PANITIKAN SA PANAHON NG AMERIKANO

KALIGIRANG KASAYSAYAN
== Ang mga Pilipinong mapanghimagsik ay nagwagi laban sa mga Kastila na sumakop sa atin nang higit sa tatlong daang taon. Naiwagayway ang ating bandila noong ika-12 ng Hunyo 1898, tanda ng pagkakaroon natin ng kalayaan.Nahirang si Hen. Emilio Aguinaldo noon bilang unang pangulo ng Republika ng Pilipinas, subalit ang kalagayang ito’y naging panandalian lamang sapagkat biglang lumusob ang mga Amerikano. Nagkaroon ng digmaang PilipinoAmerikano na siyang naging sanhi ng pagsuko ni Hen. Miguel Malvar noong 1903. Gayun pa man, ang kilusang pangkapayapaan ay nagsimula

Pagtutol sa kolonyalismo at imperialismo .Hangaring makamit ang kalayaan 2.Marubdob na pagmamahal sa bayan 3.MGA KATANGIAN NG PANITIKAN SA 1.

Kalayaan sa pagpapahayag 3.DIWANG NANAIG SA PANAHON NG 1.Paglawak ng karanasan 4.Nasyonalismo 2.Paghanap at paggamit ng bagong pamamaraan .

Pagpapatayo ng mga paaralan 2. Pagpapalahok sa mga Pilipino sa pamamalakad ng pamahalaan 6. Pinaunlad ang kalusugan at kalinisan 4. Ipinagamit ang wikang Ingles 5.MGA IMPLUWENSYA SA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO 1. Kalayaan sa pagpapahayag na may hangganan . Binago ang sistema ng edukasyon 3.

Manila Daily Bulletin-1900 . EL NUEVO DIA (Ang Bagong Araw) itinatag ni Sergio Osmena noong 1900 3. EL GRITO DEL PUEBLO (Ang Sigaw/Tinig ng Bayan) itinatag ni Pascual Poblete noong 1900 2. EL RENACIMIENTO (Muling Pagsilang) itinatag ni Rafael Palma noong 1900 4.MGA PAHAYAGAN SA PANAHON NG AMERIKANO 1.

3 PANGKAT NG MGA MANUNULAT 1.Maka-Tagalog .Maka-Kastila 2.Maka-Ingles 3.

NGAYON AT BUKAS – sinulat ni Aurelio Tolentino 2.KAHAPON.MALAYA –ni Tomas Remegio 4.MGA DULANG IPINATIGIL 1.ni Juan Abad 3.TANIKALANG GINTO.WALANG SUGAT – ni Severino Reyes .

MANUEL BERNABE.A Rizal 2. GUERRERO.El Recuerdo y el Olvido.unang hari ng panulaan sa Kastila.may pinakamabuting tulang papuri kay Jose Rizal . OBRA-MAESTRA.makatang liriko 5.ang nagpasok ng titik W at K sa abakadang Pilipino . CLARO M.PANITIKAN SA KASTILA 1. RECTO-Obra-maestra-BAJO LOS COCOTEROS ( Sa Lilim ng Niyugan) 6. TRINIDAD PARDO DE TAVERA. CECILIO APOSTOL. nahirang siyang “poeta laureado” sa wikang Kastila 4. FERNANDO MA. JESUS BALMORI – “Batikuling”. OBRA-MAESTRA-Crisalidas (Mga Higad) 3. OBRA-MAESTRA.

kilala bilang mahusay na mananalambuhay •PEDRO AUNARIO –sumulat ng DECALOGO DEL PROTOCIONISMO .nakilala sa tawag na DON PANYONG.EL NIDO •ISIDRO MARPORI –obra-maestra-AROMAS DEL ENSUENO ( Halimuyak ng Pangarap) •MACARIO ADRIATICO –obra-maestra-alamat”LA PUNTA DE SALTO ( Ang Pook na Pamulaan ) •EFIFANIO DELOS SANTOS.IBA PANG MANUNULAT SA WIKANG KASTILA •ADELINA GURREA – kauna-unahang makatang babae sa Pilipinas na magaling sa Kastila. Obra-maestra.

Santos. Jose Corazon de Jesus. Hernandez. Deogracias A. Narito ang mga sumusunod: = MAKATA NG PUSO : Lope K. Panganiban. Cirio H.PANITIKAN SA TAGALOG = Ang “FLORANTE AT LAURA” ni Francisco Balagtas at “URBANA AT FELIZA”ni Modesto de Castro ang naging inspirasyon naman ng mga manunulat sa Tagalog = Inuri ni Julian Balmaceda sa tatlo (3) ang mga makatang Tagalog. Inigo Ed Regalado. Rosario. Amado V. Ildefonso Santos. Pedro Gatmaitan.Carlos Gatmaitan. Mar Antonio . Nemecio Carabana.

MAKATA NG BUHAY : Lope K. Hernandez MAKATA NG DULAAN : Aurelio Tolentino. Tomas Remegio . Patricio Mariano. Carlos Gatmaitan. Jose Corazon de Jesus. Severino Reyes. Patricio Mariano. Santos. Florentino Collantes. Amado V.

OBRAMAESTRA-Damdamin . OBRAMAESTRA.Makata ng mga Manggagawa.Lumang Simbahan •AMADO V. HERNANDEZ. Bayang Malaya. OBRA-MAESTRA-Banaag at Sikat •JOSE CORAZON DE JESUS.Nena at Neneng •INIGO ED REGALADO – Odalager. Ang Panday •VALERIANO HERNANDEZ-PENA.•LOPE K. MGA OBRA-MAESTRA. OBRA-MAESTRA.Mga Ibong Mandaragit.Kuntil Butil. Luha ng Buwaya. OBRA-MAESTRA-Isang Punungkahoy •FLORENTINO COLLANTES.Isang Dipang Langit. SANTOS – Ama ng Balarilang Tagalog.Tandang Anong at Kintin Kulirat.Huseng Batute.

OBRA-MAESTRALuhang Tagalog at Kahapon.W alang Sugat •AURELIO TOLENTINO – ipinagmamalaking mandudula ng Kapampangan.nagtayo ng samahang “COMPANA ILAGAN” na nagtanghal ng maraming dula sa kalagitnaang Luzon •PATRICIO MARIANO.sumulat ng “NINAY” at “ANAK NG DAGAT” na siya niyang OBRAMAESTRA •JULIAN CRUZ-BALMACEDA. Ngayon at Bukas •HERMOGENES ILAGAN. OBRA-MAESTRA.ANG DULANG TAGALOG •SEVERINO REYES – Lola Basyang. Ama ng Dulang Tagalog.“Bunganga ng .

may-akda ng “My Islands” at “Children of the Ash Covered Loom”.PANITIKANG FILIPINO SA INGLES •JOSE GARCIA VILLA – “Doveglion”. Ang huli ay isinalin sa iba’t ibang wika sa India . A Vision of Beauty •ZOILO GALANG – sumulat ng kauna-unahang nobelang Pilipino sa wikang Ingles na pinamagatang “A Child of Sorrow” •ZULUETA DE COSTA-nagkamit ng unang gantimpala sa tulang “Like the Molave” •NVM GONZALES. pinakatanyag na Pilipinong manunulat sa Ingles •JORGE BACOBO – sinulat-”Filipino Contact with America”.

nakilala sa pagsulat ng mga tulang liriko noong panahon ng Komomwelt •ESTRELLA ALFON – ipinalalagay na pinakapangunahing manunulat na babae sa Ingles bago magkadigma. Sinulat niya ang “MAGNIFICENCE” at “GRAY CONFETTI” •ARTURO ROTOR – may-akda ng “THE WOUND AND THE SCAR”-kauna-unahang aklat na nalimbag sa Philippine Book Guild .*ANGELA MANALANG GLORIA.umakda ng “April Morning”.

Ama ng Panitikang Kapampangan. Crisostan-kasingkahulugan ng Balagtasan *ERIBERTO GUMBAN-Ama ng panitikang Bisaya .Prinsipe ng mga Makatang Iloko. Bukanegan-kasingkahulugan ng Balagtasan *CLARO CALUYA.Ama ng Panitikang Iloko. kilala sa pagiging makata at nobelista *LEON PICHAY – kinilala bilang “pinakamabuting BUKANEGERO” *JUAN CRISOSTOMO SOTO.IBA PANG PANITIKAN *PEDRO BUKANEG.

PANITIKAN SA PANAHON NG HAPON .

Natigil ang panitikan sa Ingles.KALIGIRANG KASAYSAYAN Ang Panitikang Filipino sa wikang Ingles sa pagitan ng taong 1941-1945 ay nabalam sa kanyang tuluy-tuloy na sanang pag-unlad nang muli tayong sakupin ng isa na namang dayuhan mapaniil-ang mga Hapones. Naging maganda naman ang bunga nito sa Panitikang Tagalog. ang lahat halos ng pahayagan sa Ingles ay pinatigil ng mga Hapones. Maliban sa Tribune at Philippine Review. Patuloy na umunlad ito sapagkat ang mga dating sumusulat sa Ingles .

Ang naging paksain ng mga panitikan sa panahon ng Hapon ay pawang nauukol sa BUHAY LALAWIGAN. dahil sa mahigpit na pagbabawal ng pamahalaang Hapon tungkol sa pagsulat ng anumang akda sa Ingles. . Si Juan Laya na dating manunulat sa wikang Ingles ay nabaling sa Tagalog. Ang lingguhang LIWAYWAY ay inilagay ng mga Hapones sa mahigpit na pagmamatyag hanggang sa ipabahala ito sa isang Hapong nagngangalang ISHIKAWA.ay bumaling sa pagsulat sa Tagalog.

Panday Pira -FRANCISCO RODRIGO. HERNANDEZ.Sa Pula.MGA MANUNULAT ** SANGAY NG DULA: -JOSE MA. Higanti ng Patay .Sino Ba Kayo?. Sa Puti -CLODUALDO DEL MUNDO –bULAGA -JULIAN CRIZ BALMACEDA. Dahil sa Anak .

-Narciso Reyes – Lupang Tinubuan -Liwayway Arceo. Nayon at Dagat-Dagatan .Uhaw ang Tigang na Lupa -NVM Gonzales.Lunsod.SANGAY NG MAIKLING KWENTO *Naging maunlad ang larangan ng maikling kwento noong panahon ng Hapon.

PAG-IBIG.SANGAY NG TULA -Ang karaniwang paksa ng mga tula noong panahon ng Hapon ay tungkol sa BAYAN o sa PAGKAMAKABAYAN. PANANAMPALATAYA at SINING . KALIKASAN. BUHAY-LALAWIGAN o NAYON.

Unang taludtod-5. Ang bawat taludtod nito ay may pitong (7) pantig Hal : PALAY – Ildefonso Santos -KARANIWANG ANYO. ito’y maikli ngunit may sukat at tugma. ikatlong taludtod-5 Hal: TUTUBI – Gonzalo K. indayog.MGA URI NG TULA -HAIKU – isang tulang may malayang taludturan na kinagiliwan ng mga Hapones. Binubuo ng 17 pantig na nahahati sa tatlong taludtod. aliw-iw . Flores -TANAGA – tulad ng haiku.ang mga katangian nito ay nagtataglay ng sukat at tugma. ikalawang taludtod-7 pantig.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful