ANG ALPABETO AT ORTOGRAPIYANG FILIPINO: PAHAPYAW NA KASAYSAYAN Ang salita nati’y huwad din sa iba Na may alpabeto at sariling

letra Na kaya nawala’y dinatnan ng sigwa Ang lundag sa lawa noong dakong una. “Sa Aking mga Kababata” Dr. Jose P. Rizal Calamba, 1869 Ang mga pananaliksik ay nangagkakaisa na an gating mga ninuno’y may sarili nang kalinangan at sibilisasyon bago pa man dumating ang Kastila. Bukod sa pagkakaroon na ng sistema ng pamamahal at kalakalan, sila ay maalam nang sumulat at bumasa. Samakatwid, mayroon na silang sistema sa pagsulat gamit ang kanilang alpabeto na tinawag nilang Alibata. Ito ay binubuo ng labimpitong titik: tatlong patinig at labing-apat na katinig. Sa iba’t ibang lugar, ang mga simbulo ng Alibata ay may maynor na pagkakaiba, ngunit ang pinakamalawak na gamitin ay ang sumusunod:

Kapag ang isang katinig ay may tuldok sa ibabaw, binibigkas iyon nang may kasamang tunog na / e / o / I /; halimbawa ay ang kasamang patinig ng katinig ay / o / o /

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

u /; halimbawa o / bu /.

= / be / o / o / u /; halimbawa:

= / bo /

Ang direksyon ng pagsulat ay isa pa ring suliranin sapagkat walang iskolar ang makapaglahad ng di-mapagalinlanganng katunayan o katibayan na makapagpapatotoo hingil dito. Gayon man, ipinapalagay na malamang na tama ang teorya ni Padre Pedro chirino na ang mga sinaunang Pilipino ay sumusulat nang pabertikal mula taas paibaba at pahorisontal mula kaliwa pakanan. Sumusulat sila sa mga kahoy at kawayan sa malalaking dahon sa lupa at mga bato gamit ang kanilang balaraw o anumang matutulis na bagay bilang panulat at dagta ng mga puno at halaman bilang tinta. Mangilan-ngilan lamang sa mga ito ang umiiral pa sa kasalukuyan at matatagpuan sa mga museo sa ilang lugar. Bunga ito ng mapanirang gawain ng mga unang misyonerong Kastila na dumating sa ating kapuluan dahil ipinalagay nilang ang mga iyon ay gawa ng demonyo. Ang ibang piraso ng literaturang pre-kolonyal ay naipasa sa ibang henerasyon sa pamamagitan ng pasalitang paraan na lamang. Sa pagdating mga kastila, napalitan ang lumang alibata ng alpabetong Romano. Itinuturing ngang isa sa pinakamahalagang impluwensiya sa atin ng mga Kastila ang romanisasyon ng ating alpabeto. Tinuruan ng mga Kastila ang mga Pilipino sa paggamit ng alpabetong Romano. Ang mga titik ay tinawag nang pa-Kastila, alalaong baga’y nakilala sa tawag na Abecedario. Ganito ang tawag sa mga titik sa Abecedario. A B C CH D E /a/ /be/ /se/ /che/ /de/ /e/ K L LL M N Ñ /ke/ /ele/ /elye/ /eme/ /ene/ /enye/ S T U V W X /ese/ /te/ /u/ /ve/ /double u/ /ekis/

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

F G H I J

/efe/ /he/ /ache/ /i/ /hota/

O P Q R RR

/o/ /pe/ /ku/ /ere/ /erre/

Y Z

/ye/ /seta/

Noong panahong iyon, naging palasak ang mga akda sa wikang Tagalog na nakasulat sa palabaybayan ng Kastila tulad ng kasunod na halimbawa. Cahinahinayang cung ito I maputi Cucupas ang bañgo, cukai mananacsi At yaong may ibig na mañgagcandili Cusang babayaan sa apagcaruhagi. - Mula sa Sa May Mañga anac, Na Dalaga ni Modesto Santiago Ngunit hindi lahat ng Pilipino ay yumakap na lamang nang ganap sa bagong sistema ng pagsulat. May mangilangngilan matatalino bagama’t gumagamit ng Abecedario ay nagpasyang magsalamin ng tatak-Pilipino sa pagsulat. Isa sa kanila ay an gating pambansang bayaning si Dr. Jose Rizal. Sa kabila ng edukasyong Europeo at kaalaman sa iba’t ibang wika ni Rizal, mainahal niya ng kanyang sariling wika. Malinaw itong mababakas sa tula niyang Sa Aking mga Kababata na sinulat niya sa murang gulang pa lamang. Una si Rizal sa kampanya ng Pilipinisasyon ng ortagrapiya. Halimbawa, ang mga Tagalog na titik na k at w, aniya, ay dapat gamitin sa halip na mga Kastilang c t o. Halimbawa, ang kinastilang Tagalog na salita tulad ng aalacot ay dapat umanong baybayin ng salakot. Gayon din ang salitang arao na dapat isulat ay araw.

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

ibinigay niya ang kredit ng adapsyon ng bagong ortograpiya kay Dr. Trinidad H. Muli niya itong ginamit sa pagsulat ng kanyang unang novelang Noli me Tangere sa Berlin noong 1887. sinulat ni Rizal. Ako ay isa lamang sa mga masigasig niyong propagandista (Zaide & Zaide. Santos ang bagong alpabeto na nakilala sa tawag na Abakada dahil sa tawag sa unang apat na titik niyon. nang kapag inugat ang kasaysayan ng ortagrapiyang ito na siya nang ginagamit ang mga mulat na Tagalista. inilhad ni Rizal ang mga tuntunin ng bagong ortagrapiyang Tagalog at nang may pagpapakumbaba at katapatan. may-akda ng El Sanskrito sa wikang Tagalog na nalathala sa Paris noong 1884.Noon pa mang 1886. 1 April M. binalangkas ni Lope K. 1890 ang artikulo niyang Sobre La Nueva Ortagrafia dela Lengua Tagala (Hinggil sa Bagong Ortagrapiya ng Wikang Tagalog). ginamit ni Rizal ang tsina-Pilipinong ortagrapiya sa pagsasalin sa Tagalog ng William Tell bi Schiller at Fairy Tales ni Anderson. Sa artikulong iyon. habang siya ay nasa Leipzig.D in Filipino Linguistics . Habang siya’y naglalakbay sa Brussels. Ang abakada ay binubuo ng dalawang titik: labinlimang katinig at limang patinig. Ang inobasyong ito ay bunga ng mga pag-aaral sa Tagalismo ni Dr. ay maibigay kay Ceasar ang kay Ceasar. Pardo de Tavera. nalathala sa La Solidaridad noong Abril 15. Para sa record. Bagon-Faeldan Ph. Pardo de Tavera. 169-170). Bunga ng pagpapahintulot ng pagpapalimbag ng diksyunaryo at aklat sa gramatika ng Wikang Pambansa at ng pagpapasimula ng pagtuturo ng Wikang Pambansa sa mga paaralan noong 1940. na kumakatawansa isang makahulugang tunog bawat isa.

V. Ñ.A B K D E G H I L M /a/ /ba/ /ka/ /da/ /e/ /ga/ /ha/ /i/ /la/ /ma/ N NG O P R S T U W Y /na/ /nga/ /o/ /pa/ /ra/ /sa/ /ta/ /u/ /wa/ /ya/ Noong 1971. Una sa mga ito ay ang sumusunod: A B C CH D E F G /ey/ /bi/ /si/ /si eych/ /di/ /i/ /ef/ /ji/ J K L LL M N Ñ O /jey/ /key/ /el/ /dobol el/ /em/ /en/ /enye/ /o/ R RR S T U V W X /ar/ /dobol ar/ /es/ /ti/ /yu/ /vi/ /dobolyu/ /eks/ 1 April M. Bagon-Faeldan Ph. Ang ilan sa mga naging problema ng mungkahing alpabetong ito ay ang magiging katawagan ng bawat titik at ang magiging kaayusan o order ng mga ito sa alpabeto. J. nadama ang di-kasapatan ng dating Abakada sa malawakang panghihiram ng mga salita at sa pagbabaybay ng mga pantanging ngalan. Nagkaroon din ng ilang public hearings ang Lupon sa Pambansang Wika ng Kumbensyong Konstitusyunal. F. at Z na gagamitin sa pagbabaybay ng mga salitang hiram at mga pantanging ngalan.D in Filipino Linguistics . X. nilikha ng Surian ng Wikang Pambansa ang Lupong Sanggunian na siyang nagsagawa ng mga pag-aaral. Q. CH. Bunga nito. May ilang mga mungkahi ang ikinonsider kaugnay nito. inilahad ng Lupong Sanggunian ang kanilang pasyang dagdagan ang mga sumusunod: C. Makalipas ang tatlong buwan. LL. RR.

Hindi malinaw kung paano tatawagin ang mga letra at kung paano ito pagsusunud-sunurin. Ang mga 1 April M.D in Filipino Linguistics Hindi pa mang ganap na nalilinaw ang mga tanong sa kaugnay ng mungkahi ng Lupong Sanggunian.H I /eych/ /ay/ P Q /pi/ /kyu/ Y Z /way/ /zi/ Narito naman ang isa pang mungkahi: A B K D E G H I L M /a/ /ba/ /ka/ /da/ /e/ /ga/ /ha/ /i/ /la/ /ma/ N NG O P R S T U W Y /na/ /nga/ /o/ /pa/ /ra/ /sa/ /ta/ /u/ /wa/ /ya/ C CH J LL Ñ Q RR V X Y Z /si/ /e-che/ /jey/ /elye/ /enye/ /kyu/ /erre/ /vi/ /eks/ /way/ /zi/ 1. 2. gayundin ang may kilay na ñ ay isang paraang di-matipid. ipinalabas ang Kagawaran ng Edukasyon at Kultura noong Hulyo 30. Bagon-Faeldan Ph. Ang pagsasama ng digrapong CH. Ilan sa kanilang mga argument ay ang mga sumusunod: . 1976 ang Memorandum Pangkagawaran Blg. at NG. inilathala ng Sanggunian ng surian ng Wikang Pambansa ang tuntunin sa palabaybayang Pilipino noong Abril 1. LL. 194 upang pagtibayin ang nasabing tuntunin ng palabaybayan nito. RR. Kaugnay nito. 1976.

Nagkaroon lamang ng malawakang pagtanggap sa mga pagbabago sa alpabeto noong mga huling buwan ng 1987 nang ipalabas ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas ang Kautusang Pangkagawaran Blg. ang ating alpabeto ay nagkaroon na ng dalawampu’t walong titik na tinatawag nang pa-ingles maliban sa Ñ at may pagkakasunud-sunod na ganito. Hindi rin maayos gamitin sa enumerasyon o sa pagbabalangkas ang alpabetong may digrapo.D in Filipino Linguistics . Simula noon. 1973. maisusulat na rin niya ang digrapong CH. Kung pagtuturo ng pagbabaybay ang pag-uusapan. Bagon-Faeldan Ph. LL. 3. A B /ey/ /bi/ K L /key/ /el/ S T /es/ /ti/ 1 April M. ang mga mungkahing pagbabago ay hindi tinanggap ng taong-bayan. ay tumanggi sa pagsasama ng mga digrapong CH. RR at NG.wika sa daigdig na may titik Romano ay unti-unting nagbabawas ng kanilang mga digrapo upang makapagtipid at upang maging praktikal na rin. kapag naisulat na isang mag-aaral ang C at H nang hiwalay. RR. at NG at iminungkahing dalawampu’t pitong letra na lamang gamitin. 81 noong Agosto6. Ang pagdaragdag ng mga digrapo. sa isang liham sa Direktor ng SWP noong Enero 11. Gayundin ang letrang LL. 1987 na may pamagat na Ang Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng wikang Filipino. Mismong Malakanyang. 4. Ito ang dahilan kung bakit ang dating Abakada pa rin ang ginamit ng taongbayan at ng midya at itinuro sa mga paaralan maging hanggang unang pitong buwan ng 1987. Ang letrang Ñ naman ay may kilay lamang na N. kung gayon ay isang hakbang na paurong. Bunga ng mga pagtutol at pag-aalalang ang mga ganitong pagbabago ay magbubunga lamang ng kalituhan lalo na sa mga batang nagsisimula pa lamang matutong sumulat at bumasa sa mga paaralang primary.

D in Filipino Linguistics . at 1 April M. bote= /bi o ti i/ at hindi /ba o ta e/. Bagon-Faeldan Ph. Pinanatili naman ang digrapong NG dahil ito ay tatak na ng ating katutubong alpabeto. Dalawang mahalagang linggwistikong prinsipyo ang isinaalang-alang sa pagbabalangkas ng mga tuntunin sa ispeling noong 2001. Walang pagbabago sa komposisyon at tawag ng mga letra sa rebisyong ito. Mapapansing ang mga titik ng Bagong Alpabeto ay mula sa dalawampung titik sa dating Abakada na dinagdagan lamang ng walong bagoong titik na gagamitin sa pagbabaybay ng mga pangngalang pantangi.Q. J. kintin= /key ay en ti ay en/ at hindi /ka I na ta I na/. Hindi na lamang isinama ang mga digrapong CH. Mapapansin ding ang walong dagdag na letra ay mula naman sa labing-isang iminungkahing idagdag noong 1971. Noong 2001. UP = /yu pi/ at hindi /u pa/. lumikha ng isang teknikal na panel ang Komisyon ng Wikang Filipino na siyag lumikha ng 2001 Revisyon sa alpabetong Filipino at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino. Pinalawak lamang ito ng gamit ay ang F. salitang hiram.C D E F G H I J /si/ /di/ /i/ /ef/ /ji/ /eych/ /ay/ /jey/ M N Ñ NG O P Q R /em/ /en/ /enye/ /enji/ /o/ /pi/ /kyu/ /ar/ U V W X Y Z /yu/ /vi/ /dobol yu/ /eks/ /way/ /zi/ Samakatwid. ay may ponemik istatus na hindi kagaya ng C. V at Z dahil ang mga ito diumano. LL at RR para sa ekonomiya o pagtitipid. Q at X na mga redundant na titik. salitang pangagham. Ito ay ang simplisidad at ekonomiya.U = /em el kyu yu/ at hindi /ma la kyu u/. Ñ.L. M. ang pasalitang pagbabaybay ng mga sumusunod na salita ay ganito: ibon = /ay bi o en/ at hindi iba o na/.

Sa mahigit na pitong libong pulo mayroon mayroon tayo. 1983:4). nagmungkahing ang tuntunin sa ispeling ng 1987 na muna ang gamitin. Dahit dito. Kasaysayan ng Pag-unlad ng Wikang Pambansa sa Pilipinas Ang ating bansa ay isa sa mga bansang may pinakamaraming dayalekto. Mayroon ding sumunod nang hindi ganap na nauunawaan ang mga prinsipyo at tuntunin. hindi umiral ang istandardisadong sistema ng ispeling na isa sanang layunin ng nasabing tuntunin. Maganda rin ang mga naging ng layunin ng proyektong ito – ang makapagbigay-gabay sa panghihiram ng mga salita at pagsasalin ng pasalitang wika tungo sa nakasulat na anyo upang maapag-ambag sa istandardisasyon at leksikal na elaborasyon ng pambansang wika. hindi sana tumagal nang mahigit tatlong daan at tatlumpu ang ating pagkakaalipin kung noon pa mang unang taon ng pananakop ay may isa nang malawak na wikang nauunawaan at ginagamit ng nakararaming Pilipino (Bisa et al. Bawat rehiyon ay may sarisariling mga wikain. Ngunit ang tuntuning ito sa ispeling noong 2001 ay nagbunga ng pagkakahati-hati ng mga iskolar sa wika. higit sa apat na raang iba’t ibang dayalekto o wikain na ginagamit. May mga sumunod sa tuntunin at mayroong hindi. mismong ang KWF na ang nagsuspinde sa nasabing tuntunin at samantalang hindi pa nakakabalangkas ng bago.b) pleksibilidad. Kung tutuusin. naging napakahirap ang pakikipag-ugnayan natin sa isa’t isa. Bagon-Faeldan Ph.. 1 April M. Nagbunga ang ganitong sitwasyon ng paglitaw ng iba’t ibang sistema ng ispeling ng mga institusyong akademiko at publikasyon. Sa madaling sabi. Nagkaroon tuloy tayo ng suliranin sa pagkabuklud-buklod at pagkakaisa.D in Filipino Linguistics . Kaya noong 2006.

kautusan. Ang pag-unlad ng ating wikang pambansa ay nasasalamin sa mga batas. nagtadhana ng tungkol sa wikang pambansa “…ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. 1 April M. 184 na lumilikha ng isang Surian ng Wikang Pambansa at itinatakda ang mga kapangyarihan at tungkulin niyon. proklama sa kautusang ito: mahahalagang batas. Pag-aaral ng mga pangunahing wika na ginagamit ng may kalahating milyong Pilipino man lamang. sa layuning makapagpaunlad at makapagpatibay ng isang wikang panlahat na batay sa isang wikang umiiral. Quezon sa kanyang mensahe sa Asemblea Nasyonal ang paglikha ng isang surian ng Wikang Pambansa na gagawa ng isang pag-aaral ng mga wikang katutubo sa Pilipinas. 1936 (Nobyembre 13) – Pinagtibay ng Batasang Pambansa ang Batas Komonwelt Blg.D in Filipino Linguistics . Ang mga naging tungkullin at Gawain ng Surian ng Wikang pambansa ay ang sumusunod: 1.” (Seksyon 3.Ang mga ito ang mga pangunahing dahilan kung bakit pinagsumikapan ng magigiting nating ninuno na magkaroon tayo ng isang wikang pambansa at kung bakit ito nilinang at patuloy na nililinang hanggang sa kasalukuyan. Pag-aralan natin ang ilan sa kautusan. Paggawa ng paghahambing at pag-aaral ng talasalitaan ng mga pangunahing dayalekto. 2. Artikulo XIV) 1936 (Oktubre 27 ) – Iminungkahi ng Pangulong Manuel L. Bagon-Faeldan Ph. proklama at kautusan na ipinalabas ng iba’t ibang tanggapan ng pampamahalaan na may malaking kaugnayan sa ating wikang pambansa. 1935 Sa Saligang Batas ng Pilipinas.

