Ang Kapangyarihan at Kakayahan ng Kamote

Isang pananaliksik na iniharap kay Prof. Emelinda C. Layos

Bilang pagtugon sa kahingian sa sa asignaturang Pagbasa at Pagsulat Tungo sa Pananaliksik (FILI 1023)

Mga mananaliksik: BSND1-1N Pangkat H

Jean Paulene W. Rivera Janine Joy S. Roales Kheesa Marie B. Sonaba

Wrindle D.V. Serdenia Rafael A. Santiago

Marso, 2012

PASASALAMAT

Buong pusong pinasasalamatan ng mga mananaliksik ang PANGINOONG DIYOS na walang sawang sumusubaybay at gumagabay sa bawat kasapi upang matapos ang pag-aaral na ito.

Pinasasalamatan din si Prof. Emelinda C. Layos na tagapayo na nagsilbing gabay at daan upang maging matagumpay at maayos ang pagsasagawa ng pananaliksik na ito, pati na rin sa walang sawang pakikinig sa research presentation na bunga ng aming kasipagan.

Lubos na pasasalamat din sa aming mga magulang, sa aming pamilya, ama, ina at mga kapatid na walang sawang sumusuporta at handang tumulong anumang oras.

Maraming salamat sa mga may-akda at awtor ng mga na mga libro at artikulo na aming nakalap na siyang naging daan upang maging mahusay ang pag-aaral na ito, sa mga kaibigan at kakilala, mga taong nakasalamuha habang binubuo ang pananaliksik na ito.

At sa huli, salamat sa edukason at wika na nagsisilbing bantayog sa karunungan.

PAGHAHANDOG

Ang pananaliksik na ito ay iniaalay sa mga punong pinutol para gawing papel, sa Panginoong Diyos at mga magulang, sa mga kabataang nag-susumikap makapag-tapos ng pag-aaral at may pangarap at higit sa lahat, iniaalay ang pag-aaral na ito para sa mga taong hindi kumakain ng kamote.

TALAAN NG NILALAMAN Bahagi ng sulating pananaliksik Flyleaf Pamagat Pasasalamat Paghahandog Talaan ng Nilalaman Talaan ng Talahanayan at Ilustrasyon I. Panimula 1.1 1.2 1.3 1.4 Layunin ng Pag-aaral Kahalagahan ng Pag-aaral Paglalahad ng Suliranin Saklaw at Limitasyon At Mga Terminolohiyang Ginamit 1 2 3 4-5 Pahina i ii iii iv v vi

II. Pagtalakay sa Nilalaman II.1 Kamote A. Ang Kahulugan o depinisyon, pinagmulan, mga uri, at mga lugar na may pangunahing konsumo o suplay ng Kamote B. Iba't Ibang Gamit ng Kamote B.1 Iba’t ibang lutong maaaring magawa sa Kamote. B.1.1 Fried sweet potato B.1.2 Kamote chips, sticks at Camotecues B.1.3 Kamote dried chips B.1.4 Kamote buns B.1.5 Kamote Pie B.1.6 Kamote sa pIlipinas B.1.7 kamote sa China B.1.8 Kamote sa Japan B.2 Iba’t ibang gamit ng Kamote bukod sa pagiging pagkain B.3 Kamote bilang pamalit sa Bigas B.4 Kamote bilang Halamang Gamot B.4.1 Kamoteng baging, nagtataglay ng mga 10 11 12 13 14 14 14 14 15-17 18 19 2-9 10

lalo na sa Industriya E. Mga lutong na ginagawa sa Ube at iba pang gamit ng nito 19 20 21-25 22 23-25 25-26 27 .2 Pagkakaiba ng YAM at KAMOTE G.1 Mga iba pang pagkaing produkto gamit ang ube bilang isa sa mga sangkap 38 I. Mga Sustansyang Makukuha sa Kamote C. Tamang Pagtatanim ng Kamote 2. Bibliograpi / Talasanggunian 39 40-43 44-46 .2. Kahulugan.1. Mga iba pang sustansya ng kamote D. Kahalagahan ng Kamote. Uri ng YAM.2 Ang Kapatid ng Kamote.4. Mga Natuklasan IV. Mga Benepisyong makukuha sa pagkain ng Kamote o Sweet Potato C.2 Kamote bilang panlaban sa iba’t ibang karamdaman C.1 Ang mga uri ng yam F.28 29-34 29-33 34 35 36 H. Pagkakaiba ng YAM at kamote F. Nutritional value na makukuha sa Yam o Ube III. ang Yam F. Mga Lugar Kung Saan Matatagpuan ang Yam o Ube at ang Pangunahing Supplier nito H.Sustansyang kontra-pagtanda B.

(cush-cush yam) Dioscorea opposita thumb (cinnamon yam) Dioscorea japonica (thunb) Halayang Ube Mga Talahanayan: Sweet potatoes (Ipomoea batatas). raw.TALAAN NG TALAHANAYAN AT ILUSTRASYON Mga Ilustrasyon: Dilaw na kamote Puting kamote Fried sweet potato Kamote chips. kamote sticks. kamote cue Kamote dried chips Tinapay na gawa sa kamote o kamote flour Kamote pie Adobong Talbos ng kamote sinigang “tongsui” o sweet potato soup Daigaku-imo Ofukuimo Ace of spades Blackie Margarita Dioscorea rotundata poir (white yam) Dioscorea Alata (water yam) Dioscorea Cavensis (yellow yam) Dioscorea Esculenta Dioscorea Dumethorum (bitter yam) Dioscorea Bulbifera (aerial yam) Dioscorea trifida L. Nutrition value per 100g Ang 3 uri ng Kamote/ 100 gramo Pagkakaiba ng Yam at Kamote Mga bansang may pinakapangunahing produksyon ng Yam Iba’t ibang lugar sa Pilipinas na may Pangunahing Produksyon ng Ube Kabuuan ng mineral at bitamina sa bawat 100 grams ng Ube 24 25 33 34 35 40 Pahina 9 9 10 11 11 13 13 14 14 14 17 30 31 31 31 32 32 32 32 33 36 .

at marami pang iba at. •Magbigay ng karagdagang impormasyon sa mga tao ng kabutihang nagagawa ng kamote. nang sa gayon ay mahikayat na rin ang bawat isa na kumain nito. tulad ng kamote bilang pagkukunan ng pagkakakitaan o bilang isang halamang gamot. nang sa gayon ay mas maging epektibo pa ang paggamit nito at nang makatulong ito upang mas 1 . partikular na tayong mga Pilipino na bigas. •Pagtuklas kung ang kamote ba ay magiging mabisang pamalit sa pang-araw-araw na kinakain ng tao. PANIMULA A. Sa kabuuan. na sinasabing kapatid ng kamote. hindi lamang bilang isang pagkain kundi bilang gamit sa iba pang mga bagay-bagay.I. Layunin Ang layunin ng pananaliksik na ito na pinamagatang “Kapangyarihan at Kakayahan ng Kamote”ay ang mga sumusunod: •Mailahad ang mga sustansyang makukuha sa kamote bilang isang pagkaing nakakapag-bigay ng sapat na sustansyang kailangan ng isang indibidwal sa pang-araw-araw niyang pamumuhay. •Pagbibigay importansya at linaw sa mga bagay na nagagawa ng kamote. ang mga pangkaraniwan at dipangkaraniwang mga impormasyon na makakapagbigay ng panibagong ideya tungkol sa pagkaing ito. ang pangunahing layunin ng pananaliksik na ito ay makapagbigay ng kabuuan at pangkalahatang impormasyon sa mambabasa ng tungkol sa kamote. ang gamit nito at ang pagkakaiba nito sa kamote. •Pagpapakilala at paglalahad ng impormasyon tungkol sa “Yam o Ube”.

•Pagkaing nagagawa ng kamote o sweet potato. B.maging mabunga pa ang pag-aaral at makatulong ang pananaliksik na ito sa mga susunod pang pagaaral na maisasagawa tungkol sa kapangyarihan at kakayahan ng kamote. •Kahalagahan ng kamote o sweet potato sa industriya at. •marami pang iba. •Tamang paraan ng pagtatanim at pagpapadami nito. makakapagbigay ito ng malinaw na impormasyon sa kung ano ang kayang gawin ng kamote sa ating katawan. Mahalaga din ito sapagkat ang pananaliksik na ito ay makakapag-bigay linaw sa mga bagay-bagay na hindi masyadong malinaw tungkol sa kakayahan ng isang kamoteng kinakain ng mga tao. •Sustansyang maaring makuha sa pagkain ng kamote o sweet potato. at kung bakit ang pagkain nito ay mahalaga sa isang indibidwal. Nakapaloob sa pananaliksik na ito ang mga sumusunod: •Iba pang gamit ng kamote o sweet potato. Kahalagahan Mahalaga ang pananaliksik na ito dahil naglalaman ito ng mga impormasyon at kaalaman na maaring magamit ng bawat isa (mapa-bata man o matanda) upang mapaunlad ang kanilang karunugan hindi lang sa aspetong pang-agrikultural pati na rin maging sa aspetong pang-industriya. •Kaalaman tungkol sa kapatid ng kamote na Yam o Ube. •Mga lugar na may madaming suplayer nito. ang mga sustansyang nakapaloob dito na makakatulong upang maging malusog ang ating mga pangangatawan at maging matalas ang ating isipan. 2 .

1) Ano ang kahulugan o depinisyon ng kamote at sino naman ang nakadiskubre nito. pamumuhay at lipunan? 9) Paano ba ang tamang pagtatanim ng kamote? 10) Ano ang kapatid ng kamote na yam? 11) Ano ang pagkakaiba at pagkakatulad ng kamote at yam? 3 . kung meron 'man? 2) Ano – ano ang iba't ibang klase o uri ng kamote? 3) Saang mga lugar ang may pinaka-pagunahing supply ng kamote sa bansa o iba pa? 4) Ano ang iba't-ibang uri ng putahe o mga lutong maaring magaw sa kamote? 5) Ano-ano ang mga sustansyang maaring makuha sa pagkain ng kamote o sweet potato? 6) May iba pa bang gamit ang kamote bukod sa pagiging pagkain nito? 7) Maari bang maging pamalit sa bigas ang kamote? 8) Ano ang kahalagahan ng kamote sa ating katawan. C.Makakatulong ang pananaliksik na ito sa pagpapalawak ng impormasyon tungkol sa kamote o sweet potato hindi lamang sa mga komu-konsumo o kumakain nito maging pati na rin sa mga taong ginagamit ang kamote o sweet potato para sa kanilang pamumuhay. Paglalahad ng Suliranin Ang mga sumusunod ay ang mga suliranin o katanungang nais masagot sa pagsasagawa ng pananaliksik tungkol sa “Kapangyarihan at Kakayahan ng Kamote”. partikular na ang mga magsasaka sa mga ibayong lugar.

E. •Convolvulaceae – pamilyang kabilang ang kamote. 4 . Cafeic acids – Mga acids na bumubuo ng gamut kontrapagtanda o anti-aging. karaniwang gawa sa kamote. na siyang magiging sagot sa mga katanungang aming inilahad tungkol sa naturang paksa. •Ipomoea Batatas – siyentipikong pangalan ng kamote o sweet potato •Cholorogenic. Mga Terminolohiyang Ginamit •Alkaloid – uri ng compound na nagtataglay ng nakalalason na nitrogen na matatagpuan sa ibang halaman •Baniato – tawag ng mga taga-Carribean sa kamote •Batate Douce – tawag ng mga Pranses sa kamote •Bio. Saklaw at Limitasyon Ang pananaliksik na ito ay tatalakay lamang sa mga mahalagang impormasyon at pangunahing kaalaman tungkol sa kamote. vegetable oil at ilang mga materyal o bagay na patapon na. Ang iba pang malawak na terminolohiyang gagamitin o may kaugnayan sa aming paksa ay hindi masyadong pag-uukulan pa ng pansin o tatalakayin pa. Isochlorogenic. sapagkat ito ay hindi gaanong saklaw sa pag-aaral ng kamote. uri ng halaman na herbaceous vines na kasama sa pamilya ng mga morning glory •Daigaku-imo – Dessert na matatagpuan sa Japan. Ang pinaka-pokus ng paksang ito ay pawang kamote lamang.based fuel – Krudo na nagmula sa ilang natural na materyal tulad ng halaman. ang yam o ube ay bibigyan lamang ng kaunting impormasyon dito. Ang mga di gaanong mahalaga ay bibigyan lamang ng pahapyaw na pansin sa pananaliksik na ito.D.

•Ofukuimo – malambot na tinapay na mayroong kamote sa loob. – cush cush yam •Dry matter content – Materyal na makukuha mula sa mga nalalabing materyal ng halaman at hayop matapos dumaan sa ilang proseso.D •Moche ceramic – Seramikong palamuti na ginagawa nila noong panahon ng Moche.•Dioscorea – scientific name ng Yam •Dioscorea Alata – water yam •Dioscorea Bulbifera – aerial yam •Dioscorea Cavensis – yellow yam •Dioscorea Dumethorum – bitter yam •Dioscorea opposita thumb – cinnamon yam •Dioscorea rotundata poir – white yam •Dioscorea trifida L. •Specie – parehas na uri 5 . •Kamaru – tawag sa kamote ng mga taga-New Zealand at Fiji •Kerepek at Ecakar Ayam – mga chichiryang gawa sa kamote na ginagawa sa Malaysia. •Glycerol – ginagamit bilang pampatamis at sa pagpeprerba. •Selyula – Pinakapundamentong yunit na makikita sa lahat ng bagay. Ginagamit din sa medisina •Isinasaccharified – Proseso ng pagbabago o paglilipat mula sa Almirol hanggang maging asukal. •Monocotyledon – nagtataglay ng isang cotyledon at embryonic na dahon. •Moche – isang sibilisasyong lumaganap sa Peru noong 189 A. Matatagpuan sa Japan.

Ito ay kasama sa kanilang pang-araw-araw na diyeta na kadalasang pinapakuluan o II. Sa Pilipinas. Ito ay dinala sa Pilipinas ng mga Kastilang Conquistadores. ang Pinagmulan nito. Ang lokal na terminolohiyang “camote” o “kamote”ay hango sa salitang Espanyol. Sa Japan naman. samantalang ang mga tao naman sa New Zealand at Fiji ay tinatawag itong “kamaru”. Protein Enriched Kamote p. Sa Papua New Guinea. PAGTALAKAY SA NILALAMAN Ang Kamote Ang Kahulugan o Depinisyon ng Kamote. ay isang uri ng malambot na gulay na kadalasang itinatanim sa mga tropikal na lugar. kasunod ng bigas na siyang pangunahing pagkain sa bansang ito. Sa Carribean. (source: All about sweetpotato. na nagtataglay ng maraming sustansyang kailangan ng isang indibidwal. 15) May siyentipikong pangalan ito na “Ipomoea Batatas”. sa Batanes at Mountain Provice ay pinakamataas ang suplay ng kamote. sapagkat ito ang pinaka-pangunahing pagkain kinokonsumo sa bansang ito.1 A. para sa kanilang pang-araw-araw na pamumuhay. ang kamote ay ang pinaka-pangunahing may suplay ng kamote. at sinasabing ito ay isang dicotyledonous plant na kabilang sa pamilya ng mga Convolvulaceae. Sinasabing ang kamote ay nagmula sa Tropical America. ang kamote ay itinatanim sa kahit saan mang lugar. dahil sa importansya nito bilang pagkain sa industriya. ang kamote lamang ang may pinaka-pangunahing pinagtutuunan ng pansin. Sa Pransiya naman ay kilala ang kamote bilang “Batate Douce”. (source: Nutrition and You. Power Your Diet) Sa kabuuang isang libong uri at limampung genre ng pagkaing o halamangugat na kabilang sa pamilyang ito. Sa ngayon. pati na sa Pilipnas.II. ito ay kilala bilang “baniato”. 6 . mga Uri at Mga Lugar na may pinaka-pangunahing konsumo o suplay ng Kamote Ang Kamote o Sweet Potato sa salitang Ingles. ito ang sunod sa pinakapangunahing produktong na-aani.

ang kamote ay maraming benepisyong nahahatid at naibibigay upang labanan ang mga kakulangan sa pagkain. na ang kamote. Ang ganitong katangian ng kamote ay nagbibigay posibilidad dito upang makapag-bunga ng dalawang beses sa loob ng isang taon. (Sweet Potato: An Untapped Food Source by Jennifer A. Woolfe) Ang kamote ay nagbubunga ng dalawang kapaki-pakinabang na uri ng pagkain mula sa parehong halaman. (Oh. Ang mga kamote na itinanim ay hindi rin mabilis mabulok. ito rin ay mainam na panlaban sa malnutrisyon na kadalasang nararanasan sa mga bansang ito dahil sa patuloy na paglaki ng populasyon at dahil na rin sa kakulangan ng lupang mapa-pagtaniman ng mga halamang-ugat. kaya naman ang mga tanim ay maaring magamit sa mahabang panahon. kaya naman ang pagtatanim ng kamote ay kapaki-pakinabang lalo na sa mga magsasakang walang sapat na puhunan. camote! Ni Henrylito Tacio) Ang kamote ay isa sa mga pinakamahalagang pagkain sa buong mundo. lalong lalo na sa mga bansang pa-unlad pa lamang ( Developing countries ) tulad ng Africa at India. Sa buong mundo. Ito ay mayroong mismong bunga. na itinatanim ng mahigit 100 bansa. Woolfe) Bilang isang pananim. Ang kamote ay mas mataas na porsiyento ng enerhiya sa katawan kaysa sa mga cereals. ayon sa world scale. Ang kamote ay mabilis din maitanim at mabilis tumubo. at ang mga dahon-dahon nito o 7 . ang kamote. Sa Malaysia naman ito ay ginagawang Kerepek (crisps) at Ecakar Ayam (squared and fried chips) kaya naman ang bansang ito ay sagana rin sa tanim na kamote. at epektibong pagkain na imbakin at gamitin kung sakaling mang may dadaang kalamidad o kakulangan sa suplay ng pagkain sa partikular na lugar. pumapangkat ang kamote bilang pang-pito sa may pinaka-mataas na produksyon sa iba't ibang bansa. Ito ay dahil sa ang kamote.di kaya naman ay ginagawang minatamis. nakakapag-bigay ng sapat na supply na protina at enerhiya ng katawan. (Sweet Potato: An Untapped Food Source by Jennifer A. at hindi lamang iyan.

ngunit sa pananaliksik na ito.R. malakas pa itong magaman o mamunga lalo na kung tag-ulan. (source: FRNI-DOST) 8 . popular ang Georgia Yellow Yam dahil bukod sa Bitamina A. dalawang klase lamang ang alam nating kamote: dilaw at puti. Woolfe) May iba't -ibang uri ng kamote. ay ginagamit ang talbos ng kamote bilang pagkain ng mga hayop na tulad ng mga baboy. Ang mga magsasaka o mga tao sa mga probinsya. marami pa ring mga bansa ang tumatanggi o di binibigyan pansin ang gamit nito. sakuna. (Sweet Potato: An Untapped Food Source by Jennifer A. dahil nga sa ito ay isa sa mga pinaka-murang pagkain sa mundo.P. At Initlog. lalo na sa Pilipinas. Sa kabila ng mga benepisyong naibibigay ng kamote at ang kagandahan nito. U. Ito ay kadalasang tinatawag na “poorman's food” sapagkat ito ay madalas na kinokonsumo sa panahon ng kalamidad. May tinatawag na Georgia Yellow Yam (dilaw na kamote). Pero ang totoo. Sa mga ito. Sa kulay. nakatuon ang paksa sa uri ng kamote ayon sa kulay nito. na kadalasang may side-effect para sa mga taong kumokonsumo ng mga hayop na ito. Pero kung tag-araw. “Magtanim ng Kamote”) Ang dilaw na kamote ay mayaman sa carotene kumpara sa puti at lila na uri. may iba't ibang klaseng kamote ang itinatanim. Mas mataas din ang taglay na iron at bitamina C ang puting kamote kaysa dilaw na uri. mas maraming maglaman ang klaseng Leyte. Ang lilang kamote ay may pinakamataas na taglay na bitamina kaysa sa dilaw at puti na uri. Bukod sa mura na. masustansya pa ito dahil nakaka-iwas sa mga feeds. Samantala ang puting uri ng kamote ay mas mayaman sa kalsyum kaysa dilaw na uri. kambing at baka. digmaan. o sa mga panahong walang-wala ang mga tao. lalo na sa Pilipinas. Leyte Variga. Ang dalawang ito ay maaring gamitin bilang pagkain. mapa-tao man o mapa-hayop.ang tinatawag na talbos ng kamote. (Punla.

Ito ay tumutugon sa 11% na pangangailangan ng 4-6 na taong bata sa isang araw. wala ng balat. Dilaw na Kamote Ang nilagang puting kamote. ang dilaw na nilagang kamote. Ito ay tumutugon sa 10% na pangangailangan ng 4-6 na taong bata para sa bitamina A sa isang araw. tumitimbang ng 80 gramo ay nagtataglay 66.4 milligrams (mg) na calcium.6 microgram (ug) retinol equivalent (RE).Ang madilaw na kamote ay mayaman pa sa bitamina A. Paalala: Mainam kainin ang dilaw na kamote kasabay ng kaunting mantika. Putting Kamote 9 . Ayon sa FNRI. mantikilya o margarina. ay nagtataglay 37. tumitimbang ng 80 gramo. walang balat. Ang calcium ay kailangan sa pagbuo at pagpapatibay ng ating buto.

1 Fried sweet potato Ang sariwang kamote ay maaaring gawing chips at isa sa mga pangkaraniwang meryendang gawa sa puting kamote. Ang kamote chips ay may malaking potensyal na maaaring makatulong sa pagsusuplay ng demand ng meryenda sa ating bansa. vetsin at iba pang maaaring pampalasa. Ang kalidad ng produktong ito ay nakasalalay sa pagpili ng ugat na gagamitin.B. nakaisip ang tao ng iba’t ibang paraan kung paano pa ito mas pasasarapin at maging kaiga-igayang kainin. (Sanchez. B. (State of the Art: Sweet potato research 1986. (1970) 10.1 Iba't Ibang Gamit ng Kamote Iba’t ibang lutong maaaring magawa sa Kamote Bukod sa maaari itong kainin pagtapos nitong mapakuluan. 1977) Ayon kay Cadiz. Ang produktong ito ay maaaring itabi at balutan ng aluminum foil sa isang lugar na may katamtamang sukat ng temperatura.1. 1977. Madamba. Mas magiging malasa pa ito kung ito’y dadagdagan ng asin. tinatalupan at hinihiwa sa nais na sukat o 2mm kapal atsaka iprinito. asukal. Ang ugat nito ay maiging nililinis at binabanlawan. Mas maganda ang magiging kalidad nito kung ang pipiliing ugat ay sariwa pa. B. Narito ang ilan sa mga paraan o lutong maaaring gawin sa Kamote.000 pesos/ha ang maaaring maging capital sa pagnenegosyo ng kamote chips. 40) Fried sweet potato 10 .

inilulubog sa kumukulong tubig ng ilang minuto para hindi mangitim o masunog at pagkatapos ay ibinibilad na ito sa arawan para maging chips. (State of the Art: Sweet potato research 1986. 6) Kamote chips kamote sticks kamote cue B.3mm.. Ang kamote ay hinihiwa ng 2. Ang pagbibilad sa araw ng mga produktong gagawin ay maaring magresulta ng mababang kalidad ng mga produktong gagawin kung kaya’t ito’y kadalasang nagiging pakain na lamang sa hayop. ang sariwang kamote ay katamtamang niluluto at ibinibilad sa arawan para maging chips. Iron at Calcium. 40) 11 .1.3 Kamote dried chips Sa paggawa naman ng kamote dried chips. sticks at Camotecues Isa sa mga tradisyunal na meryenda o kilalang produktong gawa sa kamote ay ang camotecue at chips. Ito ay isa sa mga magandang mapagkukunan ng enerhiya bukod sa pagkakaroon nito ng Bitamina A.B. Ang mga makabagong makinaryang ginagamit sa pagpapatuyo o pagbibilad ng mga kamote ay isinaayos at dinebelop sa ilang maunlad na bansa upang mas mapadali at mas mapaganda ang kalidad ng produktong kanilang gagawin.1. Sinasabi namang mas mataas ang naibibigay na enerhiya ng kamote chips kumpara sa Camotecue.2 Kamote chips. (Gayao et al. 2004.

Mga sangkap na gagamitin sa paggawa ng Kamote buns: ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ 2kg.Kamote dried chips\ B. Hayaang umalsa ang ginawang dough sa loob ng 2 oras. (40%) kamote. ang bawat piraso ng bun. (Mendoza’s bakery 2004. masahin ito at pagulungan. asin 200g shortening o pampaalsa Paraan ng paggawa: Pagsama-samahin at haluin lahat ng sangkap. pulang asukal 2-3 tasa ng tubig 3 kg (60%) bread flour 100g.1. Ilagay ang buns sa tray at ihurno.4 Kamote buns Narito naman ang isang recipe sa paggawa ng Kamote buns ayon sa Mendoza’s Bakery. Gawing parang French loaf o putol-putulin at ihugis ng pabilog na may sukat na 50g. dinurog 4 kutsaritang pampaalsa 500g. 5) Tinapay na gawa sa kamote o kamote flour 12 .

ang kamote ay isa sa mga pangkaraniwang pagkain ng ilang kababayan natin sa Probinsya. partikular na ang Adobong talbos ng kamote. Ang laman ng kamote ay kadalasan na pinakukuluan lamang tsaka hinahaluan ng ilang matamis na sangkap tulad ng asukal. 2008)(Managbanag. (Tacio 2011. makakagawa ka na nang kamote pie na maaaring paghati-hatian ng 6 hanggang 8 katao. 9) Kamote pie B. Sinasama din ito bilang isa sa mga sangkap ng ginataan. Maaari itong lagyan ng whip cream o vanilla ice cream.1. bilu-bilo at halo-halo. (Fusion Kamote.6 Sa Pilipinas. maaari ding makagawa ng pie gamit ang kamote.5 Kamote Pie Ayon naman sa ginawang recipe ni Carina Guevarra. 2005) Adobong talbos ng kamote Sinigang 13 . Sa loob ng 40minuto. Ang talbos naman ng kamote ay maaring lagyan ng bagoong alamang at patis.1. kinukulayan din ito ng kulay lila para gawing pamalit sa Ube. Karaniwan din itong sinasama sa ilang ulam tulad ng Sinigang.B. o arnibal. Kung minsan.

(Culture: Chinese Sandwiches. 2010) “Tongsui” o Sweet potato soup B.com) Daigaku-imo Ofukuimo Ang mga nakasaad sa itaas ay ilan lamang sa mga paraan kung paano mas pasasarapin pa ang isang ordinaryong kamote. Kadalasan itong hinahain sa America tuwing Thanksgiving. Ginagawa nila ito bilang pagalala sa mga katutubong Amerikano. kadalasan lang itong hinihiwa ng parisukat.7 Sa China. ipiprito tska ilulubog sa kumukulong arnibal. ito ay kadalasang sinasamahan ng molasses. Sa America. doughnuts.8 Sa Japan. manga. meron silang tinatawag na Sweet potato soup o “Tongsui” na kadalasang hinahain twing tag-lamig.1. dahil sa tamis na taglay ng kamote. (Wikipedia. ito ay karaniwang ginagawa o sinasama sa mga Wagashi o Japanese sweets o desserts tulad ng Ofukuimo at Daigaku-imo. pinya at strawberry.B. marshmallows at iba pang matamis na sangkap. 14 .1. at mga kendi na maaari naming haluan ng iba’t ibang klase ng prutas tulad ng sampalok. Sa Northeastern Chinese Cuisine naman. maple syrup. Maaari ding makagawa ng cookies. Nilalagyan ito ng asukal at luya.

nakasalalay ang magiging kalidad nito sa dry matter content ng ugat ng kamote na nakabatay naman sa uri o klaseng kinabibilangan nito. 15 .2 Iba’t ibang gamit ng Kamote bukod sa pagiging pagkain Bukod sa pwede itong kainin. wine. Maaari itong maging harina.5% metabisulfite solution ng 2minuto ay maaaring makadagdag sa kulay ng gagawing harina. samantalang 38. Ang Georgia Red na isang uri ng kamote ay maaaring makapagprodyus ng 12kg. maaring kamote flour na lamang ang gamitin sa halip na wheat flour. hot rolls. Ang mga produktong naglalaman ng kamote flour ay nagkakaroon ng dagdag na bitamina A . suka at nata. Ang kamote flour ay napatunayang magandang pamalit sa nakasanayang harina o wheat flour. cheese crackersat cookies at 100% sa polvoron. B. Sinasabi rin na mas makakatipid o makakaipon ng milyong dolyar ang isang bansa kung ang produktong ay ilalalabas sa merkado.6 na harina ang makukuha mula sa isang klase ng kamote na nagmula sa Ilocos Sur.2. 50% sa “paborita”. na harina mula sa 100kg. Ang pagbabad ng mga hiniwang kamote sa 0. Sa paggawa naman ng toyo. Maaari din itong gawing palamuti at pangkulay sa damit. buns at cakes na gumagamit ng 20% na harina. Maaari itong maging pamalit sa ilang produktong gumagamit ng wheat flour tulad ng pandesal. Halimbawa. na sariwang ugat. na syang makakatulong sa mga batang kulang sa bitaminang ito.B. maaari din itong maging sangkap sa paggawa ng pagkain. 40% sa loaf bread.1 Sa paggawa ng harina. lalo na kung ang dilaw na klase ng kamote ang gagamitin sa paggawa ng harina dahil mayaman ito sa bitamina A.

B. maraming proseso pa ang kailangang pagdaanan ng naturang parte ng kamote para maging isang ganap na suka. dapat lamang na magkaroon ng sapat na kaalaman ang mga kokonsumo nito tungkol sa sustansyang nakapaloob sa produkto. mula malarosas na kulay hanggang kulay itim ang makukuhang kulay.4 Ang lahat naman ng parte ng kamote ay ginagamit at ginagawang pakain sa hayop. 16 . 39-42) B. 47) B.2.2. Kadalasang ginagamit sa pagdedelata at frozen goods ay ang dilaw na kamote. ang kamote ay kanilang pinoproseso upang maging isang komersyal na produkto. (State of the Art: Sweet potato research. Sa pamamagitan ng iba’t ibang sukat ng katas na gagamitin. Ang ugat nito ay niluluto. Sa ibang maunlad na bansa. wine at nata. B. dinurog at isinasaccharified. kadalasang nawawala o natatanggal ang sustansyang makukuha mula dito. (Verril. Gamit ang germinated na palay bilang isa sa mga mapagkukunan ng saccharifying enzymes . Ang iba naman ay pinoproseso upang mailagay sa lata. Ang ugat din ng dilaw na kamote ay pinepreserba ng Philippine Root Crop research and Trading Center.2.3 Sa Hilagang Amerika. gawing frozen items at iba pa.2.2 Meron namang mga produktong gawa sa kamote na prinipreserba o fermented upang makabuo o makagawa ng iba pang produkto tulad ng wine.5 Kadalasang makikita ang kamote bilang isa sa mga sangkap sa paggawa ng Moche Ceramics. Ngunit sa ginagawang pagpoproseso sa kamote. Ang produktong ito ay tinawag na sweet potato chunk. suka at nata. Ngunit kung mas magiging madali o mainam gamitin ang mga naprosesong kamote kesa sa mga di-naprosesong kamote. ang katas ng pulang kamote ay hinahalo sa katas ng dayap para gawing pangtina sa damit. Ngunit ang mga nasabing proseso ay ginagawa lamang sa mga maunlad na bansa kung saan mas madami ang mga makabagong makinarya na maari nilang magamit sa pagpepreserba.

at Margarita. (Encyclopedia 2010) Ace of spades Blackie Margarita B. Isa lamang ang kamote sa ilang halamang pinag-aralan at sinubukan upang gawing bio-based fuel.6 Ilang klase ng kamote ang itinatanim sa bakuran upang gawing halamang ornamental o halamang pangdekorasyon. Ilan lamang sa mga klase nito ay ang Blackie. Ang bio-based fuel na kamote ay maaring maging alternatibong pamalit sa krudo. isang bio-based fuel. (http://www.2.all-about-sweet-potatoes. Ace of Spades. (Berrin at Lacrom Museum 1997) Moche Ceramic B. Napag-alaman ng mga mananaliksik na maari pala itong gawing Ethanol.com/ethanol-sweet-potatoes.7 Ilan namang mananaliksik na nagmula sa North Carolina State University ang nakadiskubre na maaaring gawing Biofuel ang ilang uri ng kamote.html) 17 .2.Ito ay iniaalay nila sa mga mahal nila sa buhay na namayapa na.

naglalaman ito ng omega 3 at 6. Mas mataas din ng 5 beses ang fiber nito kesa sa Bigas. Ang kamote din ay maaaring kainin agad pagtapos nitong mapakuluan dahil masarap naman na ito kahit di samahan ng ulam. B5) Mas nakakapawi ng gutom ang pagkain nito at mas matagal itong matunaw sa tiyan kung kaya naman mas matagal bago magutom ang kakain nito. ang kamote daw ang siyang nararapat nating kainin bilang ating pangunahing pagkain. ang Kamote ay mas madaling patubuin. Maaari itong itanim sa likodbahay at maganda pa din ang magiging tubo nito kahit na wala itong pataba. Mas mura rin ang presyo nito kumpara sa bigas. (Chua 2010. K at Riboflavin. ang kamote ay naglalaman ng Bitamina A. Di tulad ng kanin. B6. nagkakaroon ng kakapusan sa suplay nito.3 Kamote bilang pamalit sa Bigas Ang bigas ang pangunahing pagkain dito sa ating bansa. at dahil dito kailangang makahanap ng isa pang pagkain na maaring pamalit sa bigas na mamakapagbibigay din ng sapat na lakas at sustansyang kakailanganin ng isang indibidwal o mamamayang Pilipino. at 50 na mas mataas ang potassium at water content nito kesa sa Bigas. Dahil karamihan ng mga Asyano ay kanin ang kanilang pangungaing pagkain.B. Chua ng Manila Bulletin. Mas mataas din ang Calcium nito kumpara sa Bigas. Hindi tulad ng bigas. Ngunit sa paglipas ng panahon. ang kamote ay mas makakabuti sa ating kalusugan. Maaaring bigyan na lamang ng local na Gobyerno ang ilang mahihirap na komunidad ng sapat nalupa o isang lupaing pagmamay-ari ng Gobyerno kung saan maaaring itanim ang kamote na maaaring paghati-hatian ng 18 . D. C. Ayon naman kay Philip S. tumatak na sa isipan natin na mas mainam ang pagkain nito kesa sa Kamote. di tulad ng kanin na mas magiging masarap at malasa kung sasamahan ng ulam. Ngunit ayon sa mga siyentipikong pag-aaral.

Sa isang bagong pag-aaral tungkol sa kahalagahang pangkalusugan sa kamoteng baging na isinagawa ng Rural Development Administration ng South Korea at ipinarating sa Philippine Council for Agriculture.buong komunidad. Ang mga antioxidants na kilala bilang makabagong mga sustansya kontra-pagtanda ay mga phytochemical o sustansiya (halos matatagpuan sa mga prutas at gulay). 19 . Ayon sa FNRI na inilabas sa Philippine Foods Composition Table. (Gayao et al. Forestry and Natural Resources Research and Development sa pamamagitan ng Food and Fertilizer Technology Center ng Taiwan. na panimbang sa mga free radicals na nalilikha ng katawan sa karaniwang metabolism o tumutukoy sa lahat ng pagbabagong kemikal sa mga selyula. ang nagpapakita na ang mga kamoteng baging ay nagtataglay ng mga antioxidants tulad ng chlorogenic acid. Mas maraming sustansya din ang makukuha dito kumpara sa bigas.4.(Espinoso 2008) Bukod sa nakakatulong ito sa isang indibidwal. nagtataglay ng mga sustansyang kontra-pagtanda Ang kamoteng baging ay isang gulay na mayaman sa sa mga antioxidants at ibang mga sustansyang kapaki-pakinabang sa pagpapanatili ng kalusugan. 2004. carbohydrates at iron .1 Kamoteng baging.4 Kamote bilang Halamang Gamot B. isoclorogenic acid at cafeic acid. nakakatulong din ito sa isang pamayanan. lalo na sa bitamina A at Calcium. 2) B. ngunit mas mainam ito sa pagbibigay ng macronutrients. ito ay maaring maihalintulad sa bigas sa pagbibigay nito ng lakas.

karbohaydreyt. na ang mga antioxidants ng kamoteng baging ay mas mataas sa dahon kaysa sa mga talbos. subalit. phosphorous at mga bitamina A at C. Ito din daw ay isa sa mga pagkaing mabisa kontra sa kanser.stuartxchange. Ang mga sustansyang ito ay kahalintulad na maayos ng mga sustansya ng ibang mga gulay. an gang kamote ay mababa din sa kalori – ang isang maliit na kamote ay naglalaman lamang ng 54kalori. Meron namang ilang napabalitang kaso na nagsasabi na ang paggamit ng kamote ay isa sa mga mabisang gamot na makakatulong sa pagpapabuti ng kondisyon ng taong may dengue.2 Kamote bilang panlaban sa iba’t ibang karamdaman Sinasabing ang kamote tops. (source: http://www.org/kamote. Ang dinikdik na dahon naman ng kamote ay inilalagay o tinatapal sa pigsa at acne. ito ay nagiging isa sa mga pagkaing makakatulong sa mga taong may kakulangan sa protina at kalori. 2004. Ang kamote tops ang syang ginagamit at ito ay pinakukuluan sa loob ng 5minuto. Sinabi rin sa pag-aaral na lahat na bahagi ng kamoteng baging lalo na ang mga dahon at mga talbos ay nagtataglay ng protina. kung kaya naman ang kamote ang isa sa mga nararapat kainin ng taong may sakit upang bumuti ang kanang kondisyon. iron. lalo na ang may mala-ubeng kulay ay isa sa mga mabisang gamot panlaban sa diabetes. (Gibe 2005) B. Para naman sa mga may diarrhea. (Gayao et al. ang patuloy na pagbaba ng platelet count ang syang nagiging sanhi upang mas lalong lumala ang kalagayan ng taong may Dengue. Ang pinakuluan nito at ang katas ang siyang dapat inumin ng taong may dengue. Nakadadagdag kasi ito sa platelet count ng biktima. mga lipid.Nakasaad sa pag-aaral.html ) Kapag hinalo o sinama naman ang kamote sa sitaw at mantika. ang pinakuluang ugat ng kamote ang mabisang panlaban dito. 12) 20 . At tulad ng ibang gulay.4. kalsiyum. mas mataas sa talbos kaysa sa lamang ugat at mga tangkay ng dahan.

Ito ay natutunaw sa malaking bituka. Kahit na ang tawag sa kamote ay “sweet” potato.DOST) 21 . ayon kay Dr. Mga Sustansyang Makukuha sa Kamote Ang kamote. Ang Soluble Fiber at Resistant Starch ay tumutulong sa maayos na pagdaloy ng pagkain sa malaking bituka. hindi rin sa tiyan o sa maliit na bituka. Hindi lamang ang mismong kamote ang may sustansyang taglay ngunit pati na rin ang mga ugat at dahon nito. Trinidad P. bitamina at mineral. ay mayroong iba't ibang sustansyang kailangan ng katawan ng isang tao. ay nakakatulong sa mga taong may diabetes upang mapanatiling maayos ang kanilang blood sugar level. Ito ang hangin na lumalabas sa ating puwerta. Habang tinutunaw ng micro-organism ang nasabing carbohydrate nalilikha nila ang hanging methane at hydrogen. minsan ay tunog prot-prot. Pinabibilis nito ang paglabas ng dumi sa bituka at iniiwasan nito na maranasan ang pagtitibi o constipation. 34-35) Ang kamote ay may uri rin ng carbohydrate na hindi matutunaw sa bibig. butyrate at propionate. Ang mga micro-organism na nasa malaking bituka ang siyang tumutunaw sa soluble fiber at resistant starch. ito ay nagtataglay lamang ng mababang porsiyento ng glucose. dahil sa taglay nitong taas sa fiber at pagiging low fat. Ang mga micro-organism ay lumilikha din ng short chain fatty acid (SCFA). kagaya ng acetate. (Oh. Ayon sa mga nutritionists. Trinidad ng Food and Nutrition Research Institute (FNRI). (source: “Busina ni Kamote”.39 gramo ng taba. kaya naman nakakatulog ito sa pagpapanatili ng taang dami ng insulin na kailangan lamang ng ating katawan. Ang tawag sa carbohydrate na ito ay soluble fiber (SF) at resistant starch (RS). p. ang dahon ng kamote at ugat nito ay nagtataglay ng maraming anti-oxidants. Camote!.C. Ang isang kamote na may katamtamang laki ay nagtataglay lamang ng 0.

Ito ay dahil sa tumutulong itong magpatatag sa antas ng asukal sa pagpapataas ng adiponectin. ang kamote ay isa sa pinaka-masustansyang pagkaing ine-rerekomenda upang kainin ng mga tao. Maari din itong maging mabisang pamalit sa bigas.C.Ang kamote ay isang pagkain na mabisang mapag-kukunan ng enerhiya dahil sa nagtataglay ito ng mataas na porsiyento ng Carbohydrates.1. Ang fiber ay tumutulong para sa pagtunaw ng masasamang kolesterol at para na rin mas maging maganda ang bowel movement sa katawan. Ang pagkain ng madilaw na kamote ay mas mainam pa. at may mababang content ng taba (low-fat). Mayroon din itong mga anti-oxidants na tumutulong upang maiwasan ang pagtanda (aging) at para na rin sa pagpapanatili ng matalas na paningin.Mainam ito para sa mga taong may sakit na diabetes. isang dyornal na pumapaksa ukol sa iba't ibang benepisyo ng pagkain. Mga Benepisyong makukuha sa pagkain ng Kamote o Sweet Potato Ayon sa Food Recap. na kailangan ng katawan upang makapagprodyus ng sapat na enerhiya na ginagamit ng mga tao sa pang-araw-araw na pamumuhay. kaysa sa pag-inom ng mga supplements para mapanatili ang pagkakaroon ng malinaw na mata.Ang mga madilaw na madilaw na kamote ay may lutein at beta-carotene. 2. na maganda para sa puso at tiyan. hindi magiging madali ang pagpapalit ng kamote sa bigas sapagkat ito ang nakasanayang kainin ng bawat Pilipino sa bansa. isang kemikal sa katawan na tumutulong upang maging balanse ang porsiyento ng asukal sa katawan. 1. 3. isang mahalagang kadahilanan para sa metabolismo ng insulin. Narito ang ilan sa benepisyo na makukuha mula sa pagkain ng kamote. 4.Mataas ito sa dietary fiber. ngunit para sa mga Pilipino. 22 .

ang isang kamote na may tamang laki ay nagtataglay ng 21. hindi lamang ito matamis sa ating panlasa ngunit ito rin ay maganda para sa kalusugan ng ating Cardiovascular System. Vitamin – E. 3. na nakukuha natin sa pagkain ng mga commercially-processed na mga produkto. Natuklasan ng mga Amerikanong Nutritionists na ang kamote ay nagtataglay ng mataas na porsiyento ng Bitamina A. (Oh Camote!. B6.56 gramo ng net carbohydrates. Ito rin ay nagtataglay ng apat na beses na higit pa sa pang-arawaraw na pangangailangan ng isang indibidwal ng Bitamina C at beta-carotene. 34) Ang kamote. Mayroon itong manganese. bitamina at mineral. p. at maging ng dietary fiber na kailangan sa malusog na pangangatawan at matalas na isipan. Mga iba pang sustansya ng kamote Ayon sa United Stated Department of Agriculture. para hindi nito masira ang ating mga cells at tissues. B2. at A. 31. copper.6 milligrams ng calcium. 6.9 milligrams ng sodium. mercury at arsenic. Ang mga ito ay dapat maalis habang maaga pa.2.8 gramo ng dietary fiber.Ito ay epektibong detoxifying agent. Ina-absorb nito ang mga kemikal at metal sa loob ng katawan at inaalis ito.Ang kamote ay nagtataglay ng maraming bitamina at mineral na kailangan ng katawan. C. C. potassium. 265. Maituturing na itong kombinasyon ng kanin at mga gulay na pinagsamsama sa iisang pagkain.5. 23 . dalawang beses higit pa sa pang-araw-araw na pangangailangan ng isang indibidwal. 16. Ang kamote ay pinaka-mabisang mapagkukunan ng flavonoid antioxidants.5 gramo ng protina. Mga metal na tulad ng lead.51 milligrams ng Bitamina C. 28. iron.2 milligrams ng potassium at 29.

Ito ay nagpapatalas ng isipan. Nutrition value per 100 g.209 mg 0. Hindi lang iyan.12 g 1.Sa kabuuan.5% 3.5% 6.61 mg 25 mg Percentage of RDA 4% 15.5% 6% 24 . Ito rin ay nakakapagbigay ng sapat na enerhiyang katumbas ng kanin dahil sa taglay nitong carbohydrate at protina.4 mg 0.5% 7% 3% 7.078 mg 14187 IU 2.80 mg 0. ito rin ay nakakatulong sa mga taong gustong mag-diyeta dahil rin sa ito ay low-fat. raw.557 mg 0.6 g 0.05 g 0 mg 3g 11 µg 0. ayon sa mga natuklasang pag-aaral tungkol sa mga sustansyang tinataglay ng kamote.5% 3% <0. nakakapaglinaw ng mga mata.26 mg 1. Sweet potatoes (Ipomoea batatas).5% 16% 15% 5.5% 473% 4% 2% 1.061 mg 0. at nakakapagpatibay ng ating mga buto buto sa katawan.8 µg 55 mg 337 mg 30 mg 0. (Source: USDA National Nutrient data base) Principle Energy Carbohydrates Protein Total Fat Cholesterol Dietary Fiber Vitamins Folates Niacin Pantothenic acid Pyridoxine Riboflavin Thiamin Vitamin A Vitamin C Vitamin E Vitamin K Electrolytes Sodium Potassium Minerals Calcium Iron Magnesium Nutrient Value 86 Kcal 20.5% 0% 8% 3% 3. masasabing ito talaga ay nagtataglay ng sapat o higit pang sustansya na pupuno sa pang-arawaraw ba pangangailangan ng isang indibidwal. Talahanayan 1.

7 83 Calcium (mg) 30 Source: Food Composition Tables.4 29. Ito rin ay nakakatulong upang malabanan ang iba't ibang klase ng mga sakit.6 29. FNRI.3 47 14 0. Ang bawat 3 kamote/100 gramo ng kamote ay nagtataglay ng ss: NUTRIENT Dilaw Enerhiya (kcal) Protina (g) CHO (g) Taba (g) Bitamina A (ugRE) Bitamina C (mg) Iron (mg) 128 0. ito ay mabisang mapag-kukunan ng enerhiya at ito rin ay mainam na panlaban sa malnutrisyon. lalo na sa Industriya Sa katawan.5 30. Sinasabing ang pagpapakulo ng talbos ng kamote ay makakatulong upang gumaling 25 .258 mg Phosphorus 47 mg Zinc 0.7 0. Kahalagahan ng Kamote.8 1 23 0.2 22 Puti 126 0.2 3 29 0. Ito ay maaring maging pamalit sa kanin at nagtataglay pa nga ito ng mas hight na nutrisyon o sustansya kaysa sa tinataglay ng kanin.5 0.3 0. Dahil nga sa taglay nitong sustansya.30 mg Phyto-nutrients Carotene-α 7 µg Carotene-ß 8509 µg Crypto-xanthin-ß 0 µg 11% 7% 3% ---- Nakatala sa ibaba ang kabuuang sustansya ng kamote (ayon sa uri): Talahanayan 2. tulad ng Dengue. 1998 D.Manganese 0. DOST. maraming kahalagahan ang kamote.4 Uri ng Kamote Violet 122 0.

ang kamote ay maaring gawing isang negosyo o hanapbuhay. lalo na ang mga dilaw na kamote na mabentang mabenta at hinahanap-hanap ng mga mamimili. Sa mga bansang ito sa mga pangunahing pagkain ang kamote. Sa panahon natin ngayon.Source: Oh Camote! Ni Henrylito D. Ang mga magsasakang ito ay gumagawa ng iba't ibang produktong gamit ang kamote tulad ng alak na gawa dito. Ang kamote o sweet potato ay mahalaga sa seguridad ng tamang supply ng pagkain. Malaysia at Papua New Guinea. Ang pagpapakulo din ng mga talbos na ito ay mabisa upang maalis ang mga tigyawat sa katawan. Sarian. Hindi lang sa Pilipinas ito nakakatulong. Alam ng karamihan na hindi maganda ang mga lupain sa Cebu upang gawing lupang pangsakahan. Tacio 26 . Iba't ibang klase ng tumutubong kamote sa Cebu. Ayon sa isang artikulo ng The Manila Bulletin na pinamagatang “Underestimate not the Lowly Camote” ni Zac B. Ito ay nagbibigay ng desenteng pagkukunan ng kita para sa mga mahihirap na magsasaka na walang ganun kalaking kapital upang makapagsimulang magtanim. marami sa Pilipinas.ang isang taong may sakit nito. maraming magsasaka ang umaasa sa kamote para mapagkunan ng sapat na kita. Dahil sa dami ng maaring mapag-gamitan ng kamote. ngunit ang mga magsasaka dito ay nagkakaroon ng sapat at kung suswertihin ay high patng suplay ng kamote na maaring ibenta sa mga palengke. partikular na sa Cebu. Ngunit hindi lamang iyan ang maaring maging halaga ng isang kamote. nakakapagbigay hanap-buhay din ito sa mga magsasaka sa Japan. Ang mga ugat-ugat naman ay nakakatulong para sa mga taong may diarrhea. ito ay masasabing mahalaga sa kalusugan ng mga tao. at sa mga ilan pang bahagi ng Amerika.

Madaling tumutubo ang mga damo pagkatpos maararo ang lupang pinagtaniman na kailangang maging maagap sa pagtanggal ng mga damo bago humaba ang mga baging ng kamote para di masakop ng mga damo ang pagitan ng mga hanay.E. Tamang Pagtatanim ng Kamote Gaya ng ibang mga halaman na naglalaman ang ugat. Ang mga sanga ng kamote ang baging o talbos nito ay maaari ring gamitin pero hindi sa pagtatanim kundi sa pagluluto. at kung mag lalagay naman ng organikong pataba ay hinahayaan muna ang lupa ng 3 hanggang 4 na lingo para mabulok ang patabang nilagay sa lupa.magaspang. Para mas maging mabuhaghag ang lupa ay inaararo ng mga magsasaka ang lupang pag tataniman ng ng 2 hanggang 3 beses. 27 . Sa pag tatanim ng kamote hindi buto ang ginagamit. Sa pagtatanim may distansyang kailangang sundin na 80 hanggang 120 sentimetro ang pagitan ng mga hanay. Kahit na mapili man ito sa lupang pag tatamnan pwede naman ito itanim sa kahit anong panahon tag-ulan man o tag-araw. Pero maaaring maging maliit. at ang pagitan naman ng mga tanim sa isang hanay ay mula 20 hanggang 30 sentimetro. Gaya ng lahat ng mga agrikultural na tanim mahalaga ang tubig lalong lalo na sa mga kamote. kundi ang mga sanga o matitigas a baging at pag may usbong na ang mga tanim pinag hahatihati ang mga usbong at tinatanim sa lupa. dahil sa ganitong luba mas babilis lumaki ang mga lamang-ugat. kaialangan ng kamote ang lupang buhaghag at mabuhangin. at pali-paliko ang lamang-ugat kapag siksik ang lupa.

Madaling magkalaman ang mga ugat ng kamote na pwede na agad anihin pagkaaan ng mga 70 hanggang 90 araw at ang mga pinaka matagal naman ay mula 120 araw at higit pa.) Kung kaunti lamang ang tanim. pagka tapos ay pinupulot na lng ang mga lamang ugat sa inararong lupa. hukayin ng malaking tinidorang mga lamang ugat. Para masugpo ang mga Weevil bombahin ng Dieldrin at Heptachlor ang mga puno. 28 . Para naman maiwasan ang pagkabulok o pagsusuga ng mga lamang ugat ay kailangang mag ingat sa paghuhukay kapag inaani ang mga ito.Kapag nag uumpisa pa lamang ang mga dahon mas kailangan ng kamote ang tubig at kailangan din na laging basa ang lupa sa panahong lumalaki ang mga ugat nito. Pagkaraan ay madali nang bunutin ang mga baging kasama ang mg lamang ugat nito. Blight ay maiiwasan kung lagging magbabago ng tanim sa iisang lupang pinagtataniman na tinatawag na Crop Rotation. Malathion o Parathion. May ibat-ibang sakit at peste ang sumisira sa kamote. At yung minsan naman ay inaararo ang magkabilang gilid ng mga puno para lumuwag ang lupa. Kung malawak naman ang taniman inaaao ng 2 hanggang beses ang pagitan ng mga hanay. Sinisira ng Weevil ang sanga at ugat nito. Ang iba pang sakit ng kamote gaya ng Sclerotium. Sa pag aani ay maraming paraan ang pwedeng gamitin: 1. Kapag may uod at iba pang kulisap bombahin ang mga ito ng alin man sa Sevin. Ang madalas at maramihang pagkuha ng dahon o talbos ay nakakapinsala sa paglaki at pagdami ng mga lamang ugat.

Ito din ay ginagawang gamot at medisina sa ibang bansa tulad ng bansang Tsina.) Pagka ani ng mga lamang ugat ng kamote ay hindi muna agad ito inaalis sa lupa. pinapabayaan munang naka bilad sa araw ang mga lamang ugat na matuyo ng bahagya. Pagkakaiba ng YAM at kamote Ang yam ay miyembro ng (scientific name) Dioscorea na may kakayahang lumikha ng mga tubers. Kahulugan. Nagtataglay ang ube ng sucrose at ang dahon naman 29 . Ang Nigeria ay nakagagawa ng halos 88 kg. ang YAM E.2. Sinang-ayunan ng nakararami na ang yam ay mauuri bilang monocotyledonous na halaman sa kabila ng paminsangminsang mga katibayan na nagpapakita ng ibang yams na may higit sa isang buto. Pero kahit na ano mang paraan ang gamitin sa pagaani ay kailangang lagging mag ingat sa paghukay. Aprika at ibang bahagi ng Amerika. Papua New Guinea at lalo na sa Nigeria dahil ito ang pangunahing bansa na naglilinang o nagpaparami ng yam upang gawing kalakal at mailuwas sa ibang bansa. Ito ang pang-apat sa pinakamahalagang tuber crop sa buong mundo sunod sa patatas. bulbils o rhizomes na mahalaga at nakatutulong sa ating ekonomiya. Ito ay hindi lang nakatutulong sa aspetong pang-agrikultural sa mga nasabing bansa dahil ito ay nakatutulong din sa ekonomiya ng isang bansa. Mahalaga ang Yam sa South Pacific Islands. Uri ng YAM. Hindi lang basta pagkain ang tanging nagagawa sa yam. II.2 Ang kapatid ng kamote. cassava at sweet potato o kamote. ng yam sa loob ng isang taon. Ang yam ay isa sa mga pangunahing pagkain ng milyon-milyong tao sa Asya.

1 Ang mga ss. Ang dahon naman ay pabilog at ang bunga nito ay karaniwang puti at siksik.S. Mula sa Burma ay kumalat ito sa India. na species ay mga uri ng yam: •Dioscorea rotundata poir (white yam) . Ang paglalahi sa yam ay isinasagawa sa iba’t ibang sentro sa mundo kapansin-pansin sa International Institute of Tropical Agriculture sa Nigera at sa U.Ito ay dumadami at lumalago sa mga lupain na may malawak na espasyo. •Dioscorea Alata (water yam) . Sa panahon ngayon. Makalipas ang ilang taong 30 . Department of Agriculture sa Puerto Rico. Indonesia at iba pang mga lugar sa Silangang bahagi ng timogsilangang Asya. ang Dioscorea rotundata ay nananatiling pangunahing nililinang na specie ng yam sa kanlurang Africa-ang pinakamahalagang lugar sa mundo para sa produksyon ng yam. glycerol at iba pang nutrisyon at bitamina na kailangan ng ating katawan.Ito ay nagmula sa timog-silangang Asya. E.nito ay nagtataglay ng glucose. Ang maliliit na sanga nito ay karaniwang lumalago at humahaba ng ilang metro. Malaysia. fructose. Ito ay makikita sa kanlurang bahagi ng Africa ngunit hindi ito naninirahan sa mga kagubatan. marahil sa Burma.

ang bunga nito ay kulay puti at kaunti lang ang fiber na taglay nito kaysa sa ibang uri ng yams. Ang produksryon nito ay mahalaga sa mga taga-timog-silangang Asya. 31 . malaki at hugis puso at ang kulay nito ay maputlang berde. At doon nagsimulang kumalat sa iba pang bahagi ng tropiko. •Dioscorea Cavensis (yellow yam) . Ito ay mas nabubuhay sa mainit na lugar.pagkakadiskubre sa Dioscorea Alata ay nagsilbi itong pagkain para sa mga manlalakbay.Ito ay may tangkay na manipis at matinik. Ang malalaking uri ng Dioscorea Esculanta ay matatagpuan sa Malaysia.Ito ay isang specie ng dioscorea kung saan madaming may-akda ang nagsasabing ang dioscorea cavensis daw ay sumasailalim lang sa dioscorea rotundata. New Guinea at sa Pilipinas. Ang dahon ay bilang lamang. Ang dahon nito ay mas malaki kaysa sa Dioscorea rotundata at ang dulo ng dahon nito ay hindi kasing tulis gaya ng sa Dioscorea rotundata. ang South Pacific Islands at ang West Indies. Ito ay naipakilala sa mga taga-kanlurang India galing sa Kanlurang Africa noong 16th century. •Dioscorea Esculenta . Ito ay nagmula sa Indo-China at nilinang sa China noong 2nd century A. Ang karaniwang pangalang nito ay nagmula sa katotohanang ang bunga nito ay kulay dilaw.D. Ang dilaw na kulay nito ay dahil sa presensiya ng carotenoids.

•Dioscorea Dumethorum (bitter yam) . Sinasabing nakamamatay daw ang bunga nito dahil sa mataas na bilang ng Alkaloid dioscorine kung kaya nararapat na idaan muna ito sa umaagos na tubig o tubig alat at saka pakukuluan bago kainin. (cush-cush yam) . mas sperical at mas kakaunti ang toxic na taglay nito kumpara sa Dioscorea bulbifera na matatagpuan sa Africa. Ginagamit ito bilang medisina ng mga Tsino.Ito ay may mabuhok na sanga o tangkay at ang dahon nito ay madami. Korea at sa timog Japan. •Dioscorea Bulbifera (aerial yam) . Ang bunga nito ay malalaki at mapait.Nagsimula ito sa hilagang parte ng timog Amerika.ang uri ng yam na ito ay pinalalago sa China. •Dioscorea trifida L. Ito ay nangangailangan ng malamig na 32 . Ito ay nagmula sa tropikal ng Africa.Ito lang ang uri ng yam na makikita sa parehong Asya at Africa. •Dioscorea opposita thumb (cinnamon yam) . Ang dioscorea Bulbifera na matatagpuan sa Asya ay mas mababa ang angular.

temperature.2 Talahanayan 3.magaspang at makaliskis ang parang pabilog Bunga na kinakain: Lasa: Laman: balat -bungang-kahoy starchy tuyo -makinis at manipis ang balat -Storage root matamis moist F.Halos kapareha ito ng dioscorea opposita sa itsura at nangangailangan din ito ng malamig na temperature. •Dioscorea japonica (thunb) . Ang bunga nito ay manipis lang at mahaba kung kaya ito ay mahirap anihin. Mga Lugar Kung Saan Matatagpuan ang Yam o Ube at ang Pangunahing Supplier nito Ang Yam o kilala sa tawag sa Pilipinas bilang Ubi/Ube na may siyentipikong pangalan na Dioscorea alata at napapabilang sa pamilya ng Dioscoreaceae. Ang tangkay nito ay humahaba ng hanggang tatlong metro lamang. Dioscoreacceae -Ipomoea batatas -Coppery or brownish ang -Light yellowish tan tubers balat -mahaba at hugis cylinder ang balat -maliit at hugis block na scientific name: Panlabas na itsura: . Ipinapakita sa talahanayan ang pangunahing produksyon 33 . Pagkakaiba ng YAM at KAMOTE YAM KAMOTE -Dioscorea. Ito ay ginagamit bilang pagkain at tradisyunal na medisina sa Japan at China. ay isang lamang-ugat na kilala bilang isa sa mabisang pagkain sa iba’t ibang lugar. E.

tons Ghana 3.000 tons Ethiopia 174.Upang mapalusog o mapalago ang Yam.org/cms/details/research_summary. Iba’t ibang lugar sa Pilipinas na may Pangunahing Produksyon ng Ube: Produksyon ng Ube sa Pilipinas (1997) 1. Sa Pagpapalago ng Yam isinasaalang-alang ang lugar kung saan ito itatanim.1 mil.000 tons Haiti 197. Kailangan nito ng matibay na tangkay na makakapitan. Talahanayan 4.000 tons Sudan 137.org/wiki/Kinampay Ang Yam ay isa sa mga malaki at mabigat na uri ng lamang-ugat.000 tons Brazil 230.000 tons Japan 204.000 tons Source: http://old. dahil ito ay gumagapang kapag ito ay lumalago. tons Benin 2.9 mil.ng Yam sa iba’t ibang lugar sa Pilipinas at pati na rin sa iba pang bansa.Bohol 2.iita.aspx?articleid=268&zoneid=63 IITA research to nourish Africa Talahanayan 5. Bawat seksyon ay naglalaman ng isa o dalawang buto.Cagayan de Oro 3. Ang dahon nito ay may korteng puso. Mga bansang may pinakapangunahing produksyon ng Yam: Mga bansa Produksyon Nigeria 34 mil.Surigao del Sur Source: http://en.wikipedia. tons Cote d’Ivoire 5 mil. hinahati ito sa iba’t ibang seksyon. tons Colombia 333. Ang ubi ay 34 .Isabela 4.ang mga sangang gumagapang ay malambot ngunit magaspang.

At ang panghuli. Mga lutong na ginagawa sa Ube at iba pang gamit ng nito Ang Yam o Ubi ay maaring gawing minatamis. ang Ubi ay itinatanim sa layo ng isang metro mula sa katabing buto nito. Ang yam ay lumalago sa mga lugar na may tropikal at subtropical na klima. Ang mga processed foods na gawa sa ubi ay ibinibenta na rin sa mga palengke at tindahan. camote at gabi.S. candies. Kilala ang ube bilang sangkap na nakapagpapatamis sa mga pagkain tulad ng kakanin at iba pang pambihirang pagkain o food delicacies dahil nakapagbibigay ang ube ng kulay lila at kakaibang lasa sa pagkain. simula sa maliit na ang tawag ay “cush-cush” hanggang sa malaki na nagtitimbang ng 14-20 kilos.may iba’t ibang laki. How to grow vegetables in the Philippines) G. Ang mga lupang maaring gamitin sa pagpapalaki nito ay ang loose soil at clay loam soil. Ang mga Ubi na pinakuluan ay inihalo sa gatas at asukal upang gawing candies. ang lupa kung saan itatanim ang mga Ubi ay dapat nahukay ng maayos at malalim na malalim. Elementary Agriculture) Yam o dioscorea alata o kilala sa Pilipinas bilang “ube/ubi”. sapin-sapin. Pangalawa. E. maari itong pinakuluan o nakahiwa sa maliit na piraso at nakaprito. ang Clay loam soil naman ay lupang tamang tamnan ng Ubi. sagobe. puto. Sa pamamagitan ng mga produktong ito marami at malago ang buong taong supply ng Ubi sa Maynila at iba pang lamangugat tulad ng cassava. Ang Ube ay ginagamit sa halaya. hopia at iba pang uri ng rice cake tulad ng suman. Loose soil para sa may malalaking lamang-ugat. Para sa ikagaganda ng resulta. ang butas kung saan ilalagay ang buto ay dapat malawak . (Source: Madali.. Toribio V.malalim at mayaman sa organiko. o kaya ay ice cream.. ito ang ilan sa mga tips sa pagtatanim ng Yam: Una. Samantala. Ang ubi ay isang mabisang pagkain. halo-halo. (Source: Mercado. bitso at 35 .

Ginagamit din itong pampalasa sa ice cream. tinapay at cakes. Sa isang kawali. pakuluan ang ube at hayaan ito sa loob ng 30 minuto.. Balatan at gadgarin ng pino. Philippine Journal of Science) Halimbawa ng paraan ng pagluluto ng isang produkto na gawa sa Ube: Halayang Ube o Ube jam Mga sangkap: 1 kilo ube 1 lata (14 ounces) evaporated milk 2 lata (12 ounces) condensed milk 1 / 2 tasa ng mantikilya o margarina 1 / 2 kutsarita ng banilya (opsyonal) Pamamaraan: 1. Jr. (Source: Lubag. tarts. 2. 36 .bibingka. Alisan ng tubig at palamigin. Jose M.

eu/recipe/halayang-ube-purple-yam-jam-recipe) G.akoaypilipino. Unti-unting tunawan ng mantikilya o margarin. Hayaang lumamig at ilagay sa isang malaking bandehado. Idagdag ang 1 kilong ginadgad na ube. at hinaan ang apoy. 4. Palamigin muna bago ihain ang halayang ube. 6. Panatilihin ang paghahalo ng mga ingredients sa 30 minuto o hanggang lumagkit at matuyo ng kaunti (ngunit basa-basa pa rin). idagdag ang condensed milk at banilya. Mag-init ng kawali sa di-kalakasang apoy . 8. 7.1 Mga iba pang pagkaing produkto gamit ang ube bilang isa sa mga sangkap: Cookies: Ubi Butterscoth bars Ubi brownies Ubi Cribkles Lengua de gato Peanut Ubi cookie Accordion treats Broas Barquillos Ubi polvoron Cakes: Ubi Buttercake Ubi Banana cake Eggless Ubi cake Ubi Blitz Torte Ubi cheezy cake Ubi boiled Fruit Pies: Ubi Buko Pie Ubi Apple Pie Ubi Pineapple Pie Jams: Ubi jam/ halayang ube Pastries: Mango Ubi bars 37 . 5. Haluing mabuti. Idagdag ang evaporated milk at magpatuloy sa paghalo ng 15 minuto.3. (Source: http://www.

Ang yam ay ginagamit rin bilang medisina o panggamot. Kapag ito ay natuyo na igiling ito sa grinder upang madurog at maging pino ang bawat butil nito. Let’s bake using the purple yam powder) Ang yam ay isa sa pinakakilalang halaman sa lahat ng mga bansa na may tropical na klima.. ang sumunod ay balatan ito at ibilad sa araw. SAS) Ang balat ng Ube at tira nito ay ginagamit minsan sa pagpapakain ng mga manok at baka. (Source: Plants and Health by A. Violet B. Ang ube ay maaring gawing harina. Liban sa pagiging isang gamot ang ubi ay uri ng pagkain na madaling matunaw sa ating tiyan. Ito rin ay panlinis ng ating katawan o sa ating bituka. ang bunga ay para sa panggamot ng piles gonorrhea at ketong. upang makagawa ng yam flour:Una. 38 ..Ubi hopia Ubi de Queso Ubi Impanaditas Ubi lemon squares (Source: Salda. hiwain ang lamang-ugat na may lapad na 1cm.C.

B1 Riboflavin Niacin Ascorbic acid Raw 96 cal 1.0 mg 44. mineral at vitamin content kaysa ube na pinakuluan.nutrition-andyou.0 mg 0. Talahanayan 6.0 mg 32.2 g 22. Vit.5 mg 0.2 g 0.6 g 0.7 g 0.0 mg Boiled 75 cal 1.02 mg 0.40 mg 6. (Source: www. at nagiging proteksyon laban sa lung and oral cavity cancers.50 mg 6.7 g 14.H.html) 39 . Nutritional value na makukuha sa Yam o Ube Ang ubeng hilaw ay mas mayaman sa carbohydrates. ‘night vision’.07 mg 0.0 mg 0. Kabuuan ng mineral at bitamina sa bawat 100 grams ng Ube Composition Food energy Protein Fat Total carbohydrates Fiber Calcium Phosphorous Iron Thiamine.0 g 0. 1980.7 g 19.02 mg 0.0 mg Source: Food and Nutrition Research Institute.2 g 17.09 mg 0.7 mg 0.com/yams. Ang Ube ay may Bitamina A at beta carotene para sa malinis na balat.

Nartuklsan ng mga mananaliksik na hindi lamang pala sa katawan nakakatulong at mabuti ang kamote. MGA NATUKLASAN Ang Kamote • Sa isinagawang masusing pag-aaral na may paksang “Ang Kapangyarihan at Kakayahan ng Kamote”. Natuklasan na ang kamote ay isang “wonder gulay” sapagkat malaki ang naiaambag nito hindi lamang sa pagbibigay ng nutrisyon sa katawan kundi pati na rin sa pagpupuno ng bulsa ng mga magsasaka. ang kamote ay hindi lamang maituturing na simpleng pagkain. marahil marami sa magsasaka natin ngayon ang lalong malulugmok sa mga hikahos nilang buhay. kaya naman dapat ito ay bigyan din ng kaukulang pansin at halaga. lalo na para sa mga Pilipino.III. Maituturing na isang biyayang binigay ng Diyos ang pagkakaroon ng isang gulay na tulad ng kamote dahil kung wala ito. Nalaman din na ang pagkakatuklas ng gulay na kamote ay malaki ang naitulong para sa kabuhayan ng mga mahihirap na magsasaka na walang sapat na puhunan at malaking lupa. napag-alaman din na malaki ang naiiambag nito sa industriya at ekonomiya ng isang bansa. Samakatuwid. 40 .

dilig-diligan ikaw ay magkaka- roon na ng maraming ani. na karaniwang di nabibigyang pansin ng ibang mga tao. at iba pa. At dito sa pananaliksi na ito. ito din ay isa sa mga pagkaing maraming kagamitan. Ang mga ito ay ang Dioscorea rotundata na may puti at siksik na laman. Kadalasang hindi napapansin ang kamote. • Ang kapatid ng kamote. ngunit sa likod ng maliit na gulay na ito ay ang mga sustansya at kagamitang makakatulong sa atin. 41 .Napag-alaman din na di lang pala isang simpleng pagkain ang kamote. madali at mabilis in siyang tumubo at hindi pa nangangailangan ng sobrang atensyon para alagaan basta itanim lng siya sa buhaghag at mabuhanging lupa. Bilang isang pananim. Yam Natuklasan sa pag-aaral na ito na ang yam ay nabibilang sa pamilya ng Dioscoreaccaea ay may iba’t-ibang uri. Isang masustansya at angkop na pagkaing panlaban sa ilang malubhang sakit tulad ng dengue. nabigyang daan para mabigyan ng importansya ang kamote. sa pabor para sa maraming magsasakang hirap sa buhay. natuklasan na hindi lang masarap na lamang ugat ang kamote.

suman. Dioscorea esculanta na kulay puti gaya ng Dioscorea rotundata. Ang ube ay isang sangkap upang gawing minatamis. sapin-sapin. Ang ube 42 . rice cake.” Natuklasan din sa pagsasaliksik tungkol sa yam ay kilala ito sa tawag sa Pilipinas bilang Ubi/Ube . Dioscorea trifida. hinihiwa muna ito at ibinibilad sa ilalim ng araw hanggang matuyo saka dudurugin ng pinong-pino. Dioscorea cavensis na may dilaw na laman. puto. bitso at bibingka.Dioscorea alata. Dioscorea bulbifera na matatagpuan sa Asya at Africa. at Dioscorea japonica na kapareha din ng Dioscorea opposita dahil kailangan din nito ng malamig na klima upang mabuhay at dumami at hindi lang ito maaaring kainin kundi maaari din itong gawing gamot. Ang Ube ay maaaring gawing harina.. Dioscorea dumethorum na may mapaklang lasa at sinasabing nakalalason kapag kinain dahil sa taglay nitong alkaloid dioscorine kaya dapat muna itong hugasan sa umaagos na tubig o tubig alat saka pakukuluan bago kainin. Dioscorea opposita na nangangailangan ng malamig na temperatura at ginagamit bilang gamot ng mga Tsino. candies o kaya ay ice cream. sagobe. hopia. Mga halimbawa ng produktong gawa sa Ube: halaya. ay isang lamang-ugat na na kilala bilang isa sa mabisang pagkain bansang Pilipinas at pati na rin sa iba pang bansa.

powder na ito ay isa sa sangkap sa paggawa ng mga pagkaing produkto tulad ng cookies. Nagtataglay ang Ube ng iba’t ibang sustansya sa ating katawan tulad ng bitamina A at beta carotene para sa malinis at malusog na balat. ito ay isa ring gamot sa nakakatulong sa ating katawan. Ang Ubeng hilaw ay mas mayaman sa Carbohydrates. Hindi nasasayang ang bawat piraso at parte sa Ube dahil ang balat nito at mga tira ay ginagamit minsan sa pagpapakain ng manok at baka. 43 . Natuklasan rin na hindi lang pagkain ang silbi ng ube. mineral at bitamina kaysa sa Ubeng pinakuluan. Pies at jams. cakes. panggamot ang yam sa piles gonorrhea at ketong. nightvision at nagiging proteksyon laban sa lung at oral cavity cancers. Pastries.

Albay Farmers” Manila Bulletin Benno. Manila Bulletin. Betty T. 1980 Frank Schaffer Publications. Women’s Day Cookbook Barona. “Camote benefits Tarlac. “Sweet potato contains anti-aging nutrients” 44 . 16 Mar 2008 Gayao. food. Everything Vegetarian Chua. The Sweet Potato. “All about sweetpotato – Protein-Enriched kamote” BAR R&D 2005 Apr-Jun Benaning. 1997 Bittman. 2010 Berrin.. Editorials. TALASANGGUNIAN o BIBLIOGRAPI Mga Aklat at Artikulo/Periodicals: Alston. Benguet : BSU. and nutrient intake of farmers and processors. Philip S. Language Arts Power Packs “Fusion Kamote”. Marvyn N. 17 Apr 2008 Food and Nutrition Research Institute. [et. La Trinidad. Benjie P. Elizabeth. Thames and Hudson. The Manila Times. General Books LLC.al] Contribution of sweetpotato household income. Katherine and Larco Museum.IV. William M. Lizbeth J. New York. “The underrated kamote can save our country” As I Wreck This Chair. Humbert and Alfred Groth. “Kamote vs Rice” Malaya 26 Aug 2010 Esposo. The Spirit of Ancient Peru: Treasures from the Museo Arqueologico Rafael Larco Herrera. Mark. Ma. 2004 Gibe.

1952 Origin. New York. The Sweet Potato. T. 2009 “Long Yam: A Health Tuber”. Punla Technology Resource Center – Makati: TRC Managbanag.. ABIVA Publishing House. YOTO Publisher. Paul. a Handbook for the Practical Grower.Science and Technology Post 2005 Hand.. Sta. Vincent. Sweet Potato. PCARRD Farm News. King's Lynn. Nicole J. Gad and George Thottapphilly. Carol Ann. MPG Biddles Ltd. The Sweetpotato. “Underestimate not the lowly camote” Manila Bulletin 2009 Sept 2 45 . The Sweet Potato. Tropical Root and Tuber Crops: Cassava. Infobase Publishing Inc. Violeta B. Jr et al. Al. Angelo Jose M.La Trinidad. United Kingdom. Yams and Aroids. Jun-Mar 2004 p 7 Lubag. “Elections and Banana Cue” Sun Star. Manila. 2010 Hsieh.1 Lebot. How To Grow Vegetables in the Philippines. 25 Oct 2010 Mercado. et. 2004 Sarian. Zac B. The New Complete Book of Food. 2009 Loebenstein. Let’s bake using the purple yam powder . Classification and Growth cycle of the Yam Plant Rinzler. 1999-2009 Salda. Springer Science + Business Media B. “Antioxidants of purple and white greater yam” Philippine Journal of Science 2008 “Magtanim ng Kamote”. BiblioBazaar. 2003 Johnson Publication. Phil.. Ebony Magazine vol..E and Kirby Lee Cockerham.. Toribio V. Benguet.31 no. Cruz. The Northern Philippines Root Crops Research and Training Center .V.

Henrylito D. The Sweet Potato Lover's Cookbook: More Than 100 Ways to Enjoy One of the World's Healthiest Foods. “Oh.html http://www.com/ethanol-sweet-potatoes. Plants and Health.wikipedia.eu/recipe/halayang-ube-purple-yam-jam-recipe http://en. Lyniece North and Madeleine Watt. Eastern Publishing Association Manila.org/kamote.wikipedia.SAS.akoaypilipino.C. camote!” Graphic Health 25 July 2011 Talmadge. Sweet Potato: An Untapped Food Resource Websayt: www.html http://www. Ancient Wisdom Modern Kitchen Woolfe.aspx?articleid=268&zoneid=63 waze.org/wiki/Sweet_potato#cite_note-49 46 . Warren Shier and Mika Ono. Jennifer A.org/cms/details/research_summary.com/yams. Yuan.nutrition-and-you.stuartxchange.all-about-sweet-potatoes.html http://en.. Laguna: Los Banos.org/wiki/Kinampay http://old. Philippine Council for Agriculture and Resources Research and Development. 1986 Tacio.Philippines.net http://www.iita. 2010 Wang. A. Cumberland House Publishing. 1984 State of the Art: Sweet Potato Research.

Roales Rafael A. Serdenia Kheesa Marie B. APPENDIKS O DAHONG-DAGDAG Mga Mananaliksik: Jean Paulene W. Sonaba 47 .V.V. Santiago Wrindle D. Rivera Janine Joy S.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful