 isang pagkakamali ng baguhang manunulat ang isiping
bunga lamang ng sagimsim, guniguni o kathang isip ang lathalain.`

 Sanaysay itong batay sa tunay na pangyayari na
masusing pinag-aralan, nagtataglay ng pagpapaliwanag, pananaliksik, bunga ng panayam maliban sa sariling impresyon at karanasan ng sumusulat

 May layunin itong magpabatid, mang-aliw, magturo, magpayo,
mangaral at ginagamitan ng makabagong pamatnubay.

 Maaari itong Makita sa iba’t ibang panig ng pahayagan bilang
lathalaing pabalita, lathalaing pang-agham, lathalaing pangisports maliban sa iba pang tanging uri ng lathalain.

 Ang mga sanaysay sa ilalim ng pangkaunlarang komunikasyon
at lathalaing pang-agham ay dapat maihiwalay na pahina sa ibang kaurian ng mga lathalain

 Madalas ang mga lathalain ay isinusulat sa paraang pataas ang
kawilihan upang lalo itong kapana-panabik.

.

 HALIMBAWA: Ang Pagliligtas ng Batang Babae sa Watawat sa Gitna ng Malakas na ulan . Pagpapalawak ang uring ito ng balita sa pamamagitan ng pagdaragdag ng impormasyon at pagpapalalim sa anggulong di-karaniwan. kababalaghan upang makuha ang simpatiya o kawilihan sa iba.

Tuon nito ay upang magbigay ng kapakipakinabang na kaalaman at may layuning magturo o magpayo. HALIMBAWA: Nakaahon sa Kahirapan Dahil sa Dahon ng Saging .

dahilan ng kabiguan at tagumpay ng isang tao. pilisopiya. HALIMBAWA: Cory Aquino Dangal ng Lahing Pilipino . karanasan.Hindi ito talambuhay. Ang pokus ng artikulong ito ay upang ilarawan ang buhay .

bagay o samahan. lugar. Bagamat ito’y nagpapabatid din. ang pinakapaksa nito ay hinggil sa kasaysayan ng isang tao.  HALIMBAWA: SAMAFIL: Kabalikat ng Magaaral sa Pagpapaunlad ng Wikang Filipino .

 Nahihinggil ito sa mga kakaibang karanasan ng tao na maaaring kapulutan ng aral o kawilihan.  HALIMBAWA: Ang Pakikipagpatintero kay Kamatayan(kuwento ito ng isang car racer) .

maaaring porlrmal o impormal ang pagkuha ng tala subalit naihanda na ang mga tanong bago pa ang aktwal na pakikipanayam.Ang pananaw. damdamin at impresyon ng tao hinggil sa paksa ay nakukuha sa pamamagitan ng panayam. .

Ang layunin nito ay aliwin at makapagpagaan sa pakiramdam ng mambabasa kaya’t pili ang mga paksa .

itinuturo ang mga tips o proseso sa pagluluto. HALIMBAWA: Tips kapag Naligaw sa Gubat.Sa uring ito. mga proyekto at serbisyo. pagpapaganda. Paraan ng Pagpapaputi .

Naglalahad ito ng mga lugar na napasyalan at impormasyon sa mga ito. HALIMBAWA: Kota Kinabalu… Isang Sulyap sa kanyang Kagandahan .

duwende at bahaging supernatural.  HALIMBAWA: Ang Puting Duwende . multo.Tumatalakay ang uring ito ng mga paksang may kinalaman sa engkanto.

Tumatalakay ito sa mga paksang pang-agham at karaniwang may isang pahina sa pahayagan. .

.Nahihinggil ito sa mga paksang pampalakasan.

.

may kaugnayan ang mga talata. .Tulad ng isang sanaysay binubuo ito ng tatlong bahagi at sumusunod sa simulain ng wastong pagsulat.may kaisahan. may diin at kagandahan.

Gumamit ng makabagong pamatnubay .

.maaaring dalawa o higit pang talata.Salaysay ng mga pangyayari o pagpapaliwanag.

.Dapat may tie-in o kaugnayan sa simula. isang tanong. pag-uulit ng mga salitasa pamagat at isang angkop na sipi. Maaaring wakasan ang lathalain sa pamamagitan ng buod ng buong artikulo. mungkahi sa kahihinatnan. paghayag ng pinakamahalagang puntosa unang pagkakataon. pag-uulit sa simula.

.

.Gawing maayos at malinaw ang sulatin. Ang mga pangungusap ay dapat umiinog sa paksang tinatalakay.

Iwasang magsulat ng mahahabang pangungusap sa talata. .

.Gawing kapana-panabik ang bawat talata upang makapukaw ng interes.

Gumamit ng mga magagaang salita .

Dapat malinaw na magkakahanay at magkakaugnay ang mga kaisipan .

Ipundasyon ang sulatin sa pamamagitan ng paglalagay ng mga impormasyon. datos at matalinong pananaliksik. .

.Magkaroon ng pag-uugnay (tie-in) sa unang talata at pangwakas na talata.

Gumamit ng hindi gasgas na pamagat na di nagbubunyag ng wakas .

kaahit kaailan  Dilaw ang Kulay ng kanyang Puso  Pangako ng kaluluwa  Hiniram na Ganda . Pumatok sa Litsong Manok (success story)  Kahit Saan.

.

a. Hindi ba ito nagbubunyag ng wakas? c. Maikli ba at nakakapukaw ng interes e. Nakakaakit ba ito? b. Kawili-wili ba? . Orihinal ba ito? d.

May kaisahan ba? b. Maayosba o sabog ang magkakaayos ng mga ideya .a. Ugnay-ugnay ba ang mga talata? c. Tungkol lamang bas a isang paksa? d.

ssuliranin) .kasabihan. panggulantang na pahayag.talinghaga. anong puwedeng ipalit sa simula? (panretorikang tanong. pasalaysay. SIMULA – nakapupukaw ba ang simula para magpatuloy magbasa? Baakit? Kung hindi. siniping sabi.

 SA WAKAS – Anong uri ng pagwawakas ang ginamit?Buod ban g artiulo? Pahayag ng pinakamahalagang bahagi sa kauna-unahang pagkakataon? Isang katanungan? Mungkahi? Porkast o hula? Sipi? Pag-uulit ng panimula? Pag-uulit ng salita o pamaga? .

 Maligoy at masalita ba?  Gumamit ba ng malalim na salita?  Sobra ba ang haba ng mga pangungusap na nagpalabo sa kaissipan ng pangungusap/talata?  Pormal o impormal bang wika ang ginamit? nakatulong ba ito? .

ikalawa at ikatlong ranggo? Bakit? .Kaninong akda ang dapat maging una.

Pak!Bog! ito ang maririnig na mga tunog habang walang sawang sinasaktan ng isang lalaki ang kanyang asawa sa San Jose Del monte dahil daw sa selos. .

Puso… pagmamahal… malasakit… katapangan… determinassyon ang mga nakita ko sa mga mobile teacher sa Alternative learning System(ALS). .

nanliit ako sa aking sarili. Ako rin ay guro ng 13 taon subaalit hindi ko matatapatan ang kabayanihan niya. Quezon. .Nang mapanood ko sa ABS-CBN ang kuwento ni Teacher Allan Abasolo ng San Andres.

mayamn at mahirap. “Ito ang pahayag ni G. Efren Penaflorida. matanda at bata. lalaki at babae sa iba’t ibang kulay. laki at may anyo na pinag-uugnay-ugnay tulad sa malaking habi ng mantel.An gating planeta ay puno ng mga bayani. .

hindi bababa sa limang talata . pormal 3.1. pamatnubaay na dikumbenssyunal 4. lathalaaing may makataong kawilihan 2.