Veyra (Visayan Samar). Pagpili ng mga katotobong wika na siyang magiging batayan ng wikang pambansa na dapat umaayon 1937 (Enero 12) Hinirang ang mga kagawad na Pambansa alinsunod sa Komonwelt Blg. Komonwelt Blg. Bagon-Faeldan Ph. Kalihim at Punong Tagapagpaganap Santiago A. hinirang ni Pangulong Quezon ang mga sumusunod na kagawad: Lope K. Sila’y pinalitan kaya’t nagkaroon ng ma pagbabago sa kabuuan ng Surian ng Wikang Pambansa. sina Hadji Butu at Filemon Sotto. ni Pangulong Manuel L. Perfecto (Bikol). dalawa ang dinakaganap ng kanilang tungkuli. Quezon bubuo ng Surian ng Wikang tadhana ng Seksyon 1. 184. 333. Dahil dito. Kagawad Filemon Sotto (Visayang Cebu). Tagapangulo Cecilio Lopez (Tagalog).3. Kagawad Felix Salas-Rodriguez (Visayang Hiligaynon). Kagawad Casimiro F. Kagawad Sa mga kagawad na nahirang ng Pangulo.D in Filipino Linguistics . Santos (Tagalog) Jose I. Fonacier (Ilokano). Ang una’y dahil sa pagpanaw at ang huli’y tumanggi dahil sa kanyang kapansanan. 4. Batas sa pagkakasusog ng Batas Ang mga nahirang na kagawad ay ang sumusunod: Jaime C. Pagsuri at pagtiyak sa ponetika at ortograpiyang Pilipino. Kagawad Hadji Butu (Muslim). Zulueta (Pangasinan) Zoilo Hilario (Kapangpangan) Isidro Abad (Visayang Cebu) 1 April M.

Hiligyanon. Leyte.6% sa Kapampangan. sa pamamagitan ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. baybay at kahulugan. Tagalog ang ginawang saligan ng Wikang Pambansa sa dahilang ito’y nahahawig sa maraming wikain sa bansa.2% sa Cebuano. 1937 (Disyembre 30) – Bilang pag-alinsunod sa tadhana ng Batas ng Komonwelt Blg. Pangasinan at Kapampangan) ay may aabot na siyam hanggang sampung libong salitang magkakatulad at magkakahawig sa bigkas.Nang si Lope K. 1937 (Hunyo 18) – Pinagtibay ang Batas Komonwelt Blg. 134 ay ipinahayag ng Pangulong Quezon ang Wikang Pambansa ng Pilipinas na batay sa Tagalog.333. 46. 184. 184. 48. Sa medaling salita’y hindi magiging mahirap ang Tagalog sa mga di-tagalog kahawig ito ng lahat ng wika ng Pilipino sa ganitong ayos: 59. Bagon-Faeldan Ph.3% sa Ilokano at iba pa. Alinsunod pa sa taya. ang mga pangunahing wika natin (Cebuano.D in Filipino Linguistics . Bikol. si Iñigo Ed. ang Tagalog na siyang naging batayan ng wikang 1 April M. kaya’t itinagubilin niyon sa pangulo ng Pilipinas na iyon ay pagtibayin bilang saligan ng wikang pambansa.5 sa Bikol. Ilokano. Santos ay nagbitiw sa kanyang tungkulin. 184. 184.6% sa Hiligaynon. Samar. 31. Regalado ang ipinalit ni Pangulong Quezon upang gumanap biang kagawad ng SWP. Bukod sa pagkakahawig sa maraming wikain sa Pilipinas. na nagsususog sa ilang seksyon ng Batas ng Komonwelt Blg. ang Surian ng Wikang Pambansa ay nagpatibay ng isang resolusyon na roo’y pinahahayag na ang Tagalog ay siyang halos lubos na nakatutugon sa mga hinihingi ng Batas Komonwelt Blg. 1937 (Nobyembre 9) – Bunga ng ginawang pag-aaral at alinsunod sa tadhana ng Batas Komonwelt Blg. 39.

1940 (Abril 1) – Sa pamamagitan ng Kautusan ng Tagapagpaganap Blg. 1.500 sa Ingles. ng mga kinkailangang tuntunin at patakaran sa pagpapaun lad ng kautusang ito. Ayon din sa Surian ng Wikang Pambansa. Kagt ang mga nagsipandayuhan sa ating bansa nang mga unang panahon at ngayon ay maaling nakauunawa’t nakapagsasalita ng Tagalog. 26. 1940 (Abril 12) – Pinalabas ng Kalihim Jorge Bocobo ng Pagtuturong Pambayan ang isang Kautusang Pangkagawaran: ito’y sinundan ng isang sirkular (Blg. Madali nilang nauunawaan ang diwa. Hindi lamang sa mga Pilipino ang nagsasabing madaling matutuhan at maunawaan ang Tagalog. Pinatutunayan ito ng karanasan na kahit hindi pormal na pinag-aralan.500 intsik at 3. at itinakdang mula sa Hunyo 19.000 sa Malay. serye 1940) ng Patnugot ng Edukasyon Celedonio 1 April M. Bagon-Faeldan Ph.000 salitang hiram sa Kastila. Kalakip ang pagpapatibay ng Pangulo ng Pilipinas. mayaman daw ang Tagalog sapagkat sa pamamagitan ng paglalapi at pagtatambal ay dumarami ang mga salita niyon. 1. Napakadali ring pag-aralan ang Tagalog.Pambansa ay nagtataglay ng humigit-kumulang na 5. Inatasan din ang Kalihim ng Pagtuturong Pambayan na maglagda. 263 na binigyan pahintulot ang pagpapalimbag ng isang Diksyunaryo at isang Gramatika ng Wikang Pambansa. 1940 ay pasisimulan ng ituro ang Wikang Pambansa ng Pilipinas sa lahat ng paaralang-bayan at pribado sa buong bansa. Ang bilang ng mga salitang sa mga wikang banyagang nabanggit ay matatagpuan din sa lath halos na talatiniga ng iba pang wikain sa Pilipinas. maraming Pilipino ang natuto agad sa wikang Tagalog. kahulugan at nilalaman ng mga Tagaloag na pangungusap sa pagsubaybay sa takbo at agos ng mga pangungusap.D in Filipino Linguistics .

. 172 na nagbibigay-diin sa pagpapairal ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 1959 (Agosto 13) – Pinalalabas ng Kalihim Jose E. Salas ang Memorandum Sirkular Blg. 186 na nagsusuog sa Proklama Blg. Bagon-Faeldan Ph. Ang pagtuturo ng Wikang Pambansa sinimulan muna sa mataas at paaralang normal. kalakip ang kaukulang teksto sa Ingles. serye ng 1954. ay 1940 (Hunyo 7) – Pinagtibay ang batas ng Komonwelt Blg. ng na at sa 1968 (Agosto 5) –Pinalabas ang Memorandum Sirkular Blg. Romero ng Kagawaran ng Edukasyon ang Kautusang Pangkagawaran Blg. edipisyo tanggapan ng pamahalaan ay papangalanan na Pilipino. 7 na nagsasaad na kalian ma’y tutukuyin ang Wikang Pambansa. ang salitang PILIPINO ay siyang gagamitin. 1967 (Oktubre 24) – Naglagda ang Pangulong Marcos isang Kautusang Tagapagpaganap (Blg 96).D in Filipino Linguistics 1968 (Marso 27) – Pinalabas ng Kalihim Tagapagpaganap Rafael M. Nakapaloob sa panahong saklaw ang pagdiriwang ng kaarawan ni Quezon AAgosto 19). Salas na nananawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa mga seminar sa Pilipino na 1 April M. tanggapan at mga sangay ng pamahalaan ay nararapat na nasusulat sa Pilipino. nagtatadhanang ang lahat ng gusali.96. na sa pamamagitan nito’y inililipat ang panahon ng pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa taun-taon simula sa ika-13 hanggang ika-19 ng Agosto.199 na nilagdaan ng Kalihim Tagapagpaganap Rafael M. at bilang karagdagan ay iniatas din na ang mga letterhead ng mga kagawaran.Salvador. Iniatas din na ang pormularyo ng panunumpa sa tungkulin ng mga pinuno at empleyado ng pamahalaan ay sa Pilipinas gagawin. 12.

idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa lahat ng purok pangwika. kabilang ang mga korporasyong ari o kontrolado ng pamahalaan. 384 na nagtatalaga ng mga may kakayahang tauhan upang mamahala ng lahat ng komunikasyon sa Pilipino sa lahat ng departamento. 1971 (Marso 16) – Nilagdaan ni Pangulong Ferdinand E. 1971. Marcos ang kautusang Tagapagpaganap Blg. 1969 (Agosto 7) – Ang Memorandum Blg. kawanihan. 1970 (Agosto 17) – Pinalabas ni Kalihim Tagapagpaganap Alejandro Melchor ang Memorandum Sirkular Blg. tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan na gamitin ang wikang Pilipino hangga’t maaari sa Linggo ng Wikang Pambansa at pagkaraan nito. sa lahat ng opisyal na komunikasyon at transaksyon ng pamahalaan. 187 ay nilagdaan ng Pangulo na nag-atas sa lahat ng kagawaran. 304 na nagpapanauli sa Surian ng Wikang Pambansa at nililiwanag ang kanyang mga kapangyarihan at tungkulin. tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan.D in Filipino Linguistics . 1971 (Marso 4) – Pinalabas ng Kalihim Tagapagpaganap Alejandro Melchor ang Memorandum Sirkular Blg. 443 na hinihiling sa lhat ng tanggapan ng pamahalaan na magdaos ng palatuntunan sa alaala ng ika-183 anibersaryo ng kapanganakan ni Francisco (Balagtas) Baltazar sa abril 2. 1 April M. Bagon-Faeldan Ph. Maceda na bumabago sa Memorandum Sirkular Blg. 277 ay pinalabas ni Kalihim Tagapagpaganap Ernesto M.199 na nanawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa mga seminar sa Pilipino na idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa lahat ng purok pangwika hanggang sa ang lahat ng pook ay masaklaw ng kilusang pangkapuluan sa pagpapalaganap ng Wikang Pambansa. 1968 (Agosto 6) – Ang kautusang Tagapagpaganap Blg.

2. Nelia Guanco Casambre (Hiligaynon). Kagawad Dr. pilosopiya at pagkatha ng ensayklopidya. Manuel (Pangasinan). SamarLeyte at Tagalog na binubuo ng sumusunod: Direkor Ponciano B. Mauyag M. Kagawad Dr. Juan L. Lino A. Pineda (Tagalog) Tagapangulo Dr. 4. Hilingaynon. Magpanukala ng diksyunaryo. Bagon-Faeldan Ph. Ang Surian ng Wikang Pambansa ay nagkaroon sumusunod na mga kapangyarihan. Arquiza (Cebuano). Ensayklopidya o ano mang kasangkapang linggwistika ayon sa mga pinakabagong leksikograpiya. Kaalinsabay Pambansa. Magpanukala at maghayag ng mga patakarang pangwika ana naaangkop sa progresibong pagpapaunlad ng edukasyunal. Perez (Pampango). Kagawad Dr. Tamano (Tausug. tesauro.Ang mga kagawad ng Surian ay kumakatawan sa sumusunod na mga pangunahing pangkat linggwistika: Bikol. Leocadio (Bikol). Maghayag ng mga kinakailangang panuntunan at mga alituntunin na alinsunod sa mga pamantayang umiiral at tumutugon sa mga pinakabagong kaunlaran sa agham ng linggwistika tungo sa pagpapalawak at pagpapalakas ng Wikang Pambansa. Pangasinan. Kalihim at Pinunong Tagapagpaganap. Kapampangan. Kagawad Pangalawang Direktor Fe Aldave-Yap. Lorenzo G. Kagawad Dr. tungkulin at Gawain: ng 1. sosyal at ekonomikal ng bansa . Kagawad Dr. kultural. Kagawad Dr. Cebuano.P.D in Filipino Linguistics 3. Ilokano. Alejandro Q. Cesar (Samae-Leyte). sa panahon ng gramatika ng Wikang 1 April M. Clodualdo H. mga wika ng mga minoryang cultural). mga wika ng mga minoryang cultural.

000) mamamayan. Magpanukala ng mga patakaran naglalayon ng maramihang produksyon ng mga alkat. at isalin sa bawat dayalektong sinasalita ng mahigit sa limampung libong taong-bayan.488 na humuhiling sa lahat ng tanggapan ng pamahalaan na magdaos ng palatuntunan sa pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa. ang tekstong ang mananaig. ang dapat na mga Wikang Opisyal. 1973. alinsunod sa probisyon ng Saligang Batas (Artikulo XV.5. at sa Kastila at Arabik. Isagawa ang iba pang kaugnay ng Gawain. 1971 (Hulyo 29) – Memorandum Sirkular Blg. 17. Pag-aralan at pagpasyahan ang mga pangunahing isyung may kinalaman sa Wikang Pambansa. ganito ang sinasabi: Ang Saligang Batas na ito ay dapat ipahayag sa Ingles at Pilipino. Agosto 13-19. Bagon-Faeldan Ph. 73) sa Surian Ng Wikang Pambansa na ang Saligang Batas ay isalin sa mga wikang sinasalita ng may limampung libong (50. na nag-uutos na limbagin sa Pilipino at Ingles sa Official Gazette at gayon din sa mga pahayagang may malawak na sirkulasyon bago idaos ang plebisito para sa ratipikasyon ng Saligang Batas noong Enero 5. Seksyon 3 (1) 1973 Saligang Batas. Artikulo XV. pamphlet at katulad ding babasahin sa Wikang Pambansa sa uri at obrang orihinal. 6. Seksyon 3. 1972 (Disyembre) – Nag-atas ang Pangulong Ferdnand E. at 7. 1972 (Disyembre 1) – Nilagdaan ng Pangulong Marcos ang Kautusang Panlahat Blg.D in Filipino Linguistics . Ang Pambansang Asamblea ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pormal na 1 April M. Marcos (Blg. Sakaling may hidwaan.

Aquino ang Proklamasyon Blg. maliban sa mga kursong pagtuturo sa labindalawang (12) yunit. ang lahat ng pangmataas na edukasyong institusyon ay magbubukas ng anim (6) may yunit sa Pilipino sa kanilang mga palatuntunang aralin sa lahat ng kurso. 22 na nag-uutos na isama ang Pilipino sa lahat ng kurikulum na pandalubhasaang antas.adapsyon ng panlahat makikilalang Filipino. 1978 (Hulyo 21) – Nilagdaan ng Ministro ng Edukasyon at Kultura ni Juan L.D in Filipino Linguistics . 1986 (Agosto 12) – Nilagdaan ni Pangulong Corazon C. 19 na kumikilala sa Wikang Pambansa na gumawa ng napakahalagang papel sa himasikang pinasiklab ng Kapangyarihang Bayan na nagbunsod sa bagong pamahalaan. Magsisimula sa unang semester ng taong-aralan 1979-1980. na Wikang Pambansa na 1974 (Hunyo 19) – Nilagdaan ni Kalihim Juan L. Nabanggit din sa kautusang ito na ang Pilipino ay gagamiting wikang panturo sa ilan sa mga pandalubhasaang aralin sa pagpasok ng taong-aralin 1983-184. Bagon-Faeldan Ph. Manuel ang Kautusang Pangministri Blg. 25 na nagtatadhana ng mga panuntunan sa pagpapatupad ng patakarang edukasyong bilinggwal sa mga paaralan na magsisimula sa taong aralan 19741975. Manuel ng Edukasyon at Kultura and Kautusang Pangkagawaran Blg. Ang kautusang ito ay alinsunod sa mga tadhana ng Saligang-Batas ng 1972. 1 April M. Kalakip din sa kautusang ito ang pagkakaroon ng palatuntunan ng pagsasanay ng mga guro upang magkaroon sila ng mabisang kasanayan sa pagtuturo ng Pilipino at sa pandalubhasaang antas sa pamamahala ng Ministri ng Edukasyon at Kultura.

Dpat itaguyod ng kusa at opisyal ang Kastila at Arabik. ipinahayag niya na taun-taon. Samantalang nililinang. araw ng pagsilang ng naging Pangulong Manuel L. dapat magsagawa ng mga hakbangin ang pamahalaan upang ibunsod at puspusang itaguyod ang paggamit ng Filipino bilang midyum ng opisyal na komuniasyon at bilang wika ng pagtuturo sa sistemang pang-edukasyon. Alinsunod sa mga tadhana ng batas at sang-ayon sa nararapat na maaaring ipasya ng Kongreso. Bagon-Faeldan Ph. ito ay dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na wika sa Pilipinas at sa mga iba pang wika. Ingles. Arabik at Kastila. Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Quezon. sa pangunguna ng mga nasa pamahalaan at mga paaralan at gayundin ng mga lider ng iba’t ibang larangan ng buhay. Seksyon 6-9. itinuturing na Ama ng Wikang Pambansang Pilipino na dapat ipagdiwang ng lahat ng mamamayan sa buong bansa. Ukol sa mga layunin ng komunikasyon at pagtuturo. ang panahong Agosto 13 hanggang 19. Ang Konstitusyong ito ay dapat ipahayag sa Filipino at Ingles at dapat isalin sa mga pangunahing wikang pangrehiyon. Seksyon 8. 1 April M. Sa Artikulo XIV. ang mga wikang opisyal ng Pilipinas ay Filipino at hangga’t walang ibang itinatadhana abg batas.D in Filipino Linguistics .Dahil dito. Ang mga wikang pangrehiyon ay pantulong sa mga wikang opisyal sa mga rehiyon at magsisilbing pantulong sa mga wikang panturo noon. nasasaad ang smusunoid: Seksyon 6. 1987 (Pebrero 2) – Pinagtibay ng Bagong Konstitusyon ng Pilipinas. Seksyon 7.

Ano ba ang pormal na deskripsyon ng FILIPINO bilang wikang pambansa? Muli tayong sumangguni sa Resolusyon 96-1 ng Komisyon sa Wikang Filipino. Sa 1 April M. Tungkulin ng patakarang edukasyong bilinggal na pahusayin ang pagkatuto sa pamamagitan ng dalawang wika (Filipino at Ingles) upang matamo ang mataas na uri ng edukasyon na hinihingi ng Konstitusyong 1987. at para sa mga paksa ng talakayan at iskolarling pagpapahayag. Quismbing ng Departamento ng Edukasyon Kultura at Palakasan ang Kautusan Bilang 52 na nag-uutos sa paggamit ng Filipino bilang wikang panturo sa lahat ng antas sa mga paaralan kaalinsabay ng Ingles na nakatakda sa patakarang edukasyong bilinggwal. 1967 Panlabas na Kalihim Lourdes R. Dapat magtatag ang Kongreso ng isang Komisyon ng wikang Pambansa na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t ibang mga rehiyon at mga disiplina na magsasagawa. sa mga wika sa Pilipinas at mag di-katutubong wika at ebolusyon ng iba’t ibang barayti ng wika para sa iba’t ibang saligang sosyal. mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik sa Filipino at iba pang mga wika para sa kanilang pagpapaunlad. paglinang at pagpapayabong ng Filipino bilang linggwistikong sagisag ng pambansang pagkakaisa at pagkakakilanlan at patuloy na intelekwalisasyon ng wikang Filipino. ang Filipino ay dumaraan sa proseso ng paglinang sa pamamagitan ng panghihira. Ganito ang batayang deskripsyon ng FILIPINO: Ang Filipino ay ang katutubong wika na ginagamit sa buong Pilipinas bilang wika ng komunikasyon ng mga etnikong grupo. Bagon-Faeldan Ph.D in Filipino Linguistics . palaganapin ang Filipino bilang wika ng literasi. Katulad ng iba pang wikang buhay.Seksyon 9. pagpapalaganap at pagpapanatili.

335 na nagtatagubilin sa lahat ng departamento.81 na nagtatakda sa bagong alpabeto at patnubay sa pagbabaybay ng wikang Pilipino. ahensya at kaparaanan ng pamahalaan na gumawa ng mga kinakailangang hakbang para sa paggamit ng wikang Filipino sa mga opisyal ba transaksyon. Ang rekomendasyon ng Linangan ng Wika sa Pilipinas (ang dating Surian ng Wikang Pambansa). Kultura at Palakasan ang Kautusang Pangkagawaran Blg. kawanihan. nilagdaan ng Kalihim Lourdes R. 21 na nagtatagubilin na gamiting ang Filipino sa pagbigkas bf panunumpa ng katapatan sa Saligang-Batas at sa bayan natin. Aquino ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. komunikasyon at korespondensya. 335 na nag-uutos na gamitin angFilipino sa lahat ng komunikasyon at transaksyon sa pamahalaan. 59 na nagtatadhana ng siyan (9) nay unit na pangangailangan sa Filipino sa pangkalahatang edukasyon at nagbabago sa deskripsyon at nilalaman ng mga kurso sa Filipino 1 (Sining ng 1 April M. Quisumbing ang Departamento ng Edukasyon. pananatilihing wikang internasyunal para sa Filipino ang Ingles at bilang di-eksklusibong wika ng agham at teknolohiya. tanggapan. 1989 (Setyembre 9) – Pinalabas ng Kalihim Lourdes R. 1996 Pinalabas ng Commission on Higher Education ang CHED Memorandum Blg. Quisumbing ng Edukasyon.Nilagdaan ng Pangulong Corazon C. Kultura at Palakasan ang Kautusang Pangkagawaran Blg. 1988 (Agosto 25_ .D in Filipino Linguistics . 84 na nag-aatas sa lahat ng opisyal ng DECS na isakatuparan ang kautusang Tagapagpaganap Blg. Kultura at Palakasan ang kautusang Pangkagawaran Blg. Bagon-Faeldan Ph. 1990 (Marso 19) – Pinalabas ang Kalihim Isidro Cariño ng Departamento ng Edukasyon.isang banda.

Ipinagbigay-alam ng Komisyon sa Wikang Filipino ang pagsususpinde sa 2001 Revisyon ng Ortografiyang Filipino at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino at samantalang nagsasagawa ng mga pananaliksik. Filipino 2 (Pagbasa at Pagsulat sa Iba’t ibang disiplina) at Filipino 3 (Retorika). 2001 Tungo sa mabilis na istandardisasyon at intelekwalisasyon ng Wikang Filipino. pag-aaral. 1 April M. 1997 (Hulyo) Nilagdaan at ipinalabas ni Pangulong Fidel V.Pakikipagtalastasan). Ramos ang Proklama Blg. Bagon-Faeldan Ph. ipinalabas ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 2001 Revisyon ng Ortografiyang Filipino at Patnubay sa ispeling ng Wikang Filipino. magsisilbing tuntunin ang Paynubay sa Ispeling ng Wikang Filipino ng taong 1987. 2006 Sa okasyon ng pagdiriwang ng Buwan ng Wikang Filipino. 1041 na nagtatakda na ang buwan ng Agosto taun-taon ay magiging Buwan ng Wikang Pilipino at nagtatagubilin sa iba’t ibang sangay/ tanggapan ng pamahalaan at sa mga paaralan na magsasagawa ng mga Gawain kaugnay sa taunang pagdiriwang.D in Filipino Linguistics . konsultasyon at hangga’t walang nababalangkas na mga bagong tuntunin sa pagbabaybay.

de Veyra ang naging unang direktor. 1937.” Noong Enero 13. Ang 1 April M. 1936. Quezon noong Nobyembre 13.ph/?page_id=1141 Itinatag ang Surian ng Wikang Pambansa (SWP) alinsunod sa Batas Komonwelt Blg. hinirang ng Pangulo ang mga kagawad ng SWP. Ang batas ay pag-alinsunod sa Konstitusyon ng 1935 na nagtatadhanang “ang Kongreso ay gagawa ng hakbang upang linangin at palaganapin ang wikang pambansa sa isang wikang katutubo.D in Filipino Linguistics . Ang pangunahing layunin ng Surian ay piliin ang katutubong wika na gagamiting batayan ng pagpapalaganap at pagpapatibay ng wikang pambansa ng Pilipinas. Bagon-Faeldan Ph. Si Jaime C. 184 na nilagdaan ng Pangulo ng Komonwelt.gov. si Manuel L.KASAYSAYAN ng Komisyon sa Wikang Filipino http://kwf.

nang buwagin ang nasabing gusali at nalipat ang noo’y Ministri (ngayo’y Kagawaran) ng Edukasyon. 94 at ang Batas ng Pagbabagong Tatag ng 1947. May atas ang Komisyon na magsagawa. nalipat sa Philippine Columbian. inilipat ang pangangasiwa ng SWP sa Kagawaran ng Pagtuturo.naging unang tahanan ng Surian ay ang isang maliit na silid sa Department of Public Information. Nagbalik ito sa Malacañang noong 1947 bago napunta sa Philippine School at Arts and Trade.D in Filipino Linguistics . Pagkaraan. napunta sa gusali ng UP Alumni sa Padre Faura. 326 ng Kongreso. nagpalipat-lipat ito: napatira sa Silid Blg. 1991 nang likhain sa bisa ng Batas Republika 7104. ang Komisyon sa Wikang Filipino. 1 April M. lumipat ang SWP sa ikatlo at ikaapat na palapag ng Gusaling LDCI sa kanto ng EDSA at East Avenue. 14-g). batay sa nilagdaang Kautusang Tagapagpaganap Blg. ang SWP ay pinalitan ng Linangan ng mga Wika ng Pilipinas na pagkaraan ay binuwag naman nang buuin ang Bagong Konstitusyon ng Pilipinas noong 1987. Maynila. Kultura at Isports sa Palacio del Gobernador. Tumagal ito roon ng 34 na taon. Nagkaroon din ito ng opisina sa isang “Japanese Temple” sa kalye Lipa. Lungsod Quezon. napunta naman ito sa Philippine Normal School (naging College at ngayo’y University) bago napalipat sa “radio room” ng Mataas na Paaralang Mapa noong 1946. nagkaroon ng silid sa Malacañang. Aquino. at noong 1940. Petsa Agosto 14. Noong Enero taong 1987. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas. 117 ng Pangulong Corazon C. Noong 1984. mga plano at mga programa ng iniuugnay sa iba’t ibang tanggapang pampamahalaan at maging pribado man (RA 7104. Ang pagpapabilis ng pagsasakatuparan ng atas ay isinagawa sa pamamagitan ng pagbabalangkas ng mga patakaran. mag-ugnay at magtaguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. Noong 1942. Sek. at ito ay nanahanan sa gusali ng Edukasyon sa Arroceros. Bagon-Faeldan Ph. Nang itadhana ang Kautusang Tagapagpaganap Blg.

Maynila.D in Filipino Linguistics . 1 April M. naniniwala siya na napakalaking bentahe ang pagkakaroon ng Pilipinas ng Mahigit na 170ng wika. lingguwista. Binigyang halaga ng kanyang pamumuno ang malaking papel ng wika sa ikauunlad ng kalagayan ng edukasyon ng bansa. iskolar. Isinulong niya ang panukala na paggamit ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo hanggang ika-6 na baitang. NOLASCO pananaliksik at programang pangwika. ang komisyon sa Wikang Filipino ay nasa ilalim ng Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas at nakabahay sa ikalawang palapag (second floor) ng Gusaling Watson. ahensiya at samahan. Sinikap niyang maisakatuparan ang mga proyekto at programa ng KWF sa pamamagitan ng pakikipagtulungan sa iba’t ibang institusyon. Mga Naging Direktor/Tagapangulo ng SWP.Guro. Bagon-Faeldan Ph. DURAN ang pintuan ng KWF para sa pagbibigay ng grants sa mga makabuluhang pag-aaral. LWP at KWF 2008-Kasalukuyan JOSE LADERAS SANTOS 2006-2008 . San Miguel.Sa kasalukuyan. 1610 J. Naglunsad ng mga pagsasanay ukol sa makabago at siyentipikong kalakaran sa pagsusuri at pag-aaral ng wika. Binuksan niya RICARDO MA.P. Laurel Street.

at iba pa. ang Wikang Pambansa na batay sa Tagalog ay tinawag na Pilipino. Binigyangdiin ang lingguwistika at pinasigla ang makabagong lingguwistikong pag-aaral sa wikang pambansa at iba pang mga katutubong wika sa Pilipinas. Binigyang pagpapahalaga at pansin ang mga rehiyunal na wika sa pamamagitan ng paghanda/pagbuo ng mga diksyunaryong traylingguwal. pasa porte. ang wikang Filipino na ang nucleus ay Pilipino at ang alpabetong Filipino ng 1987. ABAN 1999 1970-1999 . BUENAOBRA ERNESTO B. NITA P.Makata.Tatlong rebolusyong pagbabago ang ibinunsod ng SWP sa kanyang pangunguna: and Edukasyong Bilingguwal noong 1974. CECILIO LOPEZ . Naisagawa ang paggamit ng wikang pambansa sa mga diploma. Nagdaos ng mga pasanayan sa korespondensiya opisyal sa buong bansa. Itinatag ang 12 Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino sa buong kapuluan.P. Noong 1959. PINEDA JOSE VILLA PANGANIBAN 1954-1955 . 1 April M.D in Filipino Linguistics PONCIANO B.1999-2006 . 1955-1970 .Ipinagpatuloy ang pagpapalakas ng 12 Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino (PSWF) sa buong kapuluan.Iskolar at lingguwista. lexicographer at lingguwista. Nailathala ang English-Tagalog Dictionary at sinimulan ang talasalitaan ng walong pangunahing wika sa Pilipinas. Bagon-Faeldan Ph.

lider manggagawa at pulitiko. ping-aralan ang mga wika sa Pilipinas upang piliin ang isa sa mga ito na magiging batayan ng wikang pambansa. mandudula. Pinasimulan ang paghahanda ng mga espesyalistang talasalitaan.D in Filipino Linguistics . Pinasigla ang pagsusulat sa wikang pambansa. Binuong muli ang Lupong Sanggunian ng SWP. Bagon-Faeldan LOPE K.Mandudula. arithmetical.” Sa panahon ng kanyang panunungkulan.Unang direktor at “tagapagtatag ng wikang pambansa. tulad ng legal. Ipinagpatuloy ang diksyunaryong sinimulan ng kanyang sinundan.Manunulat. geometrical terms at iba pa.CIRIO PANGANIBAN 1948-1954 . DE VEYRA Ph. nobelista. Nagdaos ng mga seminar at pasanayan sa paggamit ng wikang pambansa sa UP. abogado. nobelista. 1937-1941 . Inumpisahan niya ang paggawa ng Diksyunaryong Tagalog. mandudula. JULIAN CRUZ BALMACEDA 1941-1946 . Napili ang Tagalog at naghanda ng gramatika at bokabularyo ng nasabing wika na inilathala noong 1940 1 April M. 1947-1948 . makata. Ang mga dokumento at patalastasan ng pamahalaan ay isinalin at ang opisyal na gazette ay inilathala sa wikang pambansa. SANTOS JAIME C.Makata. PNU at iba pang unibersidad. makata.

SEK. . f. – Alinsunod sa atas ng Konstitusyon. MGA TUNGKULIN AT MGA GAWAIN. inihahayag dito na patakaran ng pamahalaan na tiyakin at itaguyod ang ebolusyon. AT PARA SA IBA PANG MGA LAYUNIN Pagtibayin ng Senado at ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas na nagkakatipon sa Kongreso SEKSYON 1 Maikling Pamagat. batay sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at iba pang wika. pagpapaunlad at pagpapayaman pa ng Filipino na wikang pambansa ng Pilipinas. Bagon-Faeldan . Wikang Rehiyonal – tumutukoy sa lingua franca o sa karaniwang sinasalitang wika ngrehiyon. – Ang Batas na ito’y makikilalang “Batas ng Komisyon sa Wikang Filipino. b. Mga Wika ng Pilipinas – tumutukoy sa mga katutubong wika ng Pilipinas.” SEK. e. c. Komisyon – tumutukoy sa Komisyon sa Wikang Filipino. ang pamahalaan ay gagawa ng kinakailangang mga hakbang upang maisakatuparan ang naturang patakaran. ang mga sumusunod na mga termino ay binibigyan ng ganitong mga katuturan: a. Tagapangulo – tumutukoy sa Tagapangulo ng Komisyon.Batas Republika 7104 ISANG BATAS NA LUMILIKHA NG KOMISYON SA WIKANG FILIPINO. Pangunahing wika – tumutukoy sa isang wikang sinasalita at ginagamit ng sangkalimampu (1/50) man lamang Ph. NAGTATAKDA NG MGA KAPANGYARIHAN NITO. NAGLALAAN NG GUGULIN UKOL DITO. kasama ang wikang pambansa at mga wikang rehiyonal at lokal.D in Filipino Linguistics 1 April M. Filipino – tumutukoy sa wikang pambansa ng Pilipinas d.2 Paghahayag ng Patakaran.Gaya ng pagkakagamit ng batas na ito.3 Katuturan ng mga Termino. Tungo rito.

