Pagsusulat Kahulugan ng Pagsusulat Ito ay walang katapusan, paulit-ulit na proseso sa layuning makalikha at makagawa ng maayos na sulatin Ito

ay para libangin ang sarili at ang kapwa, magturo at magbahagi ng kaalaman at makumbinsi ang ibang tao sa katotohanan ng ibinigay na opinion Kahalagahan ng Pagsulat Nagkakalapit, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga tao sa iba ibang lugar at sa iba t ibang panahon Ang ating kultura ay napananatiling buhay Layunin ng Pagsusulat Pansariling pagpapahayg o ekspresiv o pagsulat ng mga bagay na nakikita, naririnig o nababasa o nagpapahayag ng nararamdaman at nasasalobb ng mga tao o kinapapalooban ng sariling karanasan at pala-palagay ng manunulat o hal. Talaarawan, jornal, personal na liham, mga reaksyon at mapa o diagram Pagpapahayag na impormasyon o transaksyunal o Pagsulat na nais magpaabot ng mensahe, balita, magpaliwanag, magpayo o makiusap o May istilong dapat isaalang-alang upang maihatid ang mensahe sa target niyang mambabasa o Hal. Liham, mermorandum, reviewer, riserts, komentaryo, kritiko, ulat, report, poster o slogan at sanaysay Malikhain pagsususlat o Sa tulong ng imahinasyon nagagawang ilarawan ng manunulat ang lipunang kanyang ginagalawan o May spat na lakas ang mga salita upang ipadama sa mga mambabasa ang gusting ipahatid ng manunulat Mga Kailangan sa Pagbuo ng Sulatin 1. Tapik o Paksa kailangan ng isang sulatin ang sapat na kaalaman o impormasyon sa paksang sulatin. Ang mga kaalaman o impormasyon ay maaaring galing sa mga sangguniang aklat, dyornal at iba pa. 2. Layunin dapat na malinawsa isipan ng manunulat ang dahilan kung bakit siya nagsususlat. Malaki ang magiging epekto nito sa kanyang paraan ng pagsulat. Kaya ang kaibahan sa anyo o porma ng isang sulatin ay nakabatay nang malaki sa layunin. 3. Interaksyon at isang pagbuo sa Kamalayan ng Awdyens dapat isaisip ng isang manunulat na may nagaganap na interaksyon sa pagulat. Kung minsan, ang manunulat ay nag-iinterak sa kanyang sarili, halimbawa, kapag nagsulat siya ng dyornal, pero sa maraming pagkakataon ang interaksyon ay sa ibang tao. Kailangang linangin din ng isang manunulat ang kanyang kasanayang interpersonal. Dapat na alamin niya kung sino ang sinusulatan, ano ang maaaring gusto niyang malaman, ano ang lawak ng kanyang pang-unawa at anong uri ng wika ang angkop na gamitin. 4. Wika ang isang manunulat ay kailangang mayroon ng kaban ng wikang maaaring gamitin ayon sa pangangailangan. Dapat alam niya ang istilo ng wikang angkop na gamitin sa lahat ng pagkakataon. 5. Konbensyon dapat isa-alang-alang ang mga konbensyon sa pagsulat na tinatangkilik sa isang pamayanan. Halimbawa, may sariling pormat ng adbertisment na kaiba sa pagsulat. 6. Mga Kasanayan sa Pag-iisip ang isang manunulat ay dapat magtaglay ng iba t ibang kasanayan sa pag-iisip. Kailangang may taglay siyang kasanayan sa pagtatangi ng mga bagay at pangyayari upang madesisyunan niya kung alin ang mahalaga o hindi; kailangan din niya ang kaalaman sa lokhika upang makapangatwiran siya nang mabisa; kailangang alam din niyang pagalawin ang kanyang imahinasyon at maging malikhain para sa kawiling-wiling paglalahad; kailangang mayroon din siyang kakayahan sa pagbibigay ng sariling pagpapasiya at iba pa. 7. Kasanayan sa Pagbubuo isa sa mga tunguhin ng manunulat ang makabuo nang maayos na talataan na naglalahad nang malinaw na ideya at mga pansuportang detalya. Nagagawa rin ng isang mahusay na manunulat na lohikal na mailalahad ang pagkasunud-sunod ng mga ideya sa pagbuo ng isang magkakaugnay na teksto sa pamamagitan ng paggamitng mga angkop na pang-uugnay. 8. Sariling Sistema ng Pagpapahalaga dapat isaalang-alang ang mga pagpapahalagang pinanananaligan ng isang manunulat at handa siyang panindigan ang mga ito. Binibigyang pansin niya sa pagsulat ang mga sumusunod: a. Ano ang mahalaga sa paksa? b. Ano ang maganda o mahusay na pagsulat? c. Ano ang angkop na paraan ng pakikipagtalastasan sa isang taong may edad kaysa sumusulat? d. Sino ang awdyens o pinaglalaanan ng sulatin? 9. Mahahalagang Sangkap sa Pagsusulat a. Manunulat nagpapadala ng mensahe naencoder kung tawagin b. Teksto nakasatitik na mensahe na pinuprodyus ng manunulat c. Mambabasa nag-iinterpreta at ang umiintindi sa teksto ng decoder naman kung tawagin I. Proseso ng Pagsususlat a. Imbensyon o Pag-asinta paglikha ng iyong paksa i. Brainstorming paglalahad ng mga ideya sa papel upang maibigay ang posibleng maging paksa. ii. Paglilista paglista ng mgaideyang ikaw ay interesadong gawin iii. Klaster pagmamapa ng mga ideya b. Pangangalap ng Impormasyon o Pagtatanong at Pag-uusisa i. Pangangalap ng mga ideya ii. Paghahanap at pagsususri ng mga pananaliksik iii. Pagsasagawa ng interbyu

Muling-pagdidiin sa pangunahing ideya ii. Pangganyak b. Ginagawa ang pagpaparapreys kapag: i. Pinaplano ang mga katanungan at ang mga ito y pinagsunud-sunod at pinagugnay-ugnay. Balangkas maituturing na pinakakalansay ng isang sulatin. maging ang mga di-inaasahang nakabaong ideya ay lumitaw. Masusundan dito ang pagkakasunund-sunod at pagkakaugnay-ugnay ng mga detaly tungkol sa paksa kapag magsususlat. 2. b. Sekondaryang Datos Kinalap ang mga datos mula sa mga manuskrito. Idagdag ang kapangyarihan ng salita ng awtor upang suportahan ang argument ii. e. d. batas.sa gayon. Huwag magwawasto. Parapreys o Hawig pagsasabing muli ng nakuhang ideya mula sa ginamit ng sanggunian gamit ang sariling pangungusap. Pabayaang malayang dumaloy ang isipan nang walang anumang pagkontrol. Kongklusyon a. Malawak nilang titingnan ang paksa sa iba t ibang anggulo at ang kaligiran ng usapin. Nais maglarawan ng pangkalahatang kaalaman mula sa maraming sanggunian tungkol sa paksa nais na determina ang pangunahing ideya ng pinagbatayang teksto Pagsulat ng Burador y Bigyan ng sapat na panahon ang iyong sarili na magawa ang iyong sulatin. mga akdang pamapanitikan. Katawan a. Ang mga potensyal na opinion ang bibigyang konsiderasyon at pagkakaisahan ang mga hakbangin para marating ang mapagkakasunduang layunin. Pagrerebisa muling pagsusuri sa mga ideya .a Incubation Period Pag-oorganisa paglalahad ng mga impormasyon sa isang balangkas i. 1. itoang pinakamahabang bahagi ssa prroseso ng pagsulat a. mula sa sanggunian. dokumento at iba pang orhinal na talaan. salita-sa-salita. Naghahambing ng mga ispesipikong punto de vista b. o Malayang Pagsulat pamamaraan itong kung ano ang basta lumabas na ideya sa isip ay isinusulat. Introduksyon a. Kinopya nang direkta. Nakararamdamng pagkabalisa ang manunulatsa yugtong ito dahilpatuloy siyang naghahanap ng kasagutan sa kaanyang mga tanong at maaaro pang biglang sumulpot ang iba pang tanong iv. y Humanap ng komportableng lugar ng pagsusulatan. y Iwasan ang distraksyon o abala y Magpahinga y Ang mga Paraan sa Pagpapalabas ng Ideya: o Pagtatala paglilista ito ng mga kaisipan sa pamamagitan ng pagdadaglat. Pantulong sa pangunahing Katwiran 3. iv. Nais magbigay ng bakgrawnd at pananaw hinggil sa isang paksa ii. Nais gamitin ang sariling boses sa paglalahad ng impormasyon c. Nais iwasan ang masyadong paggamit ng direktang sipi iii. Mas maikli ito kaysa sa orihinal at naglalaman ng kabuuang kaisipan ng pinagkunang material. Kadalasan. Maari ring mabuo rito ang paksa Pala-Palagay i. o Pamamaraang Tanong-Sagot Tinatanong ang sarili tungkol sa paksa at tiyak makakaipon ng laksang impormasyon. Napapalalim nito ang pag-unawa sa paksa at nakapagbibigay ng mga kawili-wiling kaisipang maisususlat. Habang wala pang tiyak nabalangkas at daloy ng pagtalakay sa paksang susulatin. mga pribado o publikong organisasyon. May dalawang klase ang pagbabalangakas: (1) Pangungusap na Balangkas nakatuon sa mga makadiwang pangungusap na siyang kumakatawan sa mahalagang bahagi ng isang sulatin at (2) talatang balangkas nakapokus sa mgapinag-uugnay-ugnay na mga kaisipan. Pagsasaayos ng mga Datos 1. Gumagawa ng synopsis kapag: i. o Palitang-kuro grupo ang karaniwang gumagawa rito. Dalawang Uri ng Mapagkukunan ng mga Datos: a. Paglalahad ng mga Punto b. f. disertasyon. Nais pabulaanan o hindi sang-ayunan ang argument ng awtor iii. ensayklopidya. Iisa-isahin ng manunulatang sanhi at bunga ng pangyayari habang nag-iisip kung paano bubuuin ang balangkas ng paksang napili iii. naghahain muna ng haka-haka ang manunulat ii.c. Nais gumamit ng mga impormasyon sa nowtkard at umiwas sa panggagaya o pangongopya ii. Huwag munang maging mapaghatol sa isinusulat. ayon sa pagkakasunud-sunod. Paglalahad ng Tesis 2. Pangunahing Datos Nagmumula ang mga impormasyon sa mga indibidwal na tao. Tatlong istratehiya sa paghahalo ng sariling pag-aaral sa pinagkunang material a. pahayagan at iba pang aklat na naisulat ng mga awtor. magazine.k. Sinopsis o Buod pinagsama-sama ang pangunahing ideya ng isa o maraming manunulat gamit ang sariling pangungusap. Bigyang-diin particular ang isang malinaw o makapangyarihang pahayag o sipi iv. tesis. Ginagamit ito ng mananaliksik kapag nais niyang: i. Direktang Sipi eksaktong salita o pahayag ng isang awtor. Paglinang ng mga ideya c. Lubha itong mahalaga upang maiwasan ang paglayo sa pagtalakay sa isang paksang napili. pagguhit. pagsipi.

g. Pagitan ng tuwirang sabi at ibang bahi ng pangungusap i. Kudlit o Apostrofi ( ) ginagamit sa pag-aangkop ng kataga sa sinusundang salita 7. parirala o pangungusap 9. Bantas 3. ganap o parsyal b. Ispeling 2. Ribyu ng later-order na tuon: 1. Diyalogo b. Kuwit o Koma (. Bating panimula ng liham pangkaibigan e. Istraktura ng mga talata 4.) a. Pagkatapos ng ngalang panawag k. Organisasyon ng Sulatin 3. Pahina ph. Tuldok (. pagtatala ng iisa-isahing bagay d. Panlaping ika-ikasunod ng tambilang o numero g.) a. Mga pangngalang pantangi na inunlapian f. Matibay na introduksyon at kongklusyon Proofreading o Pagwawastong-Basa . kuwento. Panaklong o Parentesis ( ) ginagamit na pangkulong sa mgapinamimiliang salita o parirala 8. Ekspresyong padamdam 4. impormasyon at katwirang nakapaloob sa komposisyon i. 2. pagpapakilala ng tuwirang sipi 6. . Pamagat ng aklat. pagsulat ng oras c. Ginagamit bilang panapos sa mga paturol o pasalaysay. pakiusap at pautos ng mga pangangausap b. Pagitan ng pangalan ng bayan at pangalan ng lalawigan d. Bating pangwakas ng liham pangkaibigan at liham pangangalakal f. Gitling (-) a. Panipi o kotasyon ( ) a. Editor Ed. Pagitan ng petsa ng buwan at taon b. c. Pangungusap na padamdam b.binbasa ulit ito upang Makita ang mga mali sa ispeling. Mga salitang inuulit.Ginagamit itong panapos sa mga pangungusap na patanong 3. Hal. pati na rin ang daloy ng pagpapahayag. Tandang Pananong (?) . Malinaw na pagpapahayag ng mga ideya 2. Pagsasama sa apelyido ng pagkadalaga at ng napangasawa i. Wastong Paggamit ng mga Bantas: 1. Ginagamit din ito sa mga pinaikli o dinaglat sa salita. Mga tambalang salita dahil sa pagkaltas ng isang kataga o salita kaya pinag-iisa na lamang na maaaring manatili ang kahulugan kaya y magkaroon ng ikatlo c. Tandang Padamdam o Eksklamasyon (!) a. Pagitan ng pangalan o panghalip at ng pamuno 5. Magkakasunod na parirala h. Direktang pagkopya ng isang salita. Paghahanay pahalang ng mga salita g. sa gramatikaat paggamit ng salita. Pagitan ng pangalan ng kalye at pangalan ng lungsod c. pelikulat atbp. Mga magkasalungat na salita na inaalis ang pang-ugnay na at d. Istraktura ng mga pangungusap 4. Mga salitang-ugat na nagsisimula sa patinig na inuunlapian ng panlaping nagtatapos sa katinig e. bating panimula ng liham pangangalakal b. Ribyu ng Higher-order na tuon: 1. Mga susing salita sa isang pinarafrasong tala d. Tutldok o kolon (:) a. Pagitan ng antesidente na iyo at ng pangalan j. Istilo ng Dokumentasyon ii. Fraksyong isinusulat nang pasalita h.

( . pangalan ng babasahin (dyaryo. sanaysay. gayundin.) sa huli ng pangungusap o katapusan ng sipi Braket ([]) binago sa isang tuwirang sipi at dito ito ipinaloloob. polyeto at mga programang panradyo at pantelevisyon).) ginagamit sa dalawang malalayang sugnay na hindi pinangangatnigan o hindi pinagdurugtong ng pang-ugnay Elipsis ( ) pagsisipi kung may tinatanggal na salita. awitin. 11. 14. magasin. dula. pagkatapos ng isang listahan at pagpapakitang may karagdagang impormasyon nakatalababa o nakfutnowt Salungguhit (__) gamit sa mga pamagat ng aklat. Paghahati ng salita sa dulo ng linya Tuldukuwit (. 13. novella. jornal. at banyagang salita Tabula ng mga Pananda o Pangmarka sa Pagwawastong-Basa .10. 12. i. tula. maikling kuwento. ang kapaliwanagan sa kung ano ang ginawa Asteriko (*) may tinanggal na isa o mhigit pang talata sa isang sinipi.

Pagkakaligiran ito naman ang ginagamit na panimuilakung ang binibigyang-larawan ay pook. nakakaganyak. Pagtatanong 7. Maari rin silang magkapalit.isang panimulang nagkukuwento ng maikling istorya para pasiglahin ang babasa o di kaya y gamiting tularang lundayan ang kaugnayan sa paksang tatalakayin. h. nakakahatak na ng kuryusidad para tuluyang titigan. 3. Ito ang pinakamukha ng sulatin. Pasaklaw na Pahayag sa panimulang ito. awtoridad at maari rin naming karaniwang tao lamang ngunit ang sinabi y naghahayag ng mahahalagang bagay na magagamit na lundayan sa pinapaksa. Inilalahad din ang napatunayan o napagalaman batay sa paglalahad at pagsusuri ng mga impormasyong ginamit sa papel o sa pananaliksik. Paglalarawan ang panimulang ito y ginagamit kapag nagtatampok ng tao. Mabibisang Panimula: 1.II. 7. ang isang katha. 11. petsa ng pagsulat o pagpasa. ii. pagpapaliwanag. Mabisang Pangwakas: 1. Pagbubuod 4. Pagsasalungat Sa panimulang ito. Tuwirang Sinabi 2.tamang pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari mula pinakamatagal hanggang sa kasalukuyan 2. 7. Masurpresa itong parang suntok kung tumimo sa kuryusidad ng bumabasa. Pagsusumbi bihira ang panimulang ito. Panlahat na Pahayag 3. na karaniwan nang binubuo ng iisang salita.mga malarawan at maaksyong salita ang ginagamit. Matatagpuan na dito ang pangunahing pagtalakay sa paksa. Karaniwang isinasaad nito ang paksa.iba pang impormasyon tutukuyin ng guro b. 5. Dito makikita ang kabuuan ng sulatin.ang pangangatwiran. Pagsasalaysay ang panimulang ito y anyong malumanay na pagkukuwento. Pagtatanong panimulang kalabisan nang ipaliwanag pa 4. Dito hinahatulan. Unang seksyon ay ang pagkakaiba. 9. kahalagahan ng paksa. Makatawag-pansing Pangungusap Ito y isang mapanggittlang panimula dahil di-karaniwang sinasabi o naririnig sa araw-araw ang pamamariralang. ang resulta o kinalabasan muna ang sinasabi bago isa-isahin at pagsunud-sunurin mula sa di-gaanong mahalaga hanggang sa pinakamahalaga na detalye. Naglalaman ng titulo o pamagat ng papel. III. iii. Maikli lamang. Pinal na Papel pagtapos ng masusing pagsusuri ang teknikal na bahagi ng nilalaman. mas matindi ang bisa. ginagamit ditto. Pagsasalitaan Ang panimulang ito ay dinaraan sa usapan o diyalogo. ito y kaakit-akit na nakakapukaw. Analohiya Ito ay nagtutulad o nagwawangis. 6. Pangkalahatang Pamamaraan sa Pagsasaayos ng Katawan ng Sulatin 1. Mahalagang Insidente 6. Paanggulo batay sa personal na masasabi o reaksyon ng bawat tao tungkol sa mga bagay-bagay o isyu tungo sa isang obhektibong paglalagom. Sapagkat nagbibigay. kung maari pa nga y pati buhay. kawilihan at wastong pagbigay-diin sa pahayag. kaugnayan. Tuwirang Sinabi panimulang karaniwang nakikitang nakapanipi sapagkat mula ito sa tapat na pagsipi sa tiyak na pahayag ng isang taong bantog. pagsasalaysay. deskripsyon. Palamang o Pasahol sinisumulan sa mga bagay munang lalong mahalaga ang binabanggit bago ang di-gaanong mahalago o vice-versa. Panimula o Introduksyon i. maaari na itong ipasa sa guro o sa iba pang susuri nito Bahagi ng Pagsulat a. 10. 13. ii. 14. c. Katawan i. Papayal o Pasalimuot sinisimulan ito sa mga bagay na komplikadokasunod ang mga bagay na simple o vice-versa. 5. Pagbubuod naghahayag muna ng pinakadiwa bago tuntunin ang sadyang tinatalakay 3. 8. dalubhasa. tunghayan hanggang sa ang malay. Paghahambing isinasaayos nang paseksyon. Pakronolohikal . paglalarawan at paglalahad. Anekdota . d. Patiyak o Pasaklaw isinasaaosa naman ito sa paraang sinasabi muna ang mga particular o definidong detalye bago ang pangkalahatang mga pahayag o vise-versa. Ang tuntuning sinusunod dito ay mas malaki ang pagkakaiba. Panlahat na Pahayag isang uri ito ng panimula na nagtataglay ng kahalagahang unibersal na maaaring hanguin sa mga salawikain. Ang pangalawang seksyon ay ang pagkakatulad. Halimbawa: Balita 2. . ii. sa mga kawikaan. ay matangay nang buong kasabikan. Kailangan sa sulyap palamang ng babasa. Paespesyal o Pagaagwat paglalahad mula sa pinakamalapit o ang alam na alam na paksa hanggang sa pinakamalayo o ang hindi na masyadong alam na paksa 4. ang binibigyang diin ay ang pagkakaiba. panglan ng sumulat. Nakasaad naman sa bahaging ito ang mahahalagang puntos ng papel. at maging sa mga pamilyar at pang-arawaraw na makatotohanang kaalaman ng lahat na nagtataglay ng diwa o aral. Titulo o Pamagat i. 6. 12. Pagsisipi Mga Pamantayang Dapat Sundin sa Pagsusulat a. kung magtatagumpay o mabibigo. iii. dahilan ngpagsulat ng paksa at pambunga na pagtatalakay sa daloy ng papel. Pagpapahiwatig ng Aksyon 5. Kailangan ang kaisahan. Konklusyon o Wakas i.

nakabatay sa sinaliksik na kaalaman. Mga Uri ng Pagsulat a. pagsulat ng tambilang at papapaikli ng mga salita at talata. disin sana. gayon pa man. para Makita at mapakilalang mabuti ang particular na bagay na tinatalakay sa pamamagitan ng mgapruweba t patunay. Sa mga sumusunod na pangungusap. Anyong Pangangatwiran o Argumentasyon i. 1. Anyong Ekspresyon Pagpapahayag ng saloobin para mapagaan ang loob bilang isang positibong pagbuhos ng emosyon. Kailangang malinaw. c. kasaysayan.panunuring pampanitikan. tao o pangyayari. Ginagawa ito upang hindi ulit-ulitin ang atensyon ng bumabasa ay magbalik sa tinutukoy na panghalip. pagtuttulad at pag-iiba. Layuning bigyang-paliwanag ang paksa. pagmamasid at pangalawa. g. mahahalagang sipi at iba pang pamamaraan upang maging buo o ganap. paggamit ng malaking titik. Kaanyuan o Kabuuan: Ang mabuting talata ay naglalaman ng kumpletong kaisipan. Teknikal panglibrong pang-akademiko . Jornalistik Ang mga salitang hango sa mga pahayagan gaya ng balita. sapagkat. Kailangan nakaayos sa pagkakahanay ang mga pangyayari o ang diwang ipinahayag upang maging maliwanag ang pagkakaugnay. makakapanunod na talata (Transitory) at may pangwakas na talata. Talataan lipon ng mga pangungusap na paunlad na binubuo at nagpapahayag ng isang buong diwa o kaisipan. bagaman. Halimbawa: adbertisment at sanaysay. Kailangang may sapat na kaalaman sa wika. i. kathangisip. Anyong Pasalaysay Pagpapahayag na naglalayong maghayag nang sunod-sunod ng isang pangyayari. b. anupa t. gramatika at retorika. pasulat ng mganaobserbahan. tagubilin. pagbabantas. suring-basa. sa gayon. 2. dahil sa. talinghaga. pangyayari o magbigay ng isang biswal na konsepto nga mga bagay-bagay. d. Anyong Direksyon o Panuto Naipapakita ng manunulat ang kanyang pag-intindi sa mga mambabasa. Dapat na may lubos na kabatiran sa mga mekanismo sa pagsusulat gaya ng: pagbabaybay. Anyong Paglalarawan Pagpapahayag na naglalayong magsaad ng larawan ng kabuuan ng isang bagay. Halimbawa: maikling kuwento. Pamantayan sa Kaugnayan i. Anyong Eksposisyon Pagpapahayag na may tungkuling ipaliwanag ang pangyayari. bagaman. c. naipasusunod niya ang tamang pagsasaayos ng mga bagay-bagay sa proseso ayon sa mga tuntuning dapat gabayin. malikhaing pagsulat oanumang sulating may [aksang pag-akademik ay nabibilang sa uring ito. Mga Anyo ng Pagsulat a. lathalain at mga balitang isports ay halimbawa ng jornalistik na pagsulat. Isang pahayag na mapagtatalunan b. Anyong Klasipikasyon o Pag-uuri-uri Pinararaan ang mga ito sa iba-ibang sistema ng pag-uuri. tesis. h. at patotoo. Paggamit ng Panghalip i. Paggamit ng tradisyonal na mga salitao mga pangatnig gaya ng: at. paggamit ng italika.b. samantala. Ang pagbuo ng ganitong uri ng kritikal na pagsulat ay nakadepende sa kritikal na pagbasa ng isang indibidwal. Paralelismo o Paggamit ng Magkakatulad na Balangkas Panggramatika 3. e. talambuhay. e. i. mungkahi. Akademik formal ang istraktura. pagsususuri. opinion. d. editorial. c. samantala. Anyong Refleksyon Nilalaman ang sarili ng distansya at inilalagay sa perpektibong malinaw na masukat ang sariling pagkatao. samakatuwid. Tinutuklas ditto ang kahalagahan ng mga karanasang nagdaan at ang mga pangyayaring nagaganap sa kasalukuyan sa buhay. pangangatwiran. ngunit. a. kasysa sa bigyan-panlunas. Ang mga pamanahaunang-papel. b. Ang pagsulat sa anyong pagsusuri ay hindi lamang isang pag-uulat ng mga naobsrebahan kundi isang kasanayan sa pagmamasid. Anyong Pagsusuri o Analisis Isang pagtataya sa nilalaman ng akda angpagsusuri. Anyong Panghihikayat Pagpapahayag na naglalayong mahikayat ang mambabasa na makiayon o tanggapin ang pananaw ng manunulat. Kailangan maingat ang susulat sapagkat ang anuman kamalian ay nakikita ng bumabasa. c. halimbawa. kailangang ito y umikot sa iisang pangkalahatang ideya. malinawan at maintindihan nang walang pagpapasubali ang pinagmamatuwirang posisyon o pahayag. May pagbigay-katuturan. f. Kadalasang seyoso. ii. pook. dyornal. Kailangang may pangungusap na pampaksana siyang nagsisilbing giya o patnubay sa pagbuo ng susuportang mga pangungusap. gayundin. sa kabila noon at marami pang iba. paliwanag.kung gayon. Kung pangngalan ang ginamit sa unang pangungusap o sugnay. ngunit. Kaisahan: Upang matawag na talata ang pangkat ng mgga pangungusap. panghalip ang maaringg gamiting kahilili ng pangalang nabangit. Dalawang importanteng gampanin ang kailangan isakatupara: una. Kaugnayan: Kailangang magkakaugnay ang mga pangungusap upang magpatuloy ang daloyng diwa buhat sa simula hanggang sa dulo ng pahayag. IV. Maayos na inihahanay ang mga pangungusap upang maging malinaw ang pagkakabuo ng mga ideya. Ang isang talat o magkakasunod na talata ng isang akda ay may kaisahan. V. Ang isang akda ay may panimulang talata. makatwiran at maayos ang pagkakasunod-sunod ng mga kaisipan. disertasyon. at walang ibang pinakabasehang magagawa kundi ang paghahanap na kategorya na napagsama-sama ang mga bagay na maaaring magkakahiwalay at mapagbubuklud-buklod ang mgamagkakaiba. mga tauhan at may tagpuan. Pag-uulit ng Salita upang Magbigay-diin at Mag-ugnay-diwa d. j. pagwawangis. kapag. kabatiran at mga kaisipan. kaugnayan at kaanyuan. Gumagamit ng ilustrasyon.

isang akdang nagsasalaysay tungkol sabuhay na pinagdaanan ng isang kilalang tao. d. panaghoy o iba pang masiglang damdamin. Maikling kwento-isang akdang nagsasalaysay ng mga pangyayari na kadalasan nang may suliraning nilulutas ng pangunahing tauhan. iii. Tulang Pandamdamin Nagpapahayag ng damdaming maaaring sarili ng sumulat o ng ibang tao. i. a. Nobela ng Pangyayari ang mahalagang kinakatawan ay ang pagkakasulat o pagkakagawa ng nasa pangyayari ng nobela ii. Nababasa sa sangdaling panahan lamang. Tulang Patnigan karaniwan ng may pantig ang bawat taludturan at tumatakay sa isang paksang pinagtatalunan. Ito ay nilikha noong unang panahon.isang uri ng akda na nagsisimula sa tula o sa tuluyang pagnugnusap na naglalarawan ng buhay o ugali sa pamamagitan ng mga usapan at kilos ng mga tauhang tumutupad upang itanghal sa dulaan. ngunit aksiya-siya ang katapusa para sa pangunahing tauhan ng dula. Kuwentong Kababalaghan ang mga di-kapani-paniwalang pangyayari at ang katatakutan ang nilalaman ng kwento. Anekdota. Uri ng Sulatin Malikhain. Maaaring may sukat o tugma o di kaya t Malaya. iii. Referensyal Ang pagtatala ng mga sangguiniang gagamitin ay nakatutulong nang malaki sa pagpapadali ng gagawing pagsulat. iv. Nobela ng Romansa. Parsa naglalayong magpasiya sa pamamagitan ng mga kawing-kawing na pangyayaring nakatatawa. Nagwawakas nang Masaya. 2) Patula isang akdang pampanitikan na nagpapahayag ng tiyak na diwa t damdamin na kaugat sapagkatanaw at pagkaunawa ng makata sa mga karanasan niya sa buhay. c. i. Awiting Bayan karaniwang paksa ay pag-ibig. Elehiya Nagpapahayag ng damdamin o guniguni tungkol sa kamatayan o kaya y tula ng pananangis lalo na sa paggunita ng isang yumao. May iba t ibang uri ito: a. naglalayong gisingin ang isipanng mga bata sa mgapangyayaring makahuhubog ng kanilang ugali. i. Melodrama Karaniwang para sa musical. kawalang pag-asao pamimighati. v. kasama na ng opera. Komedya Ang sangkap ay piling-pili at ang pangunahing tauhan ay may layong pukawin ang kawilihan ng manonood. ii. sosyal. ii. may tagpuan. iv. walang tiyak na binibilang na pantig o tiyak na bilang ng taludtod sa isang saknong. b. . iii. Kadalasang nahahati sa mga kabanata. e. Nobela ng Tauhan ang kahalagahan ay ang pangunahing tauhan at hangarin ng mga tauhan iii. Kuwento ng Tauhan ang interes nito ay nakasalalay sa pangunahing tauhan vi. subalit nag-iiwan ng aral. maikli. Parabola-mga hango sa bibliya na tulad ng anekdota ay nagbibigay aral sa mga mambabasa. Tulang Pandulaan Ang tulang ito y karaniwang itinatanghal sa isang dulaan o entablado. jornal. diksyunaryo. may malinaw na batiran ng likas na pagkatao. Ito ay may dalwang uri: 1) Tuluyan o komposisyong nagsasalaysay ng watong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari na lagi nang may tauhan. on-layn sorses. Maaring ang mga ito y mulasa mga aklat.ang binibigyang halaga rito ay ang pag-iibigan iv. Talaarawan. likas at medaling maunawaan. i. Talumpati. kultural at maging personal ay maaaring talakayin. iv. ang tunggalian ay karaniwang nagtatapos sa pagkakasundo ng mga tauhan na siyang nakapagpasiya ng damdamin ng manonood. v. ang sangkap ay malungkot. g. Ang makakuhkuha ng singsing ay pakakasalan siya. Trahedya Tunggaliang nagwawakas sa pagkasawi opagkwasak ng pangunahing tauhan ng dula. Pabula-ang mga karakter ay mga hayop. may masalimuot na mga pangyayari at may kahabaan ang sakop na panahon. Kwento ng Katutubong Buhay ang binibigyang pagpapahalaga ay ang tungkolsa uri ng pamumuhay.isang uri ng akdang tuluyan na karaniwang kakatwa.isang akdang pasalita na naglalayong talakayin ang isang napapanahong isyu sa lipunan. d. Nobela ng Pagbabago ang mga ibig manyaring pagbabago sa lipunan o pamahalaan na kanyang kinabibilangan ang hangad ng may-akda. Oda nagpapahayag ng papuri. Karagatan batay sa alamat ng sensing ng isang prinsesa na naihulog niya sa dagat sa hangaring makapang-asawa ang kasintahang mahirap. prinsipe at prinsesa. hanapbuhay at pananamit ii. Saynete paksa ay mga karaniwang pag-uugali ng tao o pook. Pastoral naglalayong maglarawan ng tunay na buhay sa bukid. Awit at korido may mga paksang hango sa pangyayaring tungkol sa pagkamaginoo at pakikipagsapalaran at ang mga tauhan ay mga hari t reyna. kasukdulan at wastong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari. Kuwento ng Pakikipagsapalaran ang matinding interes at kawilihan ay nasa balangkas at walasa mga tauhang nagbibigay kulay sa kuwento. c. Karaniwang maikli.ito ay isang akdang tumatalakay sa isang mahalaga aat napapanahong usapin sa lipunan. b. Epiko nagsasalaysay ng mga kabyanihang halos hindi mapaniwalaan pagkat nauukol sa nga kababalaghan. higit na marami ang mga tauhan. Dalit Awit ng pumupuri sa Diyos o Mahal na Birhen at nagtattaglay ng kaunting pilosopiya sa buhay. Kuwento ng Sikolohiya mangilan-ngilan lamang ang sumusulat ng kuwentong ito sa kadahilanang may kahirapan ilarawan ang pag-iisip ng isang tao. |Nobela. Soneto May labing-apat na taludtod hinggil sa damdamin at kaisipan. Nobela ng Kasaysayan ang binibigyang halaga ng may-akda ay ang kasaysayan n gating pinagmulan at ang paglalarawan ng mga bayaning may malaking ambag sa pagtatanggol sa bayan.magazine.Malawak ang saklaw nito dahil anumang bagay tungkol sa pagbabagong ekonomika. tagpuan atpaksa. v. A. kapaligiran. ii. Balad Himig na awit dahil ito ay inaawit habang may nagsasayaw. Kwento ng Madulang Pangyayari ang mga kapana-panabik na pangyayari na nakapagbabago sa katauhan ng tauhan ang binibigyang linaw sa nasabing kuwento iii. Sanaysay. i. f. v. vii. Ang usapan ng mga gumaganap ay patula. Tulang pasalaysay nag lalarawan ng makhulugang mga tagpo sa buhay i. Kuwento ng Katatawanan ang magpatawa at bigyang aliw ang mga bumabasa ang tanging layunin ng nasabing kuwento. pulitika. i. Sa kasalukuyan ito ay na sa mga tulang kasaysayan na may anim hanggang walong pantig. o kaya y likha ng maharaya o mapangaraping guniguni ng makata na batay sa karanasan. pag-asa at kalungkutan. vi. j.VI. tesis at disertasyon. ang korido ay may sukaat na walong pantig at binibigkassa kumpas ng martsa.angtawag sagenreng may kaugnay sa malikhaing pagsusulat. at sa kabuuan.isang akdang naiiba. Ang awit ay may sukat na 12 pantig at inaawit nangmabagal sa saliw ng gitara o bandurya samantala. h.isang kalipunan ng mga salaysay opangyayaring naranasan ng mayakda. Ang higit na kakailanganin ay maipadam sa mga bumabasa ang damdamin ng isang tao sa harap ng isang pangyayari. d. pahayagan. Dula. ito y naghahatid ng aral sa mambabasa. kaligayahan. Talambuhay.

Bahagi ng Liham. proposal. Nilalaman. sa kadahilanang ang pagdududa ay mananatili sa kanilang isipan. pakikinigg sa paraang pasalit o pasulat. Halimbawa: press release. 5. Duplo humahalili sa karagatan. Halimbawa: advertisement. subskripsyon at pagrereklamo b. Paraan sa Pagbuo ng Pangungusap Pagbibigay-kahulugan Pagbibigay ng detalye o halimbawa Pagbibigay ng pagkakatulad at pagkakaiba Sanhi at bunga Analohiya proseso . pakikiramay at paumanhin b. 2. Paanyaya sa isang kapulungan o seminr: mahalaga ang mga kumprehensya sapagkat dito nabibigyan ng kaukulang aksyon o solusyon ang hangarin ng isang proyekto. C. Pinagtitibay ito ng mga nasa pulong. ang katawan ng liham at Bating Pangwakas.B. Istilo ng Pagsulat istilong blak. kooperatiba. katulad ng bangko. Nilalayon nitong pumanig ang tao sa mga argument at balakin ng isang tao o grupo. Liham Pangangalakal pagpapakilala. maglahad ng nasasaisip. Ang pangangatwiran ay hango sa Bibliya. sarbey at artikulo. istilong semi-blak at istilong nakabitin o baligtad 3. magbabahagi ng natutunan at magbigay ng kasagutan sa katanungan. pamimili. Ito ay may lagda ng pangulo. bating panimula o pambungad. Liham. text message at pakikipanayam i. imbestigasyoon. patunguhan ng Sulat. 3. Di-kombenyunal na Pamamatnubay isang uri ng patnubay kung saan ang mga reporter ay taal na di sumusunod o lumilihis sa pamatnubay. Ang katumpukan o pagkatotoo sa paraang pagpapahayag ay higit na kailangan. Prosidyural. sa mga sawikain at sa mgakasabihan. Halimbawa: recipe. imbitasyon. Transaksyonal ito ay teknikal na genre na ginagamit sa anumang transaksyon o komunikasyong nangangailangan ng pagtugon o tuwirang sagot. deskriptiv. Liham ito ay pagbibigay ng mensahe o impormasyon sa pamamagitan ng pagsulat 1. aplikasyon. Karaniwang nilalaro upang aliwin ang namatayan. Huling araw ng Disyembre ginagawa ang ulat. paanyaya.isang pagtatagisan ng katuwiran sa anyong pasalita ukol sa isang paksa o usapin pinag-uusapan. Malaki ang papel na ginagampanan ng kalihim sapagkat siya ang kumukuha ng mga tinatalakay habang nagpupulong. saan at paano. Uri ng Liham a. c. d. Iwasan ang pagbibigay ng sariling opinion. talakayan sa klase. Debate o Balagtasan . Teknikal Ito ay genre na may layuning magbigay ng impormasyon sa anyong transaksyunal. 2. paligsahan ng husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. paghingi ng payo. Kaiba naman ang balagtasan sa debate bagamat isa ring pagtatalo ngunit ang mga pangangatwiran ditto ay kailangang may sukat at tugma. ano. pananagutan o liabilities. ay isulat kaagad. Kombensyunal na Pamamatnubay ito ay karaniwang sumasagot sa mga tanong na: sino. Agenda ng Pulong: pag-uusapan o tatalakayin ang isang sulatin na ginagawa ng mga kapisanan o organisasyon sa buwanang pulong batay sa napagkasunduan ng mga pinuno. e. Pagsusulat ng Ulat 1. ekspositori at panghihikayat. pasasalamat. gastusin o equity.teknikal na genre na naglalahad ng proseso sa pagsasagawa ng isang bagay o kilos o Gawain. iii. Kung may pagwawasto. lektyur.pamuhatan. Ito ay babasahin muli bago magsimula ang susunod na pulong. pagbabasa. Insurrance Company. bakit. pagsunod sa direksyon at panuto. Liham-pangkaibigan pangangamusta. Ulat teknikal na genre na naglalayong magbigay ng impormasyon batay sa isinasagawang pananaliksik o pag-aaral. 4. Sulatin na Nangangailangan ng Pagsusuri sa Pormat. ipahahayag ang pagtatama bago pagtibayin. maligoy na pananalita. rebyu at grap o tsart. Panghihikayat genre na naglalayong hikayatin ang taong sumuporta o maniwala sa isang bagay o pagkilos. kapag nakuha ito. pagbati. a. pag-uulat.Pagbati. i. Ang mahalagang mga impormasyon. pagmamasid. Halimbawa: ulat ng media. Dito isinasaad ang assets. ii. editorial at argument. Katitikan o Minits ng Pulong: ito ay pabuod na pinaguusapan sa nakaraang mga pulong batay sa agenda. kalian. ideya o lohika. Tamang Ulat ng isang Kompanya (Statement of Condition): ito ay isang sulatin na karaniwang ginagawa ng mga kompanya. pasulato limbag na nakikita araw-araw sa opisina na karaniwang may tiyak na mensahe o nagtatanong. Pananalita at Layunin Memorandum: karaniwang tinatawag na memo o paabot-ulat. Ekspositori genre naglalayong magbunyag o maglabas ng kinalabasan ng isang pag-aaral. prosidyural. Proposal (Pagbabalak ng Gawain): ang sulating ito ay makatutulong sa pagsasakatuparan ng balak na proyekto na nais magawa. Halimbawa: E-Mail.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful