P. 1
Panitikan Sa Panahon Ng Amerikano

Panitikan Sa Panahon Ng Amerikano

|Views: 587|Likes:
Published by Chokichi Chiyo

More info:

Published by: Chokichi Chiyo on May 09, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/11/2014

pdf

text

original

PANITIKAN SA PANAHON NG AMERIKANO

KALIGIRANG KASAYSAYAN
== Ang mga Pilipinong mapanghimagsik ay nagwagi laban sa mga Kastila na sumakop sa atin nang higit sa tatlong daang taon. Naiwagayway ang ating bandila noong ika-12 ng Hunyo 1898, tanda ng pagkakaroon natin ng kalayaan.Nahirang si Hen. Emilio Aguinaldo noon bilang unang pangulo ng Republika ng Pilipinas, subalit ang kalagayang ito’y naging panandalian lamang sapagkat biglang lumusob ang mga Amerikano. Nagkaroon ng digmaang PilipinoAmerikano na siyang naging sanhi ng pagsuko ni Hen. Miguel Malvar noong 1903. Gayun pa man, ang kilusang pangkapayapaan ay nagsimula

Hangaring makamit ang kalayaan 2.Marubdob na pagmamahal sa bayan 3.Pagtutol sa kolonyalismo at imperialismo .MGA KATANGIAN NG PANITIKAN SA 1.

Paglawak ng karanasan 4.Paghanap at paggamit ng bagong pamamaraan .DIWANG NANAIG SA PANAHON NG 1.Nasyonalismo 2.Kalayaan sa pagpapahayag 3.

MGA IMPLUWENSYA SA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO 1. Kalayaan sa pagpapahayag na may hangganan . Pagpapalahok sa mga Pilipino sa pamamalakad ng pamahalaan 6. Binago ang sistema ng edukasyon 3. Pinaunlad ang kalusugan at kalinisan 4. Ipinagamit ang wikang Ingles 5. Pagpapatayo ng mga paaralan 2.

MGA PAHAYAGAN SA PANAHON NG AMERIKANO 1. EL GRITO DEL PUEBLO (Ang Sigaw/Tinig ng Bayan) itinatag ni Pascual Poblete noong 1900 2. Manila Daily Bulletin-1900 . EL RENACIMIENTO (Muling Pagsilang) itinatag ni Rafael Palma noong 1900 4. EL NUEVO DIA (Ang Bagong Araw) itinatag ni Sergio Osmena noong 1900 3.

Maka-Ingles 3.Maka-Tagalog .Maka-Kastila 2.3 PANGKAT NG MGA MANUNULAT 1.

MGA DULANG IPINATIGIL 1.TANIKALANG GINTO.MALAYA –ni Tomas Remegio 4. NGAYON AT BUKAS – sinulat ni Aurelio Tolentino 2.WALANG SUGAT – ni Severino Reyes .ni Juan Abad 3.KAHAPON.

CLARO M. CECILIO APOSTOL.ang nagpasok ng titik W at K sa abakadang Pilipino . OBRA-MAESTRA. OBRA-MAESTRA-Crisalidas (Mga Higad) 3.El Recuerdo y el Olvido.makatang liriko 5. GUERRERO. MANUEL BERNABE.PANITIKAN SA KASTILA 1. FERNANDO MA. JESUS BALMORI – “Batikuling”. RECTO-Obra-maestra-BAJO LOS COCOTEROS ( Sa Lilim ng Niyugan) 6.may pinakamabuting tulang papuri kay Jose Rizal .unang hari ng panulaan sa Kastila. TRINIDAD PARDO DE TAVERA. OBRA-MAESTRA.A Rizal 2. nahirang siyang “poeta laureado” sa wikang Kastila 4.

IBA PANG MANUNULAT SA WIKANG KASTILA •ADELINA GURREA – kauna-unahang makatang babae sa Pilipinas na magaling sa Kastila.nakilala sa tawag na DON PANYONG. Obra-maestra.EL NIDO •ISIDRO MARPORI –obra-maestra-AROMAS DEL ENSUENO ( Halimuyak ng Pangarap) •MACARIO ADRIATICO –obra-maestra-alamat”LA PUNTA DE SALTO ( Ang Pook na Pamulaan ) •EFIFANIO DELOS SANTOS. kilala bilang mahusay na mananalambuhay •PEDRO AUNARIO –sumulat ng DECALOGO DEL PROTOCIONISMO .

Cirio H. Pedro Gatmaitan. Hernandez. Narito ang mga sumusunod: = MAKATA NG PUSO : Lope K. Amado V. Deogracias A. Panganiban. Ildefonso Santos. Jose Corazon de Jesus. Santos. Nemecio Carabana. Inigo Ed Regalado. Rosario.PANITIKAN SA TAGALOG = Ang “FLORANTE AT LAURA” ni Francisco Balagtas at “URBANA AT FELIZA”ni Modesto de Castro ang naging inspirasyon naman ng mga manunulat sa Tagalog = Inuri ni Julian Balmaceda sa tatlo (3) ang mga makatang Tagalog.Carlos Gatmaitan. Mar Antonio .

Santos.MAKATA NG BUHAY : Lope K. Patricio Mariano. Jose Corazon de Jesus. Amado V. Hernandez MAKATA NG DULAAN : Aurelio Tolentino. Patricio Mariano. Tomas Remegio . Carlos Gatmaitan. Severino Reyes. Florentino Collantes.

OBRA-MAESTRA-Banaag at Sikat •JOSE CORAZON DE JESUS. OBRA-MAESTRA. OBRAMAESTRA-Damdamin .Huseng Batute. HERNANDEZ. Bayang Malaya.Isang Dipang Langit. SANTOS – Ama ng Balarilang Tagalog.Nena at Neneng •INIGO ED REGALADO – Odalager. Luha ng Buwaya. OBRAMAESTRA.Makata ng mga Manggagawa.Lumang Simbahan •AMADO V.Kuntil Butil. MGA OBRA-MAESTRA.Mga Ibong Mandaragit.•LOPE K.Tandang Anong at Kintin Kulirat. Ang Panday •VALERIANO HERNANDEZ-PENA. OBRA-MAESTRA-Isang Punungkahoy •FLORENTINO COLLANTES.

nagtayo ng samahang “COMPANA ILAGAN” na nagtanghal ng maraming dula sa kalagitnaang Luzon •PATRICIO MARIANO. OBRA-MAESTRALuhang Tagalog at Kahapon.ANG DULANG TAGALOG •SEVERINO REYES – Lola Basyang.W alang Sugat •AURELIO TOLENTINO – ipinagmamalaking mandudula ng Kapampangan. Ama ng Dulang Tagalog.“Bunganga ng . OBRA-MAESTRA. Ngayon at Bukas •HERMOGENES ILAGAN.sumulat ng “NINAY” at “ANAK NG DAGAT” na siya niyang OBRAMAESTRA •JULIAN CRUZ-BALMACEDA.

may-akda ng “My Islands” at “Children of the Ash Covered Loom”. A Vision of Beauty •ZOILO GALANG – sumulat ng kauna-unahang nobelang Pilipino sa wikang Ingles na pinamagatang “A Child of Sorrow” •ZULUETA DE COSTA-nagkamit ng unang gantimpala sa tulang “Like the Molave” •NVM GONZALES. pinakatanyag na Pilipinong manunulat sa Ingles •JORGE BACOBO – sinulat-”Filipino Contact with America”.PANITIKANG FILIPINO SA INGLES •JOSE GARCIA VILLA – “Doveglion”. Ang huli ay isinalin sa iba’t ibang wika sa India .

Sinulat niya ang “MAGNIFICENCE” at “GRAY CONFETTI” •ARTURO ROTOR – may-akda ng “THE WOUND AND THE SCAR”-kauna-unahang aklat na nalimbag sa Philippine Book Guild .umakda ng “April Morning”.*ANGELA MANALANG GLORIA. nakilala sa pagsulat ng mga tulang liriko noong panahon ng Komomwelt •ESTRELLA ALFON – ipinalalagay na pinakapangunahing manunulat na babae sa Ingles bago magkadigma.

IBA PANG PANITIKAN *PEDRO BUKANEG.Ama ng Panitikang Iloko. kilala sa pagiging makata at nobelista *LEON PICHAY – kinilala bilang “pinakamabuting BUKANEGERO” *JUAN CRISOSTOMO SOTO.Prinsipe ng mga Makatang Iloko. Bukanegan-kasingkahulugan ng Balagtasan *CLARO CALUYA.Ama ng Panitikang Kapampangan. Crisostan-kasingkahulugan ng Balagtasan *ERIBERTO GUMBAN-Ama ng panitikang Bisaya .

PANITIKAN SA PANAHON NG HAPON .

Maliban sa Tribune at Philippine Review. Naging maganda naman ang bunga nito sa Panitikang Tagalog. Patuloy na umunlad ito sapagkat ang mga dating sumusulat sa Ingles . Natigil ang panitikan sa Ingles. ang lahat halos ng pahayagan sa Ingles ay pinatigil ng mga Hapones.KALIGIRANG KASAYSAYAN Ang Panitikang Filipino sa wikang Ingles sa pagitan ng taong 1941-1945 ay nabalam sa kanyang tuluy-tuloy na sanang pag-unlad nang muli tayong sakupin ng isa na namang dayuhan mapaniil-ang mga Hapones.

Ang naging paksain ng mga panitikan sa panahon ng Hapon ay pawang nauukol sa BUHAY LALAWIGAN. . Si Juan Laya na dating manunulat sa wikang Ingles ay nabaling sa Tagalog. Ang lingguhang LIWAYWAY ay inilagay ng mga Hapones sa mahigpit na pagmamatyag hanggang sa ipabahala ito sa isang Hapong nagngangalang ISHIKAWA. dahil sa mahigpit na pagbabawal ng pamahalaang Hapon tungkol sa pagsulat ng anumang akda sa Ingles.ay bumaling sa pagsulat sa Tagalog.

Panday Pira -FRANCISCO RODRIGO. HERNANDEZ. Higanti ng Patay .Sino Ba Kayo?.MGA MANUNULAT ** SANGAY NG DULA: -JOSE MA. Sa Puti -CLODUALDO DEL MUNDO –bULAGA -JULIAN CRIZ BALMACEDA. Dahil sa Anak .Sa Pula.

Lunsod. -Narciso Reyes – Lupang Tinubuan -Liwayway Arceo.Uhaw ang Tigang na Lupa -NVM Gonzales. Nayon at Dagat-Dagatan .SANGAY NG MAIKLING KWENTO *Naging maunlad ang larangan ng maikling kwento noong panahon ng Hapon.

BUHAY-LALAWIGAN o NAYON.SANGAY NG TULA -Ang karaniwang paksa ng mga tula noong panahon ng Hapon ay tungkol sa BAYAN o sa PAGKAMAKABAYAN. PAG-IBIG. PANANAMPALATAYA at SINING . KALIKASAN.

Unang taludtod-5. Flores -TANAGA – tulad ng haiku. ikalawang taludtod-7 pantig.ang mga katangian nito ay nagtataglay ng sukat at tugma. ito’y maikli ngunit may sukat at tugma. Ang bawat taludtod nito ay may pitong (7) pantig Hal : PALAY – Ildefonso Santos -KARANIWANG ANYO. ikatlong taludtod-5 Hal: TUTUBI – Gonzalo K.MGA URI NG TULA -HAIKU – isang tulang may malayang taludturan na kinagiliwan ng mga Hapones. aliw-iw . indayog. Binubuo ng 17 pantig na nahahati sa tatlong taludtod.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->