P. 1
MGA ALAMAT

MGA ALAMAT

|Views: 617|Likes:
Published by DanicaEdonFelarca

More info:

Published by: DanicaEdonFelarca on Mar 04, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/19/2013

pdf

text

original

ALAMAT NG LANSONES

Tumunog ang kampana sa munting Kapilya ng isang nayon sa bayan ng Paete, lalawigan ng Laguna. Napabalikwas si Manuel at masuyong ginising ang nahihimbing na kabiyak. "Gising na Edna, at tayo'y mahuhuli sa misa." Marahang nagmulat ng mga mata ang babae, kumurap-kurap at nang mabalingan ng tingin ang asawa ay napangiti. Mabilis na gumayak ang mag-asawa upang magsimba sa misang minsan sa isang buwan idinaraos sa kanilang nayon ng kura paroko ng bayan. Hindi nagtagal at ang mag-asawa ay kasama na sa pulutong ng mga taga-nayong patungo sa Kapilya. Magkatabing lumuhod sa isang sulok ang magkabiyak at taimtim na nananalangin. "Diyos ko," and marahang panalangin ni Edna, "Patnubayan mo po kami sa aming pamumuhay, nawa's huwag magbago ang pagmamahal sa akin ni Manuel." Si Manuel naman ay taimtim ding dumadalangin sa kaligtasan ng asawa, na alam niyang nagtataglay sa sinapupunan ng unang binhi ng kanilang pag-iibigan. Nang matapos ang misa ay magiliw na inakay ni Manuel ang kabiyak at sila'y lumakad na pauwi sa kanilang tahanan. Sa kanilang marahang paglalakad ay biglang napahinto si Edna. "Naku! kay gandang mga bunga niyon," ang wika kay Manuel sabay turo sa puno ng lansones na hitik na hitik sa bunga. "Gusto ko niyon, ikuha mo ako," ani Ednang halos matulo ang laway sa pananabik. Napakurap-kurap si Manuel. Hindi niya malaman ang gagawin. Alam niyang ang lansones ay lason at Hindi maaring kainin ngunit batid din naman niyang nagdadalang-tao ang asawa at hindi dapat biguin sa pagkaing hinihiling. Sa pagkakatigagal ng lalaki ay marahan siyang kinalabit ni Edna at muling sumamong ikuha siya ng mga bunga ng lansones. "Iyan ay lason kaya't hindi ko maibibigay sa iyo." Pagkarinig ni Edna sa wika ng asawa ay pumatak ang luha. Sunod-sunod na hikbi ang pumulas sa kanyang mga labi. Parang ginugutay ang dibdib ni Manuel sa malaking habag sa asawa ngunit tinigasan niya ang kanyang loob. Masuyong inakbayan ni Manuel ang asawa at marahang nangusap. "Huwag na iyan ang hilingin mo, alam mo namang iya'y lason. Hayaan mo at pagdating natin sa bahay ay pipitas ako sa duluhan ng mga manggang manibalang." Walang imikan nilang tinalunton ang landas patungo sa kanilang tahanan. Ang maaliwalas na langit ng kanilang pag-iibigan ay biglang sinaputan ng ulap. Ni hindi sinulyapan ni Edna ang mga manggang manibalang na pitas ni Manuel sa kanilang duluhan. Ang babae'y laging nagkukulong sa silid, ayaw tumikim man lamang ng pagkain at ayaw tapunan ng tingin ang pinagtatampuhang asawa.Hindi nagtagal ang babae'y naratay sa banig ng karamdaman. Hindi malaman ni Manuel ang gagawin sa kalunoslunos na kalagayan ng asawa."Edna, ano ba ang dinaramdam mo?" lipos na pag-aalalang wika ni Manuel habang buong pagsuyong hinahaplos ang noo ng maysakit. Marahang iling lamang ang itinugon ng nakaratay at dalawang butil ng luha ang nag-uunahang gumulong sa pisngi. Balisang nagpalakad-lakad si Manuel sa tabi ng maysakit. Hindi niya matagalang tignan ang payat na kaanyuan ngayon na kaibang-kakaiba sa dating Ednang sinuyo niya't minahal. Wala na ngayon

" Pagkasabi noo'y kumuha ng isang bunga sa hawak na kumpol ni Manuel at ito'y marahang pinisil. Diyos ko!" ang nabikas ni Manuel. pinakamamahal ko ang aking asawa at wala nang halaga sa akin ang buhay kung siya'y mawawala pa sa aking piling. Sa wakas ay isinuko rin niya ang katigasan ng kanyang loob. Sa pagmumulat niya ng paningin siya'y nabigla. Mawala ang takot ni Manuel at mabilis na tinalupan ang isang bunga ng lansones. Sunod-sunod na patak ng luha ang nalaglag sa pagkagunitang ang bungang iyon ang tatapos sa lahat ng kanilang kaligayahan." nangangatagal ang mga labing marahan niyang naiusal kasabay ng mariing pagpikit ng mga mata. wala na ang ningning ng kaligayahan. Nanaog siya at tinungo ang puno ng lansones. maputla ang dati'y mapupulang mga labi at mistulang larawan ng kamatayan. tulungan mo po kami. Anong sarap at anong tamis! Nang ibaling niya ang paningin sa babaeng nakaputi ay nawala na ito. . Biglang sumigla ang katawanni Manuel at hindi magkandatutong pinitas ang lahat ng mga bungang makakaya niyang dalhin at nagdudumaling umuwi sa naghihintay na asawa. kainin mo ang bungang iyong hawak. Humalimuyak ang bangong sa tanang buhay niya ay noon lamang niyang masamyo. "Anak ko. "Huwag kang matakot. Nanginginig ang kamay na pinitas ang isang kumpol ng bunga ng kamatayan. kainin mo ang bungang iyong hawak. Sa nakitang pagaalinlangan ni Manuel ay muling nangusap ang babaeng nakaputi. Nang hindi na niya makaya ang damdaming lumulukob sa kanyang pagkatao ay mabilis na nagpasiya." Nagbantulot sumunod si Manuel sapagkat alam niyang ang bungang iyon ay lason. Kukunin niya ang mga bunga ng lansones.ang namumurok na pisngi. Biglang naglaho at saan man niya igala ang kanyang mata ay hindi makita. ang dating mapupungay na mga mata'y malalamlam. "Diyos ko. dahil sa matinding abag sa kabiyak. Sa tinig na waring isang anghel ay marahang nangungusap ang babae. "Salamat po. Anong laking himala! May nabuong liwanag sa kanyang harapan at gayon na lamang ang kanyang panggigilalas noong iyon ay maging isang napakagandang babaing binusilak sa kaputian. Ang bunga ng kamatayang pinakamimithi ng kanyang asawa.

Lalo itong nalungkot nang malamang magdaraos ng isang handaan ang Adang kagubatan. Nakakasama sila sa pagsasaya. Hudyat iyon ng pamamahinga. at pagkakatuwaan ng mga hayop at halaman. Pinatay na ng mga Alitaptap ang parol nila. ng mga Elepante ang mga Tamaraw.”Naantig ang maawaing damdamin ng mahal na Ada. Ang malakas na pagkokak ng mga Palaka at paghuni ng mga Kuliglig ay sumaliw sa awit ng mga Maya. May kahilingan ka ba?” “Ayoko pong nakakulong sa madilim na lugar na kinalalagyan ko. Hatinggabi na nang iwasiwas na muli ng butihing Ada ang kaniyang makinang na pananglaw. ni Mangga ang Dalanghita. Sa isang iglap ay nakalabas sa madilim na kulungan ang Buto. kantahan. Iwinasiwas nito ang nagniningning na pananglaw. Mahigpit namang ikinabit ng mga halaman ang mga ugat sa ilalim ng lupa. Bilang panghabambuhay na parusa ay pinamalagi ng Adang manatili sa labas ng Kasoy ang abuhing Buto nito.” Naulinigan ng makapangyarihang Ada himutok ng Buto. Napansin ng Buto na nagsipagtago ang mga hayop sa mga kuweba. Masayang-masaya ang kagubatan. Ang huni ng mga Kuliglig at kokak ng mga Palaka ay sumasaliw sa awit ng mga Maya. Tulad ng dapat asahan. mahal na Ada. Maawa kayo.Nalungkot ang Buto nang dumilim na ang paligid. Bukod tanging ang buto ng kasoy ang lungkut na lungkot. . “Mabuti pa sila. Lungkut na lungkot ang buto sapagkat madilim na madilim sa loob ng kasoy. bumuhos na ang malakas na ulan. Sa gabi ng handaan ay ipinatawag ng Ada ang lahat ng hayop at halaman.ALAMAT NG MACOPA Noong unang panahon ay nasa loob ng kasoy ang abuhing buto nito. Kapareha naman ni Kangkong ang Sitaw. Sa tuwa ng Elepanteay kumembut-kembot ito sa pag-indak. ni Saging ang Papaya. Lahat ay nagsasayaw. Napapasabay din sa pagimbay ang mahagway na Kawayan kasama ang Pagong na nagbababa at nagtataas ng bahay-bahayan. A…Ayoko na sa labas. Takot at kinakaliglig sa lamig ang Buto. Naiinggit ako sa ibang hayop at halaman na tuwang-tuwa kapag may handaan sa kagubatan. Malamang na tamaan ka pa ng kidlat. Lahat ay kumakanta. Ma…Mamamatay ka sa sobrang ginaw. Heto ako. ng Zibra ang Tsonggo. Gawan ninyo ng paraang makalabas po sana ako sa pagkakakulong ko sa loob ng prutas na ito. Nahahalinhan ng takot at lungkot nang kumulog at kumidlat. Hindi lang nila naririnig kundi nakikita pa ang katuwaan ng lahat. Ang buong kagubatan ay nagliliwanag sa tama ng mga ilaw ng parol ng mga Alitaptap.” Masayang-masayang napanood ng Buto ng Kasoy ang sayawan. “Ga…Ganito pala sa labas.”Hindi pinakinggan ng Ada ang abuhing Buto ng Kasoy. Iyan ang Alamat ng Kasoy at ng di nito makuntentong Buto. nakikita ang masayang paligid. “Gusto kong maging maligaya ka. Masayang kasayaw ng mga Kuneho ang mga Usa. Mabibingi ka sa ingay ng kulog. nakakarinig ng awit at tawanan pero hindi naman nakikita ang katuwaan.

Isang umaga. Hinanap ng ina ang anak ngunit talagang hindi na nakita. Kung kaya ang gawain ni Pina ay maglaro. Sa isang malayong pook ng lalawigan don nakatira ang mag-inang si Aling Osang at si Pina na kaisa-isang anak. Di nagtagal at nagkaroon ng bunga. tuloy naalala nito ang sinabi niya sa kanyang anak. Sinunod naman nito ang utos ng ina at sa ilang saglit ay inihain na ito ni Pina. Nawala siya na parang bula na naglaho at walang nakakita sa kanya kahit kapitbahay. naririyan lamang yan. "Naku! ang nanay ko. "Hanapin mo. "Bakit ba hindi ka na lang magkaroon ng maraming mata ng makita mo ang hinahanap mo! ito talagang anak ko. Si Pina ay lumaki sa layaw dahil na rin kay Aling Osang. Ilang araw ang nakaraan sa tulong at awa ay gumaling na si Aling Osang. ngunit mamait-mait sapagkat ito'y sunog. sa may bakuran ay mataman na nagwalis si Aling Osang." ang wika ng ina. At bigla na lang nawala ang kanyang maal na anak ng mga sandaling iyon. Kung bakit maraming mga mata at kung bakit pinya ang tawag sa kanya ay malalaman nating sa ating alamat. si Pina'y nagluto at maghahain na lamang ito ngunit hindi makita ang sandok. "Kanina pa nga ako hanap ng hanap eh ! Talagang wala!" ang muling sabi ng anak. hindi na mautusan ng ina ang anak. palibhasa'y ina kaya matiisin. Maraming nagsasabi na ito raw ay magaling na pantunaw lalo na kapag bagong kain tayo." ang sabi naman ng ina. Lumipas ang mga oras ngunit hindi na nakabalik si Pina sa itaas. . Kaya sa malimit na pangyayari. Ganun pa man ay natuwa na rin ang ina pagkat kahit papaano siya'y napagsilbihan ng anak. Tumagal ang sakit ni Aling Osang ngunit nagrereklamo na si Pina na pagod na raw ito sa paglilingkod sa ina.ALAMAT NG PINYA Matamis at masarap ang nasabing prutas lalo na kapag katamtaman ang pagkahinog. "Ewan ko nga ba. sabay utos na kung puwedeng ipaglugay nito ang nanay. Napansin niya ito at tila maraming mata. Dinilig niya ito at inalagaan araw-araw. "Saan kaya naroroon ang sandok?" ang sambit nito. bakit ka nagkasakit?" ang tanong ni Pina. "Marami naman kayong sinisermon pa" ang wika ng anak sabay panaog. Ang katuwiran ng ina ay "maliit pa naman si Pina. Isang araw. Kung ayaw magtrabaho ng anak." Marahil ay paglumaki na ay gagawa rin siya. hindi ito pinagagawa ng ina at sa halip siya ang nagtatrabaho ng lahat ng gawaing bahay. Laking gulat niya ng makita nito ang tumubong halaman sa malapit sa kanilang tarangkahan. ngunit naging ugali na nito ang katamaran. Hanggang isang araw si Aling Osang ay nagkasakit at halos na nakahiga na lamang. maligo. Marahil ay hahanapin niya ang sandok sa silong at baka nahulog. Nais na sana ng ina na turuan ang anak na gumawa. siya na ang gumagawa. Palibhasa bugtong na anak. walang katiyaga-tiyaga." ang sagot ng ina. magbihis at matulog.

"Ipinag-alab bg loob ng ama ni Delfin ang tinanggap niyang balita. Nang sila'y magbali. sila ang nag-aasikaso sa kanyang mga pangangailangan. Nakapagtataka kung bakit gaong ang kanilang mga ama ay mahigpit na magkaaway ay sila'y tinubuan ng pag-ibig sa isa't isa. wala na siyang ina. ang karaniwang nagiging hangganan ay digmaan. tumanggap siya ng blita na ang bagong bakod na itinatayo ay iniusod nang may limang talampakan sa dako ng Gagalangin. Kung minsan. Sinasamyo nila ang malinis na simoy ng kabukiran at pinanonood nila ang kaayaayang mukha ng buwan. ang nagpapalit ay ang mga kawal ng datu sa Gagalangin. kung minsan naman ay ang mga kawal ng datu sa Balintawak. Nang mabalitaan ng datu ng Balintawak na ang Gagalangin ay naghahanda upang siya ay digmain. Agad siyang nagpautos sa datu ng Balintawak. " na ibalik ang bakod sa dating kintatayuan. iginayak din niya ang kanyang mga kawal. na ating pambansang bulaklak. Ang Balintawak at ang Gagalangin ay baranggay na magkapit-bahay. na tuwing limang taon ay ginigiba at pinapalitan. si Delfin ay gumagawa ng isang lihim na lagusan kanayang madaraanan. Sa isang sulok ng bakod ng hanggahan natatabingan ng malagong halaman. malimit daw magpasayal sila ni Rosita. Minsan. sapagka't tunay na isang pagnanakaw. Ang dalawang pangunahing tauhan ay bibigyan natin ng mga makabagong pangalan. Inihanda ng datu ng Gagalangin ang kanyang mga hukbo." anya sa mga utusan. Kailangang bawiin niya sa pamamagitan ng patalim ang lupang sa palagay niya ay ninakaw sa kanya. Kaya't kung gabing maliwanag ang buwan.walang halong pag-iimbot. kasama ang mga abay na dalaga. ang datu ay biglang dinapuan ng isang . ay may iniingatang isang magandang alamat." ang wika niya sa mga sugo. "Sabihin niyo sa inyong datu. bagaman ayon sa mattanda. alang ano mang masamang hangarin. Marangal ang pag-ibig ni Delfin kay Rosita -. Hindi matuwid ang kanilang ginagawa. ang mga tagpong inilalarawan sa kuwento ay nangyari noong bago pa dumating dito sa atin ang mga Kastila." na ako'y hindi magnanakaw. Nang malapit na ang araw ng paglusob ng hukbo ng Gagalangin sa mga taga-Balintawak. Ang ngalan niya ay Rosita. Maraming binatang nagingibig sa kanya. Ang pag-iibigan nilang iyon ay lingid sa kaalaman ng kanilang mga magulang. Ang bakod ay binbalik ko lamang sa dapat kalgyan ayon sa natuklasan kong mga kasulatan ng aking mga nuno. datapuwa't mayroon siyang apat na abay na pawang mga dalaga rin. "Sabihin ninyo. maging sa mukha at sa pag-uugali. nabalitaan ng datu ng Gagalangin na ang hanggahang bakod ay binubuwag at pinapalitan ng mga taga-Balintawak. Nag-utos siya sa ilan niyang mga tauhan upang magmasid sa ginagawang pagbabakod ng mga taga-Balintawak. Ang datu ng Balintawak ay mayroon daw isang anak na dalaga na walang pangalawa sa kagandahan. at samakatuwid ay nakakakuha sa kanilang lupa. Noo'y panahon pa ng mga baranggay at datu. Ngunit ang lahat ay gumagawa alinsunod sa utos ng kani-kanilang puno.ALAMAT NG SAMPAGUITA Ang sampaguita. Sa pagitan ay may isang matibay na bakod na yari sa mga pinatuyong kawayan ." Nagalit ang datu ng Balintawak nang humarap sa kanya ang mga sugong buhat sa Gagalangin at sabihin sa kanya ang biling ng datu roon. Sa gayung mga alitan. ngunit ang nakabihag ng kanyang mailap na puso ay ang anak na binata ng datu ng Gagalangin na nangangalang Delfin.

pinagbigyan niya ang kahilingan ng minamahal niyang anak.. Masaklap man sa kalooban ng datu. "Sumpa kita! . Ang kuwento'y nagkasalin-salin sa maraming bibig. kama ng mga abay nito. Ang sabi lamang nila ay ganito : nang mabalitaan ni Rosita ang pagkamatay ni Delfin sa labanan. at nakakabit pa rin sa kalansay. Nang makarating sa kaalaman ni Rosita ang bagay na ito. Kinabukasan noo'y lalabas na sa larangan ang kanyang ama sa unahan ng isang malaking hukbo. at dahil sa masaganang dugong nawala sa kanya. na siyang iningalan na tuloy sa mahalimuyak na bulaklak ng halamang tumutubo sa libing ng magsing-irog. . ang dalaga'y nagkasakit sa matinding dalamhati.Sumpa kita!" ang winiwika raw ng tinig. Ngunit ang mga tao sa dalawang pook na ito ay naliligalig sa isang mahiwagang bagay. At buhat noo'y marami ng tao sa Balintawak at sa Gagalangin. Si Delfin ay natadtad ng sugat . Si Delfin ay batang-bata at wala pang gaanong karanasan sa digmaan. Hindi nabanggit ng mga matatandang nagkuwento ang sinapit na buhay ng dalawang magsing-ibig. na sinibulan ng dalawang puno ng halamang ang mga bulaklak ay may kaliitan datapuwa't maputi. Naging madugo ang labanan nang magsagupa ang dalawang hukbo. Naiwan kay Delfin ang isang mabigat na panagutan: siya ang magiging heneral ng hukbo ng Gagalangin. kung ano ang naging hanggan ng labanan. malapit sa lihim na lagusang dinaraanan niya kung gabing maliwanag ang buwan at sila ni Rosita. Ngunit ang mga tao. Nawala na ang mga baranggay at dumating na ang mga Kastila. ay wala namang nakikita. Ngayo'y nanariwa sa alala ng mga matatanda ang kasaysayan ng dalawang kapospalad . Nagpatawag ng magagaling na mangagamot ang datung ama niya. Maraming nalagas sa magkabilang panig. siya'y kinabahan. Datapuwa't wala na silang panahon upang magkausap pa.mahiwagang karamdaman at di nagtagal ay namatay. ay mapayapang namamasyal sa makapal na damuhan. taun-taon. ipinagbilin niya sa kanyang mga kawal na doon siya ilibing sa tabi ng hanggahang bakod. Kung buwan daw ng Mayo. maraming talulot at ang iwing bango'y pambihira. Ganyan ang lagi nang nasasaksihan ng mga tao roon kung buwan ng Mayo. Maraming taon ang lumipas mula noon. Nguni't ang kanilang pagtataka'y lalo pang nadagdagan nang makita nilang ang dalwang puno ng mababangong halaman ay nagmumula sa mga bibig ng dalawang bungong hindi gaanong nagkakalayo sa pagkakabaon. siya'y nabuwal na lamang at sukat sa lupa. may mahiwagang tinig na naririnig ang nagsisipanirahan sa may pagitan ng ng dalwang nayong naturan. lalu na kung mga gabing maliwanag ang buwan. kung minsa't sila'y nagbabantay. hiningi niya sa kanyang ama na ang bangkay niya'y doon lamang ilibing sa tabi ng pinaglibingan kay Delfin. ngunit sino man sa kanila'y hindi nakapagpagaling sa kaawa-awang dalaga... at ang "Sumpa kita!" na inihahatid ng panggabing simoy sa pandinig ng mga nagmamatyag ay naging "Sampaguita" .. Hindi naman sila gaanong naghirap. Nang sa palagay ni Rosita ay hindi siya magtatagal.. Ibig sana niyang magkausap sila ni Delfin upang ito'y himuking iurong na ang digmaan at mapayapang pakipag-usapan sa ama niya ang lahat. Naitatag na ang siyudad ng Maynila. Ang tinig ay waring sa isang babae at malambing daw na parang marahang bulong ng panggabing hanging humahalik sa mga dahon ng halaman. Gayon na lamang ang kanyang pag-aalala. samatalang ang kanyang ama ay nahasa na sa maraming pakikilaban sapul pagkabata. Unti-unti itong pinanawan ng lakas. Bago siya nalagutan ng hininga. Sa di-kawasa'y naisipan nilang hukayin ang dalawang halamang iyon upang matuklasan ang hiwaga ng malambing na tinig at ang kahulugan ng mga salitang sinasambit. Napansin nila na ang waring nagmumula sa isang masukal na dako. Samantala.Si Delfin at si Rosita.

Para sa nakararami ang Barabas ay kasingkahulugan ng kawalan ng katarungan. Nakarating sa asawa ng mangingisda na isang magdadaing ang balitang pagpaparusa at pagpapakulong. at pagkatapos ay patiwarik na ilublob ito sa tubig. Sapagkat walang awa sa kapw pinadakip ni Sultan Barabas ang mangingisda. Ito ang dahilan kung bakit laging nakasubsob sa ulo niya ang makinang na korona. “Saan po ba naroon ang tatay at nanay ko?” “Nasa kaharian sila ni Sultan Barabas. Bagamat maligaya ang mag-asawa na kahit mga alipin ay magkasama. Gusto niyang yumuyuko ang mga tao kapag ipinatatawag niya. Hindi alam ng mag-asawa na habang wala sila sa tirahan may mga ada namang nagbabantay sa kaisa-isa nilang mahal sa buhay na kahit totoy na totoy pa lang sa kamusmusan ay marunong na ring manindigan. at chesa na bunga ng mga puno kaysa sa ipamigay sa sinumang maralitang kumakalam ang tiyan. Upang maging mga produktibong alipin ng Sultan. Galit na galit na nagising ang Sultan.ALAMAT NG BAYABAS Noong unang panahon. Kahit nakakulong ay natutuwa ang mag-asawa sapagkat sila ay muling nagkita. May kayabangan din siya. Pinarusahan sila at ipinakulong sa mga kasalanang hindi nila dapat pagdusahan. Nagkibitbalikat lang ang gahaman. Nang malaman ng Sultang ekspertong magdadaing ang nagmamakaawa ay nakaisip ng paraan ang tuso. Kahit sa pagtulog ay mahigpit na yakap-yakap pa rin niya ang koronang lalong nagpapayabang sa katauhan niya. Hindi lamang malupit si Sultan Barabas. Ang malawak na hardin niya na pinamumungahan ng iba’t-ibang prutas ay hindi niya pinapapasukan kaninuman. Sinabi ng kumakatok na magdadaing na asawa siya ng mangingisda at naroon sya upang makiusap na pakawalan ang ikinulong. Nais niyang isipin ng lahat na lagi siyang nakatataas sa kanila. Nangunguna rin sa kasakiman si Sultan Barabas. Lalo itong naggalit-galitan. Sobra sa lupit ang nabanggit na pinuno na tinatawag sa pangalang Sultan Barabas. Laging nangangamba ang mga tao na sa maliit na pagkukulang ay napakalaking parusa ang ipataw sa kanila. Matanda man o bata ay takot na takot kapag nababanggit ang pangalang Sultan Barabas. ang bawat isdang mahuhuli ng mangingisda ay pinalalagyan agad ng suka kaagad sa magdadaing. Ayaw na ayaw ng Sultan na gabi na ay nasa lansangan pa ang sinuman sa kanyang mga nasasakupan. Ang kawalan ng katarungan ni Sultan Barabas ay minsan na namang napatunayan. Isang mangingisda noon ang minalas na hinatinggabi sa panghuhuli ng isda.” . Ipinatawag niya ang mga kawal at ipinakagat sa mga langgam ang kaawa-awang magdadaing bago ito ipinakulong sa piitan. Gugustuhin pa niyang mangabulok ang mga makopa. Itinanong ng mayabang na pinuno kung sino siya. Kahit alam niyang natutulog pa ang Sultan at pinuntahan niya at kinatok ang tirahan ng pinuno. Dali-dali itong nagpunta. may isang sultan na lubos na kinatatakutan ng lahat. Ang nabanggit na korona ay laging suot niya saan man siya magpunta. at ipinakulong pa ni Barabas ang pobre. Marami na siyang pinapatay. Hindi na rin mabilang ang pinakulong niya sa piitan. mangga. sumasagi rin sa kanila ang kalungkutan kapag naaalala nila ang tanging anak na naiwan sa kanilang tahanan.

Pinadiligan niya ito sa mga hardinero at ipinaalagaan arawaraw. Hindi mo ba alam na Sultan akong dapat igalang?” nangangalog ang babang sigaw ng gahaman. Ang kamatayan ng ganid na dapat sana ay ipinagluksa ay ikinatuwa pa ng marami. Sa sobrang pagod ay sumakit ang dibdib ng Sultan at ikinatumba nito. Sapagkat totoong makatarungan.” Nang nakita ng mga ada na lumuluha ang kaisa-isang anak ng mangingisda at magdadaing ay naawa sila. Sa sobrang galit ng Sultan ay hinabol niya nang hinabol ang musmos. Ilang taon din ang nakaraan at naging malaking puno ang halaman. Ngayon ako naman ang habulin mo at ipakulong mo. Sila ang dahilan kaya marangyang-marangya ang iyong mesang kainan. Gusto ko po silang makawala sa kulungan. Sa lugar na kinatumbahan inilibing ang Sultan. Napansin ng bata ang makinang na koronang naiwan ng Sultan sa higaan. Binigyan niya ng karapatan ang inosenteng bata na malayang makapupunta sa hardin upang makapamitas ng prutas na kanyang piliin. Hindi rin siya padalus-dalos sa pagpapataw ng parusa. Para sa kanya ang lahat ay pantay-pantay sa napipiringang katarungan. sila ang may dapat anihin!” “Aba napakaliit mong bata ka. Ipinagdiwang ng lahat ang panunungkulan ng makatarungan Sultan. Nagtataka ang Sultan nang mamunga ang puno sapagkat mukha itong ulo ng tao na may korona sa tuktok. Tinitimbang niyang mabuti ang bawat paratang sa sinumang nagkakasala. pinalaya at tinulungan ng bagong Sultang makapamuhay nang matiwasay ang mangingisda at magdadaing. Nang gabi ring iyon ay inilawan nila ang daan ng inosenteng bata papunta sa kaharian. Sinisikap niyang magbigay ng isang makatarungang pagpapasiya sa kaso ng sinumang nasasakupan niya mahirap man o mayaman.” “Hindi ikaw ang nagpagod upang mangisda at magdaing.” nang-iinis na nagtatakbo sa loob ng palasyo ang bata. Mga magulang ko ang iyong inalipin. Sa anumang kanilang itinanim. Ang mahimbing na pagtulog ng Sultan ay lubhang nagambala ng malakas na katok ng bata sa pintuan ng kaharian. akala mo kung sino ka. . Noon din ay namatay ang Sultang walang pagpapahalaga sa tunay na kahulugan ng katarungan. Masama ka ipinakulong mo ang ama at ina ko. Nakarating ang habulan sa malawak na harding kinatatamnan ng maraming punungkahoy. Isang araw na naglilibot sa hardin ng palasyo ang bagong Sultan ay nakatawag ng pansin niya ang isang halamang tumubo sa pinaglibingan kay Barabas. “Pinasisid mo sa dagat ang ama kong mangingisda. Ang ina ko naman ay pinagdadaing mo.“Tulungan po ninyo ako. Hihingi ako ng pagkain sa mesang kainan mo. Tinakbo niya ito at isinuot at nang-iinsultong nagwika “ang korona ay ipinapatong lang sa ulo ng lider na mabuti sa tao. Ang humaliling Sultan ay kakaiba sa namatay.” “At bakit ka sa akin hihingi ng pagkain mo?” nag-aalborotong tanong ng Sultan. Hindi maabut-abutan ng sukab ang inosenteng bata sapagkat inililipad ito ng mga ada. “Sino ka at sa ganitong oras ng gabi ay kumakatok ka sa palasyo ko?” “Gutum na gutom na ako.

Napangiti ang lahat nang pitasin ang mga bunga at kagatin. “Pagkatamis-tamis! Pagkasarap-sarap ng Barabas!” Magmula noon. Nang tikman nila ang bunga ay nagulat sila. “Pagkaasim-asim! Kasing asim ng mukha ni Barabas!” Hindi nagtagal. “Pagkapait-pait! Kasimpait ng ugali ni Barabas!” Ilang araw lang ang lumipas ay lumaki na ag mga bunga ng berdeng prutas. Minsang nanungkit ng berdeng prutas ang ilang paslit na bata at tanungin ng mga nakatatanda kung ano ang tawag sa nabanggit na bunga ay sabay-sabay silang nagsisagot na. ang mga berdeng bunga ay dumilaw at naging hinog na.“Si Barabas yan!” sigaw ng mga tao. Nang kagatin ng mga bata ay napangiwi sila. “Barabas. Bayabas!” At diyan nagsimula ang alamat ng Bayabas. . Barabas. tinawag na Barabas ang berdeng prutas na may nakapatong na korona.

pagiingatan kong huwag kang magdusa kung na sa sa akin ang iyong ligaya. Pagaaralan ko. Kaya't aking irog: Ikaw'y pumanatag..! . hanggang makakaya na ikaw'y malagak sa tuwa't ginhawa. Nananalig akong napakadalisay ng iyong pag-ibig sa ating suyuan. at kung sakali mang tayo'y mabagabag ay huwag magtaká sa Sangmaliwanag pagka t ang langit ma y nagaalapaap.SAKSI Ikaw nga'y dapat kong mahalin nang labis at ukulang tangi ng aking pagibig. pagka t natunayang ikaw y isang langit na di dadalawin ng mga panganib. kaya't ang puso ko'y nagpapakatibay hanggang sa sumapit ang dakilang araw.

Suarez. ay Adang sa sala’y pasasa. C. gayong di pa tukoy ng sagwan ng tao kung saan naroon? Ang tulang ito ay akda ni V. . bakit ba nais makadaong sa kabilang buhay. maikli? Sukat na ang dulo’t ang pinaka-abang ay ang kamatayang tuwa’t nanginginig magsawa sa apdo ng malansang tanan? —Oo nga. Ano’t nagpipilit: puso’y nag-aalpas gayong sa simula ng kanyang pagpitlag ay nakagapos na at nakukuralan ng batas ng Diyos. ng sangkalikasa’t ng lipunan niyang di kayang malabag? Ano bang paglaya.TAO —Bakit ba ang tao’y nagkakandarapang humabol sa takbo ng kanyang orasan? Maitatayo ba sa iisang iglap ang sariling Roma? Ang nag-uunahang mga matang haling sa ambrosya’t katas ng Eden. at nagkukumagkag sumunod sa bills ng mga sandali? Saan ba hahantong ang hakbang at tik-tik kundi sa landasing mabako.

ang bugtong ko naman sabay isusulit na ang kahuluga'y tayo sa pag-ibig.. ang dalihan ay di sa hindi mo alam kundi sa ugaling matimpiing tunay. kapag nag-iisa. ma-araw walang iniisip kundi makarating sa pinto ng langit. may tala sa noo na kaakit-akit. sa bayo ng dusa’y marunong magtiis. Nguni’t balang araw di mo matitiis na di ipagtapat ang laman ng dibdib. nabinhi sa puso ang isang pag-ibig.BUGTONG May isang dalagang may buwan sa dibdib. May isang lalaking matibay aug dibdib. hindi kumikibo. sa ano mang taghoy. May isang binatang may luha sa mata. ang binatang ito nang iyong makita nakaramdam ka rin ng rnunting ba1isa May isang babaing matigas aug puso. luha’y tumutulo may lihim na awa sa namimintuho. di mo matuturan. nguni’t pusta tayo. Bugtong ni Iñigo Ed. nang aking makita’y natutong humibik. ma-gabi. may tinik sa puso at tigib ng dusa.. Regalado . Ito’y isang bugtong na may-kagaanan.

Sanlang kalayaan nasa ring masapit Katulad ng ibong nasa himpapawid. Sapagka't ang Poong maalam tumingin Ang siyang naggawad. Ang wikang Tagalog tulad din sa Latin Sa Ingles.SA AKING MGA KABABATA (Jose Rizal) Kapagka ang baya'y sadyang umiibig Sa kanyang salitang kaloob ng langit. kabagay Ng alin mang likha noong kalayaan. Kastila at salitang anghel. Ang salita nati'y huwad din sa iba Na may alfabeto at sariling letra. Ang hindi magmahal sa kanyang salita Mahigit sa hayop at malansang isda. Kaya ang marapat pagyamaning kusa Na tulad sa inang tunay na nagpala. Pagka't ang salita'y isang kahatulan Sa bayan. Na kaya nawala'y dinatnan ng sigwa Ang lunday sa lawa noong dakong una. nagbigay sa atin. . sa nayo't mga kaharian. At ang isang tao'y katulad.

Oo. Langitngit ng isang kaluluwang sawi.. hiniram sa hangin ang lambing at lamyos. awit ng ligayang natapos sa lungkot. May isang tugtuging hindi ko malimot. laging naririnig sa bawat sandali ang lungkot ng tugtog na mapawi'y hindi. bawat isang tao’y may lihim na daing.MAY MGA TUGTUGING HINDI KO MALIMOT O may mga tugtog na nagsasalita. pinakakatawan sa b’yoling may lagim. panaghoy ng pusong nasa pagkalungi. malungkot na boses ng nagdaralita. Ang tulang ito ay akda ni Jose Corazon de Jesus . mayr’ong tugtog iyang mga b’yoling tila sumusugat sa ating panimdim. pasa-bahay ka na ay nagugunita’t parang naririnig saanman magsadya. Sa lahat ng gabi sa aking pag-uwi. Ikaw baga’y daing ng nakaligtaan? Ikaw baga’y hibik ng pinagtaksilan? Matutulog ako sa gabing kadimlan ay umuukilkil hanggang panagimpan. kinakanta-kanta sa sariling loob. kung ako’y hapo na na makitunggali. ang bawat tugtugi’y kaluiwa ng sawi ako’y dinadalaw sa bawat sandali.

parang tala sa umaga Kung tanawin ay nakaliligaya May ningning na tangi at dakilang ganda Maging sa ugali. Iyan ang dalagang Pilipina. mabini ang lahat ng ayos Malinis ang puso maging sa pag-irog may tibay at tining ng loob Bulaklak na tanging marilag. Batis ng ligaya at galak. maging kumilos mayumi. mahinhin. karapat-dapat sa isang tunay na pagsinta. pang-aliw sa pusong may hirap.ANG DALAGANG PILIPINA (J. hantungan ng madlang pangarap. Santos) Ang dalagang Pilipina. ang bango ay humahalimuyak Sa mundo'y dakilang panghiyas. .

.SA UGOY NG DUYAN (Lucio San Pedro) Sana'y di magmaliw ang dati kong araw Nang munti pang bata sa piling ni Nanay Nais kong maulit ang awit ni Inang mahal Awit ng pag-ibig habang ako'y nasa duyan Sana'y di magmaliw ang dati kong araw Nang munti pang bata sa piling ni Nanay Nais kong maulit ang awit ni Inang mahal Awit ng pag-ibig ako'y nasa duyan Sa aking pagtulog na labis ang himbing Ang bantay ko'y tala Ang tanod ko'y bituin Sa piling ni Nanay Langit ang buhay Puso kong may dusa Sabik sa ugoy ng duyan mo Inay Sana narito ka Inay Sana'y di magmaliw ang dati kong araw Nang munti pang bata sa piling ni Nanay Nais kong maulit ang awit ni Inang mahal Awit ng pag-ibig hang ako'y nasa duyan.

. na di pa nasilayan. Kung inaakalang 'yan ang munting bagay. Huwag itapon. Ang aking pag-asa'y saglit na pumanaw Sa bakya mo. luma at kupas na Ngunit may bakas pa ng luha mo. Neneng. Sa alaala'y muling nagbalik pa Ang dating kahapong tigib ng ligaya. Neneng. NENENG (Levi Celerio) Bakya mo. bakit isang araw Hindi mo ginamit ang bakya kong inalay? Sa wari ko ba'y di mo kailangan Pagkat kinupasan ng ganda at kulay. Ang aliw ko kailan man. Sinta.BAKYA MO. Ngunit. irog ko. aking hirang.

. At ang kulay mong binusilak Ay diwa ng aming pangarap Ang iyong bango't halimuyak Sa tuwina ay aming nilalanghap. O bulaklak na nagbibigay ligaya Aking paraluman mutyang Sampaguita Larawang mistula ng mga dalaga Tanging ikaw lamng Ang hiraman ng kanilang ganda.SAMPAGUITA Sampaguita mutyang halaman Bulaklak na ubod ng yaman Ikaw lang ang siyang hinirang Na sagisag nitong bayan. Ang 'yong talulot na kay ganda Mga bubuyog nililigiran ka Kung sa dalagang sinisinta Araw gabi'y laging sinasamba.

At sa kanyang yumi at ganda Dayuhan ay nahalina Bayan ko.BAYAN KO (Jose Corazon de Jesus) Ang bayan kong Pilipinas Lupain ng ginto't bulaklak Pag-ibig ang sa kanyang palad Nag-alay ng ganda't dilag. binihag ka Nasadlak sa dusa. Ibon mang may layang lumipad Kulungin mo at umiiyak Bayan pa kayang sakdal dilag Ang di magnasang makaalpas! Pilipinas kong minumutya Pugad ng luha ko't dalita Aking adhika. Makita kang sakdal laya! .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->