P. 1
Kasaysayan Ng Wikang Fil

Kasaysayan Ng Wikang Fil

|Views: 26,779|Likes:

More info:

Published by: April M Bagon-Faeldan on Mar 02, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/15/2015

pdf

text

original

ANG ALPABETO AT ORTOGRAPIYANG FILIPINO: PAHAPYAW NA KASAYSAYAN Ang salita nati’y huwad din sa iba Na may alpabeto at sariling

letra Na kaya nawala’y dinatnan ng sigwa Ang lundag sa lawa noong dakong una. “Sa Aking mga Kababata” Dr. Jose P. Rizal Calamba, 1869 Ang mga pananaliksik ay nangagkakaisa na an gating mga ninuno’y may sarili nang kalinangan at sibilisasyon bago pa man dumating ang Kastila. Bukod sa pagkakaroon na ng sistema ng pamamahal at kalakalan, sila ay maalam nang sumulat at bumasa. Samakatwid, mayroon na silang sistema sa pagsulat gamit ang kanilang alpabeto na tinawag nilang Alibata. Ito ay binubuo ng labimpitong titik: tatlong patinig at labing-apat na katinig. Sa iba’t ibang lugar, ang mga simbulo ng Alibata ay may maynor na pagkakaiba, ngunit ang pinakamalawak na gamitin ay ang sumusunod:

Kapag ang isang katinig ay may tuldok sa ibabaw, binibigkas iyon nang may kasamang tunog na / e / o / I /; halimbawa ay ang kasamang patinig ng katinig ay / o / o /

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

u /; halimbawa o / bu /.

= / be / o / o / u /; halimbawa:

= / bo /

Ang direksyon ng pagsulat ay isa pa ring suliranin sapagkat walang iskolar ang makapaglahad ng di-mapagalinlanganng katunayan o katibayan na makapagpapatotoo hingil dito. Gayon man, ipinapalagay na malamang na tama ang teorya ni Padre Pedro chirino na ang mga sinaunang Pilipino ay sumusulat nang pabertikal mula taas paibaba at pahorisontal mula kaliwa pakanan. Sumusulat sila sa mga kahoy at kawayan sa malalaking dahon sa lupa at mga bato gamit ang kanilang balaraw o anumang matutulis na bagay bilang panulat at dagta ng mga puno at halaman bilang tinta. Mangilan-ngilan lamang sa mga ito ang umiiral pa sa kasalukuyan at matatagpuan sa mga museo sa ilang lugar. Bunga ito ng mapanirang gawain ng mga unang misyonerong Kastila na dumating sa ating kapuluan dahil ipinalagay nilang ang mga iyon ay gawa ng demonyo. Ang ibang piraso ng literaturang pre-kolonyal ay naipasa sa ibang henerasyon sa pamamagitan ng pasalitang paraan na lamang. Sa pagdating mga kastila, napalitan ang lumang alibata ng alpabetong Romano. Itinuturing ngang isa sa pinakamahalagang impluwensiya sa atin ng mga Kastila ang romanisasyon ng ating alpabeto. Tinuruan ng mga Kastila ang mga Pilipino sa paggamit ng alpabetong Romano. Ang mga titik ay tinawag nang pa-Kastila, alalaong baga’y nakilala sa tawag na Abecedario. Ganito ang tawag sa mga titik sa Abecedario. A B C CH D E /a/ /be/ /se/ /che/ /de/ /e/ K L LL M N Ñ /ke/ /ele/ /elye/ /eme/ /ene/ /enye/ S T U V W X /ese/ /te/ /u/ /ve/ /double u/ /ekis/

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

F G H I J

/efe/ /he/ /ache/ /i/ /hota/

O P Q R RR

/o/ /pe/ /ku/ /ere/ /erre/

Y Z

/ye/ /seta/

Noong panahong iyon, naging palasak ang mga akda sa wikang Tagalog na nakasulat sa palabaybayan ng Kastila tulad ng kasunod na halimbawa. Cahinahinayang cung ito I maputi Cucupas ang bañgo, cukai mananacsi At yaong may ibig na mañgagcandili Cusang babayaan sa apagcaruhagi. - Mula sa Sa May Mañga anac, Na Dalaga ni Modesto Santiago Ngunit hindi lahat ng Pilipino ay yumakap na lamang nang ganap sa bagong sistema ng pagsulat. May mangilangngilan matatalino bagama’t gumagamit ng Abecedario ay nagpasyang magsalamin ng tatak-Pilipino sa pagsulat. Isa sa kanila ay an gating pambansang bayaning si Dr. Jose Rizal. Sa kabila ng edukasyong Europeo at kaalaman sa iba’t ibang wika ni Rizal, mainahal niya ng kanyang sariling wika. Malinaw itong mababakas sa tula niyang Sa Aking mga Kababata na sinulat niya sa murang gulang pa lamang. Una si Rizal sa kampanya ng Pilipinisasyon ng ortagrapiya. Halimbawa, ang mga Tagalog na titik na k at w, aniya, ay dapat gamitin sa halip na mga Kastilang c t o. Halimbawa, ang kinastilang Tagalog na salita tulad ng aalacot ay dapat umanong baybayin ng salakot. Gayon din ang salitang arao na dapat isulat ay araw.

1 April M. Bagon-Faeldan

Ph.D in Filipino Linguistics

Noon pa mang 1886. sinulat ni Rizal. ibinigay niya ang kredit ng adapsyon ng bagong ortograpiya kay Dr. 1 April M. Pardo de Tavera. Sa artikulong iyon. Bunga ng pagpapahintulot ng pagpapalimbag ng diksyunaryo at aklat sa gramatika ng Wikang Pambansa at ng pagpapasimula ng pagtuturo ng Wikang Pambansa sa mga paaralan noong 1940. ay maibigay kay Ceasar ang kay Ceasar. habang siya ay nasa Leipzig. nalathala sa La Solidaridad noong Abril 15. Pardo de Tavera. Santos ang bagong alpabeto na nakilala sa tawag na Abakada dahil sa tawag sa unang apat na titik niyon.D in Filipino Linguistics . may-akda ng El Sanskrito sa wikang Tagalog na nalathala sa Paris noong 1884. Bagon-Faeldan Ph. inilhad ni Rizal ang mga tuntunin ng bagong ortagrapiyang Tagalog at nang may pagpapakumbaba at katapatan. Muli niya itong ginamit sa pagsulat ng kanyang unang novelang Noli me Tangere sa Berlin noong 1887. Trinidad H. Habang siya’y naglalakbay sa Brussels. 169-170). 1890 ang artikulo niyang Sobre La Nueva Ortagrafia dela Lengua Tagala (Hinggil sa Bagong Ortagrapiya ng Wikang Tagalog). Para sa record. Ang inobasyong ito ay bunga ng mga pag-aaral sa Tagalismo ni Dr. nang kapag inugat ang kasaysayan ng ortagrapiyang ito na siya nang ginagamit ang mga mulat na Tagalista. na kumakatawansa isang makahulugang tunog bawat isa. Ako ay isa lamang sa mga masigasig niyong propagandista (Zaide & Zaide. Ang abakada ay binubuo ng dalawang titik: labinlimang katinig at limang patinig. ginamit ni Rizal ang tsina-Pilipinong ortagrapiya sa pagsasalin sa Tagalog ng William Tell bi Schiller at Fairy Tales ni Anderson. binalangkas ni Lope K.

CH. F. nadama ang di-kasapatan ng dating Abakada sa malawakang panghihiram ng mga salita at sa pagbabaybay ng mga pantanging ngalan.A B K D E G H I L M /a/ /ba/ /ka/ /da/ /e/ /ga/ /ha/ /i/ /la/ /ma/ N NG O P R S T U W Y /na/ /nga/ /o/ /pa/ /ra/ /sa/ /ta/ /u/ /wa/ /ya/ Noong 1971. Makalipas ang tatlong buwan. inilahad ng Lupong Sanggunian ang kanilang pasyang dagdagan ang mga sumusunod: C. Bagon-Faeldan Ph. at Z na gagamitin sa pagbabaybay ng mga salitang hiram at mga pantanging ngalan. X.D in Filipino Linguistics . nilikha ng Surian ng Wikang Pambansa ang Lupong Sanggunian na siyang nagsagawa ng mga pag-aaral. V. Nagkaroon din ng ilang public hearings ang Lupon sa Pambansang Wika ng Kumbensyong Konstitusyunal. Ñ. LL. May ilang mga mungkahi ang ikinonsider kaugnay nito. Una sa mga ito ay ang sumusunod: A B C CH D E F G /ey/ /bi/ /si/ /si eych/ /di/ /i/ /ef/ /ji/ J K L LL M N Ñ O /jey/ /key/ /el/ /dobol el/ /em/ /en/ /enye/ /o/ R RR S T U V W X /ar/ /dobol ar/ /es/ /ti/ /yu/ /vi/ /dobolyu/ /eks/ 1 April M. Q. Bunga nito. RR. J. Ang ilan sa mga naging problema ng mungkahing alpabetong ito ay ang magiging katawagan ng bawat titik at ang magiging kaayusan o order ng mga ito sa alpabeto.

RR. ipinalabas ang Kagawaran ng Edukasyon at Kultura noong Hulyo 30. 1976 ang Memorandum Pangkagawaran Blg. Hindi malinaw kung paano tatawagin ang mga letra at kung paano ito pagsusunud-sunurin. inilathala ng Sanggunian ng surian ng Wikang Pambansa ang tuntunin sa palabaybayang Pilipino noong Abril 1. at NG. Ilan sa kanilang mga argument ay ang mga sumusunod: .D in Filipino Linguistics Hindi pa mang ganap na nalilinaw ang mga tanong sa kaugnay ng mungkahi ng Lupong Sanggunian. 1976. gayundin ang may kilay na ñ ay isang paraang di-matipid. Bagon-Faeldan Ph. Ang pagsasama ng digrapong CH. LL. 194 upang pagtibayin ang nasabing tuntunin ng palabaybayan nito. 2. Ang mga 1 April M. Kaugnay nito.H I /eych/ /ay/ P Q /pi/ /kyu/ Y Z /way/ /zi/ Narito naman ang isa pang mungkahi: A B K D E G H I L M /a/ /ba/ /ka/ /da/ /e/ /ga/ /ha/ /i/ /la/ /ma/ N NG O P R S T U W Y /na/ /nga/ /o/ /pa/ /ra/ /sa/ /ta/ /u/ /wa/ /ya/ C CH J LL Ñ Q RR V X Y Z /si/ /e-che/ /jey/ /elye/ /enye/ /kyu/ /erre/ /vi/ /eks/ /way/ /zi/ 1.

maisusulat na rin niya ang digrapong CH. 1973. Gayundin ang letrang LL. Ang pagdaragdag ng mga digrapo. 4. Ito ang dahilan kung bakit ang dating Abakada pa rin ang ginamit ng taongbayan at ng midya at itinuro sa mga paaralan maging hanggang unang pitong buwan ng 1987. kapag naisulat na isang mag-aaral ang C at H nang hiwalay. Simula noon. 3. Hindi rin maayos gamitin sa enumerasyon o sa pagbabalangkas ang alpabetong may digrapo. ang mga mungkahing pagbabago ay hindi tinanggap ng taong-bayan. RR at NG. LL. Mismong Malakanyang. kung gayon ay isang hakbang na paurong. sa isang liham sa Direktor ng SWP noong Enero 11. ang ating alpabeto ay nagkaroon na ng dalawampu’t walong titik na tinatawag nang pa-ingles maliban sa Ñ at may pagkakasunud-sunod na ganito. 1987 na may pamagat na Ang Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng wikang Filipino. 81 noong Agosto6.D in Filipino Linguistics .wika sa daigdig na may titik Romano ay unti-unting nagbabawas ng kanilang mga digrapo upang makapagtipid at upang maging praktikal na rin. ay tumanggi sa pagsasama ng mga digrapong CH. RR. A B /ey/ /bi/ K L /key/ /el/ S T /es/ /ti/ 1 April M. at NG at iminungkahing dalawampu’t pitong letra na lamang gamitin. Kung pagtuturo ng pagbabaybay ang pag-uusapan. Nagkaroon lamang ng malawakang pagtanggap sa mga pagbabago sa alpabeto noong mga huling buwan ng 1987 nang ipalabas ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas ang Kautusang Pangkagawaran Blg. Ang letrang Ñ naman ay may kilay lamang na N. Bagon-Faeldan Ph. Bunga ng mga pagtutol at pag-aalalang ang mga ganitong pagbabago ay magbubunga lamang ng kalituhan lalo na sa mga batang nagsisimula pa lamang matutong sumulat at bumasa sa mga paaralang primary.

at 1 April M. Ñ. Ito ay ang simplisidad at ekonomiya. Dalawang mahalagang linggwistikong prinsipyo ang isinaalang-alang sa pagbabalangkas ng mga tuntunin sa ispeling noong 2001. UP = /yu pi/ at hindi /u pa/. salitang hiram. Bagon-Faeldan Ph. M.L. Q at X na mga redundant na titik. bote= /bi o ti i/ at hindi /ba o ta e/. Pinalawak lamang ito ng gamit ay ang F.U = /em el kyu yu/ at hindi /ma la kyu u/.Q. kintin= /key ay en ti ay en/ at hindi /ka I na ta I na/. lumikha ng isang teknikal na panel ang Komisyon ng Wikang Filipino na siyag lumikha ng 2001 Revisyon sa alpabetong Filipino at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino. J.C D E F G H I J /si/ /di/ /i/ /ef/ /ji/ /eych/ /ay/ /jey/ M N Ñ NG O P Q R /em/ /en/ /enye/ /enji/ /o/ /pi/ /kyu/ /ar/ U V W X Y Z /yu/ /vi/ /dobol yu/ /eks/ /way/ /zi/ Samakatwid. Mapapansing ang mga titik ng Bagong Alpabeto ay mula sa dalawampung titik sa dating Abakada na dinagdagan lamang ng walong bagoong titik na gagamitin sa pagbabaybay ng mga pangngalang pantangi. Walang pagbabago sa komposisyon at tawag ng mga letra sa rebisyong ito. V at Z dahil ang mga ito diumano.D in Filipino Linguistics . ay may ponemik istatus na hindi kagaya ng C. LL at RR para sa ekonomiya o pagtitipid. ang pasalitang pagbabaybay ng mga sumusunod na salita ay ganito: ibon = /ay bi o en/ at hindi iba o na/. Pinanatili naman ang digrapong NG dahil ito ay tatak na ng ating katutubong alpabeto. salitang pangagham. Noong 2001. Hindi na lamang isinama ang mga digrapong CH. Mapapansin ding ang walong dagdag na letra ay mula naman sa labing-isang iminungkahing idagdag noong 1971.

Kaya noong 2006. Dahit dito.b) pleksibilidad. Mayroon ding sumunod nang hindi ganap na nauunawaan ang mga prinsipyo at tuntunin. hindi sana tumagal nang mahigit tatlong daan at tatlumpu ang ating pagkakaalipin kung noon pa mang unang taon ng pananakop ay may isa nang malawak na wikang nauunawaan at ginagamit ng nakararaming Pilipino (Bisa et al. Bagon-Faeldan Ph. Kasaysayan ng Pag-unlad ng Wikang Pambansa sa Pilipinas Ang ating bansa ay isa sa mga bansang may pinakamaraming dayalekto. hindi umiral ang istandardisadong sistema ng ispeling na isa sanang layunin ng nasabing tuntunin. Kung tutuusin. 1983:4). Bawat rehiyon ay may sarisariling mga wikain. higit sa apat na raang iba’t ibang dayalekto o wikain na ginagamit. May mga sumunod sa tuntunin at mayroong hindi. nagmungkahing ang tuntunin sa ispeling ng 1987 na muna ang gamitin. 1 April M. Nagbunga ang ganitong sitwasyon ng paglitaw ng iba’t ibang sistema ng ispeling ng mga institusyong akademiko at publikasyon. Nagkaroon tuloy tayo ng suliranin sa pagkabuklud-buklod at pagkakaisa. naging napakahirap ang pakikipag-ugnayan natin sa isa’t isa. Sa mahigit na pitong libong pulo mayroon mayroon tayo.. Ngunit ang tuntuning ito sa ispeling noong 2001 ay nagbunga ng pagkakahati-hati ng mga iskolar sa wika. mismong ang KWF na ang nagsuspinde sa nasabing tuntunin at samantalang hindi pa nakakabalangkas ng bago.D in Filipino Linguistics . Maganda rin ang mga naging ng layunin ng proyektong ito – ang makapagbigay-gabay sa panghihiram ng mga salita at pagsasalin ng pasalitang wika tungo sa nakasulat na anyo upang maapag-ambag sa istandardisasyon at leksikal na elaborasyon ng pambansang wika. Sa madaling sabi.

Quezon sa kanyang mensahe sa Asemblea Nasyonal ang paglikha ng isang surian ng Wikang Pambansa na gagawa ng isang pag-aaral ng mga wikang katutubo sa Pilipinas.Ang mga ito ang mga pangunahing dahilan kung bakit pinagsumikapan ng magigiting nating ninuno na magkaroon tayo ng isang wikang pambansa at kung bakit ito nilinang at patuloy na nililinang hanggang sa kasalukuyan.” (Seksyon 3. Ang mga naging tungkullin at Gawain ng Surian ng Wikang pambansa ay ang sumusunod: 1. Artikulo XIV) 1936 (Oktubre 27 ) – Iminungkahi ng Pangulong Manuel L. 1 April M. Bagon-Faeldan Ph. 184 na lumilikha ng isang Surian ng Wikang Pambansa at itinatakda ang mga kapangyarihan at tungkulin niyon. 1935 Sa Saligang Batas ng Pilipinas. nagtadhana ng tungkol sa wikang pambansa “…ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. Ang pag-unlad ng ating wikang pambansa ay nasasalamin sa mga batas. 2. Pag-aralan natin ang ilan sa kautusan. proklama sa kautusang ito: mahahalagang batas. 1936 (Nobyembre 13) – Pinagtibay ng Batasang Pambansa ang Batas Komonwelt Blg. Paggawa ng paghahambing at pag-aaral ng talasalitaan ng mga pangunahing dayalekto. proklama at kautusan na ipinalabas ng iba’t ibang tanggapan ng pampamahalaan na may malaking kaugnayan sa ating wikang pambansa. Pag-aaral ng mga pangunahing wika na ginagamit ng may kalahating milyong Pilipino man lamang.D in Filipino Linguistics . kautusan. sa layuning makapagpaunlad at makapagpatibay ng isang wikang panlahat na batay sa isang wikang umiiral.

333. Kagawad Sa mga kagawad na nahirang ng Pangulo. 4. Pagsuri at pagtiyak sa ponetika at ortograpiyang Pilipino. Ang una’y dahil sa pagpanaw at ang huli’y tumanggi dahil sa kanyang kapansanan. Santos (Tagalog) Jose I. hinirang ni Pangulong Quezon ang mga sumusunod na kagawad: Lope K. Komonwelt Blg. Batas sa pagkakasusog ng Batas Ang mga nahirang na kagawad ay ang sumusunod: Jaime C. Kagawad Felix Salas-Rodriguez (Visayang Hiligaynon). sina Hadji Butu at Filemon Sotto. Bagon-Faeldan Ph. Sila’y pinalitan kaya’t nagkaroon ng ma pagbabago sa kabuuan ng Surian ng Wikang Pambansa. Kagawad Hadji Butu (Muslim). Dahil dito. Kagawad Filemon Sotto (Visayang Cebu). Tagapangulo Cecilio Lopez (Tagalog). 184. Kalihim at Punong Tagapagpaganap Santiago A. Perfecto (Bikol). Veyra (Visayan Samar). dalawa ang dinakaganap ng kanilang tungkuli. Quezon bubuo ng Surian ng Wikang tadhana ng Seksyon 1. Pagpili ng mga katotobong wika na siyang magiging batayan ng wikang pambansa na dapat umaayon 1937 (Enero 12) Hinirang ang mga kagawad na Pambansa alinsunod sa Komonwelt Blg. Fonacier (Ilokano). Zulueta (Pangasinan) Zoilo Hilario (Kapangpangan) Isidro Abad (Visayang Cebu) 1 April M.D in Filipino Linguistics .3. ni Pangulong Manuel L. Kagawad Casimiro F.

Ilokano.5 sa Bikol.6% sa Hiligaynon. 184.D in Filipino Linguistics . Bukod sa pagkakahawig sa maraming wikain sa Pilipinas. Bagon-Faeldan Ph. 184. Bikol. Hiligyanon. Leyte. Pangasinan at Kapampangan) ay may aabot na siyam hanggang sampung libong salitang magkakatulad at magkakahawig sa bigkas. 1937 (Nobyembre 9) – Bunga ng ginawang pag-aaral at alinsunod sa tadhana ng Batas Komonwelt Blg.2% sa Cebuano. si Iñigo Ed.333. 184. Samar. Sa medaling salita’y hindi magiging mahirap ang Tagalog sa mga di-tagalog kahawig ito ng lahat ng wika ng Pilipino sa ganitong ayos: 59. 134 ay ipinahayag ng Pangulong Quezon ang Wikang Pambansa ng Pilipinas na batay sa Tagalog. 1937 (Disyembre 30) – Bilang pag-alinsunod sa tadhana ng Batas ng Komonwelt Blg.6% sa Kapampangan. kaya’t itinagubilin niyon sa pangulo ng Pilipinas na iyon ay pagtibayin bilang saligan ng wikang pambansa. 48. ang mga pangunahing wika natin (Cebuano. 46. Tagalog ang ginawang saligan ng Wikang Pambansa sa dahilang ito’y nahahawig sa maraming wikain sa bansa. 184. ang Tagalog na siyang naging batayan ng wikang 1 April M. 31. ang Surian ng Wikang Pambansa ay nagpatibay ng isang resolusyon na roo’y pinahahayag na ang Tagalog ay siyang halos lubos na nakatutugon sa mga hinihingi ng Batas Komonwelt Blg. baybay at kahulugan. na nagsususog sa ilang seksyon ng Batas ng Komonwelt Blg. 39.Nang si Lope K. Santos ay nagbitiw sa kanyang tungkulin. sa pamamagitan ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. Regalado ang ipinalit ni Pangulong Quezon upang gumanap biang kagawad ng SWP. Alinsunod pa sa taya. 1937 (Hunyo 18) – Pinagtibay ang Batas Komonwelt Blg.3% sa Ilokano at iba pa.

26. ng mga kinkailangang tuntunin at patakaran sa pagpapaun lad ng kautusang ito. mayaman daw ang Tagalog sapagkat sa pamamagitan ng paglalapi at pagtatambal ay dumarami ang mga salita niyon. 1940 ay pasisimulan ng ituro ang Wikang Pambansa ng Pilipinas sa lahat ng paaralang-bayan at pribado sa buong bansa. 263 na binigyan pahintulot ang pagpapalimbag ng isang Diksyunaryo at isang Gramatika ng Wikang Pambansa. maraming Pilipino ang natuto agad sa wikang Tagalog. 1. at itinakdang mula sa Hunyo 19.D in Filipino Linguistics . Ang bilang ng mga salitang sa mga wikang banyagang nabanggit ay matatagpuan din sa lath halos na talatiniga ng iba pang wikain sa Pilipinas. kahulugan at nilalaman ng mga Tagaloag na pangungusap sa pagsubaybay sa takbo at agos ng mga pangungusap. serye 1940) ng Patnugot ng Edukasyon Celedonio 1 April M. Kalakip ang pagpapatibay ng Pangulo ng Pilipinas.500 sa Ingles. 1940 (Abril 1) – Sa pamamagitan ng Kautusan ng Tagapagpaganap Blg.500 intsik at 3. Inatasan din ang Kalihim ng Pagtuturong Pambayan na maglagda. Pinatutunayan ito ng karanasan na kahit hindi pormal na pinag-aralan. Bagon-Faeldan Ph. Ayon din sa Surian ng Wikang Pambansa. Hindi lamang sa mga Pilipino ang nagsasabing madaling matutuhan at maunawaan ang Tagalog.Pambansa ay nagtataglay ng humigit-kumulang na 5. Napakadali ring pag-aralan ang Tagalog. 1.000 salitang hiram sa Kastila. Madali nilang nauunawaan ang diwa.000 sa Malay. Kagt ang mga nagsipandayuhan sa ating bansa nang mga unang panahon at ngayon ay maaling nakauunawa’t nakapagsasalita ng Tagalog. 1940 (Abril 12) – Pinalabas ng Kalihim Jorge Bocobo ng Pagtuturong Pambayan ang isang Kautusang Pangkagawaran: ito’y sinundan ng isang sirkular (Blg.

Ang pagtuturo ng Wikang Pambansa sinimulan muna sa mataas at paaralang normal. kalakip ang kaukulang teksto sa Ingles. at bilang karagdagan ay iniatas din na ang mga letterhead ng mga kagawaran. 1959 (Agosto 13) – Pinalalabas ng Kalihim Jose E. edipisyo tanggapan ng pamahalaan ay papangalanan na Pilipino. tanggapan at mga sangay ng pamahalaan ay nararapat na nasusulat sa Pilipino. Salas ang Memorandum Sirkular Blg. 186 na nagsusuog sa Proklama Blg. na sa pamamagitan nito’y inililipat ang panahon ng pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa taun-taon simula sa ika-13 hanggang ika-19 ng Agosto.Salvador. 7 na nagsasaad na kalian ma’y tutukuyin ang Wikang Pambansa. ay 1940 (Hunyo 7) – Pinagtibay ang batas ng Komonwelt Blg.D in Filipino Linguistics 1968 (Marso 27) – Pinalabas ng Kalihim Tagapagpaganap Rafael M. . Iniatas din na ang pormularyo ng panunumpa sa tungkulin ng mga pinuno at empleyado ng pamahalaan ay sa Pilipinas gagawin. Romero ng Kagawaran ng Edukasyon ang Kautusang Pangkagawaran Blg. Nakapaloob sa panahong saklaw ang pagdiriwang ng kaarawan ni Quezon AAgosto 19). Salas na nananawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa mga seminar sa Pilipino na 1 April M. 12. Bagon-Faeldan Ph.199 na nilagdaan ng Kalihim Tagapagpaganap Rafael M. 172 na nagbibigay-diin sa pagpapairal ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. ang salitang PILIPINO ay siyang gagamitin. nagtatadhanang ang lahat ng gusali. 1967 (Oktubre 24) – Naglagda ang Pangulong Marcos isang Kautusang Tagapagpaganap (Blg 96).96. ng na at sa 1968 (Agosto 5) –Pinalabas ang Memorandum Sirkular Blg. serye ng 1954.

443 na hinihiling sa lhat ng tanggapan ng pamahalaan na magdaos ng palatuntunan sa alaala ng ika-183 anibersaryo ng kapanganakan ni Francisco (Balagtas) Baltazar sa abril 2. 277 ay pinalabas ni Kalihim Tagapagpaganap Ernesto M. Marcos ang kautusang Tagapagpaganap Blg. 1971 (Marso 4) – Pinalabas ng Kalihim Tagapagpaganap Alejandro Melchor ang Memorandum Sirkular Blg. 384 na nagtatalaga ng mga may kakayahang tauhan upang mamahala ng lahat ng komunikasyon sa Pilipino sa lahat ng departamento. sa lahat ng opisyal na komunikasyon at transaksyon ng pamahalaan. 1968 (Agosto 6) – Ang kautusang Tagapagpaganap Blg. Bagon-Faeldan Ph. kabilang ang mga korporasyong ari o kontrolado ng pamahalaan. Maceda na bumabago sa Memorandum Sirkular Blg.idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa lahat ng purok pangwika.199 na nanawagan sa mga pinuno at empleyado ng pamahalaan na dumalo sa mga seminar sa Pilipino na idaraos ng Surian ng Wikang Pambansa sa lahat ng purok pangwika hanggang sa ang lahat ng pook ay masaklaw ng kilusang pangkapuluan sa pagpapalaganap ng Wikang Pambansa. tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan. 1971. 1 April M.D in Filipino Linguistics . 187 ay nilagdaan ng Pangulo na nag-atas sa lahat ng kagawaran. 1971 (Marso 16) – Nilagdaan ni Pangulong Ferdinand E. kawanihan. 304 na nagpapanauli sa Surian ng Wikang Pambansa at nililiwanag ang kanyang mga kapangyarihan at tungkulin. 1970 (Agosto 17) – Pinalabas ni Kalihim Tagapagpaganap Alejandro Melchor ang Memorandum Sirkular Blg. tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan na gamitin ang wikang Pilipino hangga’t maaari sa Linggo ng Wikang Pambansa at pagkaraan nito. 1969 (Agosto 7) – Ang Memorandum Blg.

Clodualdo H.P. Ang Surian ng Wikang Pambansa ay nagkaroon sumusunod na mga kapangyarihan. Pangasinan. tesauro. Alejandro Q. Hilingaynon. kultural. Mauyag M. Tamano (Tausug. Kagawad Dr. Juan L. Ilokano. Kaalinsabay Pambansa. Lino A. Kagawad Pangalawang Direktor Fe Aldave-Yap.D in Filipino Linguistics 3. sosyal at ekonomikal ng bansa . Pineda (Tagalog) Tagapangulo Dr. Magpanukala at maghayag ng mga patakarang pangwika ana naaangkop sa progresibong pagpapaunlad ng edukasyunal. Leocadio (Bikol). Bagon-Faeldan Ph. Kagawad Dr. Manuel (Pangasinan). Lorenzo G. Cebuano. Kagawad Dr. sa panahon ng gramatika ng Wikang 1 April M. 2. Kalihim at Pinunong Tagapagpaganap. Perez (Pampango). Arquiza (Cebuano).Ang mga kagawad ng Surian ay kumakatawan sa sumusunod na mga pangunahing pangkat linggwistika: Bikol. tungkulin at Gawain: ng 1. mga wika ng mga minoryang cultural). Kagawad Dr. mga wika ng mga minoryang cultural. Cesar (Samae-Leyte). Ensayklopidya o ano mang kasangkapang linggwistika ayon sa mga pinakabagong leksikograpiya. Magpanukala ng diksyunaryo. Kapampangan. SamarLeyte at Tagalog na binubuo ng sumusunod: Direkor Ponciano B. pilosopiya at pagkatha ng ensayklopidya. 4. Maghayag ng mga kinakailangang panuntunan at mga alituntunin na alinsunod sa mga pamantayang umiiral at tumutugon sa mga pinakabagong kaunlaran sa agham ng linggwistika tungo sa pagpapalawak at pagpapalakas ng Wikang Pambansa. Kagawad Dr. Kagawad Dr. Nelia Guanco Casambre (Hiligaynon).

73) sa Surian Ng Wikang Pambansa na ang Saligang Batas ay isalin sa mga wikang sinasalita ng may limampung libong (50.488 na humuhiling sa lahat ng tanggapan ng pamahalaan na magdaos ng palatuntunan sa pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa. 1973. Seksyon 3 (1) 1973 Saligang Batas. ang dapat na mga Wikang Opisyal. 1971 (Hulyo 29) – Memorandum Sirkular Blg. Bagon-Faeldan Ph.5. na nag-uutos na limbagin sa Pilipino at Ingles sa Official Gazette at gayon din sa mga pahayagang may malawak na sirkulasyon bago idaos ang plebisito para sa ratipikasyon ng Saligang Batas noong Enero 5. Agosto 13-19. Seksyon 3. 1972 (Disyembre 1) – Nilagdaan ng Pangulong Marcos ang Kautusang Panlahat Blg. ang tekstong ang mananaig.D in Filipino Linguistics . 6. Magpanukala ng mga patakaran naglalayon ng maramihang produksyon ng mga alkat. at 7. Artikulo XV. Isagawa ang iba pang kaugnay ng Gawain. Sakaling may hidwaan. pamphlet at katulad ding babasahin sa Wikang Pambansa sa uri at obrang orihinal. at isalin sa bawat dayalektong sinasalita ng mahigit sa limampung libong taong-bayan. 1972 (Disyembre) – Nag-atas ang Pangulong Ferdnand E. Pag-aralan at pagpasyahan ang mga pangunahing isyung may kinalaman sa Wikang Pambansa. Ang Pambansang Asamblea ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pormal na 1 April M.000) mamamayan. ganito ang sinasabi: Ang Saligang Batas na ito ay dapat ipahayag sa Ingles at Pilipino. at sa Kastila at Arabik. alinsunod sa probisyon ng Saligang Batas (Artikulo XV. Marcos (Blg. 17.

1986 (Agosto 12) – Nilagdaan ni Pangulong Corazon C. Manuel ang Kautusang Pangministri Blg. Bagon-Faeldan Ph. 19 na kumikilala sa Wikang Pambansa na gumawa ng napakahalagang papel sa himasikang pinasiklab ng Kapangyarihang Bayan na nagbunsod sa bagong pamahalaan. Ang kautusang ito ay alinsunod sa mga tadhana ng Saligang-Batas ng 1972. ang lahat ng pangmataas na edukasyong institusyon ay magbubukas ng anim (6) may yunit sa Pilipino sa kanilang mga palatuntunang aralin sa lahat ng kurso. 25 na nagtatadhana ng mga panuntunan sa pagpapatupad ng patakarang edukasyong bilinggwal sa mga paaralan na magsisimula sa taong aralan 19741975. Nabanggit din sa kautusang ito na ang Pilipino ay gagamiting wikang panturo sa ilan sa mga pandalubhasaang aralin sa pagpasok ng taong-aralin 1983-184. na Wikang Pambansa na 1974 (Hunyo 19) – Nilagdaan ni Kalihim Juan L. Magsisimula sa unang semester ng taong-aralan 1979-1980. Kalakip din sa kautusang ito ang pagkakaroon ng palatuntunan ng pagsasanay ng mga guro upang magkaroon sila ng mabisang kasanayan sa pagtuturo ng Pilipino at sa pandalubhasaang antas sa pamamahala ng Ministri ng Edukasyon at Kultura. 1978 (Hulyo 21) – Nilagdaan ng Ministro ng Edukasyon at Kultura ni Juan L. Aquino ang Proklamasyon Blg.D in Filipino Linguistics .adapsyon ng panlahat makikilalang Filipino. 22 na nag-uutos na isama ang Pilipino sa lahat ng kurikulum na pandalubhasaang antas. Manuel ng Edukasyon at Kultura and Kautusang Pangkagawaran Blg. 1 April M. maliban sa mga kursong pagtuturo sa labindalawang (12) yunit.

1 April M. ito ay dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na wika sa Pilipinas at sa mga iba pang wika. sa pangunguna ng mga nasa pamahalaan at mga paaralan at gayundin ng mga lider ng iba’t ibang larangan ng buhay. Sa Artikulo XIV. dapat magsagawa ng mga hakbangin ang pamahalaan upang ibunsod at puspusang itaguyod ang paggamit ng Filipino bilang midyum ng opisyal na komuniasyon at bilang wika ng pagtuturo sa sistemang pang-edukasyon. Bagon-Faeldan Ph. Ang mga wikang pangrehiyon ay pantulong sa mga wikang opisyal sa mga rehiyon at magsisilbing pantulong sa mga wikang panturo noon. ang panahong Agosto 13 hanggang 19. Ingles. Ang Konstitusyong ito ay dapat ipahayag sa Filipino at Ingles at dapat isalin sa mga pangunahing wikang pangrehiyon. araw ng pagsilang ng naging Pangulong Manuel L. Quezon. itinuturing na Ama ng Wikang Pambansang Pilipino na dapat ipagdiwang ng lahat ng mamamayan sa buong bansa. Seksyon 6-9. Ukol sa mga layunin ng komunikasyon at pagtuturo. Alinsunod sa mga tadhana ng batas at sang-ayon sa nararapat na maaaring ipasya ng Kongreso. ipinahayag niya na taun-taon. 1987 (Pebrero 2) – Pinagtibay ng Bagong Konstitusyon ng Pilipinas. nasasaad ang smusunoid: Seksyon 6. Arabik at Kastila. Dpat itaguyod ng kusa at opisyal ang Kastila at Arabik. Samantalang nililinang. Seksyon 8. Seksyon 7. ang mga wikang opisyal ng Pilipinas ay Filipino at hangga’t walang ibang itinatadhana abg batas.Dahil dito. Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino.D in Filipino Linguistics .

Tungkulin ng patakarang edukasyong bilinggal na pahusayin ang pagkatuto sa pamamagitan ng dalawang wika (Filipino at Ingles) upang matamo ang mataas na uri ng edukasyon na hinihingi ng Konstitusyong 1987.Seksyon 9. mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik sa Filipino at iba pang mga wika para sa kanilang pagpapaunlad. at para sa mga paksa ng talakayan at iskolarling pagpapahayag. Katulad ng iba pang wikang buhay. pagpapalaganap at pagpapanatili. Ganito ang batayang deskripsyon ng FILIPINO: Ang Filipino ay ang katutubong wika na ginagamit sa buong Pilipinas bilang wika ng komunikasyon ng mga etnikong grupo. ang Filipino ay dumaraan sa proseso ng paglinang sa pamamagitan ng panghihira. Sa 1 April M. 1967 Panlabas na Kalihim Lourdes R. palaganapin ang Filipino bilang wika ng literasi. Ano ba ang pormal na deskripsyon ng FILIPINO bilang wikang pambansa? Muli tayong sumangguni sa Resolusyon 96-1 ng Komisyon sa Wikang Filipino. paglinang at pagpapayabong ng Filipino bilang linggwistikong sagisag ng pambansang pagkakaisa at pagkakakilanlan at patuloy na intelekwalisasyon ng wikang Filipino. Dapat magtatag ang Kongreso ng isang Komisyon ng wikang Pambansa na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t ibang mga rehiyon at mga disiplina na magsasagawa. sa mga wika sa Pilipinas at mag di-katutubong wika at ebolusyon ng iba’t ibang barayti ng wika para sa iba’t ibang saligang sosyal. Bagon-Faeldan Ph. Quismbing ng Departamento ng Edukasyon Kultura at Palakasan ang Kautusan Bilang 52 na nag-uutos sa paggamit ng Filipino bilang wikang panturo sa lahat ng antas sa mga paaralan kaalinsabay ng Ingles na nakatakda sa patakarang edukasyong bilinggwal.D in Filipino Linguistics .

Aquino ang Kautusang Tagapagpaganap Blg.isang banda. 84 na nag-aatas sa lahat ng opisyal ng DECS na isakatuparan ang kautusang Tagapagpaganap Blg. 1988 (Agosto 25_ . 335 na nagtatagubilin sa lahat ng departamento. nilagdaan ng Kalihim Lourdes R. Kultura at Palakasan ang kautusang Pangkagawaran Blg.Nilagdaan ng Pangulong Corazon C. komunikasyon at korespondensya. ahensya at kaparaanan ng pamahalaan na gumawa ng mga kinakailangang hakbang para sa paggamit ng wikang Filipino sa mga opisyal ba transaksyon. 335 na nag-uutos na gamitin angFilipino sa lahat ng komunikasyon at transaksyon sa pamahalaan. 1990 (Marso 19) – Pinalabas ang Kalihim Isidro Cariño ng Departamento ng Edukasyon. Ang rekomendasyon ng Linangan ng Wika sa Pilipinas (ang dating Surian ng Wikang Pambansa). pananatilihing wikang internasyunal para sa Filipino ang Ingles at bilang di-eksklusibong wika ng agham at teknolohiya. 1989 (Setyembre 9) – Pinalabas ng Kalihim Lourdes R. 21 na nagtatagubilin na gamiting ang Filipino sa pagbigkas bf panunumpa ng katapatan sa Saligang-Batas at sa bayan natin. Quisumbing ng Edukasyon.81 na nagtatakda sa bagong alpabeto at patnubay sa pagbabaybay ng wikang Pilipino. kawanihan. Kultura at Palakasan ang Kautusang Pangkagawaran Blg. Quisumbing ang Departamento ng Edukasyon. Bagon-Faeldan Ph. Kultura at Palakasan ang Kautusang Pangkagawaran Blg.D in Filipino Linguistics . 1996 Pinalabas ng Commission on Higher Education ang CHED Memorandum Blg. 59 na nagtatadhana ng siyan (9) nay unit na pangangailangan sa Filipino sa pangkalahatang edukasyon at nagbabago sa deskripsyon at nilalaman ng mga kurso sa Filipino 1 (Sining ng 1 April M. tanggapan.

Ipinagbigay-alam ng Komisyon sa Wikang Filipino ang pagsususpinde sa 2001 Revisyon ng Ortografiyang Filipino at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino at samantalang nagsasagawa ng mga pananaliksik. 2001 Tungo sa mabilis na istandardisasyon at intelekwalisasyon ng Wikang Filipino. ipinalabas ng Komisyon sa Wikang Filipino ang 2001 Revisyon ng Ortografiyang Filipino at Patnubay sa ispeling ng Wikang Filipino. pag-aaral. 1997 (Hulyo) Nilagdaan at ipinalabas ni Pangulong Fidel V. Ramos ang Proklama Blg. Bagon-Faeldan Ph.D in Filipino Linguistics .Pakikipagtalastasan). konsultasyon at hangga’t walang nababalangkas na mga bagong tuntunin sa pagbabaybay. Filipino 2 (Pagbasa at Pagsulat sa Iba’t ibang disiplina) at Filipino 3 (Retorika). 1041 na nagtatakda na ang buwan ng Agosto taun-taon ay magiging Buwan ng Wikang Pilipino at nagtatagubilin sa iba’t ibang sangay/ tanggapan ng pamahalaan at sa mga paaralan na magsasagawa ng mga Gawain kaugnay sa taunang pagdiriwang. magsisilbing tuntunin ang Paynubay sa Ispeling ng Wikang Filipino ng taong 1987. 1 April M. 2006 Sa okasyon ng pagdiriwang ng Buwan ng Wikang Filipino.

Quezon noong Nobyembre 13.D in Filipino Linguistics .ph/?page_id=1141 Itinatag ang Surian ng Wikang Pambansa (SWP) alinsunod sa Batas Komonwelt Blg. Si Jaime C. 1936. Ang 1 April M. Ang batas ay pag-alinsunod sa Konstitusyon ng 1935 na nagtatadhanang “ang Kongreso ay gagawa ng hakbang upang linangin at palaganapin ang wikang pambansa sa isang wikang katutubo.” Noong Enero 13. Ang pangunahing layunin ng Surian ay piliin ang katutubong wika na gagamiting batayan ng pagpapalaganap at pagpapatibay ng wikang pambansa ng Pilipinas. de Veyra ang naging unang direktor. si Manuel L.gov.KASAYSAYAN ng Komisyon sa Wikang Filipino http://kwf. hinirang ng Pangulo ang mga kagawad ng SWP. 184 na nilagdaan ng Pangulo ng Komonwelt. 1937. Bagon-Faeldan Ph.

nang buwagin ang nasabing gusali at nalipat ang noo’y Ministri (ngayo’y Kagawaran) ng Edukasyon. napunta naman ito sa Philippine Normal School (naging College at ngayo’y University) bago napalipat sa “radio room” ng Mataas na Paaralang Mapa noong 1946. Nagbalik ito sa Malacañang noong 1947 bago napunta sa Philippine School at Arts and Trade. napunta sa gusali ng UP Alumni sa Padre Faura. Pagkaraan. mga plano at mga programa ng iniuugnay sa iba’t ibang tanggapang pampamahalaan at maging pribado man (RA 7104.naging unang tahanan ng Surian ay ang isang maliit na silid sa Department of Public Information. ang Komisyon sa Wikang Filipino. Sek. Kultura at Isports sa Palacio del Gobernador. 94 at ang Batas ng Pagbabagong Tatag ng 1947. Bagon-Faeldan Ph.D in Filipino Linguistics . lumipat ang SWP sa ikatlo at ikaapat na palapag ng Gusaling LDCI sa kanto ng EDSA at East Avenue. 1 April M. inilipat ang pangangasiwa ng SWP sa Kagawaran ng Pagtuturo. 326 ng Kongreso. Noong 1942. Tumagal ito roon ng 34 na taon. nagpalipat-lipat ito: napatira sa Silid Blg. Maynila. May atas ang Komisyon na magsagawa. mag-ugnay at magtaguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. batay sa nilagdaang Kautusang Tagapagpaganap Blg. Lungsod Quezon. at ito ay nanahanan sa gusali ng Edukasyon sa Arroceros. Noong Enero taong 1987. Aquino. nagkaroon ng silid sa Malacañang. Nagkaroon din ito ng opisina sa isang “Japanese Temple” sa kalye Lipa. at noong 1940. 1991 nang likhain sa bisa ng Batas Republika 7104. Nang itadhana ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. Ang pagpapabilis ng pagsasakatuparan ng atas ay isinagawa sa pamamagitan ng pagbabalangkas ng mga patakaran. Noong 1984. Petsa Agosto 14. nalipat sa Philippine Columbian. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas. 14-g). 117 ng Pangulong Corazon C. ang SWP ay pinalitan ng Linangan ng mga Wika ng Pilipinas na pagkaraan ay binuwag naman nang buuin ang Bagong Konstitusyon ng Pilipinas noong 1987.

Maynila.D in Filipino Linguistics . Mga Naging Direktor/Tagapangulo ng SWP. San Miguel. Naglunsad ng mga pagsasanay ukol sa makabago at siyentipikong kalakaran sa pagsusuri at pag-aaral ng wika. iskolar.P. Isinulong niya ang panukala na paggamit ng unang wika bilang midyum ng pagtuturo hanggang ika-6 na baitang. DURAN ang pintuan ng KWF para sa pagbibigay ng grants sa mga makabuluhang pag-aaral. Binigyang halaga ng kanyang pamumuno ang malaking papel ng wika sa ikauunlad ng kalagayan ng edukasyon ng bansa.Guro. ahensiya at samahan. 1610 J. Bagon-Faeldan Ph. ang komisyon sa Wikang Filipino ay nasa ilalim ng Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas at nakabahay sa ikalawang palapag (second floor) ng Gusaling Watson. lingguwista. naniniwala siya na napakalaking bentahe ang pagkakaroon ng Pilipinas ng Mahigit na 170ng wika. LWP at KWF 2008-Kasalukuyan JOSE LADERAS SANTOS 2006-2008 . Sinikap niyang maisakatuparan ang mga proyekto at programa ng KWF sa pamamagitan ng pakikipagtulungan sa iba’t ibang institusyon. 1 April M. Laurel Street.Sa kasalukuyan. NOLASCO pananaliksik at programang pangwika. Binuksan niya RICARDO MA.

Naisagawa ang paggamit ng wikang pambansa sa mga diploma. ang Wikang Pambansa na batay sa Tagalog ay tinawag na Pilipino. Noong 1959.D in Filipino Linguistics PONCIANO B. Bagon-Faeldan Ph. Nailathala ang English-Tagalog Dictionary at sinimulan ang talasalitaan ng walong pangunahing wika sa Pilipinas. 1955-1970 . Itinatag ang 12 Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino sa buong kapuluan.Ipinagpatuloy ang pagpapalakas ng 12 Panrehiyong Sentro sa Wikang Filipino (PSWF) sa buong kapuluan. PINEDA JOSE VILLA PANGANIBAN 1954-1955 .Tatlong rebolusyong pagbabago ang ibinunsod ng SWP sa kanyang pangunguna: and Edukasyong Bilingguwal noong 1974.1999-2006 .Makata. CECILIO LOPEZ . Nagdaos ng mga pasanayan sa korespondensiya opisyal sa buong bansa. pasa porte. Binigyang pagpapahalaga at pansin ang mga rehiyunal na wika sa pamamagitan ng paghanda/pagbuo ng mga diksyunaryong traylingguwal. NITA P.Iskolar at lingguwista. lexicographer at lingguwista. BUENAOBRA ERNESTO B. ang wikang Filipino na ang nucleus ay Pilipino at ang alpabetong Filipino ng 1987. Binigyangdiin ang lingguwistika at pinasigla ang makabagong lingguwistikong pag-aaral sa wikang pambansa at iba pang mga katutubong wika sa Pilipinas.P. at iba pa. 1 April M. ABAN 1999 1970-1999 .

Inumpisahan niya ang paggawa ng Diksyunaryong Tagalog.CIRIO PANGANIBAN 1948-1954 . Pinasigla ang pagsusulat sa wikang pambansa.Makata. nobelista. SANTOS JAIME C.Unang direktor at “tagapagtatag ng wikang pambansa. arithmetical. abogado. Ang mga dokumento at patalastasan ng pamahalaan ay isinalin at ang opisyal na gazette ay inilathala sa wikang pambansa. Ipinagpatuloy ang diksyunaryong sinimulan ng kanyang sinundan. Napili ang Tagalog at naghanda ng gramatika at bokabularyo ng nasabing wika na inilathala noong 1940 1 April M. DE VEYRA Ph. PNU at iba pang unibersidad. makata. nobelista.Manunulat. Nagdaos ng mga seminar at pasanayan sa paggamit ng wikang pambansa sa UP. lider manggagawa at pulitiko. mandudula. 1937-1941 . 1947-1948 .” Sa panahon ng kanyang panunungkulan. Binuong muli ang Lupong Sanggunian ng SWP. ping-aralan ang mga wika sa Pilipinas upang piliin ang isa sa mga ito na magiging batayan ng wikang pambansa.Mandudula. makata. Bagon-Faeldan LOPE K. mandudula.D in Filipino Linguistics . Pinasimulan ang paghahanda ng mga espesyalistang talasalitaan. JULIAN CRUZ BALMACEDA 1941-1946 . geometrical terms at iba pa. tulad ng legal.

f. Filipino – tumutukoy sa wikang pambansa ng Pilipinas d. NAGTATAKDA NG MGA KAPANGYARIHAN NITO. Tungo rito. Bagon-Faeldan . – Alinsunod sa atas ng Konstitusyon. Wikang Rehiyonal – tumutukoy sa lingua franca o sa karaniwang sinasalitang wika ngrehiyon. ang pamahalaan ay gagawa ng kinakailangang mga hakbang upang maisakatuparan ang naturang patakaran. c. NAGLALAAN NG GUGULIN UKOL DITO. Pangunahing wika – tumutukoy sa isang wikang sinasalita at ginagamit ng sangkalimampu (1/50) man lamang Ph.Gaya ng pagkakagamit ng batas na ito. b. SEK. ang mga sumusunod na mga termino ay binibigyan ng ganitong mga katuturan: a.D in Filipino Linguistics 1 April M. e. AT PARA SA IBA PANG MGA LAYUNIN Pagtibayin ng Senado at ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas na nagkakatipon sa Kongreso SEKSYON 1 Maikling Pamagat. inihahayag dito na patakaran ng pamahalaan na tiyakin at itaguyod ang ebolusyon.3 Katuturan ng mga Termino. – Ang Batas na ito’y makikilalang “Batas ng Komisyon sa Wikang Filipino. pagpapaunlad at pagpapayaman pa ng Filipino na wikang pambansa ng Pilipinas.2 Paghahayag ng Patakaran. MGA TUNGKULIN AT MGA GAWAIN. kasama ang wikang pambansa at mga wikang rehiyonal at lokal. Komisyon – tumutukoy sa Komisyon sa Wikang Filipino.Batas Republika 7104 ISANG BATAS NA LUMILIKHA NG KOMISYON SA WIKANG FILIPINO.” SEK. Tagapangulo – tumutukoy sa Tagapangulo ng Komisyon. . batay sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at iba pang wika. Mga Wika ng Pilipinas – tumutukoy sa mga katutubong wika ng Pilipinas.

D in Filipino Linguistics . na magsasagawa. na binubuo ng mga kinatawan ng iba’t ibang grupong etnolinggwistiko at iba’t ibang disiplina. Mga Disiplina – tumutukoy sa iba’t ibang larangan ng karunungan SEK. 4 Paglikha ng Komisyon sa Wikang Filipino. Mga Rehiyong Etnolinggwistiko – tumutukoy sa ilang tiyak na lawak heograpikal na ang isang partikular na grupo ng mga tao ay nagsasalita ng isang wika. kailan man at nakaimpluwensya sa mga katutubong wika at kultura sa isang kaantasan. 5 Pagkakabuo ng Komisyon. Hiligaynon at ang pangunahing wika ng Muslim Mindanao. ang Kahilagaang mga Pamayanang Kultural. h. Bagon-Faeldan Ph. na ang isa ay magsisilbing Tagapangulo. Sa Pasubali. Na apat (4) man lamang sa mga Komisyoner na ito ay kakatawan din sa iba’t ibang disiplina. Wikang Oksilyari – tumutukoy sa isang partikular na wika. 1 April M. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at ng iba pang mga wika ng Pilipinas na tuwirang sasailalim ng Tanggapan ng Pangulo. – Nililikha sa pamamagitan nito ang isang Komisyon na makikilalang Komisyon sa Wikang Filipino. na binibigyangkatuturan sa Seksyon 3 ng Batas na ito: Tagalog. ang Katimugang mga Pamayanang Kultural. j. g. na umaalalay o tumutulong sa pambansa at/o opisyal na mga wika sa nakatalagang mga tungkulin nito. Iba pang mga wika – tumutukoy sa mga wikang dayuhan. na sinasalita sa ilang tiyak na pook. mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapaunlad. – ang Komisyon ay bubuuin ng labing-isang (11) komisyoner. i. Ilokano. maging opisyal o hindi man.o dalawang porsyento (2%) ng lahat ng Pilipino. Sebwano. SEK. at ang iba pang mga wika ng Pilipinas o mga rehiyong linggwistiko ayon sa maaaring ipasya ng Komisyon. Kakatawanin ng mga Komisyoner ang mga pangunahing wika ng Pilipinas. batay sa pinakahuling natipong datos ng Pambansang Opisina ng Sensus.

ipagsisilbi lamang ng kahalili ang di natatapusang bahagi ng takdang panahon ng katungkulang nabakante. Walang sinumang mahihirang na komisyoner matangi kung siya’y likas na isinilang na mamamayang Pilipino. pipili ang mga komisyoner ng isang pansamantala o akting na Tagapangulo mula sa dalawang (2) komisyoner na full-time. Kung liban (absent) ang Tagapangulo. – Kung sakali’t magkaroon ng bakante bago matapos ang takdang panahon ng panunungkulan ng isang Komisyoner. SEK. mula sa listahan ng mga nominee na isusumite ng iba’t ibang rehiyong linggwistiko sa bansa. Ang mga komisyoner ay maaaring hiranging muli ng Pangulo para sa maksimum na isang (1) takdang panahon ng panunungkulan sa pagsang-ayon ng Komisyon sa Paghirang. Hihirangin ng Pangulo mula sa labing-isang (11) komisyoner ang Tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na full-time. nag-aangkin ng malinis na katangiang moral at kinikilala sa kanyang kadalubhasaan sa linggwistika. sa kultura at sa wika ng rehiyong etnolinggwistiko at sa disiplinang kanyang kinakatawan. Bagon-Faeldan Ph. SEK. 8 Bakante.D in Filipino Linguistics . ang natitirang walo (8) ay magsisilbi nang part-time at dadalo sa regular at espesyal na mga pulong ngKomisyon. 7 Takda ng Panunungkulan. SEK. Hihirang ang Pangulo. 6 Paghirang at Kwalipikasyon ng mga Komisyoner. mula sa nalalabing walong (8) komisyoner. ng apat (4) na komisyoner na magsisilbi para sa takdang panahong limang (5) taon at apat (4)na magsisilbi para sa takdang panahon na tatlong (3) taon.Ang Tagapangulo at dalawa (2) sa mga Komisyoner ay magsisilbi nang full-time. . Ang apat (4) na nalalabing komisyoner ay magsisilbi sa loob ng takdang panahon na limang (5) taon at ang apat (4) na iba pang komisyoner. sa pagsangayon ng Komisyon sa Paghirang. Ang 1 April M.Ang Tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na fulltime ay magsisilbi sa loob ng takdang panahon na pitong (7) taon. sa loob ng takdang panahong tatlong (3) taon. – Ang mga komisyoner ay hihirangin ng Pangulo. mga tatlumpung (30) taong gulang man lamang.

SEK. mga pribilehiyo. ayon sa pagkakasunod. Itatakda ng 1 April M. sa loob ng tatlumpung (30) araw mula sa petsa ng pagkakaroon ng bakante. ay magrerekomenda sa Pangulo ng panghalili mula sa listahan ng mga nominee na isinumite ng partikular na rehiyong etnolinggwistiko na apektado ng bakante. SEK. SEK. 12 Direktor Heneral. – Itatakda ng Komisyon ang istrukturang organisasyonal nito: Sa Pasubali. na. 11 Istrukturang Organisasyonal. sa kompirmasyon ng Komisyon sa Paghirang: Sa Pasubali. – Magkakaroon ng isang Direktor Heneral na hihirangin ng Komisyon para sa takdang panahon ng panunungkulan na pitong (7) taon na maaaring mahirang muli para sa maksimum na isang (1) term. ang bakante ay lalagyan ng Pangulo ng tauhan. sahod. Na ang mga tauhang teknikal ng Komisyon ay hindi saklaw ng mga tuntunin at mga regulasyon ng Tanggapan ng Pasahod at/o mga pangunahing pangangailangan sa eligibility ng Komisyon ng Serbisyo Sibil.Komisyon.D in Filipino Linguistics . SEK. na hindi mababawasan sa loob ng takdang panahon ng kanilang panunungkulan. kung sakali’t ang Komisyon ay magkulang sa pagsasagawa ng naturang rekomendasyon. 9 Kompensasyon. – Ang Komisyon ay maglalagda ng sarili nitong mga tuntunin at mga prosidyur at magsesesyon nang minsan man lamang sa isang buwan o sindalas ng pangangailangan ayon sa pasya ng quorum para sa pagganap ng mga gawain nito. mga alawans at iba pang mga gantimpagal katulad ng sa tagapangulo at mga kagawad. ng ibang mga Komisyong Konstitusyonal. sa halagang itatakda ng Komisyon. Ang bawat isa sa mga komisyoner na parttime ay tatanggap ng kanyang kompensasyon sa anyo ng onoraryum para sa bawat pulong na kanyang dadaluhan. Bagon-Faeldan Ph. – Ang tagapangulo at ang dalawang (2) komisyoner na full-time ay may magkakatulad na ranggo. 10 Tuntunin ng mga Kaparaanan at mga Pulong. na mula rin sa listahan ng mga nominee at sa pagsang-ayon ng Komisyon sa Paghirang.

e. magsagawa o makipagkontrata ukol sa mga pananaliksik at iba pang mga pag-aaral upang isulong ang ebolusyon. mga Gawain at mga Tungkulin ng Komisyon. – Ang Komisyon. SEK. Bagon-Faeldan Ph. teksbuk at iba pang materyales sa pagbasa at pagtuturo. mga plano at mga programa nito. 14 Mga Kapangyarihan. pagpapaunald. Saklaw nito ang pagtitipon at pagsasaayos ng mga akda para sa posibleng paglalakip nito mula sa multilinggwal na diksyunaryo o ng mga salita. c. ay may mga kapangyarihan. SEK. ang pagsulat at paglalathala sa Filipino at sa iba pang mga wika ng Pilipinas. magpanukala ng mga patnubay at mga istandard para sa mga anyuing linggwistiko at mga ekspresyon sa lahat ng opisyal na mga komunikasyon. mga gawain. mga parirala. mga gawain at mga tungkuling gaya ng mga sumusunod: a. Ang mga gawain. pagpapayaman at sa dakong huliý istandardisasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. magbalangkas ng mga patakaran.D in Filipino Linguistics . pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. sa rekomendasyon ng Direktor Heneral. pagpapayaman. ng mga obrang orihinal. mga grant at award. maglagda ng mga tuntunin. mga idyom. mga regulasyon at mga patnubay upang isakatuparan ang mga patakaran. mga tungkulin at kompensasyon ng Direktor Heneral. – Magkakaroon ng sekretaryat na pamumunuan ng Direktor Heneral. mga tungkulin at kompensasyon ng mga tauhan nito ay itatakda ng Komisyon. sa pamamagitan ng sistema ng mga insentibo. mga salawikain at iba pang mga wika na sa kasalukuyan ay karaniwang ginagamit o nakasama na sa lingua franca. ayon sa mga pertinenteng tadhana ng Konstitusyon. 13 Ang Sekretaryat. publikasyon.Komisyon ang mga kapangyarihan. pati na mga teksbuk at mga materyales na 1 April M. mga plano at mga programa upang matiyak ang higit na pagpapaunlad. b. d. mga koteysyon. ganyakin at itaguyod.

lumikha o bumuwag ng mga posisyon.1 April M. g. rehiyonal at lokal. f. resolusyon at iba pang mga aktang lehislatibo. pagpapalaganap at preserbasyon ng Filipino at iba pang mga wika ng Pilipinas. h. mga komperensya. lumikha at magpanatili sa Komisyon ng isang Dibisyon ng Pagsasaling-wika na gaganyak sa pamamagitan ng mga insentibo. sa antas nasyonal. ng mga pagdinig publiko. organisahin at reorganisahin ang istruktura ng Komisyon. sa ilalim ng mga probisyon ng umiiral na mga batas. o magpalit ng designasyon ng umiiral na mga posisyon upang matugunan Ph. i. opisina. magsagawa at masiglang magtaguyod ng pagsasalin sa Filipino at sa iba pang mga wika ng Pilipinas ng mahahalagang akdang historikal at tradisyong kultural ng mga grupong etnolinggwistiko. Bagon-Faeldan reperensya sa iba-ibang disiplina. tawagan ang alin mang department. mga tungkulin at mga pananagutan nito. mga plano at mga programa. ahensya o alin mang kasangkapan ng Pamahalaan o ang alin mang pribadong entity. ng mga opisyal at mga empleado nito at ng iba pang mga tauhang kakailanganin para sa mabisang pagganap ng mga gawain. at isumite sa Opisina ng Pangulo at sa Kongreso ang taunang progress report tungkol sa implementasyon ng mga patakaran. at itiwalag sila dahil sa malubhang kadahilanan. mga istandard at mga sistema para sa pagmomonitor at pagrereport ng tungkol sa pagganap nito sa antas nasyonal. byuru. mga batas. j. mga teksbuk at mga materyales na reperensya sa iba-ibang disiplina at iba pang mga dayuhang materyales na maaaring ipasyang kinakailangan sa edukasyon at para sa iba pang mga layunin. mga pahayag na pampatakaran ng pamahalaan at mga dokumentong opisyal. executive issuances. bumalangkas at maglagda ng mga patnubay. mangasiwa. k. humirang.D in Filipino Linguistics . mga seminar at iba pang mga talakayang panggrupo upang alamin at tumulong sa paglutas ng mga suliranin at mga isyung may kaugnayan sa pagpapaunlad. institusyon o organisasyon para sa kooperasyon at tulong sa pagtupad ng mga gawain. rehiyonal at lokal. mga tungkulin at mga pananagutan nito.

na nalipat sa Komisyon. SEK. mga diksyunaryo. gayundin. mga rekord. lahat ng mga pinuno at mga empleado ng Linangan ay patuloy na gaganap ng kanilang mga gawain at tutuparin ang lahat ng kanilang mga tungkulin at mga pananagutan: Sa Pasubali. at l. mga pamplet. mga gawain. Bibigyang-bisa ng Komisyon ang paglilipat na ditoý itinatadhana sa paraan na sisiguro sa bahagya lamang pagkaabala sa kasalukuyang mga programa ng Linangan. mga pondo at mga ari-arian ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas sa ilalim ng Atas Tagapagpaganap Blg. SEK. hahawak at magwawaksi ng naturang mga asset. mga bokabularyo. Na sa panahon bago sumapit ang aktwal na asumpsyon ng mga tungkulin ng Komisyon at pagganap nito. mga gramatika. Na ang naturang mga pagbabago ay hindi makaaapekto sa istatus ng mga nasa pwesto. – Ang mga publikasyon ng Komisyon. sahod at mga pribilehiyo ng naturang mga tauhan ay hindi ibababa o lubhang maaapektuhan : Sa Pasubali pa rin. Sa Pasubali. mga tungkulin at mga pananagutan.ang nagbabagong mga kondisyon o kailanman at dumarating ang pangangailangan. ranggo. bawasan ang kanilang mga sahod o magresulta sa kanilang pagkatiwalag sa serbisyo. mga polyeto at lahat ng iba pang katulad na mga bagay na printed ay magtatamasa ng paggamit sa koreo nang libre sa postage. – Ang lahat ng mga tauhan. na magpapatupad. 117 ay inililipat sa pamamagitan nito sa Komisyon. Bagon-Faeldan Ph. 15 Pribilehiyo sa Koreo. mga sirkular. mga publikasyon at iba pang mga akdang intelektwal ng Linangan ay itinuturing.ibaba ang kanilang mga ranggo. Ang mga tauhang kwalipikado at kinakailangan ng Linangan ay inililipat sa at nilalagom ng Komisyon: Sa Pasubali. mga ari-arian at mga apropriyasyon alinsunod sa mga probisyon ng Batas na ito. gampanan ang iba pang mga aktibidad na kinakailangan sa epektibong paggamit ng naturan sa unahan na mga kapangyarihan.D in Filipino Linguistics . Ang lahat ng mga saliksik.mga asset. ekwipment. Na ang taning. 16 Paglilipat ng Umiiral na Ahensya. sa wakas. tulad ng mga diksyunaryo. Na ang umiiral na 1 April M. mamamahala.

20. SEK. SEK. Sugnay na nagpapawalang-saysay. . Bagon-Faeldan Ph. Pinagtibay. Sugnay na Nagbubukod. mga presidential decree. Pagkaraan niyon. Kung sakali’t may pag-aalinlangan.Ang lahat ng mga batas. 18. MITRA Espiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan JOVITO R. mga atas tagapagpaganap o mga bahagi niyon na di naaayon sa mga probisyon ng Batas na ito ay pinawawalang-saysay o sinususugan gaya ng nararapat 1 April M. 21. 19. SEK. aktwal na asumpsyon ng mga tungkulin at pagganap nito gaya ng nararapat. ang halagang maaaring kailanganin ay inaawtorisa sa pamamagitan nito na ilaan sa Pangkalahatang Batas ng Apropriyasyon sa taong sumusunod sa pagkapatibay nito upang maging batas. Laang Gugulin. SALONGA Pangulo ng Senado .Linangan ng mga Wika sa Pilipinas ay ituturing na nabuwag na sa pagkaorganisa ng Komisyon. RAMON V. 17. – Kung sakali at ang alin mang probisyon ng Batas na ito o ang aplikasyon ng naturang probisyon ay idineklarang hindi balido. SEK.Magkakabisa ang Batas na ito pagkaraan ng labinlimang (15) araw kasunod ng kompletong pagkakalathala nito sa Official Gazette o sa isang (1) pahayagang may pangkalahatang sirkulasyon. . – Ang batas na itoý ipinopromulga sa Filipino at sa Ingles at isasalin sa mga wikang rehiyonal ng Pilipinas. Promulgasyon. Pagkakabisa. ang natitirang bahagi ng Batas na ito o ang aplikasyon ng naturang probisyon ay hindi maaapektuhan.D in Filipino Linguistics SEK. – Ang pondong kinakailangan upang maisakatuparan ang mga probisyon ng Batas na ito ay ikakarga sa apropriyasyon sa lumalakad na taong piskal ng Linangan ng mga Wika sa Pilipinas. ang bersyon sa Filipino ang mananaig.

ACOB Sekretaryo ng Senado Saligang-Batas ng 1987 – Ang Wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Hanggang hindi nagtatadhana ng iba ang batas.Ang bill na ito na isang konsolidasyon ng Senate Bill No. 209 at House Bill No. Bagon-Faeldan EDWIN P. Ph. 1991. AQUINO Pangulo ng Pilipinas Batas Pangwika sa Saligang-Batas Saligang-Batas ng Biyak-na-Bato (1896) – Ang Wikang Tagalog ang magiging opisyal na wika ng Pilipinas. 21280 ay ipinasa sa wakas ng Senado at ng Kapulungan ng mga Kinatawan noong Hunyo 6. CAMILO L. ang Ingles at Kastila ay patuloy ng gagamiting mga wikang opisyal. SABIO Sekretaryo Heneral Kapulungan ng mga Kinatawan Pinagtibay: Agosto 14. Samantalang nililinang. Saligang-Batas ng 1973 – Ang Batasang Pambansa ay dapat gumawa ng mga hakbang tungo sa paglinang at pormal na adopsyon ng isang panlahat na wikang pambansa na tatawaging Filipino 1 April M.D in Filipino Linguistics . 1991 CORAZON C. Saligang-Batas ng 1935 – Ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika. ito’y dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at sa iba pang mga wika.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->