i. SEK. na sinasalita sa ilang tiyak na pook. kailan man at nakaimpluwensya sa mga katutubong wika at kultura sa isang kaantasan. na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t ibang grupong etnolinggwistiko at iba’t ibang disiplina. Wikang Oksilyari – tumutukoy sa isang partikular na wika. Hiligaynon at ang pangunahing wika ng Muslim Mindanao. Sebwano. g. ang Katimugang mga Pamayanang Kultural. Sa Pasubali. Kakatawanin ng mga Komisyoner ang mga pangunahing wika ng Pilipinas. Bagon-Faeldan Ph. at ang iba pang mga wika ng Pilipinas o mga rehiyong linggwistiko ayon sa maaaring ipasya ng Komisyon. 5 Pagkakabuo ng Komisyon. maging opisyal o hindi man. Mga Rehiyong Etnolinggwistiko – tumutukoy sa ilang tiyak na lawak heograpikal na ang isang partikular na grupo ng mga tao ay nagsasalita ng isang wika. Na apat (4) man lamang sa mga Komisyoner na ito ay kakatawan din sa iba’t ibang disiplina. na binibigyangkatuturan sa Seksyon 3 ng Batas na ito: Tagalog. batay sa pinakahuling natipong datos ng Pambansang Opisina ng Sensus.o dalawang porsyento (2%) ng lahat ng Pilipino. na umaalalay o tumutulong sa pambansa at/o opisyal na mga wika sa nakatalagang mga tungkulin nito. j. 4 Paglikha ng Komisyon sa Wikang Filipino. Mga Disiplina – tumutukoy sa iba’t ibang larangan ng karunungan SEK. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas na tuwirang sasailalim ng Tanggapan ng Pangulo. – Nililikha sa pamamagitan nito ang isang Komisyon na makikilalang Komisyon sa Wikang Filipino. na magsasagawa. na ang isa ay magsisilbing Tagapangulo. – ang Komisyon ay bubuuin ng labing-isang (11) komisyoner. ang Kahilagaang mga Pamayanang Kultural. mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad.D in Filipino Linguistics . h. Ilokano. 1 April M. Iba pang mga wika – tumutukoy sa mga wikang dayuhan.

sa pagsangayon ng Komisyon sa Paghirang. 6 Paghirang at Kwalipikasyon ng mga Komisyoner. SEK. SEK. ipagsisilbi lamang ng kahalili ang di natatapusang bahagi ng takdang panahon ng katungkulang nabakante.Ang Tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na fulltime ay magsisilbi sa loob ng takdang panahon na pitong (7) taon. Ang mga komisyoner ay maaaring hiranging muli ng Pangulo para sa maksimum na isang (1) takdang panahon ng panunungkulan sa pagsang-ayon ng Komisyon sa Paghirang. – Kung sakali’t magkaroon ng bakante bago matapos ang takdang panahon ng panunungkulan ng isang Komisyoner.D in Filipino Linguistics . – Ang mga komisyoner ay hihirangin ng Pangulo. nag-aangkin ng malinis na katangiang moral at kinikilala sa kanyang kadalubhasaan sa linggwistika. ang natitirang walo (8) ay magsisilbi nang part-time at dadalo sa regular at espesyal na mga pulong ngKomisyon.Ang Tagapangulo at dalawa (2) sa mga Komisyoner ay magsisilbi nang full-time. Walang sinumang mahihirang na komisyoner matangi kung siya’y likas na isinilang na mamamayang Pilipino. Ang 1 April M. 7 Takda ng Panunungkulan. SEK. sa kultura at sa wika ng rehiyong etnolinggwistiko at sa disiplinang kanyang kinakatawan. Hihirangin ng Pangulo mula sa labing-isang (11) komisyoner ang Tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na full-time. Kung liban (absent) ang Tagapangulo. pipili ang mga komisyoner ng isang pansamantala o akting na Tagapangulo mula sa dalawang (2) komisyoner na full-time. Hihirang ang Pangulo. mula sa nalalabing walong (8) komisyoner. . ng apat (4) na komisyoner na magsisilbi para sa takdang panahong limang (5) taon at apat (4)na magsisilbi para sa takdang panahon na tatlong (3) taon. Bagon-Faeldan Ph. Ang apat (4) na nalalabing komisyoner ay magsisilbi sa loob ng takdang panahon na limang (5) taon at ang apat (4) na iba pang komisyoner. mga tatlumpung (30) taong gulang man lamang. 8 Bakante. mula sa listahan ng mga nominee na isusumite ng iba’t ibang rehiyong linggwistiko sa bansa. sa loob ng takdang panahong tatlong (3) taon.

Itatakda ng 1 April M. na mula rin sa listahan ng mga nominee at sa pagsang-ayon ng Komisyon sa Paghirang.D in Filipino Linguistics . SEK. – Itatakda ng Komisyon ang istrukturang organisasyonal nito: Sa Pasubali. ay magrerekomenda sa Pangulo ng panghalili mula sa listahan ng mga nominee na isinumite ng partikular na rehiyong etnolinggwistiko na apektado ng bakante. kung sakali’t ang Komisyon ay magkulang sa pagsasagawa ng naturang rekomendasyon. sa halagang itatakda ng Komisyon. 11 Istrukturang Organisasyonal. sahod. sa loob ng tatlumpung (30) araw mula sa petsa ng pagkakaroon ng bakante. SEK. ng ibang mga Komisyong Konstitusyonal. – Magkakaroon ng isang Direktor Heneral na hihirangin ng Komisyon para sa takdang panahon ng panunungkulan na pitong (7) taon na maaaring mahirang muli para sa maksimum na isang (1) term. – Ang tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na full-time ay may magkakatulad na ranggo. ayon sa pagkakasunod. SEK.Komisyon. na hindi mababawasan sa loob ng takdang panahon ng kanilang panunungkulan. 10 Tuntunin ng mga Kaparaanan at mga Pulong. na. Ang bawat isa sa mga komisyoner na parttime ay tatanggap ng kanyang kompensasyon sa anyo ng onoraryum para sa bawat pulong na kanyang dadaluhan. sa kompirmasyon ng Komisyon sa Paghirang: Sa Pasubali. – Ang Komisyon ay maglalagda ng sarili nitong mga tuntunin at mga prosidyur at magsesesyon nang minsan man lamang sa isang buwan o sindalas ng pangangailangan ayon sa pasya ng quorum para sa pagganap ng mga gawain nito. 9 Kompensasyon. SEK. mga alawans at iba pang mga gantimpagal katulad ng sa tagapangulo at mga kagawad. 12 Direktor Heneral. mga pribilehiyo. Na ang mga tauhang teknikal ng Komisyon ay hindi saklaw ng mga tuntunin at mga regulasyon ng Tanggapan ng Pasahod at/o mga pangunahing pangangailangan sa eligibility ng Komisyon ng Serbisyo Sibil. Bagon-Faeldan Ph. ang bakante ay lalagyan ng Pangulo ng tauhan.

14 Mga Kapangyarihan. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. – Ang Komisyon. pagpapayaman at sa dakong huliý istandardisasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. mga parirala. mga gawain. maglagda ng mga tuntunin. teksbuk at iba pang materyales sa pagbasa at pagtuturo. e. mga salawikain at iba pang mga wika na sa kasalukuyan ay karaniwang ginagamit o nakasama na sa lingua franca. Bagon-Faeldan Ph. ayon sa mga pertinenteng tadhana ng Konstitusyon. mga regulasyon at mga patnubay upang isakatuparan ang mga patakaran. publikasyon. pagpapayaman. b. sa rekomendasyon ng Direktor Heneral. mga idyom. mga koteysyon. SEK. Ang mga gawain. mga tungkulin at kompensasyon ng mga tauhan nito ay itatakda ng Komisyon. mga plano at mga programa nito. Saklaw nito ang pagtitipon at pagsasaayos ng mga akda para sa posibleng paglalakip nito mula sa multilinggwal na diksyunaryo o ng mga salita. magbalangkas ng mga patakaran. ganyakin at itaguyod. magpanukala ng mga patnubay at mga istandard para sa mga anyuing linggwistiko at mga ekspresyon sa lahat ng opisyal na mga komunikasyon. mga tungkulin at kompensasyon ng Direktor Heneral. d. ay may mga kapangyarihan. mga Gawain at mga Tungkulin ng Komisyon. pagpapaunald. mga gawain at mga tungkuling gaya ng mga sumusunod: a. SEK. ng mga obrang orihinal. mga grant at award. – Magkakaroon ng sekretaryat na pamumunuan ng Direktor Heneral. c. sa pamamagitan ng sistema ng mga insentibo.D in Filipino Linguistics . ang pagsulat at paglalathala sa Filipino at sa iba pang mga wika ng Pilipinas. 13 Ang Sekretaryat. magsagawa o makipagkontrata ukol sa mga pananaliksik at iba pang mga pag-aaral upang isulong ang ebolusyon.Komisyon ang mga kapangyarihan. pati na mga teksbuk at mga materyales na 1 April M. mga plano at mga programa upang matiyak ang higit na pagpapaunlad.

organisahin at reorganisahin ang istruktura ng Komisyon. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. at isumite sa Opisina ng Pangulo at sa Kongreso ang taunang progress report tungkol sa implementasyon ng mga patakaran. byuru. mga teksbuk at mga materyales na reperensya sa iba-ibang disiplina at iba pang mga dayuhang materyales na maaaring ipasyang kinakailangan sa edukasyon at para sa iba pang mga layunin. mga komperensya. ng mga opisyal at mga empleado nito at ng iba pang mga tauhang kakailanganin para sa mabisang pagganap ng mga gawain. mga istandard at mga sistema para sa pagmomonitor at pagrereport ng tungkol sa pagganap nito sa antas nasyonal. mga plano at mga programa. sa ilalim ng mga probisyon ng umiiral na mga batas. bumalangkas at maglagda ng mga patnubay. mga tungkulin at mga pananagutan nito. resolusyon at iba pang mga aktang lehislatibo. magsagawa at masiglang magtaguyod ng pagsasalin sa Filipino at sa iba pang mga wika ng Pilipinas ng mahahalagang akdang historikal at tradisyong kultural ng mga grupong etnolinggwistiko. humirang. sa antas nasyonal. j.D in Filipino Linguistics . i. g. mga seminar at iba pang mga talakayang panggrupo upang alamin at tumulong sa paglutas ng mga suliranin at mga isyung may kaugnayan sa pagpapaunlad. mga batas. opisina.1 April M. Bagon-Faeldan reperensya sa iba-ibang disiplina. rehiyonal at lokal. o magpalit ng designasyon ng umiiral na mga posisyon upang matugunan Ph. at itiwalag sila dahil sa malubhang kadahilanan. mangasiwa. ng mga pagdinig publiko. ahensya o alin mang kasangkapan ng Pamahalaan o ang alin mang pribadong entity. lumikha at magpanatili sa Komisyon ng isang Dibisyon ng Pagsasaling-wika na gaganyak sa pamamagitan ng mga insentibo. mga tungkulin at mga pananagutan nito. lumikha o bumuwag ng mga posisyon. k. mga pahayag na pampatakaran ng pamahalaan at mga dokumentong opisyal. institusyon o organisasyon para sa kooperasyon at tulong sa pagtupad ng mga gawain. h. f. executive issuances. tawagan ang alin mang department. rehiyonal at lokal.

Na ang taning. bawasan ang kanilang mga sahod o magresulta sa kanilang pagkatiwalag sa serbisyo. mamamahala. mga ari-arian at mga apropriyasyon alinsunod sa mga probisyon ng Batas na ito. 15 Pribilehiyo sa Koreo. – Ang mga publikasyon ng Komisyon. gayundin. mga polyeto at lahat ng iba pang katulad na mga bagay na printed ay magtatamasa ng paggamit sa koreo nang libre sa postage. mga bokabularyo. mga rekord. na nalipat sa Komisyon. Na ang umiiral na 1 April M. mga pamplet. ranggo. na magpapatupad. 117 ay inililipat sa pamamagitan nito sa Komisyon. – Ang lahat ng mga tauhan. sa wakas. mga sirkular.ang nagbabagong mga kondisyon o kailanman at dumarating ang pangangailangan. Ang mga tauhang kwalipikado at kinakailangan ng Linangan ay inililipat sa at nilalagom ng Komisyon: Sa Pasubali.ibaba ang kanilang mga ranggo. Na ang naturang mga pagbabago ay hindi makaaapekto sa istatus ng mga nasa pwesto. mga diksyunaryo. mga pondo at mga ari-arian ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas sa ilalim ng Atas Tagapagpaganap Blg. Bibigyang-bisa ng Komisyon ang paglilipat na ditoý itinatadhana sa paraan na sisiguro sa bahagya lamang pagkaabala sa kasalukuyang mga programa ng Linangan. at l. mga publikasyon at iba pang mga akdang intelektwal ng Linangan ay itinuturing. Bagon-Faeldan Ph. hahawak at magwawaksi ng naturang mga asset. SEK.D in Filipino Linguistics . gampanan ang iba pang mga aktibidad na kinakailangan sa epektibong paggamit ng naturan sa unahan na mga kapangyarihan. SEK. lahat ng mga pinuno at mga empleado ng Linangan ay patuloy na gaganap ng kanilang mga gawain at tutuparin ang lahat ng kanilang mga tungkulin at mga pananagutan: Sa Pasubali. mga gramatika. Na sa panahon bago sumapit ang aktwal na asumpsyon ng mga tungkulin ng Komisyon at pagganap nito.mga asset. ekwipment. Ang lahat ng mga saliksik. Sa Pasubali. mga tungkulin at mga pananagutan. sahod at mga pribilehiyo ng naturang mga tauhan ay hindi ibababa o lubhang maaapektuhan : Sa Pasubali pa rin. mga gawain. 16 Paglilipat ng Umiiral na Ahensya. tulad ng mga diksyunaryo.

Linangan ng mga Wika sa Pilipinas ay ituturing na nabuwag na sa pagkaorganisa ng Komisyon.Ang lahat ng mga batas. Sugnay na nagpapawalang-saysay. SEK. – Ang pondong kinakailangan upang maisakatuparan ang mga probisyon ng Batas na ito ay ikakarga sa apropriyasyon sa lumalakad na taong piskal ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas. 18. Kung sakali’t may pag-aalinlangan. Promulgasyon. Sugnay na Nagbubukod. . 21. RAMON V. Bagon-Faeldan Ph. Laang Gugulin. mga atas tagapagpaganap o mga bahagi niyon na di naaayon sa mga probisyon ng Batas na ito ay pinawawalang-saysay o sinususugan gaya ng nararapat 1 April M. mga presidential decree. MITRA Espiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan JOVITO R. – Ang batas na itoý ipinopromulga sa Filipino at sa Ingles at isasalin sa mga wikang rehiyonal ng Pilipinas. 17. Pinagtibay.Magkakabisa ang Batas na ito pagkaraan ng labinlimang (15) araw kasunod ng kompletong pagkakalathala nito sa Official Gazette o sa isang (1) pahayagang may pangkalahatang sirkulasyon. . ang bersyon sa Filipino ang mananaig. SEK. 19.D in Filipino Linguistics SEK. Pagkakabisa. SEK. SALONGA Pangulo ng Senado . – Kung sakali at ang alin mang probisyon ng Batas na ito o ang aplikasyon ng naturang probisyon ay idineklarang hindi balido. Pagkaraan niyon. SEK. 20. ang halagang maaaring kailanganin ay inaawtorisa sa pamamagitan nito na ilaan sa Pangkalahatang Batas ng Apropriyasyon sa taong sumusunod sa pagkapatibay nito upang maging batas. aktwal na asumpsyon ng mga tungkulin at pagganap nito gaya ng nararapat. ang natitirang bahagi ng Batas na ito o ang aplikasyon ng naturang probisyon ay hindi maaapektuhan.

21280 ay ipinasa sa wakas ng Senado at ng Kapulungan ng mga Kinatawan noong Hunyo 6. Samantalang nililinang. 209 at House Bill No. SABIO Sekretaryo Heneral Kapulungan ng mga Kinatawan Pinagtibay: Agosto 14. ACOB Sekretaryo ng Senado Saligang-Batas ng 1987 – Ang Wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino.D in Filipino Linguistics . Saligang-Batas ng 1935 – Ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. CAMILO L.Ang bill na ito na isang konsolidasyon ng Senate Bill No. Saligang-Batas ng 1973 – Ang Batasang Pambansa ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa paglinang at pormal na adopsyon ng isang panlahat na wikang pambansa na tatawaging Filipino 1 April M. Bagon-Faeldan EDWIN P. Hanggang hindi nagtatadhana ng iba ang batas. Ph. ang Ingles at Kastila ay patuloy ng gagamiting mga wikang opisyal. 1991 CORAZON C. AQUINO Pangulo ng Pilipinas Batas Pangwika sa Saligang-Batas Saligang-Batas ng Biyak-na-Bato (1896) – Ang Wikang Tagalog ang magiging opisyal na wika ng Pilipinas. ito’y dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at sa iba pang mga wika. 1991.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful