ANG ALPABETO AT ORTOGRAPIYANG FILIPINO: PAHAPYAW NA KASAYSAYAN Ang salita nati’y huwad din sa iba Na may alpabeto at sariling

letra Na kaya nawala’y dinatnan ng sigwa Ang lundag sa lawa noong dakong una. “Sa Aking mga Kababata” Dr. Jose P. Rizal Calamba, 1869 Ang mga pananaliksik ay nangagkakaisa na an gating mga ninuno’y may sarili nang kalinangan at sibilisasyon bago pa man dumating ang Kastila. Bukod sa pagkakaroon na ng sistema ng pamamahal at kalakalan, sila ay maalam nang sumulat at bumasa. Samakatwid, mayroon na silang sistema sa pagsulat gamit ang kanilang alpabeto na tinawag nilang Alibata. Ito ay binubuo ng labimpitong titik: tatlong patinig at labing-apat na katinig. Sa iba’t ibang lugar, ang mga simbulo ng Alibata ay may maynor na pagkakaiba, ngunit ang pinakamalawak na gamitin ay ang sumusunod:

Kapag ang isang katinig ay may tuldok sa ibabaw, binibigkas iyon nang may kasamang tunog na / e / o / I /; halimbawa ay ang kasamang patinig ng katinig ay / o / o /

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

u /; halimbawa o / bu /.

= / be / o / o / u /; halimbawa:

= / bo /

Ang direksyon ng pagsulat ay isa pa ring suliranin sapagkat walang iskolar ang makapaglahad ng di-mapagalinlanganng katunayan o katibayan na makapagpapatotoo hingil dito. Gayon man, ipinapalagay na malamang na tama ang teorya ni Padre Pedro chirino na ang mga sinaunang Pilipino ay sumusulat nang pabertikal mula taas paibaba at pahorisontal mula kaliwa pakanan. Sumusulat sila sa mga kahoy at kawayan sa malalaking dahon sa lupa at mga bato gamit ang kanilang balaraw o anumang matutulis na bagay bilang panulat at dagta ng mga puno at halaman bilang tinta. Mangilan-ngilan lamang sa mga ito ang umiiral pa sa kasalukuyan at matatagpuan sa mga museo sa ilang lugar. Bunga ito ng mapanirang gawain ng mga unang misyonerong Kastila na dumating sa ating kapuluan dahil ipinalagay nilang ang mga iyon ay gawa ng demonyo. Ang ibang piraso ng literaturang pre-kolonyal ay naipasa sa ibang henerasyon sa pamamagitan ng pasalitang paraan na lamang. Sa pagdating mga kastila, napalitan ang lumang alibata ng alpabetong Romano. Itinuturing ngang isa sa pinakamahalagang impluwensiya sa atin ng mga Kastila ang romanisasyon ng ating alpabeto. Tinuruan ng mga Kastila ang mga Pilipino sa paggamit ng alpabetong Romano. Ang mga titik ay tinawag nang pa-Kastila, alalaong baga’y nakilala sa tawag na Abecedario. Ganito ang tawag sa mga titik sa Abecedario. A B C CH D E /a/ /be/ /se/ /che/ /de/ /e/ K L LL M N Ñ /ke/ /ele/ /elye/ /eme/ /ene/ /enye/ S T U V W X /ese/ /te/ /u/ /ve/ /double u/ /ekis/

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

F G H I J

/efe/ /he/ /ache/ /i/ /hota/

O P Q R RR

/o/ /pe/ /ku/ /ere/ /erre/

Y Z

/ye/ /seta/

Noong panahong iyon, naging palasak ang mga akda sa wikang Tagalog na nakasulat sa palabaybayan ng Kastila tulad ng kasunod na halimbawa. Cahinahinayang cung ito I maputi Cucupas ang bañgo, cukai mananacsi At yaong may ibig na mañgagcandili Cusang babayaan sa apagcaruhagi. - Mula sa Sa May Mañga anac, Na Dalaga ni Modesto Santiago Ngunit hindi lahat ng Pilipino ay yumakap na lamang nang ganap sa bagong sistema ng pagsulat. May mangilangngilan matatalino bagama’t gumagamit ng Abecedario ay nagpasyang magsalamin ng tatak-Pilipino sa pagsulat. Isa sa kanila ay an gating pambansang bayaning si Dr. Jose Rizal. Sa kabila ng edukasyong Europeo at kaalaman sa iba’t ibang wika ni Rizal, mainahal niya ng kanyang sariling wika. Malinaw itong mababakas sa tula niyang Sa Aking mga Kababata na sinulat niya sa murang gulang pa lamang. Una si Rizal sa kampanya ng Pilipinisasyon ng ortagrapiya. Halimbawa, ang mga Tagalog na titik na k at w, aniya, ay dapat gamitin sa halip na mga Kastilang c t o. Halimbawa, ang kinastilang Tagalog na salita tulad ng aalacot ay dapat umanong baybayin ng salakot. Gayon din ang salitang arao na dapat isulat ay araw.

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

Ako ay isa lamang sa mga masigasig niyong propagandista (Zaide & Zaide. Para sa record. nang kapag inugat ang kasaysayan ng ortagrapiyang ito na siya nang ginagamit ang mga mulat na Tagalista.Noon pa mang 1886. binalangkas ni Lope K. Habang siya’y naglalakbay sa Brussels. 1890 ang artikulo niyang Sobre La Nueva Ortagrafia dela Lengua Tagala (Hinggil sa Bagong Ortagrapiya ng Wikang Tagalog). Bunga ng pagpapahintulot ng pagpapalimbag ng diksyunaryo at aklat sa gramatika ng Wikang Pambansa at ng pagpapasimula ng pagtuturo ng Wikang Pambansa sa mga paaralan noong 1940. inilhad ni Rizal ang mga tuntunin ng bagong ortagrapiyang Tagalog at nang may pagpapakumbaba at katapatan. Muli niya itong ginamit sa pagsulat ng kanyang unang novelang Noli me Tangere sa Berlin noong 1887. 169-170). Bagon-Faeldan Ph. may-akda ng El Sanskrito sa wikang Tagalog na nalathala sa Paris noong 1884. Trinidad H. Ang inobasyong ito ay bunga ng mga pag-aaral sa Tagalismo ni Dr. Santos ang bagong alpabeto na nakilala sa tawag na Abakada dahil sa tawag sa unang apat na titik niyon.D in Filipino Linguistics . nalathala sa La Solidaridad noong Abril 15. sinulat ni Rizal. Sa artikulong iyon. ginamit ni Rizal ang tsina-Pilipinong ortagrapiya sa pagsasalin sa Tagalog ng William Tell bi Schiller at Fairy Tales ni Anderson. Pardo de Tavera. ay maibigay kay Ceasar ang kay Ceasar. 1 April M. habang siya ay nasa Leipzig. Ang abakada ay binubuo ng dalawang titik: labinlimang katinig at limang patinig. na kumakatawansa isang makahulugang tunog bawat isa. Pardo de Tavera. ibinigay niya ang kredit ng adapsyon ng bagong ortograpiya kay Dr.

F. CH. LL. RR. Nagkaroon din ng ilang public hearings ang Lupon sa Pambansang Wika ng Kumbensyong Konstitusyunal. Bunga nito. X. Bagon-Faeldan Ph.D in Filipino Linguistics . nilikha ng Surian ng Wikang Pambansa ang Lupong Sanggunian na siyang nagsagawa ng mga pag-aaral. inilahad ng Lupong Sanggunian ang kanilang pasyang dagdagan ang mga sumusunod: C. Makalipas ang tatlong buwan. May ilang mga mungkahi ang ikinonsider kaugnay nito. Ang ilan sa mga naging problema ng mungkahing alpabetong ito ay ang magiging katawagan ng bawat titik at ang magiging kaayusan o order ng mga ito sa alpabeto.A B K D E G H I L M /a/ /ba/ /ka/ /da/ /e/ /ga/ /ha/ /i/ /la/ /ma/ N NG O P R S T U W Y /na/ /nga/ /o/ /pa/ /ra/ /sa/ /ta/ /u/ /wa/ /ya/ Noong 1971. nadama ang di-kasapatan ng dating Abakada sa malawakang panghihiram ng mga salita at sa pagbabaybay ng mga pantanging ngalan. Una sa mga ito ay ang sumusunod: A B C CH D E F G /ey/ /bi/ /si/ /si eych/ /di/ /i/ /ef/ /ji/ J K L LL M N Ñ O /jey/ /key/ /el/ /dobol el/ /em/ /en/ /enye/ /o/ R RR S T U V W X /ar/ /dobol ar/ /es/ /ti/ /yu/ /vi/ /dobolyu/ /eks/ 1 April M. Ñ. at Z na gagamitin sa pagbabaybay ng mga salitang hiram at mga pantanging ngalan. J. Q. V.

2. Hindi malinaw kung paano tatawagin ang mga letra at kung paano ito pagsusunud-sunurin. ipinalabas ang Kagawaran ng Edukasyon at Kultura noong Hulyo 30. LL. 194 upang pagtibayin ang nasabing tuntunin ng palabaybayan nito.H I /eych/ /ay/ P Q /pi/ /kyu/ Y Z /way/ /zi/ Narito naman ang isa pang mungkahi: A B K D E G H I L M /a/ /ba/ /ka/ /da/ /e/ /ga/ /ha/ /i/ /la/ /ma/ N NG O P R S T U W Y /na/ /nga/ /o/ /pa/ /ra/ /sa/ /ta/ /u/ /wa/ /ya/ C CH J LL Ñ Q RR V X Y Z /si/ /e-che/ /jey/ /elye/ /enye/ /kyu/ /erre/ /vi/ /eks/ /way/ /zi/ 1. Ang pagsasama ng digrapong CH. Kaugnay nito. gayundin ang may kilay na ñ ay isang paraang di-matipid. Bagon-Faeldan Ph.D in Filipino Linguistics Hindi pa mang ganap na nalilinaw ang mga tanong sa kaugnay ng mungkahi ng Lupong Sanggunian. Ang mga 1 April M. 1976. at NG. 1976 ang Memorandum Pangkagawaran Blg. Ilan sa kanilang mga argument ay ang mga sumusunod: . RR. inilathala ng Sanggunian ng surian ng Wikang Pambansa ang tuntunin sa palabaybayang Pilipino noong Abril 1.

1987 na may pamagat na Ang Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng wikang Filipino. LL. ang mga mungkahing pagbabago ay hindi tinanggap ng taong-bayan. Gayundin ang letrang LL. 3. Bagon-Faeldan Ph. at NG at iminungkahing dalawampu’t pitong letra na lamang gamitin. Hindi rin maayos gamitin sa enumerasyon o sa pagbabalangkas ang alpabetong may digrapo. Mismong Malakanyang. 1973. 81 noong Agosto6. Kung pagtuturo ng pagbabaybay ang pag-uusapan. kung gayon ay isang hakbang na paurong. A B /ey/ /bi/ K L /key/ /el/ S T /es/ /ti/ 1 April M. Ang pagdaragdag ng mga digrapo. maisusulat na rin niya ang digrapong CH. sa isang liham sa Direktor ng SWP noong Enero 11. Ang letrang Ñ naman ay may kilay lamang na N. RR at NG.wika sa daigdig na may titik Romano ay unti-unting nagbabawas ng kanilang mga digrapo upang makapagtipid at upang maging praktikal na rin. 4. Nagkaroon lamang ng malawakang pagtanggap sa mga pagbabago sa alpabeto noong mga huling buwan ng 1987 nang ipalabas ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas ang Kautusang Pangkagawaran Blg. ay tumanggi sa pagsasama ng mga digrapong CH. Simula noon. kapag naisulat na isang mag-aaral ang C at H nang hiwalay.D in Filipino Linguistics . Ito ang dahilan kung bakit ang dating Abakada pa rin ang ginamit ng taongbayan at ng midya at itinuro sa mga paaralan maging hanggang unang pitong buwan ng 1987. ang ating alpabeto ay nagkaroon na ng dalawampu’t walong titik na tinatawag nang pa-ingles maliban sa Ñ at may pagkakasunud-sunod na ganito. RR. Bunga ng mga pagtutol at pag-aalalang ang mga ganitong pagbabago ay magbubunga lamang ng kalituhan lalo na sa mga batang nagsisimula pa lamang matutong sumulat at bumasa sa mga paaralang primary.

Pinanatili naman ang digrapong NG dahil ito ay tatak na ng ating katutubong alpabeto. Ito ay ang simplisidad at ekonomiya. at 1 April M. J.C D E F G H I J /si/ /di/ /i/ /ef/ /ji/ /eych/ /ay/ /jey/ M N Ñ NG O P Q R /em/ /en/ /enye/ /enji/ /o/ /pi/ /kyu/ /ar/ U V W X Y Z /yu/ /vi/ /dobol yu/ /eks/ /way/ /zi/ Samakatwid. Pinalawak lamang ito ng gamit ay ang F.D in Filipino Linguistics . salitang pangagham. Hindi na lamang isinama ang mga digrapong CH. Mapapansin ding ang walong dagdag na letra ay mula naman sa labing-isang iminungkahing idagdag noong 1971. Q at X na mga redundant na titik. kintin= /key ay en ti ay en/ at hindi /ka I na ta I na/. Bagon-Faeldan Ph. lumikha ng isang teknikal na panel ang Komisyon ng Wikang Filipino na siyag lumikha ng 2001 Revisyon sa alpabetong Filipino at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino. M.L. salitang hiram. UP = /yu pi/ at hindi /u pa/. LL at RR para sa ekonomiya o pagtitipid. Walang pagbabago sa komposisyon at tawag ng mga letra sa rebisyong ito. ang pasalitang pagbabaybay ng mga sumusunod na salita ay ganito: ibon = /ay bi o en/ at hindi iba o na/. bote= /bi o ti i/ at hindi /ba o ta e/. V at Z dahil ang mga ito diumano.Q. Mapapansing ang mga titik ng Bagong Alpabeto ay mula sa dalawampung titik sa dating Abakada na dinagdagan lamang ng walong bagoong titik na gagamitin sa pagbabaybay ng mga pangngalang pantangi. Dalawang mahalagang linggwistikong prinsipyo ang isinaalang-alang sa pagbabalangkas ng mga tuntunin sa ispeling noong 2001. Ñ. ay may ponemik istatus na hindi kagaya ng C.U = /em el kyu yu/ at hindi /ma la kyu u/. Noong 2001.

naging napakahirap ang pakikipag-ugnayan natin sa isa’t isa. Nagkaroon tuloy tayo ng suliranin sa pagkabuklud-buklod at pagkakaisa. Bawat rehiyon ay may sarisariling mga wikain. Sa madaling sabi. Ngunit ang tuntuning ito sa ispeling noong 2001 ay nagbunga ng pagkakahati-hati ng mga iskolar sa wika. higit sa apat na raang iba’t ibang dayalekto o wikain na ginagamit. May mga sumunod sa tuntunin at mayroong hindi. Mayroon ding sumunod nang hindi ganap na nauunawaan ang mga prinsipyo at tuntunin. mismong ang KWF na ang nagsuspinde sa nasabing tuntunin at samantalang hindi pa nakakabalangkas ng bago. Nagbunga ang ganitong sitwasyon ng paglitaw ng iba’t ibang sistema ng ispeling ng mga institusyong akademiko at publikasyon. Kaya noong 2006. Maganda rin ang mga naging ng layunin ng proyektong ito – ang makapagbigay-gabay sa panghihiram ng mga salita at pagsasalin ng pasalitang wika tungo sa nakasulat na anyo upang maapag-ambag sa istandardisasyon at leksikal na elaborasyon ng pambansang wika.D in Filipino Linguistics . Dahit dito. hindi umiral ang istandardisadong sistema ng ispeling na isa sanang layunin ng nasabing tuntunin. Sa mahigit na pitong libong pulo mayroon mayroon tayo.b) pleksibilidad. Kasaysayan ng Pag-unlad ng Wikang Pambansa sa Pilipinas Ang ating bansa ay isa sa mga bansang may pinakamaraming dayalekto. Bagon-Faeldan Ph. 1 April M. nagmungkahing ang tuntunin sa ispeling ng 1987 na muna ang gamitin. hindi sana tumagal nang mahigit tatlong daan at tatlumpu ang ating pagkakaalipin kung noon pa mang unang taon ng pananakop ay may isa nang malawak na wikang nauunawaan at ginagamit ng nakararaming Pilipino (Bisa et al.. 1983:4). Kung tutuusin.

Paggawa ng paghahambing at pag-aaral ng talasalitaan ng mga pangunahing dayalekto.Ang mga ito ang mga pangunahing dahilan kung bakit pinagsumikapan ng magigiting nating ninuno na magkaroon tayo ng isang wikang pambansa at kung bakit ito nilinang at patuloy na nililinang hanggang sa kasalukuyan. sa layuning makapagpaunlad at makapagpatibay ng isang wikang panlahat na batay sa isang wikang umiiral. Artikulo XIV) 1936 (Oktubre 27 ) – Iminungkahi ng Pangulong Manuel L.” (Seksyon 3. Ang pag-unlad ng ating wikang pambansa ay nasasalamin sa mga batas. 1936 (Nobyembre 13) – Pinagtibay ng Batasang Pambansa ang Batas Komonwelt Blg. Bagon-Faeldan Ph. Ang mga naging tungkullin at Gawain ng Surian ng Wikang pambansa ay ang sumusunod: 1. 2. Pag-aaral ng mga pangunahing wika na ginagamit ng may kalahating milyong Pilipino man lamang. Pag-aralan natin ang ilan sa kautusan. Quezon sa kanyang mensahe sa Asemblea Nasyonal ang paglikha ng isang surian ng Wikang Pambansa na gagawa ng isang pag-aaral ng mga wikang katutubo sa Pilipinas.D in Filipino Linguistics . 184 na lumilikha ng isang Surian ng Wikang Pambansa at itinatakda ang mga kapangyarihan at tungkulin niyon. 1 April M. 1935 Sa Saligang Batas ng Pilipinas. proklama at kautusan na ipinalabas ng iba’t ibang tanggapan ng pampamahalaan na may malaking kaugnayan sa ating wikang pambansa. nagtadhana ng tungkol sa wikang pambansa “…ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. proklama sa kautusang ito: mahahalagang batas. kautusan.

Kagawad Hadji Butu (Muslim). Batas sa pagkakasusog ng Batas Ang mga nahirang na kagawad ay ang sumusunod: Jaime C. Zulueta (Pangasinan) Zoilo Hilario (Kapangpangan) Isidro Abad (Visayang Cebu) 1 April M. Kagawad Felix Salas-Rodriguez (Visayang Hiligaynon). ni Pangulong Manuel L.3. Bagon-Faeldan Ph. Kalihim at Punong Tagapagpaganap Santiago A. dalawa ang dinakaganap ng kanilang tungkuli. Kagawad Sa mga kagawad na nahirang ng Pangulo. Kagawad Filemon Sotto (Visayang Cebu). Pagpili ng mga katotobong wika na siyang magiging batayan ng wikang pambansa na dapat umaayon 1937 (Enero 12) Hinirang ang mga kagawad na Pambansa alinsunod sa Komonwelt Blg. Quezon bubuo ng Surian ng Wikang tadhana ng Seksyon 1. Fonacier (Ilokano). Perfecto (Bikol). Veyra (Visayan Samar). 184. Tagapangulo Cecilio Lopez (Tagalog). Kagawad Casimiro F. Sila’y pinalitan kaya’t nagkaroon ng ma pagbabago sa kabuuan ng Surian ng Wikang Pambansa. Pagsuri at pagtiyak sa ponetika at ortograpiyang Pilipino. Santos (Tagalog) Jose I. Ang una’y dahil sa pagpanaw at ang huli’y tumanggi dahil sa kanyang kapansanan. Dahil dito.D in Filipino Linguistics . Komonwelt Blg. 333. sina Hadji Butu at Filemon Sotto. 4. hinirang ni Pangulong Quezon ang mga sumusunod na kagawad: Lope K.

Regalado ang ipinalit ni Pangulong Quezon upang gumanap biang kagawad ng SWP. Hiligyanon. 184.333. Ilokano. 184. ang Tagalog na siyang naging batayan ng wikang 1 April M. Bukod sa pagkakahawig sa maraming wikain sa Pilipinas. 184.5 sa Bikol.3% sa Ilokano at iba pa. Bikol.Nang si Lope K.2% sa Cebuano. baybay at kahulugan. Pangasinan at Kapampangan) ay may aabot na siyam hanggang sampung libong salitang magkakatulad at magkakahawig sa bigkas.6% sa Hiligaynon. 134 ay ipinahayag ng Pangulong Quezon ang Wikang Pambansa ng Pilipinas na batay sa Tagalog. kaya’t itinagubilin niyon sa pangulo ng Pilipinas na iyon ay pagtibayin bilang saligan ng wikang pambansa. Sa medaling salita’y hindi magiging mahirap ang Tagalog sa mga di-tagalog kahawig ito ng lahat ng wika ng Pilipino sa ganitong ayos: 59. Samar. ang mga pangunahing wika natin (Cebuano. Santos ay nagbitiw sa kanyang tungkulin.6% sa Kapampangan. 46. Leyte. 1937 (Nobyembre 9) – Bunga ng ginawang pag-aaral at alinsunod sa tadhana ng Batas Komonwelt Blg. ang Surian ng Wikang Pambansa ay nagpatibay ng isang resolusyon na roo’y pinahahayag na ang Tagalog ay siyang halos lubos na nakatutugon sa mga hinihingi ng Batas Komonwelt Blg. 31. Alinsunod pa sa taya. Bagon-Faeldan Ph. na nagsususog sa ilang seksyon ng Batas ng Komonwelt Blg. 1937 (Hunyo 18) – Pinagtibay ang Batas Komonwelt Blg. Tagalog ang ginawang saligan ng Wikang Pambansa sa dahilang ito’y nahahawig sa maraming wikain sa bansa. 184. sa pamamagitan ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 48. 1937 (Disyembre 30) – Bilang pag-alinsunod sa tadhana ng Batas ng Komonwelt Blg. 39.D in Filipino Linguistics . si Iñigo Ed.

500 intsik at 3. at itinakdang mula sa Hunyo 19. ng mga kinkailangang tuntunin at patakaran sa pagpapaun lad ng kautusang ito.000 salitang hiram sa Kastila.Pambansa ay nagtataglay ng humigit-kumulang na 5. Bagon-Faeldan Ph. Ayon din sa Surian ng Wikang Pambansa. Inatasan din ang Kalihim ng Pagtuturong Pambayan na maglagda. 1.000 sa Malay.500 sa Ingles. 1940 (Abril 12) – Pinalabas ng Kalihim Jorge Bocobo ng Pagtuturong Pambayan ang isang Kautusang Pangkagawaran: ito’y sinundan ng isang sirkular (Blg. Kalakip ang pagpapatibay ng Pangulo ng Pilipinas. kahulugan at nilalaman ng mga Tagaloag na pangungusap sa pagsubaybay sa takbo at agos ng mga pangungusap. 1. Pinatutunayan ito ng karanasan na kahit hindi pormal na pinag-aralan. 1940 ay pasisimulan ng ituro ang Wikang Pambansa ng Pilipinas sa lahat ng paaralang-bayan at pribado sa buong bansa. serye 1940) ng Patnugot ng Edukasyon Celedonio 1 April M. Ang bilang ng mga salitang sa mga wikang banyagang nabanggit ay matatagpuan din sa lath halos na talatiniga ng iba pang wikain sa Pilipinas. Kagt ang mga nagsipandayuhan sa ating bansa nang mga unang panahon at ngayon ay maaling nakauunawa’t nakapagsasalita ng Tagalog.D in Filipino Linguistics . 263 na binigyan pahintulot ang pagpapalimbag ng isang Diksyunaryo at isang Gramatika ng Wikang Pambansa. Hindi lamang sa mga Pilipino ang nagsasabing madaling matutuhan at maunawaan ang Tagalog. 26. 1940 (Abril 1) – Sa pamamagitan ng Kautusan ng Tagapagpaganap Blg. maraming Pilipino ang natuto agad sa wikang Tagalog. mayaman daw ang Tagalog sapagkat sa pamamagitan ng paglalapi at pagtatambal ay dumarami ang mga salita niyon. Madali nilang nauunawaan ang diwa. Napakadali ring pag-aralan ang Tagalog.

D in Filipino Linguistics 1968 (Marso 27) – Pinalabas ng Kalihim Tagapagpaganap Rafael M. nagtatadhanang ang lahat ng gusali. Salas na nananawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa mga seminar sa Pilipino na 1 April M. kalakip ang kaukulang teksto sa Ingles. . ay 1940 (Hunyo 7) – Pinagtibay ang batas ng Komonwelt Blg. Salas ang Memorandum Sirkular Blg.96. Bagon-Faeldan Ph. Ang pagtuturo ng Wikang Pambansa sinimulan muna sa mataas at paaralang normal. 1959 (Agosto 13) – Pinalalabas ng Kalihim Jose E. 1967 (Oktubre 24) – Naglagda ang Pangulong Marcos isang Kautusang Tagapagpaganap (Blg 96). na sa pamamagitan nito’y inililipat ang panahon ng pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa taun-taon simula sa ika-13 hanggang ika-19 ng Agosto.Salvador. tanggapan at mga sangay ng pamahalaan ay nararapat na nasusulat sa Pilipino. Iniatas din na ang pormularyo ng panunumpa sa tungkulin ng mga pinuno at empleyado ng pamahalaan ay sa Pilipinas gagawin. 7 na nagsasaad na kalian ma’y tutukuyin ang Wikang Pambansa. at bilang karagdagan ay iniatas din na ang mga letterhead ng mga kagawaran. 12. Romero ng Kagawaran ng Edukasyon ang Kautusang Pangkagawaran Blg. 186 na nagsusuog sa Proklama Blg. ang salitang PILIPINO ay siyang gagamitin. edipisyo tanggapan ng pamahalaan ay papangalanan na Pilipino. 172 na nagbibigay-diin sa pagpapairal ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. ng na at sa 1968 (Agosto 5) –Pinalabas ang Memorandum Sirkular Blg.199 na nilagdaan ng Kalihim Tagapagpaganap Rafael M. serye ng 1954. Nakapaloob sa panahong saklaw ang pagdiriwang ng kaarawan ni Quezon AAgosto 19).

sa lahat ng opisyal na komunikasyon at transaksyon ng pamahalaan. tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan na gamitin ang wikang Pilipino hangga’t maaari sa Linggo ng Wikang Pambansa at pagkaraan nito. 1970 (Agosto 17) – Pinalabas ni Kalihim Tagapagpaganap Alejandro Melchor ang Memorandum Sirkular Blg. Marcos ang kautusang Tagapagpaganap Blg. 1971. 1971 (Marso 16) – Nilagdaan ni Pangulong Ferdinand E. 1971 (Marso 4) – Pinalabas ng Kalihim Tagapagpaganap Alejandro Melchor ang Memorandum Sirkular Blg. 277 ay pinalabas ni Kalihim Tagapagpaganap Ernesto M. 443 na hinihiling sa lhat ng tanggapan ng pamahalaan na magdaos ng palatuntunan sa alaala ng ika-183 anibersaryo ng kapanganakan ni Francisco (Balagtas) Baltazar sa abril 2. 187 ay nilagdaan ng Pangulo na nag-atas sa lahat ng kagawaran. 1968 (Agosto 6) – Ang kautusang Tagapagpaganap Blg.idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa lahat ng purok pangwika. kabilang ang mga korporasyong ari o kontrolado ng pamahalaan. Bagon-Faeldan Ph. tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan. kawanihan. Maceda na bumabago sa Memorandum Sirkular Blg.D in Filipino Linguistics . 1969 (Agosto 7) – Ang Memorandum Blg. 1 April M. 304 na nagpapanauli sa Surian ng Wikang Pambansa at nililiwanag ang kanyang mga kapangyarihan at tungkulin. 384 na nagtatalaga ng mga may kakayahang tauhan upang mamahala ng lahat ng komunikasyon sa Pilipino sa lahat ng departamento.199 na nanawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa mga seminar sa Pilipino na idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa lahat ng purok pangwika hanggang sa ang lahat ng pook ay masaklaw ng kilusang pangkapuluan sa pagpapalaganap ng Wikang Pambansa.

Nelia Guanco Casambre (Hiligaynon). Kagawad Dr.P. 2. 4. Kagawad Dr. SamarLeyte at Tagalog na binubuo ng sumusunod: Direkor Ponciano B. Kagawad Dr. Kalihim at Pinunong Tagapagpaganap. Clodualdo H. mga wika ng mga minoryang cultural). Magpanukala ng diksyunaryo. sa panahon ng gramatika ng Wikang 1 April M. Tamano (Tausug. Perez (Pampango). Pangasinan. Leocadio (Bikol). Kagawad Pangalawang Direktor Fe Aldave-Yap. Hilingaynon. tungkulin at Gawain: ng 1.Ang mga kagawad ng Surian ay kumakatawan sa sumusunod na mga pangunahing pangkat linggwistika: Bikol. Magpanukala at maghayag ng mga patakarang pangwika ana naaangkop sa progresibong pagpapaunlad ng edukasyunal. tesauro. Pineda (Tagalog) Tagapangulo Dr. Ensayklopidya o ano mang kasangkapang linggwistika ayon sa mga pinakabagong leksikograpiya. mga wika ng mga minoryang cultural. Kapampangan. Juan L. pilosopiya at pagkatha ng ensayklopidya. Ilokano. Kagawad Dr. Alejandro Q. Kaalinsabay Pambansa. kultural. Manuel (Pangasinan). Lino A. Bagon-Faeldan Ph. Maghayag ng mga kinakailangang panuntunan at mga alituntunin na alinsunod sa mga pamantayang umiiral at tumutugon sa mga pinakabagong kaunlaran sa agham ng linggwistika tungo sa pagpapalawak at pagpapalakas ng Wikang Pambansa. Kagawad Dr. Ang Surian ng Wikang Pambansa ay nagkaroon sumusunod na mga kapangyarihan. Lorenzo G. Arquiza (Cebuano). Cebuano. Kagawad Dr. Cesar (Samae-Leyte). sosyal at ekonomikal ng bansa . Mauyag M.D in Filipino Linguistics 3.

000) mamamayan. Artikulo XV. na nag-uutos na limbagin sa Pilipino at Ingles sa Official Gazette at gayon din sa mga pahayagang may malawak na sirkulasyon bago idaos ang plebisito para sa ratipikasyon ng Saligang Batas noong Enero 5.D in Filipino Linguistics .488 na humuhiling sa lahat ng tanggapan ng pamahalaan na magdaos ng palatuntunan sa pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa. pamphlet at katulad ding babasahin sa Wikang Pambansa sa uri at obrang orihinal.5. 6. 1972 (Disyembre) – Nag-atas ang Pangulong Ferdnand E. ganito ang sinasabi: Ang Saligang Batas na ito ay dapat ipahayag sa Ingles at Pilipino. Seksyon 3. Marcos (Blg. 1972 (Disyembre 1) – Nilagdaan ng Pangulong Marcos ang Kautusang Panlahat Blg. Agosto 13-19. at sa Kastila at Arabik. Pag-aralan at pagpasyahan ang mga pangunahing isyung may kinalaman sa Wikang Pambansa. Magpanukala ng mga patakaran naglalayon ng maramihang produksyon ng mga alkat. Sakaling may hidwaan. 1971 (Hulyo 29) – Memorandum Sirkular Blg. Bagon-Faeldan Ph. at 7. ang dapat na mga Wikang Opisyal. Isagawa ang iba pang kaugnay ng Gawain. at isalin sa bawat dayalektong sinasalita ng mahigit sa limampung libong taong-bayan. 73) sa Surian Ng Wikang Pambansa na ang Saligang Batas ay isalin sa mga wikang sinasalita ng may limampung libong (50. 1973. Seksyon 3 (1) 1973 Saligang Batas. alinsunod sa probisyon ng Saligang Batas (Artikulo XV. Ang Pambansang Asamblea ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pormal na 1 April M. 17. ang tekstong ang mananaig.

1978 (Hulyo 21) – Nilagdaan ng Ministro ng Edukasyon at Kultura ni Juan L. Nabanggit din sa kautusang ito na ang Pilipino ay gagamiting wikang panturo sa ilan sa mga pandalubhasaang aralin sa pagpasok ng taong-aralin 1983-184. 25 na nagtatadhana ng mga panuntunan sa pagpapatupad ng patakarang edukasyong bilinggwal sa mga paaralan na magsisimula sa taong aralan 19741975. 1 April M.adapsyon ng panlahat makikilalang Filipino. na Wikang Pambansa na 1974 (Hunyo 19) – Nilagdaan ni Kalihim Juan L. 22 na nag-uutos na isama ang Pilipino sa lahat ng kurikulum na pandalubhasaang antas. 1986 (Agosto 12) – Nilagdaan ni Pangulong Corazon C. maliban sa mga kursong pagtuturo sa labindalawang (12) yunit. Kalakip din sa kautusang ito ang pagkakaroon ng palatuntunan ng pagsasanay ng mga guro upang magkaroon sila ng mabisang kasanayan sa pagtuturo ng Pilipino at sa pandalubhasaang antas sa pamamahala ng Ministri ng Edukasyon at Kultura. Aquino ang Proklamasyon Blg. ang lahat ng pangmataas na edukasyong institusyon ay magbubukas ng anim (6) may yunit sa Pilipino sa kanilang mga palatuntunang aralin sa lahat ng kurso. 19 na kumikilala sa Wikang Pambansa na gumawa ng napakahalagang papel sa himasikang pinasiklab ng Kapangyarihang Bayan na nagbunsod sa bagong pamahalaan. Manuel ng Edukasyon at Kultura and Kautusang Pangkagawaran Blg.D in Filipino Linguistics . Manuel ang Kautusang Pangministri Blg. Bagon-Faeldan Ph. Ang kautusang ito ay alinsunod sa mga tadhana ng Saligang-Batas ng 1972. Magsisimula sa unang semester ng taong-aralan 1979-1980.

ang mga wikang opisyal ng Pilipinas ay Filipino at hangga’t walang ibang itinatadhana abg batas. Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Dpat itaguyod ng kusa at opisyal ang Kastila at Arabik. Seksyon 7. dapat magsagawa ng mga hakbangin ang pamahalaan upang ibunsod at puspusang itaguyod ang paggamit ng Filipino bilang midyum ng opisyal na komuniasyon at bilang wika ng pagtuturo sa sistemang pang-edukasyon.Dahil dito. Bagon-Faeldan Ph. itinuturing na Ama ng Wikang Pambansang Pilipino na dapat ipagdiwang ng lahat ng mamamayan sa buong bansa. araw ng pagsilang ng naging Pangulong Manuel L. Sa Artikulo XIV. ito ay dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na wika sa Pilipinas at sa mga iba pang wika. 1 April M. Ang Konstitusyong ito ay dapat ipahayag sa Filipino at Ingles at dapat isalin sa mga pangunahing wikang pangrehiyon. Seksyon 8. ipinahayag niya na taun-taon. Ingles. Seksyon 6-9.D in Filipino Linguistics . Quezon. Alinsunod sa mga tadhana ng batas at sang-ayon sa nararapat na maaaring ipasya ng Kongreso. nasasaad ang smusunoid: Seksyon 6. ang panahong Agosto 13 hanggang 19. sa pangunguna ng mga nasa pamahalaan at mga paaralan at gayundin ng mga lider ng iba’t ibang larangan ng buhay. 1987 (Pebrero 2) – Pinagtibay ng Bagong Konstitusyon ng Pilipinas. Ang mga wikang pangrehiyon ay pantulong sa mga wikang opisyal sa mga rehiyon at magsisilbing pantulong sa mga wikang panturo noon. Arabik at Kastila. Samantalang nililinang. Ukol sa mga layunin ng komunikasyon at pagtuturo.

mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik sa Filipino at iba pang mga wika para sa kanilang pagpapaunlad. ang Filipino ay dumaraan sa proseso ng paglinang sa pamamagitan ng panghihira. Sa 1 April M. Ganito ang batayang deskripsyon ng FILIPINO: Ang Filipino ay ang katutubong wika na ginagamit sa buong Pilipinas bilang wika ng komunikasyon ng mga etnikong grupo. palaganapin ang Filipino bilang wika ng literasi. pagpapalaganap at pagpapanatili.D in Filipino Linguistics . Dapat magtatag ang Kongreso ng isang Komisyon ng wikang Pambansa na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t ibang mga rehiyon at mga disiplina na magsasagawa. sa mga wika sa Pilipinas at mag di-katutubong wika at ebolusyon ng iba’t ibang barayti ng wika para sa iba’t ibang saligang sosyal.Seksyon 9. paglinang at pagpapayabong ng Filipino bilang linggwistikong sagisag ng pambansang pagkakaisa at pagkakakilanlan at patuloy na intelekwalisasyon ng wikang Filipino. at para sa mga paksa ng talakayan at iskolarling pagpapahayag. Ano ba ang pormal na deskripsyon ng FILIPINO bilang wikang pambansa? Muli tayong sumangguni sa Resolusyon 96-1 ng Komisyon sa Wikang Filipino. Quismbing ng Departamento ng Edukasyon Kultura at Palakasan ang Kautusan Bilang 52 na nag-uutos sa paggamit ng Filipino bilang wikang panturo sa lahat ng antas sa mga paaralan kaalinsabay ng Ingles na nakatakda sa patakarang edukasyong bilinggwal. Tungkulin ng patakarang edukasyong bilinggal na pahusayin ang pagkatuto sa pamamagitan ng dalawang wika (Filipino at Ingles) upang matamo ang mataas na uri ng edukasyon na hinihingi ng Konstitusyong 1987. Bagon-Faeldan Ph. 1967 Panlabas na Kalihim Lourdes R. Katulad ng iba pang wikang buhay.

Quisumbing ang Departamento ng Edukasyon. 1988 (Agosto 25_ . 1989 (Setyembre 9) – Pinalabas ng Kalihim Lourdes R. 21 na nagtatagubilin na gamiting ang Filipino sa pagbigkas bf panunumpa ng katapatan sa Saligang-Batas at sa bayan natin.81 na nagtatakda sa bagong alpabeto at patnubay sa pagbabaybay ng wikang Pilipino. ahensya at kaparaanan ng pamahalaan na gumawa ng mga kinakailangang hakbang para sa paggamit ng wikang Filipino sa mga opisyal ba transaksyon. pananatilihing wikang internasyunal para sa Filipino ang Ingles at bilang di-eksklusibong wika ng agham at teknolohiya. Quisumbing ng Edukasyon. kawanihan. tanggapan. 335 na nagtatagubilin sa lahat ng departamento. 59 na nagtatadhana ng siyan (9) nay unit na pangangailangan sa Filipino sa pangkalahatang edukasyon at nagbabago sa deskripsyon at nilalaman ng mga kurso sa Filipino 1 (Sining ng 1 April M.isang banda. Kultura at Palakasan ang Kautusang Pangkagawaran Blg. Ang rekomendasyon ng Linangan ng Wika sa Pilipinas (ang dating Surian ng Wikang Pambansa). nilagdaan ng Kalihim Lourdes R.Nilagdaan ng Pangulong Corazon C. 1996 Pinalabas ng Commission on Higher Education ang CHED Memorandum Blg. 1990 (Marso 19) – Pinalabas ang Kalihim Isidro Cariño ng Departamento ng Edukasyon. 335 na nag-uutos na gamitin angFilipino sa lahat ng komunikasyon at transaksyon sa pamahalaan.D in Filipino Linguistics . Bagon-Faeldan Ph. komunikasyon at korespondensya. Aquino ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. Kultura at Palakasan ang Kautusang Pangkagawaran Blg. 84 na nag-aatas sa lahat ng opisyal ng DECS na isakatuparan ang kautusang Tagapagpaganap Blg. Kultura at Palakasan ang kautusang Pangkagawaran Blg.

konsultasyon at hangga’t walang nababalangkas na mga bagong tuntunin sa pagbabaybay. Bagon-Faeldan Ph. 2006 Sa okasyon ng pagdiriwang ng Buwan ng Wikang Filipino.Pakikipagtalastasan). 1041 na nagtatakda na ang buwan ng Agosto taun-taon ay magiging Buwan ng Wikang Pilipino at nagtatagubilin sa iba’t ibang sangay/ tanggapan ng pamahalaan at sa mga paaralan na magsasagawa ng mga Gawain kaugnay sa taunang pagdiriwang.D in Filipino Linguistics . 2001 Tungo sa mabilis na istandardisasyon at intelekwalisasyon ng Wikang Filipino. ipinalabas ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 2001 Revisyon ng Ortografiyang Filipino at Patnubay sa ispeling ng Wikang Filipino. 1997 (Hulyo) Nilagdaan at ipinalabas ni Pangulong Fidel V. 1 April M. Filipino 2 (Pagbasa at Pagsulat sa Iba’t ibang disiplina) at Filipino 3 (Retorika). magsisilbing tuntunin ang Paynubay sa Ispeling ng Wikang Filipino ng taong 1987. Ramos ang Proklama Blg. Ipinagbigay-alam ng Komisyon sa Wikang Filipino ang pagsususpinde sa 2001 Revisyon ng Ortografiyang Filipino at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino at samantalang nagsasagawa ng mga pananaliksik. pag-aaral.

Quezon noong Nobyembre 13.D in Filipino Linguistics .ph/?page_id=1141 Itinatag ang Surian ng Wikang Pambansa (SWP) alinsunod sa Batas Komonwelt Blg. Ang batas ay pag-alinsunod sa Konstitusyon ng 1935 na nagtatadhanang “ang Kongreso ay gagawa ng hakbang upang linangin at palaganapin ang wikang pambansa sa isang wikang katutubo. si Manuel L. Ang 1 April M. 1936. 1937.KASAYSAYAN ng Komisyon sa Wikang Filipino http://kwf. hinirang ng Pangulo ang mga kagawad ng SWP. Ang pangunahing layunin ng Surian ay piliin ang katutubong wika na gagamiting batayan ng pagpapalaganap at pagpapatibay ng wikang pambansa ng Pilipinas. Si Jaime C.” Noong Enero 13. 184 na nilagdaan ng Pangulo ng Komonwelt. de Veyra ang naging unang direktor.gov. Bagon-Faeldan Ph.

Nang itadhana ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. Bagon-Faeldan Ph. 326 ng Kongreso. Noong 1984. mga plano at mga programa ng iniuugnay sa iba’t ibang tanggapang pampamahalaan at maging pribado man (RA 7104. 1991 nang likhain sa bisa ng Batas Republika 7104. batay sa nilagdaang Kautusang Tagapagpaganap Blg.D in Filipino Linguistics . Tumagal ito roon ng 34 na taon. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas. ang Komisyon sa Wikang Filipino. 14-g). Nagbalik ito sa Malacañang noong 1947 bago napunta sa Philippine School at Arts and Trade. nalipat sa Philippine Columbian. May atas ang Komisyon na magsagawa. lumipat ang SWP sa ikatlo at ikaapat na palapag ng Gusaling LDCI sa kanto ng EDSA at East Avenue. Kultura at Isports sa Palacio del Gobernador. mag-ugnay at magtaguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. Petsa Agosto 14. nagkaroon ng silid sa Malacañang. Ang pagpapabilis ng pagsasakatuparan ng atas ay isinagawa sa pamamagitan ng pagbabalangkas ng mga patakaran. napunta sa gusali ng UP Alumni sa Padre Faura. Noong 1942. Nagkaroon din ito ng opisina sa isang “Japanese Temple” sa kalye Lipa. ang SWP ay pinalitan ng Linangan ng mga Wika ng Pilipinas na pagkaraan ay binuwag naman nang buuin ang Bagong Konstitusyon ng Pilipinas noong 1987. Sek. Noong Enero taong 1987. napunta naman ito sa Philippine Normal School (naging College at ngayo’y University) bago napalipat sa “radio room” ng Mataas na Paaralang Mapa noong 1946. nagpalipat-lipat ito: napatira sa Silid Blg. at noong 1940. at ito ay nanahanan sa gusali ng Edukasyon sa Arroceros. 117 ng Pangulong Corazon C. Pagkaraan. Aquino. nang buwagin ang nasabing gusali at nalipat ang noo’y Ministri (ngayo’y Kagawaran) ng Edukasyon. Lungsod Quezon. inilipat ang pangangasiwa ng SWP sa Kagawaran ng Pagtuturo. Maynila. 1 April M. 94 at ang Batas ng Pagbabagong Tatag ng 1947.naging unang tahanan ng Surian ay ang isang maliit na silid sa Department of Public Information.

lingguwista. Maynila. ang komisyon sa Wikang Filipino ay nasa ilalim ng Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas at nakabahay sa ikalawang palapag (second floor) ng Gusaling Watson. NOLASCO pananaliksik at programang pangwika. Isinulong niya ang panukala na paggamit ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo hanggang ika-6 na baitang. Binigyang halaga ng kanyang pamumuno ang malaking papel ng wika sa ikauunlad ng kalagayan ng edukasyon ng bansa. Mga Naging Direktor/Tagapangulo ng SWP. Binuksan niya RICARDO MA. San Miguel. 1610 J. 1 April M. Bagon-Faeldan Ph. Laurel Street. DURAN ang pintuan ng KWF para sa pagbibigay ng grants sa mga makabuluhang pag-aaral. iskolar. naniniwala siya na napakalaking bentahe ang pagkakaroon ng Pilipinas ng Mahigit na 170ng wika.P. LWP at KWF 2008-Kasalukuyan JOSE LADERAS SANTOS 2006-2008 .Sa kasalukuyan. ahensiya at samahan.Guro. Sinikap niyang maisakatuparan ang mga proyekto at programa ng KWF sa pamamagitan ng pakikipagtulungan sa iba’t ibang institusyon. Naglunsad ng mga pagsasanay ukol sa makabago at siyentipikong kalakaran sa pagsusuri at pag-aaral ng wika.D in Filipino Linguistics .

1955-1970 . Bagon-Faeldan Ph. Binigyangdiin ang lingguwistika at pinasigla ang makabagong lingguwistikong pag-aaral sa wikang pambansa at iba pang mga katutubong wika sa Pilipinas. NITA P. lexicographer at lingguwista. ang Wikang Pambansa na batay sa Tagalog ay tinawag na Pilipino.Makata. ang wikang Filipino na ang nucleus ay Pilipino at ang alpabetong Filipino ng 1987.D in Filipino Linguistics PONCIANO B. PINEDA JOSE VILLA PANGANIBAN 1954-1955 . Itinatag ang 12 Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino sa buong kapuluan. BUENAOBRA ERNESTO B. ABAN 1999 1970-1999 . Naisagawa ang paggamit ng wikang pambansa sa mga diploma.Ipinagpatuloy ang pagpapalakas ng 12 Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino (PSWF) sa buong kapuluan. Nailathala ang English-Tagalog Dictionary at sinimulan ang talasalitaan ng walong pangunahing wika sa Pilipinas. pasa porte. Nagdaos ng mga pasanayan sa korespondensiya opisyal sa buong bansa. Binigyang pagpapahalaga at pansin ang mga rehiyunal na wika sa pamamagitan ng paghanda/pagbuo ng mga diksyunaryong traylingguwal. at iba pa.Iskolar at lingguwista.1999-2006 . CECILIO LOPEZ . 1 April M. Noong 1959.Tatlong rebolusyong pagbabago ang ibinunsod ng SWP sa kanyang pangunguna: and Edukasyong Bilingguwal noong 1974.P.

PNU at iba pang unibersidad. Binuong muli ang Lupong Sanggunian ng SWP.Manunulat. Napili ang Tagalog at naghanda ng gramatika at bokabularyo ng nasabing wika na inilathala noong 1940 1 April M. Inumpisahan niya ang paggawa ng Diksyunaryong Tagalog. Pinasimulan ang paghahanda ng mga espesyalistang talasalitaan. SANTOS JAIME C. lider manggagawa at pulitiko. Pinasigla ang pagsusulat sa wikang pambansa.D in Filipino Linguistics .Unang direktor at “tagapagtatag ng wikang pambansa. JULIAN CRUZ BALMACEDA 1941-1946 . Nagdaos ng mga seminar at pasanayan sa paggamit ng wikang pambansa sa UP. Bagon-Faeldan LOPE K. 1937-1941 . geometrical terms at iba pa. abogado. makata. ping-aralan ang mga wika sa Pilipinas upang piliin ang isa sa mga ito na magiging batayan ng wikang pambansa. DE VEYRA Ph. tulad ng legal. 1947-1948 . arithmetical. makata. Ang mga dokumento at patalastasan ng pamahalaan ay isinalin at ang opisyal na gazette ay inilathala sa wikang pambansa. Ipinagpatuloy ang diksyunaryong sinimulan ng kanyang sinundan. nobelista. mandudula. nobelista.Mandudula.Makata. mandudula.CIRIO PANGANIBAN 1948-1954 .” Sa panahon ng kanyang panunungkulan.

Batas Republika 7104 ISANG BATAS NA LUMILIKHA NG KOMISYON SA WIKANG FILIPINO. ang mga sumusunod na mga termino ay binibigyan ng ganitong mga katuturan: a. Komisyon – tumutukoy sa Komisyon sa Wikang Filipino. Tungo rito. pagpapaunlad at pagpapayaman pa ng Filipino na wikang pambansa ng Pilipinas. Wikang Rehiyonal – tumutukoy sa lingua franca o sa karaniwang sinasalitang wika ngrehiyon.Gaya ng pagkakagamit ng batas na ito. ang pamahalaan ay gagawa ng kinakailangang mga hakbang upang maisakatuparan ang naturang patakaran. batay sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at iba pang wika. Mga Wika ng Pilipinas – tumutukoy sa mga katutubong wika ng Pilipinas. Bagon-Faeldan . Pangunahing wika – tumutukoy sa isang wikang sinasalita at ginagamit ng sangkalimampu (1/50) man lamang Ph. AT PARA SA IBA PANG MGA LAYUNIN Pagtibayin ng Senado at ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas na nagkakatipon sa Kongreso SEKSYON 1 Maikling Pamagat. f. Filipino – tumutukoy sa wikang pambansa ng Pilipinas d. e. b. – Ang Batas na ito’y makikilalang “Batas ng Komisyon sa Wikang Filipino.2 Paghahayag ng Patakaran. . NAGTATAKDA NG MGA KAPANGYARIHAN NITO. SEK.” SEK. c. Tagapangulo – tumutukoy sa Tagapangulo ng Komisyon. MGA TUNGKULIN AT MGA GAWAIN. kasama ang wikang pambansa at mga wikang rehiyonal at lokal.D in Filipino Linguistics 1 April M.3 Katuturan ng mga Termino. – Alinsunod sa atas ng Konstitusyon. inihahayag dito na patakaran ng pamahalaan na tiyakin at itaguyod ang ebolusyon. NAGLALAAN NG GUGULIN UKOL DITO.

na ang isa ay magsisilbing Tagapangulo. mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. j. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas na tuwirang sasailalim ng Tanggapan ng Pangulo. na sinasalita sa ilang tiyak na pook. g. kailan man at nakaimpluwensya sa mga katutubong wika at kultura sa isang kaantasan. Wikang Oksilyari – tumutukoy sa isang partikular na wika. na umaalalay o tumutulong sa pambansa at/o opisyal na mga wika sa nakatalagang mga tungkulin nito. ang Katimugang mga Pamayanang Kultural. Mga Rehiyong Etnolinggwistiko – tumutukoy sa ilang tiyak na lawak heograpikal na ang isang partikular na grupo ng mga tao ay nagsasalita ng isang wika. Ilokano. Iba pang mga wika – tumutukoy sa mga wikang dayuhan. Bagon-Faeldan Ph. Sa Pasubali. Na apat (4) man lamang sa mga Komisyoner na ito ay kakatawan din sa iba’t ibang disiplina. na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t ibang grupong etnolinggwistiko at iba’t ibang disiplina. – Nililikha sa pamamagitan nito ang isang Komisyon na makikilalang Komisyon sa Wikang Filipino. batay sa pinakahuling natipong datos ng Pambansang Opisina ng Sensus. Mga Disiplina – tumutukoy sa iba’t ibang larangan ng karunungan SEK. Sebwano. Hiligaynon at ang pangunahing wika ng Muslim Mindanao. maging opisyal o hindi man. 1 April M. ang Kahilagaang mga Pamayanang Kultural. at ang iba pang mga wika ng Pilipinas o mga rehiyong linggwistiko ayon sa maaaring ipasya ng Komisyon. na binibigyangkatuturan sa Seksyon 3 ng Batas na ito: Tagalog. SEK. – ang Komisyon ay bubuuin ng labing-isang (11) komisyoner. 5 Pagkakabuo ng Komisyon. 4 Paglikha ng Komisyon sa Wikang Filipino. na magsasagawa. h. Kakatawanin ng mga Komisyoner ang mga pangunahing wika ng Pilipinas.D in Filipino Linguistics . i.o dalawang porsyento (2%) ng lahat ng Pilipino.

ng apat (4) na komisyoner na magsisilbi para sa takdang panahong limang (5) taon at apat (4)na magsisilbi para sa takdang panahon na tatlong (3) taon. 7 Takda ng Panunungkulan. sa pagsangayon ng Komisyon sa Paghirang. 6 Paghirang at Kwalipikasyon ng mga Komisyoner. SEK. 8 Bakante. mula sa listahan ng mga nominee na isusumite ng iba’t ibang rehiyong linggwistiko sa bansa. ang natitirang walo (8) ay magsisilbi nang part-time at dadalo sa regular at espesyal na mga pulong ngKomisyon. Ang apat (4) na nalalabing komisyoner ay magsisilbi sa loob ng takdang panahon na limang (5) taon at ang apat (4) na iba pang komisyoner. Kung liban (absent) ang Tagapangulo. sa loob ng takdang panahong tatlong (3) taon. Walang sinumang mahihirang na komisyoner matangi kung siya’y likas na isinilang na mamamayang Pilipino. Hihirang ang Pangulo.Ang Tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na fulltime ay magsisilbi sa loob ng takdang panahon na pitong (7) taon.D in Filipino Linguistics . – Kung sakali’t magkaroon ng bakante bago matapos ang takdang panahon ng panunungkulan ng isang Komisyoner. . – Ang mga komisyoner ay hihirangin ng Pangulo. nag-aangkin ng malinis na katangiang moral at kinikilala sa kanyang kadalubhasaan sa linggwistika. mula sa nalalabing walong (8) komisyoner. Bagon-Faeldan Ph. mga tatlumpung (30) taong gulang man lamang. Hihirangin ng Pangulo mula sa labing-isang (11) komisyoner ang Tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na full-time. SEK. SEK. pipili ang mga komisyoner ng isang pansamantala o akting na Tagapangulo mula sa dalawang (2) komisyoner na full-time.Ang Tagapangulo at dalawa (2) sa mga Komisyoner ay magsisilbi nang full-time. Ang mga komisyoner ay maaaring hiranging muli ng Pangulo para sa maksimum na isang (1) takdang panahon ng panunungkulan sa pagsang-ayon ng Komisyon sa Paghirang. sa kultura at sa wika ng rehiyong etnolinggwistiko at sa disiplinang kanyang kinakatawan. Ang 1 April M. ipagsisilbi lamang ng kahalili ang di natatapusang bahagi ng takdang panahon ng katungkulang nabakante.

na. na hindi mababawasan sa loob ng takdang panahon ng kanilang panunungkulan. 11 Istrukturang Organisasyonal. SEK. ng ibang mga Komisyong Konstitusyonal. Itatakda ng 1 April M. ang bakante ay lalagyan ng Pangulo ng tauhan. na mula rin sa listahan ng mga nominee at sa pagsang-ayon ng Komisyon sa Paghirang. 10 Tuntunin ng mga Kaparaanan at mga Pulong.D in Filipino Linguistics . ayon sa pagkakasunod. – Ang tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na full-time ay may magkakatulad na ranggo. kung sakali’t ang Komisyon ay magkulang sa pagsasagawa ng naturang rekomendasyon. 9 Kompensasyon. ay magrerekomenda sa Pangulo ng panghalili mula sa listahan ng mga nominee na isinumite ng partikular na rehiyong etnolinggwistiko na apektado ng bakante. – Magkakaroon ng isang Direktor Heneral na hihirangin ng Komisyon para sa takdang panahon ng panunungkulan na pitong (7) taon na maaaring mahirang muli para sa maksimum na isang (1) term. SEK. Na ang mga tauhang teknikal ng Komisyon ay hindi saklaw ng mga tuntunin at mga regulasyon ng Tanggapan ng Pasahod at/o mga pangunahing pangangailangan sa eligibility ng Komisyon ng Serbisyo Sibil. – Itatakda ng Komisyon ang istrukturang organisasyonal nito: Sa Pasubali. – Ang Komisyon ay maglalagda ng sarili nitong mga tuntunin at mga prosidyur at magsesesyon nang minsan man lamang sa isang buwan o sindalas ng pangangailangan ayon sa pasya ng quorum para sa pagganap ng mga gawain nito. sahod. sa halagang itatakda ng Komisyon. mga pribilehiyo. mga alawans at iba pang mga gantimpagal katulad ng sa tagapangulo at mga kagawad. Ang bawat isa sa mga komisyoner na parttime ay tatanggap ng kanyang kompensasyon sa anyo ng onoraryum para sa bawat pulong na kanyang dadaluhan. SEK. sa kompirmasyon ng Komisyon sa Paghirang: Sa Pasubali.Komisyon. 12 Direktor Heneral. SEK. sa loob ng tatlumpung (30) araw mula sa petsa ng pagkakaroon ng bakante. Bagon-Faeldan Ph.

Ang mga gawain. mga tungkulin at kompensasyon ng mga tauhan nito ay itatakda ng Komisyon. pagpapayaman.D in Filipino Linguistics . mga koteysyon. d. magbalangkas ng mga patakaran. pagpapayaman at sa dakong huliý istandardisasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. mga regulasyon at mga patnubay upang isakatuparan ang mga patakaran. mga grant at award. ng mga obrang orihinal. magsagawa o makipagkontrata ukol sa mga pananaliksik at iba pang mga pag-aaral upang isulong ang ebolusyon. ay may mga kapangyarihan. SEK. mga gawain at mga tungkuling gaya ng mga sumusunod: a. mga plano at mga programa upang matiyak ang higit na pagpapaunlad. mga Gawain at mga Tungkulin ng Komisyon. 13 Ang Sekretaryat.Komisyon ang mga kapangyarihan. mga idyom. c. ganyakin at itaguyod. ayon sa mga pertinenteng tadhana ng Konstitusyon. Saklaw nito ang pagtitipon at pagsasaayos ng mga akda para sa posibleng paglalakip nito mula sa multilinggwal na diksyunaryo o ng mga salita. teksbuk at iba pang materyales sa pagbasa at pagtuturo. sa pamamagitan ng sistema ng mga insentibo. mga tungkulin at kompensasyon ng Direktor Heneral. sa rekomendasyon ng Direktor Heneral. mga plano at mga programa nito. b. ang pagsulat at paglalathala sa Filipino at sa iba pang mga wika ng Pilipinas. magpanukala ng mga patnubay at mga istandard para sa mga anyuing linggwistiko at mga ekspresyon sa lahat ng opisyal na mga komunikasyon. publikasyon. – Magkakaroon ng sekretaryat na pamumunuan ng Direktor Heneral. mga salawikain at iba pang mga wika na sa kasalukuyan ay karaniwang ginagamit o nakasama na sa lingua franca. Bagon-Faeldan Ph. 14 Mga Kapangyarihan. SEK. mga parirala. pati na mga teksbuk at mga materyales na 1 April M. mga gawain. – Ang Komisyon. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. pagpapaunald. e. maglagda ng mga tuntunin.

mga komperensya. magsagawa at masiglang magtaguyod ng pagsasalin sa Filipino at sa iba pang mga wika ng Pilipinas ng mahahalagang akdang historikal at tradisyong kultural ng mga grupong etnolinggwistiko. resolusyon at iba pang mga aktang lehislatibo. mga teksbuk at mga materyales na reperensya sa iba-ibang disiplina at iba pang mga dayuhang materyales na maaaring ipasyang kinakailangan sa edukasyon at para sa iba pang mga layunin. opisina. rehiyonal at lokal. bumalangkas at maglagda ng mga patnubay.D in Filipino Linguistics . Bagon-Faeldan reperensya sa iba-ibang disiplina. at isumite sa Opisina ng Pangulo at sa Kongreso ang taunang progress report tungkol sa implementasyon ng mga patakaran. sa antas nasyonal. f. at itiwalag sila dahil sa malubhang kadahilanan. mga pahayag na pampatakaran ng pamahalaan at mga dokumentong opisyal. mangasiwa. rehiyonal at lokal. mga tungkulin at mga pananagutan nito. byuru. organisahin at reorganisahin ang istruktura ng Komisyon. ahensya o alin mang kasangkapan ng Pamahalaan o ang alin mang pribadong entity. j. tawagan ang alin mang department. sa ilalim ng mga probisyon ng umiiral na mga batas. ng mga pagdinig publiko. g. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. i. humirang. mga istandard at mga sistema para sa pagmomonitor at pagrereport ng tungkol sa pagganap nito sa antas nasyonal. mga seminar at iba pang mga talakayang panggrupo upang alamin at tumulong sa paglutas ng mga suliranin at mga isyung may kaugnayan sa pagpapaunlad. executive issuances. mga plano at mga programa. mga tungkulin at mga pananagutan nito. lumikha o bumuwag ng mga posisyon. k. mga batas. h. lumikha at magpanatili sa Komisyon ng isang Dibisyon ng Pagsasaling-wika na gaganyak sa pamamagitan ng mga insentibo. institusyon o organisasyon para sa kooperasyon at tulong sa pagtupad ng mga gawain. o magpalit ng designasyon ng umiiral na mga posisyon upang matugunan Ph.1 April M. ng mga opisyal at mga empleado nito at ng iba pang mga tauhang kakailanganin para sa mabisang pagganap ng mga gawain.

– Ang lahat ng mga tauhan.D in Filipino Linguistics . na magpapatupad. mga sirkular. tulad ng mga diksyunaryo. mga ari-arian at mga apropriyasyon alinsunod sa mga probisyon ng Batas na ito. mga diksyunaryo. Bibigyang-bisa ng Komisyon ang paglilipat na ditoý itinatadhana sa paraan na sisiguro sa bahagya lamang pagkaabala sa kasalukuyang mga programa ng Linangan. Ang mga tauhang kwalipikado at kinakailangan ng Linangan ay inililipat sa at nilalagom ng Komisyon: Sa Pasubali. – Ang mga publikasyon ng Komisyon. SEK.ang nagbabagong mga kondisyon o kailanman at dumarating ang pangangailangan. na nalipat sa Komisyon.ibaba ang kanilang mga ranggo. ekwipment. lahat ng mga pinuno at mga empleado ng Linangan ay patuloy na gaganap ng kanilang mga gawain at tutuparin ang lahat ng kanilang mga tungkulin at mga pananagutan: Sa Pasubali. Na ang naturang mga pagbabago ay hindi makaaapekto sa istatus ng mga nasa pwesto. mamamahala. Bagon-Faeldan Ph. hahawak at magwawaksi ng naturang mga asset. bawasan ang kanilang mga sahod o magresulta sa kanilang pagkatiwalag sa serbisyo. 16 Paglilipat ng Umiiral na Ahensya. 15 Pribilehiyo sa Koreo. mga tungkulin at mga pananagutan. mga pondo at mga ari-arian ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas sa ilalim ng Atas Tagapagpaganap Blg. Na sa panahon bago sumapit ang aktwal na asumpsyon ng mga tungkulin ng Komisyon at pagganap nito. gayundin. at l. ranggo. 117 ay inililipat sa pamamagitan nito sa Komisyon.mga asset. mga publikasyon at iba pang mga akdang intelektwal ng Linangan ay itinuturing. Sa Pasubali. sahod at mga pribilehiyo ng naturang mga tauhan ay hindi ibababa o lubhang maaapektuhan : Sa Pasubali pa rin. Na ang taning. mga bokabularyo. mga gramatika. gampanan ang iba pang mga aktibidad na kinakailangan sa epektibong paggamit ng naturan sa unahan na mga kapangyarihan. mga gawain. mga polyeto at lahat ng iba pang katulad na mga bagay na printed ay magtatamasa ng paggamit sa koreo nang libre sa postage. mga pamplet. Ang lahat ng mga saliksik. SEK. sa wakas. mga rekord. Na ang umiiral na 1 April M.

.D in Filipino Linguistics SEK. Bagon-Faeldan Ph. 19. SEK. Pagkaraan niyon. ang bersyon sa Filipino ang mananaig.Linangan ng mga Wika sa Pilipinas ay ituturing na nabuwag na sa pagkaorganisa ng Komisyon. MITRA Espiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan JOVITO R. Pinagtibay. SEK. Laang Gugulin.Ang lahat ng mga batas. 21. aktwal na asumpsyon ng mga tungkulin at pagganap nito gaya ng nararapat. Kung sakali’t may pag-aalinlangan. Pagkakabisa. – Kung sakali at ang alin mang probisyon ng Batas na ito o ang aplikasyon ng naturang probisyon ay idineklarang hindi balido. 20. . mga atas tagapagpaganap o mga bahagi niyon na di naaayon sa mga probisyon ng Batas na ito ay pinawawalang-saysay o sinususugan gaya ng nararapat 1 April M. 17. SEK. SALONGA Pangulo ng Senado . mga presidential decree. RAMON V. Sugnay na nagpapawalang-saysay.Magkakabisa ang Batas na ito pagkaraan ng labinlimang (15) araw kasunod ng kompletong pagkakalathala nito sa Official Gazette o sa isang (1) pahayagang may pangkalahatang sirkulasyon. ang natitirang bahagi ng Batas na ito o ang aplikasyon ng naturang probisyon ay hindi maaapektuhan. ang halagang maaaring kailanganin ay inaawtorisa sa pamamagitan nito na ilaan sa Pangkalahatang Batas ng Apropriyasyon sa taong sumusunod sa pagkapatibay nito upang maging batas. Promulgasyon. – Ang batas na itoý ipinopromulga sa Filipino at sa Ingles at isasalin sa mga wikang rehiyonal ng Pilipinas. SEK. Sugnay na Nagbubukod. 18. – Ang pondong kinakailangan upang maisakatuparan ang mga probisyon ng Batas na ito ay ikakarga sa apropriyasyon sa lumalakad na taong piskal ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas.

SABIO Sekretaryo Heneral Kapulungan ng mga Kinatawan Pinagtibay: Agosto 14. 209 at House Bill No. ang Ingles at Kastila ay patuloy ng gagamiting mga wikang opisyal. AQUINO Pangulo ng Pilipinas Batas Pangwika sa Saligang-Batas Saligang-Batas ng Biyak-na-Bato (1896) – Ang Wikang Tagalog ang magiging opisyal na wika ng Pilipinas. CAMILO L.Ang bill na ito na isang konsolidasyon ng Senate Bill No. ACOB Sekretaryo ng Senado Saligang-Batas ng 1987 – Ang Wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Saligang-Batas ng 1973 – Ang Batasang Pambansa ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa paglinang at pormal na adopsyon ng isang panlahat na wikang pambansa na tatawaging Filipino 1 April M. 1991 CORAZON C. Hanggang hindi nagtatadhana ng iba ang batas. Saligang-Batas ng 1935 – Ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. Ph.D in Filipino Linguistics . 21280 ay ipinasa sa wakas ng Senado at ng Kapulungan ng mga Kinatawan noong Hunyo 6. 1991. ito’y dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at sa iba pang mga wika. Bagon-Faeldan EDWIN P. Samantalang nililinang.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful