ANG ALPABETO AT ORTOGRAPIYANG FILIPINO: PAHAPYAW NA KASAYSAYAN Ang salita nati’y huwad din sa iba Na may alpabeto at sariling

letra Na kaya nawala’y dinatnan ng sigwa Ang lundag sa lawa noong dakong una. “Sa Aking mga Kababata” Dr. Jose P. Rizal Calamba, 1869 Ang mga pananaliksik ay nangagkakaisa na an gating mga ninuno’y may sarili nang kalinangan at sibilisasyon bago pa man dumating ang Kastila. Bukod sa pagkakaroon na ng sistema ng pamamahal at kalakalan, sila ay maalam nang sumulat at bumasa. Samakatwid, mayroon na silang sistema sa pagsulat gamit ang kanilang alpabeto na tinawag nilang Alibata. Ito ay binubuo ng labimpitong titik: tatlong patinig at labing-apat na katinig. Sa iba’t ibang lugar, ang mga simbulo ng Alibata ay may maynor na pagkakaiba, ngunit ang pinakamalawak na gamitin ay ang sumusunod:

Kapag ang isang katinig ay may tuldok sa ibabaw, binibigkas iyon nang may kasamang tunog na / e / o / I /; halimbawa ay ang kasamang patinig ng katinig ay / o / o /

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

u /; halimbawa o / bu /.

= / be / o / o / u /; halimbawa:

= / bo /

Ang direksyon ng pagsulat ay isa pa ring suliranin sapagkat walang iskolar ang makapaglahad ng di-mapagalinlanganng katunayan o katibayan na makapagpapatotoo hingil dito. Gayon man, ipinapalagay na malamang na tama ang teorya ni Padre Pedro chirino na ang mga sinaunang Pilipino ay sumusulat nang pabertikal mula taas paibaba at pahorisontal mula kaliwa pakanan. Sumusulat sila sa mga kahoy at kawayan sa malalaking dahon sa lupa at mga bato gamit ang kanilang balaraw o anumang matutulis na bagay bilang panulat at dagta ng mga puno at halaman bilang tinta. Mangilan-ngilan lamang sa mga ito ang umiiral pa sa kasalukuyan at matatagpuan sa mga museo sa ilang lugar. Bunga ito ng mapanirang gawain ng mga unang misyonerong Kastila na dumating sa ating kapuluan dahil ipinalagay nilang ang mga iyon ay gawa ng demonyo. Ang ibang piraso ng literaturang pre-kolonyal ay naipasa sa ibang henerasyon sa pamamagitan ng pasalitang paraan na lamang. Sa pagdating mga kastila, napalitan ang lumang alibata ng alpabetong Romano. Itinuturing ngang isa sa pinakamahalagang impluwensiya sa atin ng mga Kastila ang romanisasyon ng ating alpabeto. Tinuruan ng mga Kastila ang mga Pilipino sa paggamit ng alpabetong Romano. Ang mga titik ay tinawag nang pa-Kastila, alalaong baga’y nakilala sa tawag na Abecedario. Ganito ang tawag sa mga titik sa Abecedario. A B C CH D E /a/ /be/ /se/ /che/ /de/ /e/ K L LL M N Ñ /ke/ /ele/ /elye/ /eme/ /ene/ /enye/ S T U V W X /ese/ /te/ /u/ /ve/ /double u/ /ekis/

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

F G H I J

/efe/ /he/ /ache/ /i/ /hota/

O P Q R RR

/o/ /pe/ /ku/ /ere/ /erre/

Y Z

/ye/ /seta/

Noong panahong iyon, naging palasak ang mga akda sa wikang Tagalog na nakasulat sa palabaybayan ng Kastila tulad ng kasunod na halimbawa. Cahinahinayang cung ito I maputi Cucupas ang bañgo, cukai mananacsi At yaong may ibig na mañgagcandili Cusang babayaan sa apagcaruhagi. - Mula sa Sa May Mañga anac, Na Dalaga ni Modesto Santiago Ngunit hindi lahat ng Pilipino ay yumakap na lamang nang ganap sa bagong sistema ng pagsulat. May mangilangngilan matatalino bagama’t gumagamit ng Abecedario ay nagpasyang magsalamin ng tatak-Pilipino sa pagsulat. Isa sa kanila ay an gating pambansang bayaning si Dr. Jose Rizal. Sa kabila ng edukasyong Europeo at kaalaman sa iba’t ibang wika ni Rizal, mainahal niya ng kanyang sariling wika. Malinaw itong mababakas sa tula niyang Sa Aking mga Kababata na sinulat niya sa murang gulang pa lamang. Una si Rizal sa kampanya ng Pilipinisasyon ng ortagrapiya. Halimbawa, ang mga Tagalog na titik na k at w, aniya, ay dapat gamitin sa halip na mga Kastilang c t o. Halimbawa, ang kinastilang Tagalog na salita tulad ng aalacot ay dapat umanong baybayin ng salakot. Gayon din ang salitang arao na dapat isulat ay araw.

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

1890 ang artikulo niyang Sobre La Nueva Ortagrafia dela Lengua Tagala (Hinggil sa Bagong Ortagrapiya ng Wikang Tagalog). inilhad ni Rizal ang mga tuntunin ng bagong ortagrapiyang Tagalog at nang may pagpapakumbaba at katapatan. na kumakatawansa isang makahulugang tunog bawat isa. may-akda ng El Sanskrito sa wikang Tagalog na nalathala sa Paris noong 1884. Santos ang bagong alpabeto na nakilala sa tawag na Abakada dahil sa tawag sa unang apat na titik niyon. binalangkas ni Lope K. ay maibigay kay Ceasar ang kay Ceasar. ibinigay niya ang kredit ng adapsyon ng bagong ortograpiya kay Dr. Para sa record. Ang inobasyong ito ay bunga ng mga pag-aaral sa Tagalismo ni Dr. habang siya ay nasa Leipzig. 169-170). Ang abakada ay binubuo ng dalawang titik: labinlimang katinig at limang patinig. Bagon-Faeldan Ph. Bunga ng pagpapahintulot ng pagpapalimbag ng diksyunaryo at aklat sa gramatika ng Wikang Pambansa at ng pagpapasimula ng pagtuturo ng Wikang Pambansa sa mga paaralan noong 1940. Ako ay isa lamang sa mga masigasig niyong propagandista (Zaide & Zaide. Trinidad H. Habang siya’y naglalakbay sa Brussels. ginamit ni Rizal ang tsina-Pilipinong ortagrapiya sa pagsasalin sa Tagalog ng William Tell bi Schiller at Fairy Tales ni Anderson. nang kapag inugat ang kasaysayan ng ortagrapiyang ito na siya nang ginagamit ang mga mulat na Tagalista. Pardo de Tavera. Sa artikulong iyon. Pardo de Tavera. 1 April M.Noon pa mang 1886. sinulat ni Rizal.D in Filipino Linguistics . nalathala sa La Solidaridad noong Abril 15. Muli niya itong ginamit sa pagsulat ng kanyang unang novelang Noli me Tangere sa Berlin noong 1887.

nadama ang di-kasapatan ng dating Abakada sa malawakang panghihiram ng mga salita at sa pagbabaybay ng mga pantanging ngalan. Ñ. Ang ilan sa mga naging problema ng mungkahing alpabetong ito ay ang magiging katawagan ng bawat titik at ang magiging kaayusan o order ng mga ito sa alpabeto. Una sa mga ito ay ang sumusunod: A B C CH D E F G /ey/ /bi/ /si/ /si eych/ /di/ /i/ /ef/ /ji/ J K L LL M N Ñ O /jey/ /key/ /el/ /dobol el/ /em/ /en/ /enye/ /o/ R RR S T U V W X /ar/ /dobol ar/ /es/ /ti/ /yu/ /vi/ /dobolyu/ /eks/ 1 April M. F.A B K D E G H I L M /a/ /ba/ /ka/ /da/ /e/ /ga/ /ha/ /i/ /la/ /ma/ N NG O P R S T U W Y /na/ /nga/ /o/ /pa/ /ra/ /sa/ /ta/ /u/ /wa/ /ya/ Noong 1971. at Z na gagamitin sa pagbabaybay ng mga salitang hiram at mga pantanging ngalan. inilahad ng Lupong Sanggunian ang kanilang pasyang dagdagan ang mga sumusunod: C. X. J. Nagkaroon din ng ilang public hearings ang Lupon sa Pambansang Wika ng Kumbensyong Konstitusyunal. CH.D in Filipino Linguistics . Makalipas ang tatlong buwan. Bagon-Faeldan Ph. May ilang mga mungkahi ang ikinonsider kaugnay nito. Bunga nito. nilikha ng Surian ng Wikang Pambansa ang Lupong Sanggunian na siyang nagsagawa ng mga pag-aaral. V. LL. RR. Q.

D in Filipino Linguistics Hindi pa mang ganap na nalilinaw ang mga tanong sa kaugnay ng mungkahi ng Lupong Sanggunian. Hindi malinaw kung paano tatawagin ang mga letra at kung paano ito pagsusunud-sunurin. Ang mga 1 April M. Bagon-Faeldan Ph. 1976 ang Memorandum Pangkagawaran Blg. gayundin ang may kilay na ñ ay isang paraang di-matipid.H I /eych/ /ay/ P Q /pi/ /kyu/ Y Z /way/ /zi/ Narito naman ang isa pang mungkahi: A B K D E G H I L M /a/ /ba/ /ka/ /da/ /e/ /ga/ /ha/ /i/ /la/ /ma/ N NG O P R S T U W Y /na/ /nga/ /o/ /pa/ /ra/ /sa/ /ta/ /u/ /wa/ /ya/ C CH J LL Ñ Q RR V X Y Z /si/ /e-che/ /jey/ /elye/ /enye/ /kyu/ /erre/ /vi/ /eks/ /way/ /zi/ 1. Ilan sa kanilang mga argument ay ang mga sumusunod: . 1976. Ang pagsasama ng digrapong CH. inilathala ng Sanggunian ng surian ng Wikang Pambansa ang tuntunin sa palabaybayang Pilipino noong Abril 1. ipinalabas ang Kagawaran ng Edukasyon at Kultura noong Hulyo 30. Kaugnay nito. 2. at NG. 194 upang pagtibayin ang nasabing tuntunin ng palabaybayan nito. RR. LL.

ay tumanggi sa pagsasama ng mga digrapong CH. Ang letrang Ñ naman ay may kilay lamang na N. RR at NG. 3. Hindi rin maayos gamitin sa enumerasyon o sa pagbabalangkas ang alpabetong may digrapo. Bunga ng mga pagtutol at pag-aalalang ang mga ganitong pagbabago ay magbubunga lamang ng kalituhan lalo na sa mga batang nagsisimula pa lamang matutong sumulat at bumasa sa mga paaralang primary. LL. Mismong Malakanyang. Bagon-Faeldan Ph. RR. ang ating alpabeto ay nagkaroon na ng dalawampu’t walong titik na tinatawag nang pa-ingles maliban sa Ñ at may pagkakasunud-sunod na ganito. Kung pagtuturo ng pagbabaybay ang pag-uusapan.wika sa daigdig na may titik Romano ay unti-unting nagbabawas ng kanilang mga digrapo upang makapagtipid at upang maging praktikal na rin. maisusulat na rin niya ang digrapong CH. 81 noong Agosto6. at NG at iminungkahing dalawampu’t pitong letra na lamang gamitin. sa isang liham sa Direktor ng SWP noong Enero 11. Ang pagdaragdag ng mga digrapo. kapag naisulat na isang mag-aaral ang C at H nang hiwalay. 1987 na may pamagat na Ang Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng wikang Filipino. Gayundin ang letrang LL. 1973. Simula noon.D in Filipino Linguistics . 4. kung gayon ay isang hakbang na paurong. ang mga mungkahing pagbabago ay hindi tinanggap ng taong-bayan. Ito ang dahilan kung bakit ang dating Abakada pa rin ang ginamit ng taongbayan at ng midya at itinuro sa mga paaralan maging hanggang unang pitong buwan ng 1987. A B /ey/ /bi/ K L /key/ /el/ S T /es/ /ti/ 1 April M. Nagkaroon lamang ng malawakang pagtanggap sa mga pagbabago sa alpabeto noong mga huling buwan ng 1987 nang ipalabas ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas ang Kautusang Pangkagawaran Blg.

LL at RR para sa ekonomiya o pagtitipid. Noong 2001. Bagon-Faeldan Ph. Walang pagbabago sa komposisyon at tawag ng mga letra sa rebisyong ito. Ñ. at 1 April M. Pinalawak lamang ito ng gamit ay ang F. bote= /bi o ti i/ at hindi /ba o ta e/.Q.D in Filipino Linguistics .L. ay may ponemik istatus na hindi kagaya ng C. Pinanatili naman ang digrapong NG dahil ito ay tatak na ng ating katutubong alpabeto. salitang hiram. UP = /yu pi/ at hindi /u pa/. lumikha ng isang teknikal na panel ang Komisyon ng Wikang Filipino na siyag lumikha ng 2001 Revisyon sa alpabetong Filipino at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino.U = /em el kyu yu/ at hindi /ma la kyu u/. ang pasalitang pagbabaybay ng mga sumusunod na salita ay ganito: ibon = /ay bi o en/ at hindi iba o na/. salitang pangagham. kintin= /key ay en ti ay en/ at hindi /ka I na ta I na/. J. Q at X na mga redundant na titik. Dalawang mahalagang linggwistikong prinsipyo ang isinaalang-alang sa pagbabalangkas ng mga tuntunin sa ispeling noong 2001.C D E F G H I J /si/ /di/ /i/ /ef/ /ji/ /eych/ /ay/ /jey/ M N Ñ NG O P Q R /em/ /en/ /enye/ /enji/ /o/ /pi/ /kyu/ /ar/ U V W X Y Z /yu/ /vi/ /dobol yu/ /eks/ /way/ /zi/ Samakatwid. Ito ay ang simplisidad at ekonomiya. Mapapansin ding ang walong dagdag na letra ay mula naman sa labing-isang iminungkahing idagdag noong 1971. V at Z dahil ang mga ito diumano. Hindi na lamang isinama ang mga digrapong CH. Mapapansing ang mga titik ng Bagong Alpabeto ay mula sa dalawampung titik sa dating Abakada na dinagdagan lamang ng walong bagoong titik na gagamitin sa pagbabaybay ng mga pangngalang pantangi. M.

hindi umiral ang istandardisadong sistema ng ispeling na isa sanang layunin ng nasabing tuntunin. Nagkaroon tuloy tayo ng suliranin sa pagkabuklud-buklod at pagkakaisa. Sa madaling sabi. Kung tutuusin.b) pleksibilidad. Kaya noong 2006. May mga sumunod sa tuntunin at mayroong hindi. Dahit dito. nagmungkahing ang tuntunin sa ispeling ng 1987 na muna ang gamitin. Ngunit ang tuntuning ito sa ispeling noong 2001 ay nagbunga ng pagkakahati-hati ng mga iskolar sa wika. naging napakahirap ang pakikipag-ugnayan natin sa isa’t isa. 1 April M. Mayroon ding sumunod nang hindi ganap na nauunawaan ang mga prinsipyo at tuntunin. Maganda rin ang mga naging ng layunin ng proyektong ito – ang makapagbigay-gabay sa panghihiram ng mga salita at pagsasalin ng pasalitang wika tungo sa nakasulat na anyo upang maapag-ambag sa istandardisasyon at leksikal na elaborasyon ng pambansang wika. Bagon-Faeldan Ph. Sa mahigit na pitong libong pulo mayroon mayroon tayo.D in Filipino Linguistics . Nagbunga ang ganitong sitwasyon ng paglitaw ng iba’t ibang sistema ng ispeling ng mga institusyong akademiko at publikasyon. Kasaysayan ng Pag-unlad ng Wikang Pambansa sa Pilipinas Ang ating bansa ay isa sa mga bansang may pinakamaraming dayalekto. higit sa apat na raang iba’t ibang dayalekto o wikain na ginagamit. Bawat rehiyon ay may sarisariling mga wikain. mismong ang KWF na ang nagsuspinde sa nasabing tuntunin at samantalang hindi pa nakakabalangkas ng bago. hindi sana tumagal nang mahigit tatlong daan at tatlumpu ang ating pagkakaalipin kung noon pa mang unang taon ng pananakop ay may isa nang malawak na wikang nauunawaan at ginagamit ng nakararaming Pilipino (Bisa et al. 1983:4)..

Ang pag-unlad ng ating wikang pambansa ay nasasalamin sa mga batas.D in Filipino Linguistics . 2. 1936 (Nobyembre 13) – Pinagtibay ng Batasang Pambansa ang Batas Komonwelt Blg. Quezon sa kanyang mensahe sa Asemblea Nasyonal ang paglikha ng isang surian ng Wikang Pambansa na gagawa ng isang pag-aaral ng mga wikang katutubo sa Pilipinas. 1 April M. kautusan.” (Seksyon 3. proklama sa kautusang ito: mahahalagang batas. Bagon-Faeldan Ph. Ang mga naging tungkullin at Gawain ng Surian ng Wikang pambansa ay ang sumusunod: 1.Ang mga ito ang mga pangunahing dahilan kung bakit pinagsumikapan ng magigiting nating ninuno na magkaroon tayo ng isang wikang pambansa at kung bakit ito nilinang at patuloy na nililinang hanggang sa kasalukuyan. 184 na lumilikha ng isang Surian ng Wikang Pambansa at itinatakda ang mga kapangyarihan at tungkulin niyon. nagtadhana ng tungkol sa wikang pambansa “…ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. proklama at kautusan na ipinalabas ng iba’t ibang tanggapan ng pampamahalaan na may malaking kaugnayan sa ating wikang pambansa. Paggawa ng paghahambing at pag-aaral ng talasalitaan ng mga pangunahing dayalekto. Artikulo XIV) 1936 (Oktubre 27 ) – Iminungkahi ng Pangulong Manuel L. Pag-aaral ng mga pangunahing wika na ginagamit ng may kalahating milyong Pilipino man lamang. 1935 Sa Saligang Batas ng Pilipinas. Pag-aralan natin ang ilan sa kautusan. sa layuning makapagpaunlad at makapagpatibay ng isang wikang panlahat na batay sa isang wikang umiiral.

dalawa ang dinakaganap ng kanilang tungkuli. 184. Fonacier (Ilokano). 4. Pagpili ng mga katotobong wika na siyang magiging batayan ng wikang pambansa na dapat umaayon 1937 (Enero 12) Hinirang ang mga kagawad na Pambansa alinsunod sa Komonwelt Blg. Dahil dito. Santos (Tagalog) Jose I. Kagawad Sa mga kagawad na nahirang ng Pangulo. Pagsuri at pagtiyak sa ponetika at ortograpiyang Pilipino. Kagawad Hadji Butu (Muslim). Bagon-Faeldan Ph. hinirang ni Pangulong Quezon ang mga sumusunod na kagawad: Lope K. Komonwelt Blg. Veyra (Visayan Samar). Kagawad Casimiro F. Sila’y pinalitan kaya’t nagkaroon ng ma pagbabago sa kabuuan ng Surian ng Wikang Pambansa. Tagapangulo Cecilio Lopez (Tagalog).D in Filipino Linguistics . Zulueta (Pangasinan) Zoilo Hilario (Kapangpangan) Isidro Abad (Visayang Cebu) 1 April M.3. Kagawad Felix Salas-Rodriguez (Visayang Hiligaynon). Perfecto (Bikol). Batas sa pagkakasusog ng Batas Ang mga nahirang na kagawad ay ang sumusunod: Jaime C. Quezon bubuo ng Surian ng Wikang tadhana ng Seksyon 1. ni Pangulong Manuel L. 333. Kagawad Filemon Sotto (Visayang Cebu). sina Hadji Butu at Filemon Sotto. Kalihim at Punong Tagapagpaganap Santiago A. Ang una’y dahil sa pagpanaw at ang huli’y tumanggi dahil sa kanyang kapansanan.

184. 184.5 sa Bikol.333. 1937 (Disyembre 30) – Bilang pag-alinsunod sa tadhana ng Batas ng Komonwelt Blg. ang mga pangunahing wika natin (Cebuano. Santos ay nagbitiw sa kanyang tungkulin. 1937 (Nobyembre 9) – Bunga ng ginawang pag-aaral at alinsunod sa tadhana ng Batas Komonwelt Blg. 48. Bagon-Faeldan Ph.2% sa Cebuano. na nagsususog sa ilang seksyon ng Batas ng Komonwelt Blg. 46. Regalado ang ipinalit ni Pangulong Quezon upang gumanap biang kagawad ng SWP.6% sa Kapampangan. ang Surian ng Wikang Pambansa ay nagpatibay ng isang resolusyon na roo’y pinahahayag na ang Tagalog ay siyang halos lubos na nakatutugon sa mga hinihingi ng Batas Komonwelt Blg. 184.3% sa Ilokano at iba pa. Bukod sa pagkakahawig sa maraming wikain sa Pilipinas.6% sa Hiligaynon. Tagalog ang ginawang saligan ng Wikang Pambansa sa dahilang ito’y nahahawig sa maraming wikain sa bansa. ang Tagalog na siyang naging batayan ng wikang 1 April M.D in Filipino Linguistics . si Iñigo Ed. kaya’t itinagubilin niyon sa pangulo ng Pilipinas na iyon ay pagtibayin bilang saligan ng wikang pambansa. Samar. Ilokano. Sa medaling salita’y hindi magiging mahirap ang Tagalog sa mga di-tagalog kahawig ito ng lahat ng wika ng Pilipino sa ganitong ayos: 59. Hiligyanon. 184. baybay at kahulugan. 31. 134 ay ipinahayag ng Pangulong Quezon ang Wikang Pambansa ng Pilipinas na batay sa Tagalog. Bikol. 39. Alinsunod pa sa taya.Nang si Lope K. sa pamamagitan ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 1937 (Hunyo 18) – Pinagtibay ang Batas Komonwelt Blg. Leyte. Pangasinan at Kapampangan) ay may aabot na siyam hanggang sampung libong salitang magkakatulad at magkakahawig sa bigkas.

Pinatutunayan ito ng karanasan na kahit hindi pormal na pinag-aralan. Ayon din sa Surian ng Wikang Pambansa. 1940 ay pasisimulan ng ituro ang Wikang Pambansa ng Pilipinas sa lahat ng paaralang-bayan at pribado sa buong bansa.D in Filipino Linguistics . Kalakip ang pagpapatibay ng Pangulo ng Pilipinas.000 sa Malay. 26. 263 na binigyan pahintulot ang pagpapalimbag ng isang Diksyunaryo at isang Gramatika ng Wikang Pambansa. 1. ng mga kinkailangang tuntunin at patakaran sa pagpapaun lad ng kautusang ito. maraming Pilipino ang natuto agad sa wikang Tagalog. 1940 (Abril 12) – Pinalabas ng Kalihim Jorge Bocobo ng Pagtuturong Pambayan ang isang Kautusang Pangkagawaran: ito’y sinundan ng isang sirkular (Blg. serye 1940) ng Patnugot ng Edukasyon Celedonio 1 April M. 1940 (Abril 1) – Sa pamamagitan ng Kautusan ng Tagapagpaganap Blg. 1.500 sa Ingles. Kagt ang mga nagsipandayuhan sa ating bansa nang mga unang panahon at ngayon ay maaling nakauunawa’t nakapagsasalita ng Tagalog.500 intsik at 3. Madali nilang nauunawaan ang diwa.Pambansa ay nagtataglay ng humigit-kumulang na 5. Inatasan din ang Kalihim ng Pagtuturong Pambayan na maglagda. Hindi lamang sa mga Pilipino ang nagsasabing madaling matutuhan at maunawaan ang Tagalog. kahulugan at nilalaman ng mga Tagaloag na pangungusap sa pagsubaybay sa takbo at agos ng mga pangungusap. at itinakdang mula sa Hunyo 19. Ang bilang ng mga salitang sa mga wikang banyagang nabanggit ay matatagpuan din sa lath halos na talatiniga ng iba pang wikain sa Pilipinas. Napakadali ring pag-aralan ang Tagalog. mayaman daw ang Tagalog sapagkat sa pamamagitan ng paglalapi at pagtatambal ay dumarami ang mga salita niyon.000 salitang hiram sa Kastila. Bagon-Faeldan Ph.

Ang pagtuturo ng Wikang Pambansa sinimulan muna sa mataas at paaralang normal. edipisyo tanggapan ng pamahalaan ay papangalanan na Pilipino. kalakip ang kaukulang teksto sa Ingles. ang salitang PILIPINO ay siyang gagamitin.96. ng na at sa 1968 (Agosto 5) –Pinalabas ang Memorandum Sirkular Blg. Romero ng Kagawaran ng Edukasyon ang Kautusang Pangkagawaran Blg. 1967 (Oktubre 24) – Naglagda ang Pangulong Marcos isang Kautusang Tagapagpaganap (Blg 96). Salas ang Memorandum Sirkular Blg.Salvador. 7 na nagsasaad na kalian ma’y tutukuyin ang Wikang Pambansa. at bilang karagdagan ay iniatas din na ang mga letterhead ng mga kagawaran. Iniatas din na ang pormularyo ng panunumpa sa tungkulin ng mga pinuno at empleyado ng pamahalaan ay sa Pilipinas gagawin.D in Filipino Linguistics 1968 (Marso 27) – Pinalabas ng Kalihim Tagapagpaganap Rafael M. 186 na nagsusuog sa Proklama Blg. Bagon-Faeldan Ph.199 na nilagdaan ng Kalihim Tagapagpaganap Rafael M. ay 1940 (Hunyo 7) – Pinagtibay ang batas ng Komonwelt Blg. . Salas na nananawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa mga seminar sa Pilipino na 1 April M. nagtatadhanang ang lahat ng gusali. 12. serye ng 1954. na sa pamamagitan nito’y inililipat ang panahon ng pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa taun-taon simula sa ika-13 hanggang ika-19 ng Agosto. tanggapan at mga sangay ng pamahalaan ay nararapat na nasusulat sa Pilipino. 172 na nagbibigay-diin sa pagpapairal ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 1959 (Agosto 13) – Pinalalabas ng Kalihim Jose E. Nakapaloob sa panahong saklaw ang pagdiriwang ng kaarawan ni Quezon AAgosto 19).

Maceda na bumabago sa Memorandum Sirkular Blg. 187 ay nilagdaan ng Pangulo na nag-atas sa lahat ng kagawaran. 277 ay pinalabas ni Kalihim Tagapagpaganap Ernesto M. kawanihan. 384 na nagtatalaga ng mga may kakayahang tauhan upang mamahala ng lahat ng komunikasyon sa Pilipino sa lahat ng departamento. 443 na hinihiling sa lhat ng tanggapan ng pamahalaan na magdaos ng palatuntunan sa alaala ng ika-183 anibersaryo ng kapanganakan ni Francisco (Balagtas) Baltazar sa abril 2. 304 na nagpapanauli sa Surian ng Wikang Pambansa at nililiwanag ang kanyang mga kapangyarihan at tungkulin. 1971. 1970 (Agosto 17) – Pinalabas ni Kalihim Tagapagpaganap Alejandro Melchor ang Memorandum Sirkular Blg. 1 April M. 1971 (Marso 4) – Pinalabas ng Kalihim Tagapagpaganap Alejandro Melchor ang Memorandum Sirkular Blg. 1971 (Marso 16) – Nilagdaan ni Pangulong Ferdinand E.199 na nanawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa mga seminar sa Pilipino na idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa lahat ng purok pangwika hanggang sa ang lahat ng pook ay masaklaw ng kilusang pangkapuluan sa pagpapalaganap ng Wikang Pambansa. Bagon-Faeldan Ph.idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa lahat ng purok pangwika. Marcos ang kautusang Tagapagpaganap Blg. tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan. sa lahat ng opisyal na komunikasyon at transaksyon ng pamahalaan. 1969 (Agosto 7) – Ang Memorandum Blg. 1968 (Agosto 6) – Ang kautusang Tagapagpaganap Blg. kabilang ang mga korporasyong ari o kontrolado ng pamahalaan.D in Filipino Linguistics . tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan na gamitin ang wikang Pilipino hangga’t maaari sa Linggo ng Wikang Pambansa at pagkaraan nito.

Kagawad Pangalawang Direktor Fe Aldave-Yap. Pineda (Tagalog) Tagapangulo Dr. Kagawad Dr. Juan L. Kaalinsabay Pambansa. Leocadio (Bikol). Magpanukala ng diksyunaryo.P. Kagawad Dr.Ang mga kagawad ng Surian ay kumakatawan sa sumusunod na mga pangunahing pangkat linggwistika: Bikol. Lorenzo G. Bagon-Faeldan Ph. Arquiza (Cebuano). tungkulin at Gawain: ng 1. Pangasinan. Nelia Guanco Casambre (Hiligaynon).D in Filipino Linguistics 3. pilosopiya at pagkatha ng ensayklopidya. 4. Kagawad Dr. Kalihim at Pinunong Tagapagpaganap. Mauyag M. Hilingaynon. SamarLeyte at Tagalog na binubuo ng sumusunod: Direkor Ponciano B. mga wika ng mga minoryang cultural). Kagawad Dr. Kapampangan. sa panahon ng gramatika ng Wikang 1 April M. Cebuano. Maghayag ng mga kinakailangang panuntunan at mga alituntunin na alinsunod sa mga pamantayang umiiral at tumutugon sa mga pinakabagong kaunlaran sa agham ng linggwistika tungo sa pagpapalawak at pagpapalakas ng Wikang Pambansa. Kagawad Dr. Ensayklopidya o ano mang kasangkapang linggwistika ayon sa mga pinakabagong leksikograpiya. kultural. mga wika ng mga minoryang cultural. Ang Surian ng Wikang Pambansa ay nagkaroon sumusunod na mga kapangyarihan. Magpanukala at maghayag ng mga patakarang pangwika ana naaangkop sa progresibong pagpapaunlad ng edukasyunal. Kagawad Dr. Perez (Pampango). Alejandro Q. Tamano (Tausug. Ilokano. Lino A. Cesar (Samae-Leyte). tesauro. 2. Clodualdo H. Manuel (Pangasinan). sosyal at ekonomikal ng bansa .

1972 (Disyembre 1) – Nilagdaan ng Pangulong Marcos ang Kautusang Panlahat Blg. Seksyon 3 (1) 1973 Saligang Batas. Sakaling may hidwaan. pamphlet at katulad ding babasahin sa Wikang Pambansa sa uri at obrang orihinal. 73) sa Surian Ng Wikang Pambansa na ang Saligang Batas ay isalin sa mga wikang sinasalita ng may limampung libong (50. Pag-aralan at pagpasyahan ang mga pangunahing isyung may kinalaman sa Wikang Pambansa. 1971 (Hulyo 29) – Memorandum Sirkular Blg. 6. Ang Pambansang Asamblea ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pormal na 1 April M. alinsunod sa probisyon ng Saligang Batas (Artikulo XV.5. Seksyon 3. 17. Bagon-Faeldan Ph. 1972 (Disyembre) – Nag-atas ang Pangulong Ferdnand E.000) mamamayan.D in Filipino Linguistics . 1973. Isagawa ang iba pang kaugnay ng Gawain. at sa Kastila at Arabik. Artikulo XV. ganito ang sinasabi: Ang Saligang Batas na ito ay dapat ipahayag sa Ingles at Pilipino. Marcos (Blg. ang tekstong ang mananaig. na nag-uutos na limbagin sa Pilipino at Ingles sa Official Gazette at gayon din sa mga pahayagang may malawak na sirkulasyon bago idaos ang plebisito para sa ratipikasyon ng Saligang Batas noong Enero 5. ang dapat na mga Wikang Opisyal.488 na humuhiling sa lahat ng tanggapan ng pamahalaan na magdaos ng palatuntunan sa pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa. Magpanukala ng mga patakaran naglalayon ng maramihang produksyon ng mga alkat. at 7. at isalin sa bawat dayalektong sinasalita ng mahigit sa limampung libong taong-bayan. Agosto 13-19.

maliban sa mga kursong pagtuturo sa labindalawang (12) yunit. Kalakip din sa kautusang ito ang pagkakaroon ng palatuntunan ng pagsasanay ng mga guro upang magkaroon sila ng mabisang kasanayan sa pagtuturo ng Pilipino at sa pandalubhasaang antas sa pamamahala ng Ministri ng Edukasyon at Kultura. na Wikang Pambansa na 1974 (Hunyo 19) – Nilagdaan ni Kalihim Juan L. 25 na nagtatadhana ng mga panuntunan sa pagpapatupad ng patakarang edukasyong bilinggwal sa mga paaralan na magsisimula sa taong aralan 19741975. ang lahat ng pangmataas na edukasyong institusyon ay magbubukas ng anim (6) may yunit sa Pilipino sa kanilang mga palatuntunang aralin sa lahat ng kurso. Manuel ang Kautusang Pangministri Blg. 19 na kumikilala sa Wikang Pambansa na gumawa ng napakahalagang papel sa himasikang pinasiklab ng Kapangyarihang Bayan na nagbunsod sa bagong pamahalaan. 1978 (Hulyo 21) – Nilagdaan ng Ministro ng Edukasyon at Kultura ni Juan L. 1 April M. 1986 (Agosto 12) – Nilagdaan ni Pangulong Corazon C.D in Filipino Linguistics . Ang kautusang ito ay alinsunod sa mga tadhana ng Saligang-Batas ng 1972. Bagon-Faeldan Ph.adapsyon ng panlahat makikilalang Filipino. Aquino ang Proklamasyon Blg. 22 na nag-uutos na isama ang Pilipino sa lahat ng kurikulum na pandalubhasaang antas. Manuel ng Edukasyon at Kultura and Kautusang Pangkagawaran Blg. Nabanggit din sa kautusang ito na ang Pilipino ay gagamiting wikang panturo sa ilan sa mga pandalubhasaang aralin sa pagpasok ng taong-aralin 1983-184. Magsisimula sa unang semester ng taong-aralan 1979-1980.

sa pangunguna ng mga nasa pamahalaan at mga paaralan at gayundin ng mga lider ng iba’t ibang larangan ng buhay. ang panahong Agosto 13 hanggang 19. Dpat itaguyod ng kusa at opisyal ang Kastila at Arabik. 1987 (Pebrero 2) – Pinagtibay ng Bagong Konstitusyon ng Pilipinas. ito ay dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na wika sa Pilipinas at sa mga iba pang wika. Sa Artikulo XIV. Ang Konstitusyong ito ay dapat ipahayag sa Filipino at Ingles at dapat isalin sa mga pangunahing wikang pangrehiyon. Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino.Dahil dito. Ukol sa mga layunin ng komunikasyon at pagtuturo. Arabik at Kastila. Seksyon 8. Bagon-Faeldan Ph. Ang mga wikang pangrehiyon ay pantulong sa mga wikang opisyal sa mga rehiyon at magsisilbing pantulong sa mga wikang panturo noon. ipinahayag niya na taun-taon. Quezon. nasasaad ang smusunoid: Seksyon 6. Samantalang nililinang. 1 April M. dapat magsagawa ng mga hakbangin ang pamahalaan upang ibunsod at puspusang itaguyod ang paggamit ng Filipino bilang midyum ng opisyal na komuniasyon at bilang wika ng pagtuturo sa sistemang pang-edukasyon.D in Filipino Linguistics . Alinsunod sa mga tadhana ng batas at sang-ayon sa nararapat na maaaring ipasya ng Kongreso. Seksyon 6-9. araw ng pagsilang ng naging Pangulong Manuel L. ang mga wikang opisyal ng Pilipinas ay Filipino at hangga’t walang ibang itinatadhana abg batas. itinuturing na Ama ng Wikang Pambansang Pilipino na dapat ipagdiwang ng lahat ng mamamayan sa buong bansa. Ingles. Seksyon 7.

Ganito ang batayang deskripsyon ng FILIPINO: Ang Filipino ay ang katutubong wika na ginagamit sa buong Pilipinas bilang wika ng komunikasyon ng mga etnikong grupo. Quismbing ng Departamento ng Edukasyon Kultura at Palakasan ang Kautusan Bilang 52 na nag-uutos sa paggamit ng Filipino bilang wikang panturo sa lahat ng antas sa mga paaralan kaalinsabay ng Ingles na nakatakda sa patakarang edukasyong bilinggwal. mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik sa Filipino at iba pang mga wika para sa kanilang pagpapaunlad. Tungkulin ng patakarang edukasyong bilinggal na pahusayin ang pagkatuto sa pamamagitan ng dalawang wika (Filipino at Ingles) upang matamo ang mataas na uri ng edukasyon na hinihingi ng Konstitusyong 1987. paglinang at pagpapayabong ng Filipino bilang linggwistikong sagisag ng pambansang pagkakaisa at pagkakakilanlan at patuloy na intelekwalisasyon ng wikang Filipino. 1967 Panlabas na Kalihim Lourdes R. Dapat magtatag ang Kongreso ng isang Komisyon ng wikang Pambansa na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t ibang mga rehiyon at mga disiplina na magsasagawa. sa mga wika sa Pilipinas at mag di-katutubong wika at ebolusyon ng iba’t ibang barayti ng wika para sa iba’t ibang saligang sosyal. at para sa mga paksa ng talakayan at iskolarling pagpapahayag. palaganapin ang Filipino bilang wika ng literasi. Ano ba ang pormal na deskripsyon ng FILIPINO bilang wikang pambansa? Muli tayong sumangguni sa Resolusyon 96-1 ng Komisyon sa Wikang Filipino.D in Filipino Linguistics .Seksyon 9. ang Filipino ay dumaraan sa proseso ng paglinang sa pamamagitan ng panghihira. Bagon-Faeldan Ph. Katulad ng iba pang wikang buhay. Sa 1 April M. pagpapalaganap at pagpapanatili.

Kultura at Palakasan ang Kautusang Pangkagawaran Blg. tanggapan. nilagdaan ng Kalihim Lourdes R. Kultura at Palakasan ang kautusang Pangkagawaran Blg.81 na nagtatakda sa bagong alpabeto at patnubay sa pagbabaybay ng wikang Pilipino. komunikasyon at korespondensya. 335 na nagtatagubilin sa lahat ng departamento. 21 na nagtatagubilin na gamiting ang Filipino sa pagbigkas bf panunumpa ng katapatan sa Saligang-Batas at sa bayan natin. ahensya at kaparaanan ng pamahalaan na gumawa ng mga kinakailangang hakbang para sa paggamit ng wikang Filipino sa mga opisyal ba transaksyon. 1988 (Agosto 25_ . pananatilihing wikang internasyunal para sa Filipino ang Ingles at bilang di-eksklusibong wika ng agham at teknolohiya. Kultura at Palakasan ang Kautusang Pangkagawaran Blg. 1990 (Marso 19) – Pinalabas ang Kalihim Isidro Cariño ng Departamento ng Edukasyon. Aquino ang Kautusang Tagapagpaganap Blg.Nilagdaan ng Pangulong Corazon C. Quisumbing ang Departamento ng Edukasyon. Quisumbing ng Edukasyon. Bagon-Faeldan Ph. 59 na nagtatadhana ng siyan (9) nay unit na pangangailangan sa Filipino sa pangkalahatang edukasyon at nagbabago sa deskripsyon at nilalaman ng mga kurso sa Filipino 1 (Sining ng 1 April M. 335 na nag-uutos na gamitin angFilipino sa lahat ng komunikasyon at transaksyon sa pamahalaan.isang banda. kawanihan. 1996 Pinalabas ng Commission on Higher Education ang CHED Memorandum Blg. 1989 (Setyembre 9) – Pinalabas ng Kalihim Lourdes R. Ang rekomendasyon ng Linangan ng Wika sa Pilipinas (ang dating Surian ng Wikang Pambansa). 84 na nag-aatas sa lahat ng opisyal ng DECS na isakatuparan ang kautusang Tagapagpaganap Blg.D in Filipino Linguistics .

Bagon-Faeldan Ph. magsisilbing tuntunin ang Paynubay sa Ispeling ng Wikang Filipino ng taong 1987. Filipino 2 (Pagbasa at Pagsulat sa Iba’t ibang disiplina) at Filipino 3 (Retorika). 1997 (Hulyo) Nilagdaan at ipinalabas ni Pangulong Fidel V. 2001 Tungo sa mabilis na istandardisasyon at intelekwalisasyon ng Wikang Filipino. 1 April M. konsultasyon at hangga’t walang nababalangkas na mga bagong tuntunin sa pagbabaybay. 1041 na nagtatakda na ang buwan ng Agosto taun-taon ay magiging Buwan ng Wikang Pilipino at nagtatagubilin sa iba’t ibang sangay/ tanggapan ng pamahalaan at sa mga paaralan na magsasagawa ng mga Gawain kaugnay sa taunang pagdiriwang. 2006 Sa okasyon ng pagdiriwang ng Buwan ng Wikang Filipino. Ipinagbigay-alam ng Komisyon sa Wikang Filipino ang pagsususpinde sa 2001 Revisyon ng Ortografiyang Filipino at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino at samantalang nagsasagawa ng mga pananaliksik. pag-aaral. ipinalabas ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 2001 Revisyon ng Ortografiyang Filipino at Patnubay sa ispeling ng Wikang Filipino.D in Filipino Linguistics .Pakikipagtalastasan). Ramos ang Proklama Blg.

Ang pangunahing layunin ng Surian ay piliin ang katutubong wika na gagamiting batayan ng pagpapalaganap at pagpapatibay ng wikang pambansa ng Pilipinas. si Manuel L.” Noong Enero 13. Ang 1 April M. hinirang ng Pangulo ang mga kagawad ng SWP.KASAYSAYAN ng Komisyon sa Wikang Filipino http://kwf. de Veyra ang naging unang direktor. 1937.D in Filipino Linguistics .gov. Bagon-Faeldan Ph.ph/?page_id=1141 Itinatag ang Surian ng Wikang Pambansa (SWP) alinsunod sa Batas Komonwelt Blg. Ang batas ay pag-alinsunod sa Konstitusyon ng 1935 na nagtatadhanang “ang Kongreso ay gagawa ng hakbang upang linangin at palaganapin ang wikang pambansa sa isang wikang katutubo. Quezon noong Nobyembre 13. 1936. 184 na nilagdaan ng Pangulo ng Komonwelt. Si Jaime C.

14-g). 1991 nang likhain sa bisa ng Batas Republika 7104. nagpalipat-lipat ito: napatira sa Silid Blg. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas. nang buwagin ang nasabing gusali at nalipat ang noo’y Ministri (ngayo’y Kagawaran) ng Edukasyon. lumipat ang SWP sa ikatlo at ikaapat na palapag ng Gusaling LDCI sa kanto ng EDSA at East Avenue. Noong 1984.naging unang tahanan ng Surian ay ang isang maliit na silid sa Department of Public Information. Sek. mga plano at mga programa ng iniuugnay sa iba’t ibang tanggapang pampamahalaan at maging pribado man (RA 7104. napunta naman ito sa Philippine Normal School (naging College at ngayo’y University) bago napalipat sa “radio room” ng Mataas na Paaralang Mapa noong 1946. Tumagal ito roon ng 34 na taon. at ito ay nanahanan sa gusali ng Edukasyon sa Arroceros. ang SWP ay pinalitan ng Linangan ng mga Wika ng Pilipinas na pagkaraan ay binuwag naman nang buuin ang Bagong Konstitusyon ng Pilipinas noong 1987. ang Komisyon sa Wikang Filipino. Nang itadhana ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. Aquino. 117 ng Pangulong Corazon C. Petsa Agosto 14. Nagbalik ito sa Malacañang noong 1947 bago napunta sa Philippine School at Arts and Trade. inilipat ang pangangasiwa ng SWP sa Kagawaran ng Pagtuturo. batay sa nilagdaang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 94 at ang Batas ng Pagbabagong Tatag ng 1947. 326 ng Kongreso. at noong 1940. nagkaroon ng silid sa Malacañang. Bagon-Faeldan Ph. Kultura at Isports sa Palacio del Gobernador. Ang pagpapabilis ng pagsasakatuparan ng atas ay isinagawa sa pamamagitan ng pagbabalangkas ng mga patakaran. 1 April M. Nagkaroon din ito ng opisina sa isang “Japanese Temple” sa kalye Lipa. nalipat sa Philippine Columbian. May atas ang Komisyon na magsagawa. Maynila. Pagkaraan. Lungsod Quezon. napunta sa gusali ng UP Alumni sa Padre Faura. Noong Enero taong 1987. Noong 1942.D in Filipino Linguistics . mag-ugnay at magtaguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad.

lingguwista. Bagon-Faeldan Ph. ang komisyon sa Wikang Filipino ay nasa ilalim ng Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas at nakabahay sa ikalawang palapag (second floor) ng Gusaling Watson. Binuksan niya RICARDO MA. Binigyang halaga ng kanyang pamumuno ang malaking papel ng wika sa ikauunlad ng kalagayan ng edukasyon ng bansa.D in Filipino Linguistics . Isinulong niya ang panukala na paggamit ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo hanggang ika-6 na baitang. 1 April M.P. Sinikap niyang maisakatuparan ang mga proyekto at programa ng KWF sa pamamagitan ng pakikipagtulungan sa iba’t ibang institusyon. 1610 J. Laurel Street. iskolar. Mga Naging Direktor/Tagapangulo ng SWP. LWP at KWF 2008-Kasalukuyan JOSE LADERAS SANTOS 2006-2008 . Maynila.Sa kasalukuyan. NOLASCO pananaliksik at programang pangwika. San Miguel.Guro. ahensiya at samahan. Naglunsad ng mga pagsasanay ukol sa makabago at siyentipikong kalakaran sa pagsusuri at pag-aaral ng wika. DURAN ang pintuan ng KWF para sa pagbibigay ng grants sa mga makabuluhang pag-aaral. naniniwala siya na napakalaking bentahe ang pagkakaroon ng Pilipinas ng Mahigit na 170ng wika.

pasa porte. ABAN 1999 1970-1999 . Bagon-Faeldan Ph.P.Iskolar at lingguwista. Nagdaos ng mga pasanayan sa korespondensiya opisyal sa buong bansa. BUENAOBRA ERNESTO B. Itinatag ang 12 Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino sa buong kapuluan.D in Filipino Linguistics PONCIANO B.Ipinagpatuloy ang pagpapalakas ng 12 Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino (PSWF) sa buong kapuluan. Naisagawa ang paggamit ng wikang pambansa sa mga diploma. CECILIO LOPEZ . Binigyangdiin ang lingguwistika at pinasigla ang makabagong lingguwistikong pag-aaral sa wikang pambansa at iba pang mga katutubong wika sa Pilipinas. at iba pa. Binigyang pagpapahalaga at pansin ang mga rehiyunal na wika sa pamamagitan ng paghanda/pagbuo ng mga diksyunaryong traylingguwal.Makata.Tatlong rebolusyong pagbabago ang ibinunsod ng SWP sa kanyang pangunguna: and Edukasyong Bilingguwal noong 1974. ang wikang Filipino na ang nucleus ay Pilipino at ang alpabetong Filipino ng 1987. ang Wikang Pambansa na batay sa Tagalog ay tinawag na Pilipino.1999-2006 . 1 April M. 1955-1970 . Noong 1959. PINEDA JOSE VILLA PANGANIBAN 1954-1955 . lexicographer at lingguwista. Nailathala ang English-Tagalog Dictionary at sinimulan ang talasalitaan ng walong pangunahing wika sa Pilipinas. NITA P.

JULIAN CRUZ BALMACEDA 1941-1946 . makata.Makata. abogado.Manunulat. ping-aralan ang mga wika sa Pilipinas upang piliin ang isa sa mga ito na magiging batayan ng wikang pambansa. arithmetical. geometrical terms at iba pa.CIRIO PANGANIBAN 1948-1954 . makata. nobelista. PNU at iba pang unibersidad.” Sa panahon ng kanyang panunungkulan.Mandudula. lider manggagawa at pulitiko.D in Filipino Linguistics . 1937-1941 . SANTOS JAIME C. Ipinagpatuloy ang diksyunaryong sinimulan ng kanyang sinundan. nobelista. tulad ng legal. Ang mga dokumento at patalastasan ng pamahalaan ay isinalin at ang opisyal na gazette ay inilathala sa wikang pambansa. Nagdaos ng mga seminar at pasanayan sa paggamit ng wikang pambansa sa UP. 1947-1948 . Pinasimulan ang paghahanda ng mga espesyalistang talasalitaan. Bagon-Faeldan LOPE K. mandudula.Unang direktor at “tagapagtatag ng wikang pambansa. Napili ang Tagalog at naghanda ng gramatika at bokabularyo ng nasabing wika na inilathala noong 1940 1 April M. Pinasigla ang pagsusulat sa wikang pambansa. mandudula. Binuong muli ang Lupong Sanggunian ng SWP. Inumpisahan niya ang paggawa ng Diksyunaryong Tagalog. DE VEYRA Ph.

pagpapaunlad at pagpapayaman pa ng Filipino na wikang pambansa ng Pilipinas. ang pamahalaan ay gagawa ng kinakailangang mga hakbang upang maisakatuparan ang naturang patakaran. – Alinsunod sa atas ng Konstitusyon.Batas Republika 7104 ISANG BATAS NA LUMILIKHA NG KOMISYON SA WIKANG FILIPINO. b. Bagon-Faeldan . NAGTATAKDA NG MGA KAPANGYARIHAN NITO. – Ang Batas na ito’y makikilalang “Batas ng Komisyon sa Wikang Filipino. AT PARA SA IBA PANG MGA LAYUNIN Pagtibayin ng Senado at ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas na nagkakatipon sa Kongreso SEKSYON 1 Maikling Pamagat. batay sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at iba pang wika. Pangunahing wika – tumutukoy sa isang wikang sinasalita at ginagamit ng sangkalimampu (1/50) man lamang Ph. Komisyon – tumutukoy sa Komisyon sa Wikang Filipino. Tagapangulo – tumutukoy sa Tagapangulo ng Komisyon. Tungo rito. e.3 Katuturan ng mga Termino. MGA TUNGKULIN AT MGA GAWAIN.D in Filipino Linguistics 1 April M. c.Gaya ng pagkakagamit ng batas na ito. SEK. inihahayag dito na patakaran ng pamahalaan na tiyakin at itaguyod ang ebolusyon. NAGLALAAN NG GUGULIN UKOL DITO. Filipino – tumutukoy sa wikang pambansa ng Pilipinas d. Wikang Rehiyonal – tumutukoy sa lingua franca o sa karaniwang sinasalitang wika ngrehiyon.2 Paghahayag ng Patakaran. .” SEK. ang mga sumusunod na mga termino ay binibigyan ng ganitong mga katuturan: a. f. Mga Wika ng Pilipinas – tumutukoy sa mga katutubong wika ng Pilipinas. kasama ang wikang pambansa at mga wikang rehiyonal at lokal.

na ang isa ay magsisilbing Tagapangulo. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas na tuwirang sasailalim ng Tanggapan ng Pangulo. Na apat (4) man lamang sa mga Komisyoner na ito ay kakatawan din sa iba’t ibang disiplina. – Nililikha sa pamamagitan nito ang isang Komisyon na makikilalang Komisyon sa Wikang Filipino. batay sa pinakahuling natipong datos ng Pambansang Opisina ng Sensus. kailan man at nakaimpluwensya sa mga katutubong wika at kultura sa isang kaantasan. Bagon-Faeldan Ph. i. Wikang Oksilyari – tumutukoy sa isang partikular na wika. ang Katimugang mga Pamayanang Kultural. at ang iba pang mga wika ng Pilipinas o mga rehiyong linggwistiko ayon sa maaaring ipasya ng Komisyon.D in Filipino Linguistics . Sa Pasubali. Mga Disiplina – tumutukoy sa iba’t ibang larangan ng karunungan SEK. maging opisyal o hindi man. Sebwano.o dalawang porsyento (2%) ng lahat ng Pilipino. Ilokano. 5 Pagkakabuo ng Komisyon. 1 April M. 4 Paglikha ng Komisyon sa Wikang Filipino. na magsasagawa. j. Iba pang mga wika – tumutukoy sa mga wikang dayuhan. g. Hiligaynon at ang pangunahing wika ng Muslim Mindanao. Kakatawanin ng mga Komisyoner ang mga pangunahing wika ng Pilipinas. h. – ang Komisyon ay bubuuin ng labing-isang (11) komisyoner. na umaalalay o tumutulong sa pambansa at/o opisyal na mga wika sa nakatalagang mga tungkulin nito. SEK. na binibigyangkatuturan sa Seksyon 3 ng Batas na ito: Tagalog. ang Kahilagaang mga Pamayanang Kultural. na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t ibang grupong etnolinggwistiko at iba’t ibang disiplina. mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. na sinasalita sa ilang tiyak na pook. Mga Rehiyong Etnolinggwistiko – tumutukoy sa ilang tiyak na lawak heograpikal na ang isang partikular na grupo ng mga tao ay nagsasalita ng isang wika.

Hihirangin ng Pangulo mula sa labing-isang (11) komisyoner ang Tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na full-time. SEK. 8 Bakante. Ang apat (4) na nalalabing komisyoner ay magsisilbi sa loob ng takdang panahon na limang (5) taon at ang apat (4) na iba pang komisyoner. nag-aangkin ng malinis na katangiang moral at kinikilala sa kanyang kadalubhasaan sa linggwistika. pipili ang mga komisyoner ng isang pansamantala o akting na Tagapangulo mula sa dalawang (2) komisyoner na full-time. mula sa nalalabing walong (8) komisyoner. 7 Takda ng Panunungkulan. Ang 1 April M. mga tatlumpung (30) taong gulang man lamang. SEK. ipagsisilbi lamang ng kahalili ang di natatapusang bahagi ng takdang panahon ng katungkulang nabakante.Ang Tagapangulo at dalawa (2) sa mga Komisyoner ay magsisilbi nang full-time. Hihirang ang Pangulo. sa pagsangayon ng Komisyon sa Paghirang. Bagon-Faeldan Ph.D in Filipino Linguistics .Ang Tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na fulltime ay magsisilbi sa loob ng takdang panahon na pitong (7) taon. sa loob ng takdang panahong tatlong (3) taon. 6 Paghirang at Kwalipikasyon ng mga Komisyoner. Kung liban (absent) ang Tagapangulo. sa kultura at sa wika ng rehiyong etnolinggwistiko at sa disiplinang kanyang kinakatawan. . – Kung sakali’t magkaroon ng bakante bago matapos ang takdang panahon ng panunungkulan ng isang Komisyoner. Walang sinumang mahihirang na komisyoner matangi kung siya’y likas na isinilang na mamamayang Pilipino. ang natitirang walo (8) ay magsisilbi nang part-time at dadalo sa regular at espesyal na mga pulong ngKomisyon. SEK. ng apat (4) na komisyoner na magsisilbi para sa takdang panahong limang (5) taon at apat (4)na magsisilbi para sa takdang panahon na tatlong (3) taon. – Ang mga komisyoner ay hihirangin ng Pangulo. mula sa listahan ng mga nominee na isusumite ng iba’t ibang rehiyong linggwistiko sa bansa. Ang mga komisyoner ay maaaring hiranging muli ng Pangulo para sa maksimum na isang (1) takdang panahon ng panunungkulan sa pagsang-ayon ng Komisyon sa Paghirang.

Komisyon. Bagon-Faeldan Ph. 11 Istrukturang Organisasyonal. SEK. – Ang Komisyon ay maglalagda ng sarili nitong mga tuntunin at mga prosidyur at magsesesyon nang minsan man lamang sa isang buwan o sindalas ng pangangailangan ayon sa pasya ng quorum para sa pagganap ng mga gawain nito. Itatakda ng 1 April M. sahod.D in Filipino Linguistics . mga pribilehiyo. ng ibang mga Komisyong Konstitusyonal. ayon sa pagkakasunod. ang bakante ay lalagyan ng Pangulo ng tauhan. SEK. – Ang tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na full-time ay may magkakatulad na ranggo. – Itatakda ng Komisyon ang istrukturang organisasyonal nito: Sa Pasubali. Na ang mga tauhang teknikal ng Komisyon ay hindi saklaw ng mga tuntunin at mga regulasyon ng Tanggapan ng Pasahod at/o mga pangunahing pangangailangan sa eligibility ng Komisyon ng Serbisyo Sibil. 10 Tuntunin ng mga Kaparaanan at mga Pulong. kung sakali’t ang Komisyon ay magkulang sa pagsasagawa ng naturang rekomendasyon. na. na hindi mababawasan sa loob ng takdang panahon ng kanilang panunungkulan. SEK. Ang bawat isa sa mga komisyoner na parttime ay tatanggap ng kanyang kompensasyon sa anyo ng onoraryum para sa bawat pulong na kanyang dadaluhan. – Magkakaroon ng isang Direktor Heneral na hihirangin ng Komisyon para sa takdang panahon ng panunungkulan na pitong (7) taon na maaaring mahirang muli para sa maksimum na isang (1) term. 9 Kompensasyon. sa halagang itatakda ng Komisyon. na mula rin sa listahan ng mga nominee at sa pagsang-ayon ng Komisyon sa Paghirang. ay magrerekomenda sa Pangulo ng panghalili mula sa listahan ng mga nominee na isinumite ng partikular na rehiyong etnolinggwistiko na apektado ng bakante. 12 Direktor Heneral. mga alawans at iba pang mga gantimpagal katulad ng sa tagapangulo at mga kagawad. sa loob ng tatlumpung (30) araw mula sa petsa ng pagkakaroon ng bakante. SEK. sa kompirmasyon ng Komisyon sa Paghirang: Sa Pasubali.

mga Gawain at mga Tungkulin ng Komisyon. Saklaw nito ang pagtitipon at pagsasaayos ng mga akda para sa posibleng paglalakip nito mula sa multilinggwal na diksyunaryo o ng mga salita. Bagon-Faeldan Ph. mga plano at mga programa upang matiyak ang higit na pagpapaunlad. mga koteysyon. teksbuk at iba pang materyales sa pagbasa at pagtuturo. magbalangkas ng mga patakaran. magpanukala ng mga patnubay at mga istandard para sa mga anyuing linggwistiko at mga ekspresyon sa lahat ng opisyal na mga komunikasyon.D in Filipino Linguistics . Ang mga gawain. mga salawikain at iba pang mga wika na sa kasalukuyan ay karaniwang ginagamit o nakasama na sa lingua franca.Komisyon ang mga kapangyarihan. 13 Ang Sekretaryat. SEK. ang pagsulat at paglalathala sa Filipino at sa iba pang mga wika ng Pilipinas. – Magkakaroon ng sekretaryat na pamumunuan ng Direktor Heneral. SEK. d. pati na mga teksbuk at mga materyales na 1 April M. maglagda ng mga tuntunin. pagpapayaman at sa dakong huliý istandardisasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. – Ang Komisyon. magsagawa o makipagkontrata ukol sa mga pananaliksik at iba pang mga pag-aaral upang isulong ang ebolusyon. c. b. mga tungkulin at kompensasyon ng Direktor Heneral. mga tungkulin at kompensasyon ng mga tauhan nito ay itatakda ng Komisyon. pagpapaunald. ng mga obrang orihinal. pagpapayaman. mga plano at mga programa nito. mga grant at award. mga regulasyon at mga patnubay upang isakatuparan ang mga patakaran. mga idyom. mga gawain. publikasyon. ganyakin at itaguyod. 14 Mga Kapangyarihan. e. sa pamamagitan ng sistema ng mga insentibo. sa rekomendasyon ng Direktor Heneral. ay may mga kapangyarihan. mga parirala. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. mga gawain at mga tungkuling gaya ng mga sumusunod: a. ayon sa mga pertinenteng tadhana ng Konstitusyon.

resolusyon at iba pang mga aktang lehislatibo. magsagawa at masiglang magtaguyod ng pagsasalin sa Filipino at sa iba pang mga wika ng Pilipinas ng mahahalagang akdang historikal at tradisyong kultural ng mga grupong etnolinggwistiko. Bagon-Faeldan reperensya sa iba-ibang disiplina. ahensya o alin mang kasangkapan ng Pamahalaan o ang alin mang pribadong entity. bumalangkas at maglagda ng mga patnubay. at isumite sa Opisina ng Pangulo at sa Kongreso ang taunang progress report tungkol sa implementasyon ng mga patakaran. mga pahayag na pampatakaran ng pamahalaan at mga dokumentong opisyal. mga plano at mga programa. at itiwalag sila dahil sa malubhang kadahilanan. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. mga batas. institusyon o organisasyon para sa kooperasyon at tulong sa pagtupad ng mga gawain. mga istandard at mga sistema para sa pagmomonitor at pagrereport ng tungkol sa pagganap nito sa antas nasyonal. humirang. rehiyonal at lokal. rehiyonal at lokal. mga tungkulin at mga pananagutan nito. mga teksbuk at mga materyales na reperensya sa iba-ibang disiplina at iba pang mga dayuhang materyales na maaaring ipasyang kinakailangan sa edukasyon at para sa iba pang mga layunin. mangasiwa. h. ng mga opisyal at mga empleado nito at ng iba pang mga tauhang kakailanganin para sa mabisang pagganap ng mga gawain.D in Filipino Linguistics . o magpalit ng designasyon ng umiiral na mga posisyon upang matugunan Ph. tawagan ang alin mang department. f. mga komperensya. sa antas nasyonal. lumikha o bumuwag ng mga posisyon. executive issuances. opisina. g. k. ng mga pagdinig publiko. mga tungkulin at mga pananagutan nito.1 April M. i. mga seminar at iba pang mga talakayang panggrupo upang alamin at tumulong sa paglutas ng mga suliranin at mga isyung may kaugnayan sa pagpapaunlad. j. organisahin at reorganisahin ang istruktura ng Komisyon. sa ilalim ng mga probisyon ng umiiral na mga batas. byuru. lumikha at magpanatili sa Komisyon ng isang Dibisyon ng Pagsasaling-wika na gaganyak sa pamamagitan ng mga insentibo.

gampanan ang iba pang mga aktibidad na kinakailangan sa epektibong paggamit ng naturan sa unahan na mga kapangyarihan. Ang mga tauhang kwalipikado at kinakailangan ng Linangan ay inililipat sa at nilalagom ng Komisyon: Sa Pasubali. 16 Paglilipat ng Umiiral na Ahensya. hahawak at magwawaksi ng naturang mga asset. Na sa panahon bago sumapit ang aktwal na asumpsyon ng mga tungkulin ng Komisyon at pagganap nito. Bibigyang-bisa ng Komisyon ang paglilipat na ditoý itinatadhana sa paraan na sisiguro sa bahagya lamang pagkaabala sa kasalukuyang mga programa ng Linangan. mga pondo at mga ari-arian ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas sa ilalim ng Atas Tagapagpaganap Blg. tulad ng mga diksyunaryo. mga tungkulin at mga pananagutan. 117 ay inililipat sa pamamagitan nito sa Komisyon. Ang lahat ng mga saliksik. 15 Pribilehiyo sa Koreo. Sa Pasubali. Na ang taning.mga asset. Na ang naturang mga pagbabago ay hindi makaaapekto sa istatus ng mga nasa pwesto. Na ang umiiral na 1 April M. sa wakas. mga sirkular. lahat ng mga pinuno at mga empleado ng Linangan ay patuloy na gaganap ng kanilang mga gawain at tutuparin ang lahat ng kanilang mga tungkulin at mga pananagutan: Sa Pasubali. SEK. mga bokabularyo. na magpapatupad. – Ang lahat ng mga tauhan.ang nagbabagong mga kondisyon o kailanman at dumarating ang pangangailangan. na nalipat sa Komisyon. mga polyeto at lahat ng iba pang katulad na mga bagay na printed ay magtatamasa ng paggamit sa koreo nang libre sa postage. mga gawain. SEK. – Ang mga publikasyon ng Komisyon. mga publikasyon at iba pang mga akdang intelektwal ng Linangan ay itinuturing. bawasan ang kanilang mga sahod o magresulta sa kanilang pagkatiwalag sa serbisyo. sahod at mga pribilehiyo ng naturang mga tauhan ay hindi ibababa o lubhang maaapektuhan : Sa Pasubali pa rin. at l.D in Filipino Linguistics . mamamahala. mga ari-arian at mga apropriyasyon alinsunod sa mga probisyon ng Batas na ito. mga pamplet. ranggo. Bagon-Faeldan Ph. mga gramatika.ibaba ang kanilang mga ranggo. gayundin. mga rekord. mga diksyunaryo. ekwipment.

17. SEK. SALONGA Pangulo ng Senado .Magkakabisa ang Batas na ito pagkaraan ng labinlimang (15) araw kasunod ng kompletong pagkakalathala nito sa Official Gazette o sa isang (1) pahayagang may pangkalahatang sirkulasyon. – Ang pondong kinakailangan upang maisakatuparan ang mga probisyon ng Batas na ito ay ikakarga sa apropriyasyon sa lumalakad na taong piskal ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas. Kung sakali’t may pag-aalinlangan. ang halagang maaaring kailanganin ay inaawtorisa sa pamamagitan nito na ilaan sa Pangkalahatang Batas ng Apropriyasyon sa taong sumusunod sa pagkapatibay nito upang maging batas. . 20. Pagkaraan niyon. ang bersyon sa Filipino ang mananaig. Pagkakabisa. SEK. 19. Sugnay na Nagbubukod. RAMON V. SEK. ang natitirang bahagi ng Batas na ito o ang aplikasyon ng naturang probisyon ay hindi maaapektuhan. Bagon-Faeldan Ph. mga atas tagapagpaganap o mga bahagi niyon na di naaayon sa mga probisyon ng Batas na ito ay pinawawalang-saysay o sinususugan gaya ng nararapat 1 April M. aktwal na asumpsyon ng mga tungkulin at pagganap nito gaya ng nararapat.D in Filipino Linguistics SEK.Ang lahat ng mga batas. Sugnay na nagpapawalang-saysay.Linangan ng mga Wika sa Pilipinas ay ituturing na nabuwag na sa pagkaorganisa ng Komisyon. 21. Laang Gugulin. SEK. Pinagtibay. . mga presidential decree. – Kung sakali at ang alin mang probisyon ng Batas na ito o ang aplikasyon ng naturang probisyon ay idineklarang hindi balido. 18. Promulgasyon. – Ang batas na itoý ipinopromulga sa Filipino at sa Ingles at isasalin sa mga wikang rehiyonal ng Pilipinas. MITRA Espiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan JOVITO R.

D in Filipino Linguistics . 21280 ay ipinasa sa wakas ng Senado at ng Kapulungan ng mga Kinatawan noong Hunyo 6. CAMILO L. 1991. Samantalang nililinang. Hanggang hindi nagtatadhana ng iba ang batas. 209 at House Bill No. ang Ingles at Kastila ay patuloy ng gagamiting mga wikang opisyal. AQUINO Pangulo ng Pilipinas Batas Pangwika sa Saligang-Batas Saligang-Batas ng Biyak-na-Bato (1896) – Ang Wikang Tagalog ang magiging opisyal na wika ng Pilipinas.Ang bill na ito na isang konsolidasyon ng Senate Bill No. Bagon-Faeldan EDWIN P. Ph. ito’y dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at sa iba pang mga wika. Saligang-Batas ng 1935 – Ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. 1991 CORAZON C. Saligang-Batas ng 1973 – Ang Batasang Pambansa ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa paglinang at pormal na adopsyon ng isang panlahat na wikang pambansa na tatawaging Filipino 1 April M. SABIO Sekretaryo Heneral Kapulungan ng mga Kinatawan Pinagtibay: Agosto 14. ACOB Sekretaryo ng Senado Saligang-Batas ng 1987 – Ang Wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful