PANUKALANG K-12 KURIKULUM Introduksiyon ANG UNANG DAPAT isipin ay kung paanong makapaglilingkod ang kasalukuyang kurikulum sa pinahabàng mga

taon ng pag-aaral sa batayang edukasyon, alinsunod sa planong K+6 elementarya+4 junior high+2 senior high. Kasabay nitó ang pagpapayaman sa nilalaman ng kasalukuyang kurikulum mula sa K hanggang sa ika-12 antas. Kailangan ang pagpapayaman sa nilalaman dahil lubhang mababà ang inaasahang antas ng pagkatuto ng kasalukuyang kurikulum mulang Grade I. Nangangahulugan din ito ng dagdag na mithiin para sa buong kurikulum at kaugnay na mga dagdag na gawain para sa paglinang ng inaasahang mga kaalaman, kasanayan, at hálagáhan (values). Nangangahulugan din ito ng wastong pagdudulot ng gawain—halimbawa, sa paglinang ng wika at ng panitikan—na angkop sa bawat taon mulang K hanggang ika-12 antas. Maganda ring sundin ang tuntuning UBD (bagaman matagal ko nang natutuhan ito sa aking Principles of Education) hinggil sa pagbabahagi at priyotisasyon ng mga gawain. Ang ibig sabihin, kailangang nauuna ang pinakamahalaga (ang core ideas o core tasks), tungo sa mahalagang malaman at gawin, tungo sa mainam din namang matutuhan. Sa ganitong paraan ay laging natitiyak na binibigyan ng higit na panahon sa klase, sa teksbuk, sa mga ehersisyo, sa pagpaplano at pagtatása, ang pinakamahalaga at idinadagdag lámang na pampayaman ng karanasan ang mga bagay na mainam din namang matutuhan ng mga mag-aaral. Sa kabilang dako, may kabaligtarang direksiyon ang paglinang ng bawat kaalaman, kasanayan, at hálagáhan. Nagsisimula sa payak tungo sa masalimuot, sa maliit tungo sa malaki, sa alam na tungo sa bago’t tutuklasin pa lámang, sa pampamilya tungo sa pandaigdig, sa nása paligid tungo sa nása ibang pook, sa pansarili tungo sa lipunan, sa katutubo at tradisyonal tungo sa banyaga at hiram. (Alam na ito ng lahat ng guro. Paalala lang.) MITHIIN ang unang dapat baguhin. Sa pangkalahatan, ang Filipino ay isang sangay ng pag-aaral para maging dalubhasa sa wika (fluency in language)—sa wikang Filipino. Sa gayon, pinakamahalagang layunin ng asignatura ang pagdudulot ng mga gawain upang humusay sa paggamit ng wikang Filipino ang isang batà. Ngunit alinsunod sa pangkalahatang layunin ng edukasyon sa Filipinas, kailangang magamit niya ang naturang kahusayan upang maging mabuti’t kapaki-pakinabang na mamamayan. Ipagmamalaki niya at patuloy na paghuhusayin ang paggamit ng wikang Filipino hanggang pagkatapos ng pag-aaral. Pipiliin niyang magsaliksik, maging malikhain, at mabuhay sa pamamagitan ng wikang Filipino. Sa gayon, panukala kong ipahayag ang Mithiin sa Filipino sa apat na sumusunod na pahayag: (1) Ginagamit ang Filipino para sa mabisang talastasan sa iba’t ibang larang at midya. (2) Ginagamit ang Filipino para sa pagharap ng mga gawain at mga suliranin ng buhay sa araw-araw. (3) Ginagamit ang Filipino para sa pagpapahayag at pagsasabúhay ng mga hálagáhang kailangan ng isang ulirang mamamayang Filipino, lalo na ang pag-ibig sa bayan, kagandahang-loob, at kahusayan. (4) Ginagamit ang Filipino para sa pag-unawa at pagpapahalaga sa panitikan at kultura ng Filipinas at ng ibang bansa sa mundo. ISANG MALAKING DAGDAG na pagbabago ang diin at tahas na pahayag hinggil sa kanais-nais na hálagáhang Filipino. Bunga ito ng mga komentaryo kamakailan hinggil sa kabiguan ng
1

siyempre. kawanggawa. kulang sa pagpapahalaga sa sarili. konserbasyon ng tradisyon. mahal niya sa ibabaw ng lahat ang Filipinas. Pundamental sa kagandahang-loob ang mahusay na pakikipagkapuwa-tao —mula paggalang at pagtulong sa kapuwa. Ang pag-ibig sa bayan ay maaaring mag-umpisa sa pakikiisa sa pangkatang gawain. pagtulong sa pamilya at komunidad. pamana. Magkakaugnay at nagkakasanib ang tatlo. toleransiya. Ang kahusayan ay isang karaniwang layunin ng pag-aaral. wastong pag-upô at pag-iingat sa kalinisan at gamit ng paaralan. atbp. Nása paanan at may pantay na bigat ang kagandahang-loob at kahusayan. hanggang pagtatanggol sa karapatan at batas. kagandahang-loob. Nása tuktok ng piramide ang pag-ibig sa bayan. pakikinig sa payo at ibang opinyon. pagmamahal sa magulang at kapatid. hindi ito kahusayan lámang gumamit ng wika. Tandaan na ang tatlong pusòng hálagáhan (core values) ay magkakaroon ng distribusyon sa iba’t ibang antas at leksiyon. (Mas gusto pa ng mga batà na tumira sa ibang bansa. pagiging mahusay sa iba’t ibang disiplina. mag-iisip siya para sa kaunlaran at kapakanan ng Filipinas. hanggang sa pagiging mapagbigay sa iba (relihiyon. Ang pinakamahusay. lahi). at serbisyo publiko. at patriyotismo. at kahusayan. Ang kagandahang-loob ay maaaring magsimula sa wastong ugali sa loob ng klase. kasarian.edukasyon na humubog ng kanais-nais na mamamayang Filipino. hanggang paggalang sa mga pambansang sagisag. Ang tatlo ang piramide ng dapat maging mahalaga sa búhay ng isang Filipino. at hanggang pagiging makatarungan.) Ito ang pinakamalalim at pinakamalawak na katangian ng pagiging tao. ay ipinaglilingkod ang anumang katangian sa kapuwa at sa bayan. (Bunga rin ito ng pangyayaring hindi natin napahahalagahan ang katutubo sa atin. kahusayan ng kalusugan (kalinisan ng katawan at mga gamit). aanhin ang isang tao na mahal ang bayan ngunit wala namang silbi sa bayan? Kayâ nakasandig sa kagandahang-loob at kahusayan ang pang-ibig sa bayan. pagiging matiyaga. Gayunman. at kayâ pangunahing katangian niya pagkatapos makapag-aral ang mataos na pagmamahal sa Filipinas at sa lahat ng kinakatawan nitó. Ang kahusayan ay maaaring mag-umpisa sa bilis matuto ng alpabeto. Dapat idiin: Pagkatapos ng pag-aaral. mula sa pinakapayak at mababàng aplikasyon hanggang pinakamataas at komplikadong aplikasyon. katapatan sa kaibigan at sa tungkulin. pagtanggap sa puna. 2 . at magsisikap siyang makipagsabayan sa mundo ang Filipinas. malinis na paglalaro at pakikipagpaligsahan. Ang kagandahang-loob ang maaaring bago sa pandinig ng marami. walang galang sa matanda at sa kaugalian. Kung ano-anong values na banyaga ang minemorya natin. pagsasarili sa isip at gawain. paggalang sa gawain ng iba—kakayahang pumuri hanggang paggalang sa karapatang-ari. pagtanggap sa sariling kahinaan at katangian ng iba. pakikiisa sa gawaing pambansa. ang batà ay hindi lámang may katangi-tanging kaalaman hinggil sa Filipinas. rehiyon. husay sumulat at bumása hanggang sa pagsubok ng bago at mahusay na paglilingkod sa iba. Bakit pangunahin ang pag-ibig sa bayan? Sapagkat ito ang pangunahing layunin ng edukasyon alinsunod sa Konstitusyon. Ito ang buod sa mithiin ng salawikaing “Madalîng maging tao/ Kaysa magpakatao. Gayunman. at kaligirang pangkalikasan. Sinasanay ang batà upang maglingkod sa Estado.” Sapagkat nakapaloob na yata sa kagandahang-loob ang lahat ng civic values at mga birtud ng isang mahusay na Boy Scout. lubhang biyolente. Nangangahulugan ito ng pagiging malikhain at mapagsaliksik.) Makabuluhan din ang paglilista sa tatlong hálagáhan—pag-ibig sa bayan.

Marahil. Huwag gagamit ng mga gawa lámang ng awtor ng teksbuk at editor. at higit sa lahat. humihirap ang pag-aaral ng Filipino. Ano ba ang halaga ng panitikan? Ano ang pangkalahatang uri ng panitikan? Mga halimbawa ng mga uri mula sa panitikang-bayan (sa unang baitang) hanggang makabagong panitikan (sa high school). Masamâ ang kasalukuyang plano na may isang taon sa panitikang pambansa at may bukod na taon sa panitikang rehiyonal. ang malikhaing mga paggamit ng wika (mga tayutay at retorika) ng mga awtor upang makatulong sa kanilang sariling mga pangangailangang pangwika. Kailangang mapag-isa ang alpabeto at paggamit ng mga titik at tunog ng Filipino at ng ibang mga wikang katutubo upang bumilis ang anumang transisyon mula isang katutubong wika tungo sa wikang Filipino. Ang higit na mahalaga ay makilala ng mga mag-aaral ang mga pangunahing katangian ng isang anyo ng panitikan (katutubo man o banyaga). Mahalagang ituro lámang ang totoong kailangan upang maging mahusay gumamit ng wika. Dahil dito. Dapat na matapos ang lahat ng leksiyon sa wika sa elementarya at palusugin (reenforce) na lámang sa high school. Alisin ang mga leksiyon hinggil sa kung ano-anong kaalaman sa wika na hindi naman talaga kailangan. unang dapat tanggalin ang pagtrato dito na parang subject sa Lingguwistika. 3 . Lumilitaw pa ring hiwalay. ang rehiyonal kaysa Filipino. Dapat ding iplanong mabuti ang pagtuturo ng Rizal at Balagtas. isanib din ang pandaigdig upang ipakita ang kapantay na katayuan ng pambansang panitikan sa panitikan ng malalaking wika ng mundo. Maaari ding idugtong at iugnay ang Balagtas (pati Ibong Adarna) sa mga epikong-bayan. maaaring ipasok ang mga ito bilang lagom mula pa sa elementarya. Gamitin lámang ang mahusay na halimbawa ng anumang uri ng panitikan. lalo’t totoong gagamitin ang MLA. Maaari ding gamitin ang historikal na paraan sa pagpapakilala ng panitikan. maliban kung may ibang makabuluhang dahilan. Ngunit kailangang nakabatay ito sa isang mahusay at matalinong pagkaunawa sa kasaysayang pampanitikan ng Filipinas. Mahalagang estratehiya rin sa pagtuturo ng wika ang pag-uugnay nitó sa ibang katutubong wika. Nangangahulugan ito ng binagong teksbuk sa gramatika. Kapag ipinakilala ang isang uri ng panitikan. pagkatapos. Pumili ng mga mahusay na akdang isasalin mula sa ibang katutubo at banyagang wika. bukod sa mas mababà. ipakilala ang ilang bahagi sa junior high. Itigil na ang mababaw at may kolonyal na oryentasyong pagtuturo alinsunod sa mga teoryang pampanitikan mulang Kanluran.HINGGIL SA PAG-AARAL ng wika. Kung maaari. ang mga pandaigdigang kumbensiyon. sakâ ipabása nang buo sa senior high. Ingatan din ang pagpapairal ng mga tuntunin na hindi na totoo (mula sa Balarila) at mga ehemplo ng aberasyong pangwika na nagpapagulo sa isip ng kabataan. gumamit agad ng mga halimbawa mula sa mga katutubong wika at Filipino upang maidiin ang pambansang pananaw. Magsimula sa core knowledge hinggil sa panitikan. ang mga naganap na pagbabagong pampanitikan. HINGGIL SA PAG-AARAL ng panitikan. Hindi ito nakabubuti sa oryentasyong makabansa ng mga mag-aaral bukod sa nagpapahirap sa pagtuturo ng panitikan.

at. adres. mga hugis at kulay. May hilig sa pakikinig at pagbása ng mga kuwentong pambatà. iba’t ibang hayop at halaman at mga karaniwang bahagi ng mga ito. at lagay ng panahon. atbpang kailangan sa pangangalaga ng sarili. Nagagamit ang wastong mga pormulasyon sa pagbati at pakikipagkilála. atbp). buwan. Ginupit na may retrato para bumuo ng isang kuwento. Nagagamit at naikikilos nang maayos ang mga daliri. ang. Palabas na papet. edad. Napapangalanan ang mga bahagi ng katawan. gripo. paa. Nakikilála ang mga tunog at titik ng alpabeto. Nagagamit ang mga panimulang kasanayang bago-sumulat (prewriting) at bago-bumása (prereading). Nasasagot ang batayang impormasyon (pangalan. suklay. 4 . tuwalya. Taon 1 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Nagagamit ang wastong mga pormulasyon ng batayang impormasyon. mga kasáma sa bahay. Produksiyon Dula-dulaan batay sa isang paboritong kuwento. mga karaniwang lugar at bagay sa paligid. Nakasusunod sa isang-hakbang na panuto. Nakababása ng katinig at patinig sa mga salitâ’t pangungusap. Naipapaliwanag at naipakikita ang wastong gamit ng sepilyo. Nakikilála ang araw at gabi. at ibang bahagi ng katawan. mga araw sa isang linggo. sabon. iba’t ibang tao at trabaho. kasáma ang mga katagang gaya ng si. Nakasasagot sa mga tanong na literal.BANGHAY NG MITHIING K-12 Kindergarten Kasanayan: Wika/Komunikasyon Nagagamit ang pagsasalaysay at paglalarawan. kamay. Nakabibilang ng 0-50. atbp. ni. Kasanayan: Panitikan May wastong paghawak at paggamit ng aklat. magulang. malalaki man o maliliit ang anyo. kaarawan. Natutukoy ang mga uri ng damdamin. Naisusulat nang maayos ang sariling pangalan. Nakikilála at naipakikilála ang tauhan sa isang kuwento.

Nakabibilang nang 0-100. Nakasusulat ng tambalan at ibang uri ng pangungusap. at iba pang panitikang-bayan. Paglikha ng sariling kuwento Pagbigkas ng isang talumpati o piyesang pandeklamasyon. Natutukoy ang iba’t ibang kahulugan ng isang salitâ batay sa bigkas. pabula. nagagalit. gaya ng tuldok. mga buwan. Nasusundan ang takbo ng mga pangyayari sa kuwento. Natutukoy ang himig ng awit ayon sa damdamin.Naisusulat ang mga pangalan ng kapamilya at ibang kasáma sa bahay at nailalarawan ang kanilang mga katangian at tungkulin. Produksiyon Pagbása ng tula na nagpapahalaga sa pamilya. Palabas ng papet batay sa isang kuwento. gaya ng kuwit. Nakagagamit ng mga bantas. nang-uuyam. Nabibigkas ang isinulat na pangungusap. at salitâ. Nakikilála ang katangian ng tauhan bilang bida o kontrabida o katulong sa istorya. nakikipagtalo. Kasanayan: Panitikan Nakikilála at nagagamit ang mga payak na anyong pampanitikan. 5 .). tandang pananong. Natutukoy ang iba’t ibang paraan ng pagbigkas. kuwentong-bayan. nagtatanong. Napagsusunod-sunod ang mga araw ng isang linggo. tuldok-kuwit. Nakikilála ang pag-uulit ng mga tunog. Paggawa ng family tree na may pangalan ng mga miyembro ng pamilya. Natutukoy ang iba’t ibang kahulugan ng salitâ batay sa himig (nalulungkot. lalo na ang alamat. gaya sa tugma’t sukat ng tula. at tandang padamdam. at mga taon. Nakapagbubuod ng kuwentong binása. Nakabubuo ng payak na pangungusap. Nakagagamit ng ibang bantas. at tutuldok. Natutukoy ang mga tao sa kaniyang komunidad (barangay at paaralan). awiting-bayan. Nakababása ng pictographs. atbp. Napag-iiba ang pangungusap na naglalahad. nagdiriwang. at nagpapahayag ng matinding damdamin. Taon 2 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Natutukoy ang mahalagang bahagi ng isang aklat. Naipapahayag kung ano ang mahalaga sa kuwentong binása. nag-uutos. Nakababása ng angkop-sa-antas (level appropriate) na mga salitâ. Nakasasagot mga tanong na literal at imperensiyal. Nakasusunod sa dalawang-hakbang na panuto. Nakababása ng ilang kuwentong pambatà. pantig.

manwal. personipikasyon. Nakagagamit ng ibang bantas. Nakapagbubuod ng binásang salaysay.) Nakalilikha ng sariling listahan ng mga inaasahang tanong (anticipation questions) bago bumása. Natutukoy ang paksa ng kuwento o tula. atbpang aspektong pangkultura). Kasanayan: Panitikan Nakapagbibigay ng mga detalye ng isang kuwento( sino. balita. kudlit. Nakabubuo ng isang payak ngunit mabisàng balita. Isang pahinang newsletter. Nakikilála at nagagamit ang matalinghagang pahayag (paghahambing. Nakagagamit ng biswal na banghay ng isang kuwento. Nakasusulat nang dikit-dikit. at aplikado. Palabas na papet. Taon 3 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Nakabubuo ng talatang may lima hanggang pitong pangungusap. kaugalian. Produksiyon Saliksik sa itinuturing niyang mahusay na Filipino (gawin sa simula at gawin muli sa wakas ng taon para masubok ang naging pagbabago sa halagahan at kaalaman). kailan. imperensiyal. gaya ng panaklong. atbp. Kasanayan: Panitikan Nakababása ng tekstong pangkaalaman (balita. Nakababása ng komiks. Nakasasagot ng tanong mula sa napakinggang balita sa radyo o pahayag ng pinunò sa barangay. pagwawangis. tula. Napagsusunod-sunod ang mga kaisipan at pangyayari. o napakinggang talumpati. bakit). pagwawangki. Natutukoy ang talatang naglalarawan at nagsasalaysay. resipe. pagkain. pagmamalabis. at ellipsis. atbp. Natutukoy ang ilang pangunahing palatandaang panrehiyon (pananamit.) Nakagagamit ng diksiyonaryo.Nakapagbibigay at nakasusunod sa tatlo hanggang apat-na-hakbang na panuto. ano. index. 6 . Napag-uugnay ang sanhi at ang bunga. panipi. Natutukoy ang iba’t ibang anyo at gamit ng mga salitâng pangnilalaman (content words). at glosari. Natutukoy ang paksang pangungusap ng isang talata. pagtutulad. polyeto. saan. Nakasasagot sa tatlong-antas na tanong: literal. programa sa radyo. Nakapagtatalâ ng pangunahing impormasyon mula sa napakinggang talata. atbp.

Nakababása ng tsart. Nakauunawa ng isang tekstong pangkaalaman. Taon 4 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Nakasusulat nang dikit-dikit. Nakapagbibigay ng hinuha batay sa nakikitang trend sa tsart. Koleksiyon ng mga bagong bugtong at salawikain. Nakabubuo ng isang tatlong-antas na banghay. 7 ` . Nakapagpapahayag ng pagsang-ayon at hindi pagsang-ayon o kuro sa iba’t ibang mukha ng katotohanan. Nakapagbibigay ng sariling muni sa binása. pinakinggan. o pinanood. Nakasusulat ng isang tekstong pangkaalaman. Natutukoy ang mga anyo at gamit ng mga salitâng pang-ugnayan (function words). wakas) na tumutukoy sa isang kanais-nais na kaugaliang Filipino. Produksiyon Isang maikling ulat tungkol sa isang bagong proyekto (sa paaralan o barangay). Nakagagawa ng dalawang-antas na banghay. graph. at mapa. Produksiyon Maikling pagsusuri ng isang survey sa paaralan o komunidad. at ibang representasyon ng kantitabong pagsusuri. Nababanghay ang isang paglalahad. Nakasusulat ng talatang naglalahad at nangangatwiran. Nakagagamit ng idyomatikong pahayag. gitna. Pagsulat ng talaarawan. Paghahanda ng isang portfolyo ng mga pinakanaibigang babasahín. Nakasasagot ng iba’t ibang pormularyo. Naiuugnay ang paksa ng panitikan sa kasalukuyang mga pangyayari.Nakasusulat ng tulang may tugma at sukat. Nasusundan ang takbo ng isang argumento at katwiran. Kasanayan: Panitikan Nakauunawa ng isang mahabâ-habâng kuwento. Taon 5 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Nakasusulat ng isang sanaysay na may tatlong bahagi (simula. graph.

parabula. Nakapagtatayà ng kahusayan at kahulugan ng napakinggan o nabásang tekstong pangkaalaman. Ribyu ng sine. alamat. makabagong maikling kuwento.). Nakapaglalatag ng organisadong pangangatwiran o panghikayat. talasanggunian. index. Taon 6 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Mahusay na nakababása ng sinulat na sanaysay sa harap ng klase. Nakagagawa ng patalastas o kayâ’y islogan hinggil sa napapanahong isyu. Nakikilála at nagagamit ang dagdag pang tayutay at matalinghagang pahayag. atbpang kahingian ng saliksik. at ibang representasyon ng kantitabong impormasyon. Nakagagamit ng tuwirang sipi mula sa orihinal na impormasyon para sa sariling paglalahad. Kasanayan: Panitikan Natutukoy ang mga makabuluhang sangkap ng binása o napakinggang kuwento. Nakagagamit ng mga batayang paraan sa saliksik at pagkalap. Nakapagbibigay ng puna o mungkahi sa sinulat ng kaklase Mabilis na nakahihinuha ng sanhi at ng bunga. Naapagpapaikli o nakapagpapahabà ng pangungusap matapos masuri ang halaga ng nilalamán o kailangang impormasyon. Produksiyon Book report/case study. atbp. Nakagagawa ng induksiyon at deduksiyon. paglalahad. brodkast. Nakabubuo ng nabanggit na mga representasyon ng kantitabong impormasyon. at pangwakas o panlagom na pangungusap. Nagagamit ang mga paraan sa saliksik at pagkalap ng datos. Nakapagsasaliksik sa aklatan o gamit ang computer. programa sa radyo/TV. Nakikilála ang mga katangian ng mahusay na diyalogo sa dula (panteatro man. pabula. epiko. Nakikinig upang magsuri sa sinulat ng kaklase. pantulong. Nakikilála ang mga kumbensiyon sa pagtula. mapa. Nakapaglalagom ng isang tekstong pangkaalaman. nobela. graph. 8 . pagsusuri. Nakikilála ang mga anyo at paraan ng salaysay (kuwentong-bayan. o pelikula). Nakabubuo ng wastong talababa. at pangangatwiran. Mabilis na nakababása at nakasusuri ng mga tsart. at paglalahad ng datos. Nakapagsusulat ng orihinal na balita.Nakagagamit ng iba’t ibang anyo ng pambungad. Nakagagamit ng mga wastong pananda ng iniuulat na anyo ng paglalahad.

Nakikilála ang mga tauhang malabayani. sa salin mula sa ibang rehiyon at ibang bansa). Nakagagawa ng mahabàng paglalahad. Paghahanda ng portfolyo ng mga sariling likhang kuwento at tula. Nakapaghahambing ng dalawang saliksik o ulat hinggil sa isang paksa. Taon 7 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Nakikilála at nagagamit ang iba’t ibang makabagong limbag at brodkast midya. Nakagagawa ng lagom. at paraprase ng mahabàng akda. kataslagom (précis). Komiks (ikatlo’t ikapat na markahan). Nakagagawa ng higit na komplikadong saliksik. Maikling talambuhay ng sarili o ng pamilya. kaisahan. Nakasusulat ng tulang may tugma’t sukat o malayang taludturan. senakulo. makatunayan. Nakasusulat ng maikling kuwento. Kasanayan: Panitikan Nakikilála at napapahalagahan ang mahahabàng tulang pasalaysay. Produksiyon Debate/balagtasan. Nakapagpapahalaga ng tradisyonal at makabagong tula. Produksiyon Poster (una’t ikalawang markahan). komedya. atbp. gaya ng epikong-bayan. Nakikilála ang mahusay na kakintalan. Taon 8 9 . Nakapagpapahalaga ng tula sa Filipino o ng salin mula sa ibang mga wikang katutubo at banyaga. kagila-gilalas.Kasanayan: Panitikan Nagagamit ang kaalaman sa mga sangkap ng kuwento sa pagbása ng mga makabagong kuwento (sa Filipino man. Nagpapahalaga sa mga anyo ng panitikan alinsunod sa isang payak ngunit malinaw na kasaysayang pampanitikan ng Filipinas. Koleksiyon ng kuwento o tula. Higit na nakikilála ang silbi ng tagpuan sa isang akda. awit at korido. at kasukdulan. Paligsahan sa pag-awit ng mga awiting-bayan mula iba-ibang rehiyon.

Nakatatalakay ng isang napapanahong paksa o kontrobersiyal na isyu gamit ang iba’t ibang midya. Naihahambing ang isang nobela at ang ibang bersiyong pangmidya nito. Kasanayan: Panitikan 10 . lalo na yaong maaaring itanghal. magasin. Nakapaghahambing ng tatlo o higit pang saliksik hinggil sa isang paksa. at tuwirang sipi. tabloyd. Nakasusulat ng mahabàng tulang pasalaysay na may tugma’t sukat (30-50 saknong). Nakabubuo ng saliksik na gumagamit ng estadistika. Nakasusulat ng mga liham pangnegosyo. pinakinggan. Natutukoy ang mga seksiyon ng isang peryodiko (broadsheet. Taon 9 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Nakikilalá at nagagamit ang wikang teknikal. Kasanayan: Panitikan May hilig at kahandaang bumása ng nobela (kasáma ang Noli at Fili) at ibang mahabàng akda. at journal). paraprase.Kasanayan: Wika/Komunikasyon Nakasusulat ng ulat at sulating pormal hinggil sa mga paksa at isyung nakapaloob sa isang nobela. Nakasusuri ng de-kahon at progresibong katwiran. Paghahanda ng isang portfolyo ng mga sinuring nobela at ibang mahabàng akda. Nakagagawa ng isang detalyadong plano sa saliksik. Higit na bihasang nakagagamit ng epektibo’t mapanghikayat na pananalitâ. Nagagamit ang iba’t ibang paraan ng tekstuwal na pagpapahalaga sa akda. Nakagagamit ng mga panandang panrebisyon o pang-editing sa pagsuri ng saliksik. Infomercial (ikatlo’t ikapat na markahan). May higit na kahandaang iugnay ang binásang akda sa lipunan at tunay na pangyayari. Nakabubuo ng nagsasarili’t makabuluhang kuro hinggil sa binása. Produksiyon Sabayang pagbigkas/paglikha’t pagtatanghal ng awit/dulawit (una’t ikalawang markahan). o pinanood. Natutukoy ang iba’t ibang uri’t gamit ng wika sa lipunan. Malaya at epektibong nagagamit ang kataslagom.

tulang naging awit. Naiuugnay ang akda sa mga kaalaman sa agham panlipunan. Naiuugnay ang panitikang pambansa sa pagiging mamamayan. Kasanayan: Panitikan Natatalakay ang kabuluhan ng isang akda sa kasaysayan ng panitikang pambansa. Produksiyon Pagbuo ng isang diyaryo (una’t ikalawang markahan). Dokumentaryo/Maikling pelikula (ikatlo’t ikapat na markahan). Sinusundan ang mga pagbabago sa wika ng lipunan.Nagagamit ang dagdag na kaalaman sa mga kontekstuwal na paraan ng pagpapahalaga sa akda. matematika. dulang naging pelikula o soap opera. atbp. Taon 10 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Ginagamit ang Filipino sa iba’t ibang uri ng pahayag. Nakapagtatalumpati o nakatatalakay nang pabigkas sa tuwid na Filipino sa loob ng 10 minuto. Napag-uugnay-ugnay ang mga katangian ng iba’t ibang uri ng panitikan. Pinayayaman ang bokabularyo. Taon 11 Kasanayan: Wika/Komunikasyon Nakasasagot nang malinaw at nakalalahok sa pormal na panayam. at matalinghagang pangungusap. gaya sa tula-dula. Naiuugnay ang panitikang pambansa sa panitikang pandaigdig. Napaghahambing ang isang akda at ibang bersiyong pangmidya nito.). Produksiyon Dula (una’t ikalawang markahan). Nakagagawa ng kritikal na pagsusuri sa mga bagong pangyayari sa panitikang pambansa. Paghahanda ng isang portfolyo ng mga sinuring akdang pampanitikan na tumatalakay sa isang paksa. Nakapag-oorganisa ng isang kontroladong panayam. Gumagawa ng dagdag at kusang pagbabasá ng aklat pampanitikan. Nakabubuo ng ulat batay sa napakinggang lektura sa isang disiplina. 11 . at teknolohiya. kaalaman sa idyomatikong pahayag. pangkatang diskusyon. Dulang panradyo (ikatlo’t ikapat na markahan). o pagsasadula. agham.

Mahusay na nagagamit ang wikang teknikal sa iba’t ibang okupasyon. Taon 12 Kasanayan: Wika/Komunikasyon May sapat na kadalubhasaan sa paggamit ng wika ng iba’t ibang diskursong pampanitikan (ang wika bilang produkto ng ideolohiya’t kamalayan). May dagdag na pag-aaral sa mga akda ni Rizal. at proseso. Nakauunawa at nakasusunod sa mga instruksiyon at kahingian sa gawain. Kritikal na nagsusuri ng panitikan (maaaring linangin dito ang wastong pagpapahalaga sa kulturang popular). Nakasusulat ng liham aplikasyon at ibang liham pangnegosyo. Kasanayan: Panitikan Nakasusuri ng mga babasahín sa pinilìng larang o okupasyon (mula sa culinary art. Pag-oorganisa ng eksibit ng isang panukalang negosyo. Produksiyon 12 . electronics. Ulat ng OJT.Nakasusulat ng sariling resume. Paggawa ng mga etiketa ng produkto. edukasyonal. dressmaking. Nakagagawa ng ulat hinggil sa pang-araw-araw na gawain. Nakatatalakay ng mga importanteng isyu’t kontrobersiya (politikal. seksuwal. atbp. weaving. Nakapagsasalin ng akdang pampanitikan at teknikal. Produksiyon Panel interview. moral. kagamitan. Nakagagawa ng malinaw na paghahambing ng mga akda mula sa iba’t ibang rehiyon at iba’t ibang panahong pampanitikan. Kasanayan: Panitikan Patuloy na bumabása ng mahahabá’t makabuluhang panitikan ng bansa at ng mundo. Nakauunawa at nakasusunod sa mga gampaning sosyal ng isang nagtatrabaho sa isang opisina o kompanya. atbp. Nakapagtataguyod ng isang pagtitipong pampubliko hinggil sa isang paksa sa isang napilìng disiplina.). Cooking demo atbpng gawaing pandisiplina sa Filipino.) sa kasalukuyan. ekonomiko. Nakasusulat ng panukalang pangnegosyo.

Ang kritikal na pag-iisip ay maaaring ipasok sa pamamagitan ng pagtuturo kung paano bumuo ng mahusay na tanong hanggang sa kakayahang sumuri ng anumang babasahín o ulat. at bukod pa sa mga gawaing nangangailangan ng paglabas sa silid-aralan. alinsunod sa kakayahan (lalo na pampananalapi) ng kaniyang klase. Ngunit iminumungkahing luminang ng gawaing pangkatan ang mga ito. sa saliksik) ng bawat mag-aaral. ang paglalarawan na ipinakilála sa Kindergarten ay patuloy na pag-aaralan at lilinangin sa bawat taon. Schedar Jocson. at ibang pook. Ani Rosa David. Almario. Inihanda ng Summit ng mga Guro sa Filipino sa pangunguna nina Pambansang Alagad ng Sining Virgilio S. sa komunidad. Halimbawa. at Bernie Santos. (3) Kailangan din ang isang hiwalay na forum o seminar upang talakayin ang higit na mabisàng pagtulay ng pagtuturo mula sa mga katutubong wika tungo sa Filipino. Pangangasiwa ng seminar o kumperensiya. sa palengke. Pahabol: (1) Ang mga batayang kasanayan ipinasok sa mga panimulang taon ng pag-aaral ay patuloy na nililinang at pinayayaman hanggang sa pinakamataas na antas ng pag-aaral. Edison Fermin. sa munisipyo.Pagsasalin/ portfolyo ng mga pagsasalin. Ang tayutay na ipinasok sa Taon 3 ay maaaring magsimula sa mga paraan ng paghahambing at patuloy na payayamanin taon-taon alinsunod sa binabásang akda hanggang sa mga masalimuot na parikala’t balintuna. 13 . Maaaring magbigay ng ibang proyekto ang guro. (4) Ang mga mungkahing produksiyon ay mga mungkahi lámang. gaya ng pagbisita sa museo. maliban sa proyektong lumilinang sa pansariling kasanayan (halimbawa. Mahabàng ulat saliksik ukol sa isang paksang pandisiplina. Mahabàng ulat salik ukol sa isang set ng magkakaugnay na akdang pampanitikan. (2) Kailangan ang isang hiwalay na forum o seminar upang talakayin ang estratehiya kung paanong isanib sa Filipino ang nilalamán at mithiin ng ibang sabjek sa bawat taon.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful