P. 1
SINAG SA KARIMLAN

SINAG SA KARIMLAN

|Views: 1,672|Likes:
Published by priscilla_ordoñez

More info:

Published by: priscilla_ordoñez on Mar 09, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/15/2013

pdf

text

original

SINAG SA KARIMLAN

ni Dionisio S. Salazar (Maraming sanhi ang isinasama ng isang tao. Kung minsa‘y dala ng kapaligiran o impluwensiya ng barkada. Sa ating dula, tuklasin kung bakit naligaw ng landas si Tony. Paano siya muling nakabalik sa matuwid?) MGA TAUHAN : Tony …………………………. Binatang bilanggo Luis ………………………….. Ang kanyang ama Erman ……………………… Bilanggo Doming …………..………... Bilanggo Bok …………..…………..…. Bilanggo Padre Abena ….....……… Isang pari ng bilibid Miss Reyes ……………..…. Isang Nars PANAHON: Kasalukuyan TAGPUAN: Isang panig ng pagamutan ng Pambansang Bilangguan sa Muntinlupa. ORAS : Umaga PROLOGO : Pambansang Bilangguan sa Muntinlupa: Wakas at Simula … Moog ng katarungan … Sagisag ng Demokrasya … Salaming pambudhi … Palihan ng puso‘t diwa… Waterloo ng kasamaan… Hamon sa pagbabagong buhay … May mga maikling gayung dapat hubdan ng mascara at sa sinapupunan nito kailangang iwasto ay hayu‘t talinghagang mamamayagpag at umiiring sa batas. Sa isang dako‘y may mga walang malay na dahil sa kasaliwaang-palad, kahinaan, o likas na mapagsapalaran ay dito humahantong; dito rin sinisikatan o nilulubugan ng Katotohanan at Katarungan… Marami nang lubha ang mga pang pumasok at lumabas dito. Walang makapagsasabi kung gaano pa karami ang tatanggap ng kanyang tatak… May sala o wala, ang bawat pumasok dito ay kabuuan ng isang marikit at makulay na kasaysayan… PAGBUBUKAS ng tabing ay mabubungad ang isang bahagi ng pagamutan ng Pambansang Bilangguan sa Muntinlupa. May anim na teheras ang makikita rito. Ang dalawang nasa makabilang gilid ay bakante. Sa dalawang nasa gawing kanan ay magkaagapay si Tony (19

Nagbakbakan naman seguro. Bok? Bok: (Sabay iling) De-hin. at tatanungin si Bok) tipaningmayap.) Mukhang bata pa. iiangat ang lakas namang mag-ilik ni Bok.) (Kikilos sa pagkakahiga atmapapahalinghing si Tony. . Doming: OXO seguro ‗yan. ano nga‘ng . Dugu-dugun siya. kalagitnaan. Bok: Tuluyan nang babangon: matapos mag-inat at maghikab ay susulyapan ang katabi) Nagapuyat ako kagab-i. Doming: Hisi lang. Si Bok ang bilanggong labas-masok sa Bilibid. BABAYING . Si Mang Erman. Galaking sugat n‘ya. sino ‗yan? …. Ernan: At may hitsura. Este. Doming: Kelan pa kaya lalabas dito ‗yan. ‗wag!. Ernan: Si Bok naman.na taon) at si Bok (29).) Ernan: Ewan. Kung ibig yo gigisDoming : Ba.(Titingnan ni Tony. Ernan: (Mangingiti) Pasensiya ka na Doming. May bakas ng dugo ang mga bendang nasa kanyang tiyan at kaliwang bisig . a Mang Ernan? Traga malas hang. mahahalatang nagpipigil pa rin sa sakit) Tony ho‘ng pangalan ko. Konting lamig. di ho ba? ulo. Ba. ang sabihin mo. Doming: (Bibiling sa higaan. na may apat na araw nang naooperahan ng almoranas.) O. gising na. Makikitang kikilos si Tony.) Doming : Tipaning – parang kombo! (Matatawa si Mang Ernan. ay gising at waring nag-iisip. Hubad ang natutulog na si Tony. Hatinggabi kagabi nang ipasok ‗yan dito. May black eye rin siya. Naka-plaster cast naman ang isang paa ni Doming … Paminsan minsa‘y maririnig ang malakas ng paghilik ni Bok . Kawawa naman. sa gawing kaliwa naman ay naroroon si Mang Erman (45) at si Doming (30). ayan. ‗bigan. Tekayo! Kayo si Ginoong Ernani Alba. Tsokaran. (Mamasdang mabuti si Tony.) Bok: (Biglang mag-aalis ng kulubong.(Mapapalakas ang hilik ni Bok. ay nakakulubong – may trangkaso siya. (Ingunguso si Tony.? Tony: (Mauupo. May munting durungawang nahahadlangan ng mga rehas na bakal na makikita sa gawing likod. pasigaw) Saylens! Magapatulog man kayo! Yawa…. O kaya Sigue-Sigue.) Doming: Kilala mo siya. Tony: (Matapos huminga ng paimpit na waring ayaw ipahalata ang nararamdamang sakit) M-ma—gandang umaga senyo… Ernan: Gayundin sa ‗yo.

Tony! Bok: (Ngingiti – ngiti habang nakikinig sa pahayag ni Tony. kundi‘y … nasirang Tony na ‗ko ngayon. Bok. ha? Tony: Salamat.) Tony: Haharapin si Doming.Ernan : Ako nga. Dahil sa barkada‘y – heto. Pero ang di nailaga‘y yung sakyod ni Pingas … Nagpatay-patayan lang ako kaya … Aruy! Ernan: Sa narinig kong usapan ng nars at tanod kagabi ay tatlo ang napatay. Big bos ng Batsi Gang. sa mga barkada. Walang h-alyas . Tony : Huwag kayong mag-alala. Tony? Tony: (Tatango muna bago umayos ng upo) Pumuga sina Silver Boy kagabi. walang utang na hindi pinagbabayaran …. kun sila malalaki naganakaw milyun – milyun. sa ngalan mo‘y kay dumaming humahamak sa kamatayan ! Kay Tony ) mabuti‘t tumanggi ka. Basta mi padrino! . kalayaan. Ang iba‘y nahuli. ‗adre. sa himignagmamagaling) No dais. Hanga ako senyo! Ernan: Salamat.) Mula nang madala ko rito. magdadalawang taon na ‗ko dito sa Big House. Nang hindi ako sumama‘y sinuntok ako. Me parusa sa bawat kasalanan! Ernan : (May paghanga) May sinasabi ka. Bok: (May pagmamaki) ako gid. ber? At… teribol yang blakay mo. Tony. Yeba!… (Mangingiti ng makhulugan ang lahat. Marai padrino. Doming: (Mapapansin ang pangagasim ng mukha ni Tony) Makakaya mo ba.) Beri-gud Ginsama ka a ‗ming Batsi Gang. Tila lima ang patawirin. kundi‘y … ‗tay kung masakit ‗yan ay saka na. Ernan : Mukhang makulay ang … Pewede ba Toning kahit pahapyaw ay ibidamo sa ‗min ang iyong buhay? Bok : (Bago makapangusap si Tony) Holdi‘t. malumanay) Kayo? Doming: Doming hang palayaw ko. de-hin mo kilala? Di wan en only Bok – alyas Thompson Junior. Pero sawa na ‗ko sa mga gang. Tony. ba. Mabuti kanyo‘t nailagan ko‘ng saksak ditto (sabay turo sa kaliwang dibdib). Tony : Nababasa ko‘ng inyong mga akda. Yawa. (Sa sarili) A. Bok : (Kay Tony) OXO? … Sigue – Sigue? … Bahala na? … Pawang iling ang itutugon ni Tony. kaya ko ito … (Hihinga muna nang mahaba. Tony.Tony boy! … Ba‘t nagalaslas angimong tiyan. Sigi lang. e nag-iba na‘ng takbo ng … Naisipkong walang ibubungang mabuti ang kasamaan … Malaki‘ng utang na loob ko ke Padre Abena … sa aking pagbabago … Totoo nga naman. Basta mi lagay.

Ernan : Tama ‗yan. Bok. meron siyang kerida . hindi sa mga maliit ang pinagkukunan.Tony : Me relihiyon ka ba. Bok: Ber. mang – agaw. dami. At mahilig sa karera. Nagpagbabasa ako roon. ba‘t tayo matatakot magtalo? Kung walang pagtatalo. Tiyak. Balediktoryan ako… Bok: (Sisingit) Balediktoryan? Siga ka. Bok: No ken du! Kun naytklab pa. dami nagasimba. kaya … di dapat pagtalunan. ang tatay ko ang may sala ng lahat! … Mabuti nama‘t idinistino ako ni Direktor sa ‗ting library. Doming : Mabuti pay ‗way na tayo maghusap tungkol sa relihiyun. paris ng iba. Doming: Kasi nga naman hasa mo habugado ka kung magsalita. Malubha si Nanay. Sang araw e nadiskubre ni Nanay ang lihim ng Tatay ko. Tony: Elementarya lamang ho ang natapos ko. may kakaibang tilamsik ang iyong diwa. Natural. pauyam) Reliyun? Wala kwenta ‗yan. olditaym! Tony: (Matapos makinang handa na ang lahat sa pakikinig sa kanya) Buweno…Ako‘y buhay sa ‗sang karaniwang pamilya sa Tundo. magsugal. Hm. Pero. ginismagel. At pakikinabangan. Empleyado si Tatay. Mahilig akong magbasa ng – . nag-aaway sila … Umalis si Tatay . Guwapo siya. Paris ng iba‘t ibang ismo. Dami gadasal. Mang Erman. kulang din. yawa. Marami kang mapupulot doon. Kung walang pagkakaunawaan. Ernan : May katwiran si Doming. ber. walang pagkakaisa. Ngunit ang pagtatalo‘y dapat lamang sa taong malaki ang puso. walang pagkakaunawaan. Ang paksang relihiyon ay masyadong kontrobersyal. Awa naman ng Diyos e natapos ko rin ang elementarya. Kahit kulang ang iniintregang sahod ni Tatay e di siya nagagalit. kasi mahal ang lahat … Nakakahiya pero … dahil sa barkada‘y natuto akong akong mandurukot . mga pare! ‗Yung istorya ni Tony! Tony: Iimbithin kita . sa klase naming nila Padre Abena. Pero malakas uminom ng tuba. Pero … pinahahanga mo ako. Naospital siya… Naghahanapbuhay naman ako. Tony: Pero. isang araw. Iniwan kami. Bok? Bok: (Tatawa habang sumasagot. Tony! Nag-aaral ka ba ng batas? Ba. Naglabas-masok ako sa Welfareville … Inilipat ako ditto pagkatapos … Santaon na lang ang natitira sa senten‘ya ko… A. pero ginluluko sa kapwa. Yeba! Tony : (Magpapatuloy matapos ngitian si Bok) Namatay ang solo kong kapatid na babae. Ang mga taong di nagkakaisa‘y pirming nag-aaway. pero gin-nakaw. Napakabait ng Nanay ko.

O nabalitaan kaya. Ng pagkamatay ng akingkapatid… Ng aking pagkakaganito! Ernan: Kung sabagay ay madaling sabihing ―lumimot at magpatawad. Ernan : Huwag naman. Tony: Malaki ang inyong puso. buhay ang aking asawa. kung talagang ibig. Ba‘t ngani…? Tony: Di ba maliwanag? Si Tatay ang nagwasak ng aming tahanan. Pero ang mag-asawang walang anak (Magbubuntunghininga) … napaka … hindi ganap ang kanilang kaligayahan. hanong gagawin mo? Tony: Ayoko na siyang makita pa! Bok: Gaisip ko reliyuso ka.Kinamuhian ko siya nang labis. Mang Herman? Ernan: K‘warenta‘y singko na. iho. Maunawain. Pambihira kayo. Doming : Kung magkita kayo. Siya‘ng dahilan ng pagkaospital ni Nanay. Hindi tama ‗yan. Ang ama ay ama kailanman. hanong gagawin mo? Tony : Mula nang umalis siya‘y di na namin nakita. Mang Ernan! Ma-malawak ang saklaw ng inyong puso. Mapagpahal. O nabalitaan kaya. Doming: Hilang taon na kayo. Mapagkatiwalaan. . Doming : Teka muna. Tony! Hanong nangyari sa Tatay mo? Tony: Mula ng umalis siya‘y di na namin nakita. Ernan: Salamat. Ang pagbabasa‘y nakapagpapayaman ng isip. Ngunit alam mo bang ang pinakamabigat kong kasawian ay ang dipagkakaroon ng anak? Tony : Biyudo kayo? Ernan: Hindi. Sabi nga ni Bacon ay ―Nakalilikha ng tunay na lalaki Ang pagbabasa…‖ Tony: Mahilig din ho akong magsulat. Doming : Kung magkita kayo.‖ Subalit may kahirapan itong isagawa. Hindi tama ‗yan. Gayunmay‘y walang hindi napag-aaralan. Ang ama ay ama kailanman. Mabait siya. Mang Ernan! Ma-malawak ang saklaw ng iyong tingin. Ako? Di ninyo naitatanong ay nagawa ko ring patawarin ang mga naghangad ng aking pagbagsak. Ernan : Huwag naman.Kinamuhian ko siya nang labis.Ernan : Magaling.

Malayo naman akong nakapagsusulat dito. Baka tawanan. ikaw.) Bantay!… (Habang dumaraan ang may edad nang tanod ay walang imik sa magkakasama. Tony: Ke buti n‘yo! .Bok: Tsiken pid! Ang akin lolo. gaaanak pa (Maikling tawanan. Pasalamat tayo‘t dahil sa kanyang pambihirang katalinuhan ay nabago ang takbo ng ating kasaysayan … Kailangan natin ang marunong na lider. Wal. sisenta na. iho. Pag – aaralin din daw ako. Pamamanginoon sa mga dayuhan. kung sabagay. Ernan : Tulad ng isang beteranong mag-aalahas. Yaong taong matalino na‘y makabayan pa. hagdan. iho. Bok: Kalunyal mantiliti? Anu ‗yun? Ernan : Diwang alipin. Bok. Tony: Wala rin kuwenta ang masyadong marunong. Walang marunong nagnagkakaanak ng alipin. Pero… nakakahiya na atang pumasok sa klase. . Paris ni Rizal. Ernan: Ang dunong ay yaman. Hindi mapagsamantalan Yaong walang colonial mentality. Tony : Maaari ho bang paturo senyo ng pagsulat? Kay dami kung ibig sulatin kasi. e. Me pangako rin si Padre Abena. tabi ? … Ernan : Nakakaisang taon na ako. – na sabi nga ni Bok ay tsiken pid lang – ay ligtas na ‗ko sa pagkakabilanggo. Alam n‘yoy kuwestiyon de prinsipyo ang ipinasok ko rito. Mang Ernan. Walang sariling paninindigan. Ang totoo‘y walang katapusan itong pag-aaral ng buhay ng tao. Dahil nga sa prinsipyo‘y inibig ko pang pabilanggo.) Tony : Ga‘no na kayo katagal ditto. Tony : E bat naman kayo namultahan? Ernan : Kakaiba ang aking pagkamakabayan. Isang araw ay Sinunog ng isang kapisanang pinangungunahan ko ang maraming aklat na imoral. May isa pa. At namultahan ng hukuman. agad kong nakikilala ang batong may mataas na uri … Ituturing kitang parang tunay na anak … Mapapamahal ka rin sa king mabait na maybahay… Meron din kaming ilang ari-arian … pag-aaralin ka namin.) . komiks at magasin at iba pa na nakaw lang sa iba ang nilalaman… Nahabla kami. Hindi gahaman sa salapi‘t karangalan. Tony. mga aklat kasaysayang mali-mali ang mga ulat. ay walang kinikilalang edad. Tony: Ganyan din ho ang sabi ni Padre Abena. Ernan: Ang karunungan. binaril – Ernan: Iba ang kanyang panahon.(Kagyat na matitigil dahil sa naririnig na takatak ng sapatos. kapangyarihan. Binayaran ko lang yung multa. . mga nobela.

Nagdilim hang aking tingin … . Tony Sinag sa Karimlan? Wow. Sa kusina hako nagdaan. Alam kong kayo‘ng gumawa niyon. Mang Ernan. sabi ko. ber. gandang pamagat! Bagay ba bagay sa saaa … atin dito! Kelangan ng mga nasa dilim ang sinag.Bok: (Pagkatalikod ng tanod) Pwee. Sang haraw. Malakas ang aking komisyon. Ang liwanag! Ernan Walang taong hindi nalalambungan ng dilim. (Titingnan at tataguan ng iba si Doming. (Tawanan) Pano ngani? … Mi trangkaso … Lumpo (Titingnan si Doming) … Almoranas (Susulyapan si Mang Ernan) .) Tony: Maiba ‗ko. Ba‘t kayo naospital? Ernan: Hindi naman. Maalala ko nga pala! Di ba‘t ikaw Tony ang tumula nang dumalaw itong minsan ang Presidente? Tony: Ako nga ho. Galaslas ang tiyan? Ingungususo si Tony. Mag Ernan. hang asawa ko‘tmatalik na kebigan hay… Uling-uli ko sila . dedoso pang bu-ang! Gaisip seguro magatakas tayo. Lubhang makapangyarihan ang karimlan! Subali… naitataboy ang dilim! Tony Sana‘y mabasa ko ‗yon!… Ernan Bibigyan kita ng sipi. Magugulat pero matutuwa ning asawa o. Pero hanong nakita ko? Sus. Tawanan na naman. ke gandang tula. Nagagawa bang makata? Ernan: Isinisilang sila. At marami pang iba. Doming! Gin istorya mo naman pare…. bilang pag-ayon sa pahiwatig ni BOK) Doming Ako‘y ahente ng seguro. At marami pang iba. Doming …. buat sa hisang prubins‘ya hay muwi ako dail sa bagyo. Ernan Ibig kong malaman mo na ang tulang iyo‘y kasama sa lalabas kong aklat ng mga piling tula… kabilang na roon ang mga sinulat ko rito. Doming Hanong pamagat? Ernan Sinag Sa Karimlan. Lubhang makapangyarihan ang karimlan! Subali … naitataboy ang dilim! Tony Sana‘y mabasa ko ‗yon! … Ernan Bibigyan kita ng sipi. Ernan Ang binigkas mong tula‘y – Tony Pilipinas. . Yawa. kung… Bok (Nakahahalataan ng pagkabagot kapag pangkaisipan na ang pagkabagot kapag pangkaisipan na ang paksa) Ber. Doming: Sang tanong. .

hano? … Ikaw. Ito‘y para rin sa mga sinamaang palad.‖ Sino nga. totoo ring lumalason ito. sabi nga ni Bok. ng loob ko‘y ‗yung pinakamatalik ko pang ko pang kebiganhang… (Haharapin si Tony. Ernan Tungkol sa kaibigan.Binaril ko‘ng traydor nang tumalon sa (Mapapasandal sa dingding pagkatapos).) Binata ka pa. iho. Ernan Nakikiramay kami sa ‗yo. kakailanganin ang maraming Diogenes! (Dahil a hindi lubos na maunawaan ni Bok ang marami sa kanyang naririnig. Ng pagpapalaluan. Kung totoong nagbibigayng inspirasyon ang kagandahan. pagkukunwari. Bok A. p‘wee sa akon gano. Tony At nabilanggo ka dahil doon? Bakit ganon? Doming Hewan ko nga ba. Alam mo Tony. Pumapatay! Bok Asan ngayon ang imong misis Dom? Tony Magsasama kayo uli? Paglabas mo? Doming Indi na. ang nagsabi niyon? Ernan Si Balagtas. hm… Ernan Kaya nga salungat ako sa sinabi ni Keats na ―A thing of beauty is a joy forever. Sadyang mahirap silang harapin. Sa walang malakas na naa… padrino. Todas lahi sila lahat pag ako ginaliko. ang imong waswas ? Seksi? Doming Para sa haki‘y siyang pinakamaganda sa ‗ming bayan. Kinuha s‘yang mag-hartista. binata rin? ‗Wag kayong pakakasal sa masyadongnapakaganda. Bok (May pananabik) Ber. Doming …. ang bilangguan ay hindi lamang para sa mga nagkakasala . Daming pagkakaibigang napuputol. Lalo na ngayong namamayani ang diwa ng materyalismo. ―Yung panganay namin ay namatay sa eltor. ang ―Sisme ng Panginay‖ Doming Hang sama. (Magbububuntunghininga) bintana… Napatay ko siya. Daming kataksilang nangyayari! …. Tony. Ba. Marami kong naging karibal sa kanya! Tony ―Tapat ang puso mo‘t di nagunamgunam na ang paglililo‘y nasa kagandahan .‖ Dahil sa kagandaha‘y daming tahanan ang nawasak at patuloy na mawawasak. Bok.) Tony Pa‘nu hu makikilala ang tapat na kebigan? . Mang Erman. Sa mga kawawa. Hisinusumpa ko! Bok Ilan ang imong anak? Sino gid gaalaga? Doming Wala. mahihiga na siya‘t magbabalot ng kumot.

Lagi siyang handang magbigay. namintakasi upang mag-kaanak. Isa siya sa pari ng Bilibid. kami ng maybahay ko‘y labing limang taong umasa. Magpakasakit. Mag-aapatnapu na siya. Ang napakupkop ay tinatangkilik. Padre maaabsen ako sa ‗ting klase? P. Nakasutana siya. Doming Napapansin kong alos pare-ong pare-o hang takbo ng hisip mo. ke bui-buti n‘yo ! … Siyanga pala.. P. Doming! Malayong – (Mauuntol ang sasabihin dahil sa paglitaw ni Padre Abena ) Aba si Padre Abena ! Magandang umaga po Padre. At nakasalamin Habang lumapit ) Tony. Ernan Kaya nga kaibigan natin ang moral regeneration o pagbabagong . padre. Abena Ow. . huwag mong intindihin yun. Nang pangangailangan. Tony .buhay. Gayunma‘y kung may usapan na kayo‘y … Padre. Ernan (Maagap) Totoo. Aywan ko ba kung bakit agad akong nagkaamor kay Tony. may nagmamatulis ay pulpol. Nang pangungulila. Abena Laking pagsisi ngayon ng mga nabigong mapupusok. Padre. si Mang Ernan‘y ibig ding … Wala raw silang anak. Ikaw naman ang pinakamarunong sa lahat. sa braso! May blak-ay ka! Bok (Maliksing babangon) kondi magapatay-patayan ‗yan. hindi ko mamantsahan ang inyong pagtitiwala sa ‗kin! Gayundin ang ke Direktor. Tony P‘wera bola. At meron pang kaya lang nagbibigay e dahil me inaasahang tubo o gatimpala. ke Mang Ernan. Tony Padre. ang sinabi ni Tony. ano ho ? … Ba‘t nga kaya napakaramingmapagkunwari? Ke raming marumi na naglilinis-linisan . Ganon nga ‗ng ginawa ko kaya lang iniwan ng mga tigasin. Subalit ang pinakamabuting pagsubok ay sa mga oras ng kagipitan. Tony Totoo po‘ng sabi ni Bok. subalit …. Padre tay-pa na . Tony Sadyang walang unang sisi. Maamo ang kanyang mukha at malamig ang tinig. Tony Padre. totoo bang? … may sugat ka sa tiyan ! . P.… pa‘no po ngayon . E-e-e. Huwag kang makalimot sa Diyos Ang tumatawag ay dinirinig. Tony Paris ni Damon at Pityas. Abena Salamat.Ernan Maraming paraan diyan. (Karaniwan lamang ang taas ni Padre Abena. Padre. Walang pagkukunwari ang tapat na kaibigan. Abena Magandang umaga sa inyong lahat. anak. May – Ernan ‗ – nagmamalukong ay kubaw. a… Natutuwa ako‘t hindi ka naganyak sumama kagabi.‖ Tony Me kunwari‘y nagkakawanggawa. P. anak. pero saan ba‘y ibig lang maperyodiko ang kanilang retrato o pangalan. nagnobena.

Tony: sa karamihan ng kanyang gawain ay hindi ko siya makakapiling sa lahat ng oros. May lambong ka pa ng karimlang … A. Aalis siya pagkabigay ng kaukulang gamut sa mga may karamdaman) . Tony (Mapapalakas ang tinig) Utang na loob. Maiba ako. Pag – aaralin kita hanggang ibig mo. Mapagkakatiwalaan. Abena Talagang isa sa marami ang batang iyan . pangkultura … May malaki akong aklatan – magugusthan mo …. Tony Paumanhin ho. Isa-isa niyang titingnan ang temperatura ng naroong apat na pasyente. di na nga bale. Ng pagsulat. Abena Diyan nga muna kayo at titingnan ko lang kung sino ang nagpapagibik na ‗yon. Abena : Mabuti kung gayon. Alam niyang sa kaharian ng mga lalaki.Tony? Tony Sabi ng doctor e di naman daw napinsala ang aking bituka. Salamat at nagkaroon ang bilibid ng paring tulad niya … Matutupad din ang pangarap kong makapag-aral … kung sakali… Ernan Sadyang mabait si Padre Abena. (Susundan ito ng alis . samantalang ako … Tuturuan kita ng pagtula. Alam kong alipin ka pa ng iyong nasugatang damdamin. possible po bang magkaroon ng dalawang ama-amahan? P. malalim bang naging sugat mo. Guro naman sa piyano ang aking maybahay. Padre Sinabi ko na seyong wala ‗na akong Tatay! P. Mang Ernan… Bukod sa makata.P. Pananalumpati. Abena Bakit hindi ? Mabuti nga‘ng gayon at maraming titingin sa ‗yo. Magkakasundo kayo. Buweno. Matulungin. Hindi iintindihin ang may paghanga‘t pagnanasang tinging iniuukol sa kanya – lalo na si Bok. Ilalapag ng simpatika‘t batangbatang nars ang lalagyan ng mga gamut. Masunurin siya. Natutuwa ako‘t kayo‘y – Tony Padre. Propesor din ako sa isang unibersidad sa Maynila. P. ang pangit mang babae ay nagiging pulot gata. Magbibigay galang ang lahat. Abena Ikaw ang masusunod. Kaanib sa ilang samahamng pangwika. Teka. ako‘y peryodista. ano ho ba‘n – Ernan A. Pagdating naamn ng araw ay… kagustuhan din ng tatay mo ang mangyayari. Balak ko sanang pagpariin siya dangat ibang kurso ang kanyang ibig. ayan na‘ng ating butihing angel! ((Titigil sa pagsasalita pagkatanaw sa pumapasok na nars. pangbayan. huwag kang masyadong maggagagalaw at nang hindi dumugo. At matalino. anak. Tony ( Sa sarili) Ke bait niya. (Sa bahaging ito‘y aalingawngaw ang isang malakas na pagpapagibik buhat sa ibang panig ng ospital . tingnan mo. Kailangan naming mag-asawa ang tagapagmana. Matatahimik ang lahat at makikinig sa na) ―Tubig! Tubigg! Mamamatay na ‗ko sa uhaw! Tubiggg! P. Sana‘y paris niya ang lahat ng alagad ng panananampalataya … Pero.) Lahat Adyos. Padre.

Lalaban ako ng pustahan na … (Haharapin si Tony. Tony Bok. Bok (Tawanan) Bok (Matatangay na rin ng biruan) Tama ka Mang Ernan. siya ang una kong dalaw sa loob ng dalawang taon. si San Agustin . Tony) Doming Baka naman hisang kamaghanak. ano? (Ngingiti lamang ng makahulugan si Tony at ang palihim na pag-sang-ayon sa pamamagitan ng pagtaas ng kilay ay mapapansin din nina Bok at Doming. baka maging santo ka rin.) Tony (Kunut-noo) Sino kaya ‗yon? … Ba. (Tawanan na naman) Ernan P‘wera biro. Doming Kuwarentay singko. Ernan Baka … Tatay mo na ‗yun. yawa. San Bok (pagdadaupin ang mga palad sa tapat ng dibdib. titingala ngbahagya at pipikit ) … santo santo gid ng mga holdaper! . (Aalis. Higit na marangal ang masamang bumuti kaysa mabuting Sumama. Bok (Mapapabangon na naman) G‘wapo bang imong derpa? Paris mo Tony? .) Tanod (Sa may pintuan) Antonio Cruzada! Tony (Itataas ang kanang kamay) Sir! Tanod Miron kang bisita. may pagkakaunawan na kayo na kayo ni Miss Reyes. Bok Galalim man ang imonmg Tagalog! Ernan Malay natin. Tony Bisita? Asan Sir? Sino hu siya? Sino hu siya? Kilala bay n‘yo sir? Tanod Iiling at susulyapan si Mang Ernan) Siguro sing. talaga man materyales pwerte si Miss Reyes. Inggit ako sa imo. Bok. Yawa. bago naging santo ay naging isang pusakal munang magnanakaw … Tandaan mo‘to. tsk.Bok (pagkatalikod ng nars) Wow! Talagang da-magan si Miss Reyes! Kungmagaibig lang siya ngani sa akon. sir? Tanod Wen adding. Doming Listo ! Ayan na naman hang-tay-ban! Darating ng dati ring tanod. napansin kong may ibig sabihin ang tinginan ni Tony at Miss Reyes. pero … ginsama ang akon record.. Tony Papuna na ba rito.) Magtapat ka Tony. Tony boy! Tsk. idad sa kanya. adding. Lalabas sa pintuang pinapasukan.) Bok Jackpot ka. Nakakahiya.

gayunmay halata rinang kanyang kagandahang lalaki. Pagkunwa‘y ituturo naman ng tanod para sa kanya ang pinaghahanap na hindi kaagad mamumukhaan.) Tony : Huwag! Huwag kayong lalapit! Huwag! Luis: (Matigigil!) Anak. Unti-unti siyang lalapitan ng ama. Pagtatama ng kanilang tinginang anaki nakatanaw ng multo si Tony. ang ama ni Tony.) Luis: (Madamdamin) Tony. anak ko! … (Walang imik na pagyayapos ang tila natatandaang si Tony.. patawarin mo ‗ko… Tony: Inuulit ko: wala na akong. Hindi maaaring siya! (Halos pasalubong) Huwag Mo pong itulot. Mapapansin si Mang Luis ang mga sugat at ―black-eye‖ niya. ang paninikip ng kanyang dibdib. Mababasa sa kanyan g anyo na siya‘y dumanas o dumarana ng maraming suliranin. Akibat ng matinding tuwa at pananabik ay pasugod na lalapit ang ama sa anak. titigil) anak. ang nakilala kong ama‘y anim na taon nang p-p patay ! Tony: Sayang lang ang inyong pagod! Luis : Lalapit pa ng isang hakbang. Diyos ko! Ernan Sino man‘yon ay may kapit siya. Magpapalipat-lipat ang kamay ng naluluha sa galak na ama sa buong katawang mutya ng anak. Tutop niya ang sugat sa tiyan. ama! …. Patuloy ang pananalim ng kanyang sulyap. magsalita ka.) Luis : Anak ko. Pagkaraan ng ilang saglit sa gayong ayos ay pabigla at walang kibong magwawala si Tony. Hindi ka ba natutuwang ako‘y makita? … pagakaraan ng may anim na taon? (Buhat sa kinatatayuan ay hindi rin iimik o titinag si Tony. Kung di‘y di siya makatutuloy dito … Ayun! Siya na Siguro ‗yung dumarating! (Papasok si Mang Luis. sa sarili) Pa‘no niya malalamang narito ako? …. di mo ba … Ako ang Tatay mo… Tony: (Palibak) Tatay? … Hm. Sunog ang kanyang balat. Isang manhid na barong tagalog ang kanyang suot. May kataasan si Mang Luis.Tony (Dahil sa pag-iisip ay hindi mauunaaan ang tanong ni Bok. Anim na taon!… City Jail … Welfareville … Muntinlupa … Imposible! Hindi. Kasama niya ang dating tanod. bagaman mataman silang nagmamasid at nakikiramdam) Luis Tony. Kahit nakararamdam ng kirot at tatayo siya‘t uurong ng ilang hakbang. may apoy sa mata at iaalon ang kanyang dibdib. ang panginginig ng kanyang ugat sa kalamnan ng kanyang panga. (Lilingon sa gawi ng bintana) Mula nang iwan n‘yo kami dahil sa ‗sang – . napano ka? (Hindi rin tutugon si Tony. Pagagalain niya ang kanyang sabik na paningin. Samantala‘y walang kibuan ang lahat. Tiin ang kanyang mga bagang. nakasalamin siya ng may kulay. anak ko. Magaapatnapu pa lamang siya subalit mukha nang lilimampuin.

Nagyo‘y – Tony: Huli na ang lahat! Luis: Ang sakit mong magsalita. rin ako … Ako‘y naging kanto boy. nabarkada. Biglang haharapin nang tuwiran ang lumuluha‘t mistulang korderong ama. (Pasigaw naman) Kayo! Kayo ang sanhi ng kanyang kasawian! Aru-aruuuyyy! Luis: Buhay ang nanay mo. anak. hm … Daling sabihin. Nagmakaawa ako at pinatawad naman. hanggang … Natuto ako ng iba‘t ibang paraan ng pagnanakaw … Natikman kong matulog nang walang unan … magtago sa ilalim ng tulay … Bok: (Mabilis na papatlang) Tsiken pid ‗yan. daling sirain… Luis Nagbalik ako upang – upang pagsilbihan kayo habambuhay … Tony: (Patuya) Ba‘t di kayo bumalik senyong magandang kerida? Luis: (Lipos pagpapakumbaba) Iniwan n‘ya ako – ang taksil! – nang hindi ko nang hindi ko na masunod ang kanyang kapritso … Salamat sa kanyang ginawa at naglianag ang nalabuan kong isip. Tutop pa rin ng kaliwang kamay ang sugat. nang dumating ako at . Subalit …. B. Tony! Tony: (Wawalaing – bahala si Bok) Subalit me wakas ang lahat … Mula sa city jail e nalipat ako sa Welfareville.amin ay … (mababasag ang tinig) patay nang kapatid ko! Sa tulong – Luis: Nahihilam na sa luha) Tony. Magaling na siya. anak…alam mo bang limang buwan kitangpinaghahanap? … At nang malaman kong narito ka‘y nilakad kong … Nangako si Senador Bigat na mabibigyan ka ngparole. husto na ! … U-utang na loob … A-a alam ko na‘ng lahat! … Tony: (Hndi rin papansinin ang samo ng ama) Sa tulong ng mga kapitbahay e nailibing din si Baby… Naospital si Nanay … Walang ibig kumupkop sa ‗kin … Baka raw me T. Naglabas-masok ako ro‘n … Nang magdisiotso ako‘y heto … Magdadalawang taon na ‗ko rito … (Hihinga ng mahaba at malalim .) Kayo na dapat kong tawaging ama ay tinatanong ko: Mangyayari kaya ang nangyari sa ‗ming magiina kung kayo‘y tumupad senyong tungkulin?… Luis: H-hindi ko na – hindi ko na kayo iiwan … K-k kelanman ! Tony: Pangako. Nahuli ako. Tony: (Dahil sa ibang iniisip ay hindi maunawaan ang huling sinabi ng ama) Ewan ko kung si Nanay e buhay pa o patay na. Makapangyarihan.Tony: (Magpapatuloy na hindi alumana ang sinabi ng ama) Dahil sa kerida‘y sapin-saping hirap ang aming dinanas …lalo na‘ng aking Nanay … Pati pag-aaral ko‘y natigil … Ano‘ng gagawin ko? Me sakit si Nanay … Me sakit si Baby … Nagkasanglasangla kami … At nang lumao‘y wala nang ibig magpapautang sa ‗min … ‗Sang araw e napilitan akong … Nang –agaw ako ng bag. Nagkita na kami. .

naroong tanawin sina Mang Ernan na parang nagpapahabag at nagpapatulong. kayo man ang nasa lugar ko‘y – Ernan Nauunawan kita. Tony. Titigil sa may pintuan upang linguni‘t pag-ukulan ng may pagmamahal sa titig si Tony. Tony: (Habang nahihiga) Walang anuman ito Mang Ernan. Anak. naroong muling tangkaing lapitan Ang nagmamalaking anak. Pagkuwa‘y walang kibong lalabas. Siguro‘y maaampat ‗yan. Pagkalipas ng ilang saglit ay dahan-dahang nauupo sa gilid ng kanyang teheras Si Tony.Tony: Magliliwanag ang mukha) Buhay! Salamat sa Diyos! Luis: (Hindi mapapansin ang sariwang dugo sa kamay ni Tony) Pinatawad na n‘ya ako.) Patawarin mo ‗ko.) Ernan: (Malumanay subalit madamdamin) Ang buhay. ay batbat ng batbat ng iba‘t ibang uri ng pag-subok. Mapapabuntunghininga na lamang at tiim-bagang na aalis. Miino ang dugong nagmumula sa sugat sa tiyan. Sa bahaging ito‘y nganingani nang lundagin ni Bok si Mang Luis danga‘t makakambatan siya ni Mang Ernan na huwag manghimasok. Tony: Mang Ernan. Ang tagumpay. magsamasama tayong muli! Tony: Mahal ko si Nanay. Naroong pisilin ang mga kamao. Titigil sa may pintuan. Bok at Doming. ngunit kayo… Ibig ko pang mamatay kesa sumama sa senyo! Luis: Mawawala ang pagtitimpi at paghaharian ng damdaming –ama. Wala namang imikan ang nangamamasid. kaya lalong tumitingkad ay dahil sa kakambal na pagpapakasakit. iho.) (Tigib-pagsisisi at panunumbat sa sarili. Isang matinding sampal ang ibibigay kay Tony). mabilis na lalapitan ang anak. Doming: Sabagay. Iigtad naman si Tony. Magkakatitigan sina Mang Ernan. Wala namang kamalayan ang nagugulumihanan ding si Tony sa mga ikinikilos ng kanyang ama. At nagkasundo nga kaming hanapin kita. anak! Tony: (Matapos pahirin ang likod ng palad and dumudugong bibig) Lalo lamang ninyong pinalalayo ang ating daigdig! (Mabilis na tatalikod. walang malamanggawin o sabihin si Mang Luis. Naroong pisilin ang mga kamao.) Dumudugo ang sugat mo! (Kay Bok) Pakitawag mo nga ang doctor… (Kay Tony) Mabuti‘y mahiga ka. naroong muling tangkaing lapitan ang nagmamalaking anak. Bok: (Nakaupo pa rin subalit nakabalabal na ng kumot) Hm… tsiken pid ‗yan. (Titindig at aakbayan si Tony. Pagkuwa‘y walang kibong lalabas. Kagat niya nang mariin ang kanyang labi. Muling babalikan ni Mang Luis ang nakatungong bunso subalit hindi maisasagawa ang balak na pagyapos dito. hakuman ‗yang nasa lugar ni Toni‘y – hewan ko nga ba … . Mapagwawaring ang nagawang kabiglaan. Ang lalaking tumatakbo sa mga pagsubok at hamon ng tadhana ay pinagtatampuhan ng tagumpay. Sa sandaling ito‘y nakatalikod naman at nasa may labas ang tanod. Durugo ang bibig ng huli.

Samantalang nangagamutan sila ay siya namang paglitaw sa may pintuan ng magkasamang P. Masusulyapan si P. Abena. Tony? Tony: Paglabas ko rito‘y pupunta ‗ko senyong bahay. Agarang lalapatan ng pampaampat ng dugo ang sugat ni Tony. Lyd? A.) Nars: Sariwa pa‘ng sugat mo. hayan . tapos na. hindi titinag) Bals –wals ‗yan! Doming: (Patikud–tikod na lalabas subalit doon pa‘y sisigaw na) Nars! … Nars!… Narrsss!… (Muling darating ang nars na nakarinig sa malakas na sigaw ni Doming. Miss Reyes pala! Nars: Sabi na‘t puwera muna ang salita. L-Ly – Miss Reyes. ― ano ho? Pero. hm… Tony: Okey. Abena at Mang Luis. sana‘Y – Tony: Biglang mapapabangon pagkarinig sa tinuran ni Mang Ernan) Pagkaganda –ganda nga ng ―Panalangin ni San Francisco‖ … Bathala.) Doming! Bok! Pakitawang n‘yung dokdok! O nars! Madali kayo! … Bok: Hindi pa rin mababakla. Be good.Bok: Bilib gid ako sa imo… Gas-mati ka. Mabait at masipag ang batang ‗yan.) Ernan: (Makikitang sa pag-aangat ng kamay ni Tony ay punung-puno yaon ng dugo) Tony! (Kagyat na nalalapitan ang binata at pagyayamanin. kung masusunod lamang ng mga tao ang Panalangin ni San Francsico ng Asisi. ar – ruyyy … (Mapipikit at aasim ang mukha. (Pipikit dapwat muling didilat. Abena Magkakilala pala kayo ni Miss Reyes ….) P. ( Hindi pa rin nakikita ni Tony ang ama sapagkat natatakpan ito ng papalapit na pari. gawin Ninyo akong … kasangkapan … Kung saan may galit – Ernan: (Maagap) Bayaang nakapaghasik ako ng pag-ibig. Tony? Promise? Tatango ang binata. Paris mo… . kaya huwag ka munang magsalita nang malakas. Walang imik silang magmamasid. Ang isang maganda pang bahagi‘y ‗yung … ―Nasa pagbibigay ang ating ikatatanggap … nasa pagpapatawad ang ating kapatawaran … ― Tony: (Mabilis) Mang Ernan… Madali ngang sabihing ―Lumimot at magpatawad.) Tony: Maraming salamat.) Nars: O. Magpapalitan sila ng ngiti. Hahawakan ang sugat sa tiyan. At huwag kang magpapagalaw ha. Hindi kita malilimot kelanman ! Alam mo na iayan … matagal na. ha. Ernan: (Habang bumabalik sa kanyang teheras. ha. Pag sinuway mo ‗koy … Sige ka. hahanda siya sa pag-alis. sa sarli) A. Y-y-yeba! ….

marahang iaangat ng butihing pari ang ulo ni Tony at siya‘y unti-unting uurong upang mabigyan ng ganap na kalayaan ang magama. nakapagpapatawad…. Mabubuhayan ng loob si Mang Luis. mapapaluha rin ang lahat . Miss Reyes. tamo si Miss Reyes. Ganap na katahimikan . at halos hindi humihingasina Mang Ernan sa pagmamasid sa nangyayaring dula sa silid na yaon. Katulad ng dalawa. (Hindi tutugon si Tony. Nars: (Tatanguan si Tony) Patatawarin kita pero sa uli-uli‘y. Mapapatango siya. Si Mang Luis naman. Padre. Abena. Abena: (Makahulugan) Anak. Ly – est. sa ibang tinig) Anak. At sa isang kisap-mata‘y mayayapos siya ng kanyang ama. Pagdaraupin naman naman ni Padre Abena ang mga. Ngayo‘y may kakaiba ng sinag sa mukha ni Tony. May kakaiba ring ngiting dumurungaw sa kanyang mapuputlang labi.Tony: Siya nga po ang babaing handa kong … Bok: (Makahulugan ang ngiti) tingin ko‘y ayos na Silang dal‘wa. Walang kaurap-kurap. subalit maagap namang maaalayan si Tony.) Nars: Tony. Matagal silang magkakatinginan. P. Mauuntol ang balak niyang paglapit. Sa pagtaas ng mukha ni Tony ay makikitang may luha sa kanyang pisngi. kay Tony. di ba‘t sabi ko sa‘yo‘y huwag ka munang gagalaw pagkat makasasama sa yo‘yo? Tony : Patawarin mo ‗ko. Si Miss Reyes naman naman na hindi pa tuluyang nakakalayo ay magaganyak na manood sa tagpong yaong may pangako ng kapanabikan. higa na. madamdamin. ang tatay mo‘y … nagkita kami. Sige. Lalapitan si Tony at masuyong pagsasabihan. (Susunod na sana si Tony subalit magkakatama ang tingin nilang mag-ama.. Dahan-dahan siyang lalapit a bunsong ngayo‘y nakayupyop sa bisig ni Padre Abena. Saglit na titigil.) . Abena : Hindi masama Pabor ako. ay mapapabuntunghininga‘t mapapakagat labi Sa namamalas na katigasan ng anak.0 P. mahaba ang kanilang pagyayakap. Magaling sa sikolohiya. titingala ng bahagya at pangiting bubulong. mapapabagong bigla‘t puputulin ang pagsasalita ng kausap) Padre! … Na naman? (Hindi mangungusap si P. naroon pa rin sa may pintuan. Marahan na lang siyang mapapailing. Masuyo. Maging ang may bakal na pusong si Bok ay mapapakagat-labi‘t mapapatungo ng marahn. nakiusap siyang Tony: Malilimutan ang lahat.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->