ng Katawan ng Sulatin 1. Naglalaman ng titulo o pamagat ng papel. Kailangan sa sulyap palamang ng babasa. Masurpresa itong parang suntok kung tumimo sa kuryusidad ng bumabasa. Matatagpuan na dito ang pangunahing pagtalakay sa paksa. 7. Dito makikita ang kabuuan ng sulatin. Makatawag-pansing Pangungusap Ito y isang mapanggittlang panimula dahil di-karaniwang sinasabi o naririnig sa araw-araw ang pamamariralang. Maikli lamang. Mabibisang Panimula: 1. dalubhasa. Pagsisipi Mga Pamantayang Dapat Sundin sa Pagsusulat a. petsa ng pagsulat o pagpasa. Inilalahad din ang napatunayan o napagalaman batay sa paglalahad at pagsusuri ng mga impormasyong ginamit sa papel o sa pananaliksik. Paglalarawan ang panimulang ito y ginagamit kapag nagtatampok ng tao. .ang pangangatwiran. 14. Karaniwang isinasaad nito ang paksa.isang panimulang nagkukuwento ng maikling istorya para pasiglahin ang babasa o di kaya y gamiting tularang lundayan ang kaugnayan sa paksang tatalakayin. kawilihan at wastong pagbigay-diin sa pahayag. Tuwirang Sinabi 2. Panimula o Introduksyon i. na karaniwan nang binubuo ng iisang salita. Mabisang Pangwakas: 1. Mahalagang Insidente 6. Pagpapahiwatig ng Aksyon 5. Pagsasalaysay ang panimulang ito y anyong malumanay na pagkukuwento. kaugnayan. Panlahat na Pahayag 3. mas matindi ang bisa. iii. ii. Pinal na Papel pagtapos ng masusing pagsusuri ang teknikal na bahagi ng nilalaman. kung magtatagumpay o mabibigo. Konklusyon o Wakas i. Anekdota . deskripsyon. kung maari pa nga y pati buhay.II. pagpapaliwanag.mga malarawan at maaksyong salita ang ginagamit. Pasaklaw na Pahayag sa panimulang ito. 10. III. ang binibigyang diin ay ang pagkakaiba. sa mga kawikaan. maaari na itong ipasa sa guro o sa iba pang susuri nito Bahagi ng Pagsulat a. Nakasaad naman sa bahaging ito ang mahahalagang puntos ng papel. nakakaganyak. d. Paanggulo batay sa personal na masasabi o reaksyon ng bawat tao tungkol sa mga bagay-bagay o isyu tungo sa isang obhektibong paglalagom. Dito hinahatulan. Ang tuntuning sinusunod dito ay mas malaki ang pagkakaiba. Pagtatanong 7. Paespesyal o Pagaagwat paglalahad mula sa pinakamalapit o ang alam na alam na paksa hanggang sa pinakamalayo o ang hindi na masyadong alam na paksa 4. 5. Analohiya Ito ay nagtutulad o nagwawangis. Ang pangalawang seksyon ay ang pagkakatulad. Tuwirang Sinabi panimulang karaniwang nakikitang nakapanipi sapagkat mula ito sa tapat na pagsipi sa tiyak na pahayag ng isang taong bantog. pagsasalaysay. Patiyak o Pasaklaw isinasaaosa naman ito sa paraang sinasabi muna ang mga particular o definidong detalye bago ang pangkalahatang mga pahayag o vise-versa. nakakahatak na ng kuryusidad para tuluyang titigan. Palamang o Pasahol sinisumulan sa mga bagay munang lalong mahalaga ang binabanggit bago ang di-gaanong mahalago o vice-versa. 9. Panlahat na Pahayag isang uri ito ng panimula na nagtataglay ng kahalagahang unibersal na maaaring hanguin sa mga salawikain. 6. Titulo o Pamagat i. Maari rin silang magkapalit. 11. 8.iba pang impormasyon tutukuyin ng guro b. ay matangay nang buong kasabikan. Kailangan ang kaisahan. Paghahambing isinasaayos nang paseksyon. 7. Pagsasalungat Sa panimulang ito.tamang pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari mula pinakamatagal hanggang sa kasalukuyan 2. 12. tunghayan hanggang sa ang malay. dahilan ngpagsulat ng paksa at pambunga na pagtatalakay sa daloy ng papel. ginagamit ditto. 5. Katawan i. ang resulta o kinalabasan muna ang sinasabi bago isa-isahin at pagsunud-sunurin mula sa di-gaanong mahalaga hanggang sa pinakamahalaga na detalye. 6. ii. ang isang katha. Pagsusumbi bihira ang panimulang ito. paglalarawan at paglalahad. Pagtatanong panimulang kalabisan nang ipaliwanag pa 4. awtoridad at maari rin naming karaniwang tao lamang ngunit ang sinabi y naghahayag ng mahahalagang bagay na magagamit na lundayan sa pinapaksa. 3. at maging sa mga pamilyar at pang-arawaraw na makatotohanang kaalaman ng lahat na nagtataglay ng diwa o aral. ii. Pagbubuod 4. Papayal o Pasalimuot sinisimulan ito sa mga bagay na komplikadokasunod ang mga bagay na simple o vice-versa. Pagkakaligiran ito naman ang ginagamit na panimuilakung ang binibigyang-larawan ay pook. iii. Pakronolohikal . panglan ng sumulat. h. ito y kaakit-akit na nakakapukaw. c.

1. lathalain at mga balitang isports ay halimbawa ng jornalistik na pagsulat. gayundin. Kadalasang seyoso. sa gayon. ngunit. Halimbawa: maikling kuwento. pagwawangis. g. naipasusunod niya ang tamang pagsasaayos ng mga bagay-bagay sa proseso ayon sa mga tuntuning dapat gabayin. Gumagamit ng ilustrasyon. Halimbawa: adbertisment at sanaysay. Kung pangngalan ang ginamit sa unang pangungusap o sugnay. Paggamit ng tradisyonal na mga salitao mga pangatnig gaya ng: at. i. kathangisip. talambuhay. dahil sa. Kaisahan: Upang matawag na talata ang pangkat ng mgga pangungusap. kabatiran at mga kaisipan.kung gayon. gayon pa man. Dapat na may lubos na kabatiran sa mga mekanismo sa pagsusulat gaya ng: pagbabaybay. pagbabantas. samantala. malikhaing pagsulat oanumang sulating may [aksang pag-akademik ay nabibilang sa uring ito. Dalawang importanteng gampanin ang kailangan isakatupara: una. samantala. a. kaugnayan at kaanyuan.b. b. suring-basa. f. Anyong Pasalaysay Pagpapahayag na naglalayong maghayag nang sunod-sunod ng isang pangyayari. Kailangang may sapat na kaalaman sa wika. Teknikal panglibrong pang-akademiko . c. Tinutuklas ditto ang kahalagahan ng mga karanasang nagdaan at ang mga pangyayaring nagaganap sa kasalukuyan sa buhay. pagsususuri. disin sana. nakabatay sa sinaliksik na kaalaman. Kailangang malinaw. Kailangan nakaayos sa pagkakahanay ang mga pangyayari o ang diwang ipinahayag upang maging maliwanag ang pagkakaugnay. anupa t. d. Paralelismo o Paggamit ng Magkakatulad na Balangkas Panggramatika 3. at walang ibang pinakabasehang magagawa kundi ang paghahanap na kategorya na napagsama-sama ang mga bagay na maaaring magkakahiwalay at mapagbubuklud-buklod ang mgamagkakaiba. May pagbigay-katuturan. bagaman. Anyong Paglalarawan Pagpapahayag na naglalayong magsaad ng larawan ng kabuuan ng isang bagay. mungkahi. h. Sa mga sumusunod na pangungusap. ii. Akademik formal ang istraktura. Paggamit ng Panghalip i. Anyong Panghihikayat Pagpapahayag na naglalayong mahikayat ang mambabasa na makiayon o tanggapin ang pananaw ng manunulat. tao o pangyayari. at patotoo. pangangatwiran. Mga Anyo ng Pagsulat a. Jornalistik Ang mga salitang hango sa mga pahayagan gaya ng balita. disertasyon. IV. bagaman. paliwanag. j. para Makita at mapakilalang mabuti ang particular na bagay na tinatalakay sa pamamagitan ng mgapruweba t patunay. pagsulat ng tambilang at papapaikli ng mga salita at talata. Pag-uulit ng Salita upang Magbigay-diin at Mag-ugnay-diwa d. Kailangang may pangungusap na pampaksana siyang nagsisilbing giya o patnubay sa pagbuo ng susuportang mga pangungusap. dyornal. Talataan lipon ng mga pangungusap na paunlad na binubuo at nagpapahayag ng isang buong diwa o kaisipan. opinion. Ang pagsulat sa anyong pagsusuri ay hindi lamang isang pag-uulat ng mga naobsrebahan kundi isang kasanayan sa pagmamasid. talinghaga. b. mga tauhan at may tagpuan. c. paggamit ng malaking titik. pook. samakatuwid. sapagkat. Anyong Eksposisyon Pagpapahayag na may tungkuling ipaliwanag ang pangyayari. Ang mga pamanahaunang-papel. Anyong Pangangatwiran o Argumentasyon i. 2. tesis. tagubilin. Anyong Direksyon o Panuto Naipapakita ng manunulat ang kanyang pag-intindi sa mga mambabasa. e. makatwiran at maayos ang pagkakasunod-sunod ng mga kaisipan. kapag. d. kasysa sa bigyan-panlunas. sa kabila noon at marami pang iba. mahahalagang sipi at iba pang pamamaraan upang maging buo o ganap. Anyong Ekspresyon Pagpapahayag ng saloobin para mapagaan ang loob bilang isang positibong pagbuhos ng emosyon. Isang pahayag na mapagtatalunan b. halimbawa. kailangang ito y umikot sa iisang pangkalahatang ideya. c. Ang isang akda ay may panimulang talata. gramatika at retorika. V. Anyong Refleksyon Nilalaman ang sarili ng distansya at inilalagay sa perpektibong malinaw na masukat ang sariling pagkatao. malinawan at maintindihan nang walang pagpapasubali ang pinagmamatuwirang posisyon o pahayag. makakapanunod na talata (Transitory) at may pangwakas na talata. Pamantayan sa Kaugnayan i. Mga Uri ng Pagsulat a. Kaanyuan o Kabuuan: Ang mabuting talata ay naglalaman ng kumpletong kaisipan. kasaysayan. editorial. paggamit ng italika. ngunit. Kailangan maingat ang susulat sapagkat ang anuman kamalian ay nakikita ng bumabasa. Kaugnayan: Kailangang magkakaugnay ang mga pangungusap upang magpatuloy ang daloyng diwa buhat sa simula hanggang sa dulo ng pahayag. Anyong Pagsusuri o Analisis Isang pagtataya sa nilalaman ng akda angpagsusuri.panunuring pampanitikan. pagtuttulad at pag-iiba. i. e. Ang isang talat o magkakasunod na talata ng isang akda ay may kaisahan. c. Maayos na inihahanay ang mga pangungusap upang maging malinaw ang pagkakabuo ng mga ideya. pangyayari o magbigay ng isang biswal na konsepto nga mga bagay-bagay. Ginagawa ito upang hindi ulit-ulitin ang atensyon ng bumabasa ay magbalik sa tinutukoy na panghalip. Ang pagbuo ng ganitong uri ng kritikal na pagsulat ay nakadepende sa kritikal na pagbasa ng isang indibidwal. panghalip ang maaringg gamiting kahilili ng pangalang nabangit. Anyong Klasipikasyon o Pag-uuri-uri Pinararaan ang mga ito sa iba-ibang sistema ng pag-uuri. Layuning bigyang-paliwanag ang paksa. pasulat ng mganaobserbahan. pagmamasid at pangalawa.

ang sangkap ay malungkot. iii. i. kawalang pag-asao pamimighati. pahayagan. Kuwento ng Katatawanan ang magpatawa at bigyang aliw ang mga bumabasa ang tanging layunin ng nasabing kuwento. Balad Himig na awit dahil ito ay inaawit habang may nagsasayaw. diksyunaryo. i. Sa kasalukuyan ito ay na sa mga tulang kasaysayan na may anim hanggang walong pantig. May iba t ibang uri ito: a. panaghoy o iba pang masiglang damdamin. o kaya y likha ng maharaya o mapangaraping guniguni ng makata na batay sa karanasan. Pastoral naglalayong maglarawan ng tunay na buhay sa bukid. kapaligiran. Kuwentong Kababalaghan ang mga di-kapani-paniwalang pangyayari at ang katatakutan ang nilalaman ng kwento. ang tunggalian ay karaniwang nagtatapos sa pagkakasundo ng mga tauhan na siyang nakapagpasiya ng damdamin ng manonood. d. Ang higit na kakailanganin ay maipadam sa mga bumabasa ang damdamin ng isang tao sa harap ng isang pangyayari. v. pag-asa at kalungkutan. iv. Uri ng Sulatin Malikhain. Maikling kwento-isang akdang nagsasalaysay ng mga pangyayari na kadalasan nang may suliraning nilulutas ng pangunahing tauhan. may tagpuan. subalit nag-iiwan ng aral. higit na marami ang mga tauhan. iv. Karaniwang maikli.angtawag sagenreng may kaugnay sa malikhaing pagsusulat.Malawak ang saklaw nito dahil anumang bagay tungkol sa pagbabagong ekonomika. ii. Kwento ng Katutubong Buhay ang binibigyang pagpapahalaga ay ang tungkolsa uri ng pamumuhay. Ang makakuhkuha ng singsing ay pakakasalan siya. Sanaysay. Pabula-ang mga karakter ay mga hayop. f.ang binibigyang halaga rito ay ang pag-iibigan iv. Kuwento ng Pakikipagsapalaran ang matinding interes at kawilihan ay nasa balangkas at walasa mga tauhang nagbibigay kulay sa kuwento. may malinaw na batiran ng likas na pagkatao. Oda nagpapahayag ng papuri.isang akdang naiiba. walang tiyak na binibilang na pantig o tiyak na bilang ng taludtod sa isang saknong. at sa kabuuan. Nobela ng Pangyayari ang mahalagang kinakatawan ay ang pagkakasulat o pagkakagawa ng nasa pangyayari ng nobela ii. Nababasa sa sangdaling panahan lamang. Nobela ng Kasaysayan ang binibigyang halaga ng may-akda ay ang kasaysayan n gating pinagmulan at ang paglalarawan ng mga bayaning may malaking ambag sa pagtatanggol sa bayan. naglalayong gisingin ang isipanng mga bata sa mgapangyayaring makahuhubog ng kanilang ugali. i.ito ay isang akdang tumatalakay sa isang mahalaga aat napapanahong usapin sa lipunan. Kadalasang nahahati sa mga kabanata. prinsipe at prinsesa. Anekdota. Kuwento ng Tauhan ang interes nito ay nakasalalay sa pangunahing tauhan vi. Nagwawakas nang Masaya. Kwento ng Madulang Pangyayari ang mga kapana-panabik na pangyayari na nakapagbabago sa katauhan ng tauhan ang binibigyang linaw sa nasabing kuwento iii. ang korido ay may sukaat na walong pantig at binibigkassa kumpas ng martsa. Ang awit ay may sukat na 12 pantig at inaawit nangmabagal sa saliw ng gitara o bandurya samantala. Talaarawan. Nobela ng Pagbabago ang mga ibig manyaring pagbabago sa lipunan o pamahalaan na kanyang kinabibilangan ang hangad ng may-akda. Nobela ng Tauhan ang kahalagahan ay ang pangunahing tauhan at hangarin ng mga tauhan iii. maikli. h. tesis at disertasyon. c. Awiting Bayan karaniwang paksa ay pag-ibig. kultural at maging personal ay maaaring talakayin. d. Tulang Patnigan karaniwan ng may pantig ang bawat taludturan at tumatakay sa isang paksang pinagtatalunan. b. ngunit aksiya-siya ang katapusa para sa pangunahing tauhan ng dula. d. Tulang Pandulaan Ang tulang ito y karaniwang itinatanghal sa isang dulaan o entablado. Soneto May labing-apat na taludtod hinggil sa damdamin at kaisipan. Maaring ang mga ito y mulasa mga aklat. Maaaring may sukat o tugma o di kaya t Malaya. a. iii. iii. Ito ay may dalwang uri: 1) Tuluyan o komposisyong nagsasalaysay ng watong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari na lagi nang may tauhan. v. iv. Parsa naglalayong magpasiya sa pamamagitan ng mga kawing-kawing na pangyayaring nakatatawa. Saynete paksa ay mga karaniwang pag-uugali ng tao o pook. kasama na ng opera. 2) Patula isang akdang pampanitikan na nagpapahayag ng tiyak na diwa t damdamin na kaugat sapagkatanaw at pagkaunawa ng makata sa mga karanasan niya sa buhay.isang akdang nagsasalaysay tungkol sabuhay na pinagdaanan ng isang kilalang tao. Talambuhay. Melodrama Karaniwang para sa musical.isang kalipunan ng mga salaysay opangyayaring naranasan ng mayakda. Komedya Ang sangkap ay piling-pili at ang pangunahing tauhan ay may layong pukawin ang kawilihan ng manonood.magazine. j. ii.VI. likas at medaling maunawaan. i.isang akdang pasalita na naglalayong talakayin ang isang napapanahong isyu sa lipunan. Parabola-mga hango sa bibliya na tulad ng anekdota ay nagbibigay aral sa mga mambabasa. Dula. on-layn sorses. Elehiya Nagpapahayag ng damdamin o guniguni tungkol sa kamatayan o kaya y tula ng pananangis lalo na sa paggunita ng isang yumao. kaligayahan. . vii. i. may masalimuot na mga pangyayari at may kahabaan ang sakop na panahon. Awit at korido may mga paksang hango sa pangyayaring tungkol sa pagkamaginoo at pakikipagsapalaran at ang mga tauhan ay mga hari t reyna. Kuwento ng Sikolohiya mangilan-ngilan lamang ang sumusulat ng kuwentong ito sa kadahilanang may kahirapan ilarawan ang pag-iisip ng isang tao. Trahedya Tunggaliang nagwawakas sa pagkasawi opagkwasak ng pangunahing tauhan ng dula. ii. Tulang Pandamdamin Nagpapahayag ng damdaming maaaring sarili ng sumulat o ng ibang tao. v. Dalit Awit ng pumupuri sa Diyos o Mahal na Birhen at nagtattaglay ng kaunting pilosopiya sa buhay. hanapbuhay at pananamit ii. Ito ay nilikha noong unang panahon. A. Epiko nagsasalaysay ng mga kabyanihang halos hindi mapaniwalaan pagkat nauukol sa nga kababalaghan.isang uri ng akdang tuluyan na karaniwang kakatwa. sosyal. Tulang pasalaysay nag lalarawan ng makhulugang mga tagpo sa buhay i. pulitika. Karagatan batay sa alamat ng sensing ng isang prinsesa na naihulog niya sa dagat sa hangaring makapang-asawa ang kasintahang mahirap. g. Nobela ng Romansa. Referensyal Ang pagtatala ng mga sangguiniang gagamitin ay nakatutulong nang malaki sa pagpapadali ng gagawing pagsulat. kasukdulan at wastong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari. v. vi. i. c. e. jornal. Ang usapan ng mga gumaganap ay patula. b.isang uri ng akda na nagsisimula sa tula o sa tuluyang pagnugnusap na naglalarawan ng buhay o ugali sa pamamagitan ng mga usapan at kilos ng mga tauhang tumutupad upang itanghal sa dulaan. ito y naghahatid ng aral sa mambabasa. tagpuan atpaksa. |Nobela. Talumpati.

proposal. kalian. Ang katumpukan o pagkatotoo sa paraang pagpapahayag ay higit na kailangan.B. prosidyural. Halimbawa: advertisement. imbestigasyoon. pamimili. rebyu at grap o tsart.teknikal na genre na naglalahad ng proseso sa pagsasagawa ng isang bagay o kilos o Gawain. Nilalayon nitong pumanig ang tao sa mga argument at balakin ng isang tao o grupo. Pinagtitibay ito ng mga nasa pulong. Agenda ng Pulong: pag-uusapan o tatalakayin ang isang sulatin na ginagawa ng mga kapisanan o organisasyon sa buwanang pulong batay sa napagkasunduan ng mga pinuno. ipahahayag ang pagtatama bago pagtibayin. 4. 2. katulad ng bangko. magbabahagi ng natutunan at magbigay ng kasagutan sa katanungan. iii. deskriptiv. Paanyaya sa isang kapulungan o seminr: mahalaga ang mga kumprehensya sapagkat dito nabibigyan ng kaukulang aksyon o solusyon ang hangarin ng isang proyekto. ekspositori at panghihikayat. Duplo humahalili sa karagatan. ang katawan ng liham at Bating Pangwakas. a. Ang mahalagang mga impormasyon. Bahagi ng Liham. Ito ay may lagda ng pangulo. Kaiba naman ang balagtasan sa debate bagamat isa ring pagtatalo ngunit ang mga pangangatwiran ditto ay kailangang may sukat at tugma.isang pagtatagisan ng katuwiran sa anyong pasalita ukol sa isang paksa o usapin pinag-uusapan. Malaki ang papel na ginagampanan ng kalihim sapagkat siya ang kumukuha ng mga tinatalakay habang nagpupulong. Di-kombenyunal na Pamamatnubay isang uri ng patnubay kung saan ang mga reporter ay taal na di sumusunod o lumilihis sa pamatnubay. Kung may pagwawasto. bating panimula o pambungad. sa kadahilanang ang pagdududa ay mananatili sa kanilang isipan. Ekspositori genre naglalayong magbunyag o maglabas ng kinalabasan ng isang pag-aaral. aplikasyon. editorial at argument. Dito isinasaad ang assets. 3. Liham-pangkaibigan pangangamusta. Uri ng Liham a. c. Tamang Ulat ng isang Kompanya (Statement of Condition): ito ay isang sulatin na karaniwang ginagawa ng mga kompanya. pasulato limbag na nakikita araw-araw sa opisina na karaniwang may tiyak na mensahe o nagtatanong.Pagbati. Liham ito ay pagbibigay ng mensahe o impormasyon sa pamamagitan ng pagsulat 1. talakayan sa klase. gastusin o equity. patunguhan ng Sulat. Istilo ng Pagsulat istilong blak. lektyur. kapag nakuha ito. saan at paano.pamuhatan. imbitasyon. text message at pakikipanayam i. ii. Liham. pagbabasa. pasasalamat. Karaniwang nilalaro upang aliwin ang namatayan. paanyaya. Insurrance Company. Halimbawa: ulat ng media. e. pagsunod sa direksyon at panuto. subskripsyon at pagrereklamo b. pag-uulat. 5. Prosidyural. ano. pakikinigg sa paraang pasalit o pasulat. Panghihikayat genre na naglalayong hikayatin ang taong sumuporta o maniwala sa isang bagay o pagkilos. Halimbawa: press release. pagbati. sa mga sawikain at sa mgakasabihan. Halimbawa: E-Mail. maglahad ng nasasaisip. pagmamasid. pakikiramay at paumanhin b. Sulatin na Nangangailangan ng Pagsusuri sa Pormat. Pagsusulat ng Ulat 1. 2. ay isulat kaagad. Teknikal Ito ay genre na may layuning magbigay ng impormasyon sa anyong transaksyunal. Katitikan o Minits ng Pulong: ito ay pabuod na pinaguusapan sa nakaraang mga pulong batay sa agenda. Ulat teknikal na genre na naglalayong magbigay ng impormasyon batay sa isinasagawang pananaliksik o pag-aaral. Nilalaman. kooperatiba. sarbey at artikulo. pananagutan o liabilities. Ito ay babasahin muli bago magsimula ang susunod na pulong. Pananalita at Layunin Memorandum: karaniwang tinatawag na memo o paabot-ulat. Kombensyunal na Pamamatnubay ito ay karaniwang sumasagot sa mga tanong na: sino. paligsahan ng husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. Halimbawa: recipe. Huling araw ng Disyembre ginagawa ang ulat. Ang pangangatwiran ay hango sa Bibliya. Transaksyonal ito ay teknikal na genre na ginagamit sa anumang transaksyon o komunikasyong nangangailangan ng pagtugon o tuwirang sagot. d. Paraan sa Pagbuo ng Pangungusap Pagbibigay-kahulugan Pagbibigay ng detalye o halimbawa Pagbibigay ng pagkakatulad at pagkakaiba Sanhi at bunga Analohiya proseso . paghingi ng payo. i. Proposal (Pagbabalak ng Gawain): ang sulating ito ay makatutulong sa pagsasakatuparan ng balak na proyekto na nais magawa. Debate o Balagtasan . istilong semi-blak at istilong nakabitin o baligtad 3. C. maligoy na pananalita. bakit. Liham Pangangalakal pagpapakilala. ideya o lohika. Iwasan ang pagbibigay ng sariling opinion.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful