PANITIKAN SA PANAHON NG AMERIKANO

KALIGIRANG KASAYSAYAN
== Ang mga Pilipinong mapanghimagsik ay nagwagi laban sa mga Kastila na sumakop sa atin nang higit sa tatlong daang taon. Naiwagayway ang ating bandila noong ika-12 ng Hunyo 1898, tanda ng pagkakaroon natin ng kalayaan.Nahirang si Hen. Emilio Aguinaldo noon bilang unang pangulo ng Republika ng Pilipinas, subalit ang kalagayang ito’y naging panandalian lamang sapagkat biglang lumusob ang mga Amerikano. Nagkaroon ng digmaang PilipinoAmerikano na siyang naging sanhi ng pagsuko ni Hen. Miguel Malvar noong 1903. Gayun pa man, ang kilusang pangkapayapaan ay nagsimula

Hangaring makamit ang kalayaan 2.Marubdob na pagmamahal sa bayan 3.Pagtutol sa kolonyalismo at imperialismo .MGA KATANGIAN NG PANITIKAN SA 1.

Nasyonalismo 2.Kalayaan sa pagpapahayag 3.Paglawak ng karanasan 4.Paghanap at paggamit ng bagong pamamaraan .DIWANG NANAIG SA PANAHON NG 1.

Ipinagamit ang wikang Ingles 5. Kalayaan sa pagpapahayag na may hangganan . Binago ang sistema ng edukasyon 3. Pinaunlad ang kalusugan at kalinisan 4. Pagpapatayo ng mga paaralan 2. Pagpapalahok sa mga Pilipino sa pamamalakad ng pamahalaan 6.MGA IMPLUWENSYA SA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO 1.

EL RENACIMIENTO (Muling Pagsilang) itinatag ni Rafael Palma noong 1900 4. Manila Daily Bulletin-1900 . EL NUEVO DIA (Ang Bagong Araw) itinatag ni Sergio Osmena noong 1900 3. EL GRITO DEL PUEBLO (Ang Sigaw/Tinig ng Bayan) itinatag ni Pascual Poblete noong 1900 2.MGA PAHAYAGAN SA PANAHON NG AMERIKANO 1.

Maka-Tagalog .Maka-Kastila 2.Maka-Ingles 3.3 PANGKAT NG MGA MANUNULAT 1.

MGA DULANG IPINATIGIL 1.WALANG SUGAT – ni Severino Reyes .MALAYA –ni Tomas Remegio 4. NGAYON AT BUKAS – sinulat ni Aurelio Tolentino 2.KAHAPON.TANIKALANG GINTO.ni Juan Abad 3.

El Recuerdo y el Olvido. OBRA-MAESTRA-Crisalidas (Mga Higad) 3. OBRA-MAESTRA. FERNANDO MA. CLARO M. OBRA-MAESTRA.A Rizal 2. MANUEL BERNABE. GUERRERO. nahirang siyang “poeta laureado” sa wikang Kastila 4.unang hari ng panulaan sa Kastila. TRINIDAD PARDO DE TAVERA. RECTO-Obra-maestra-BAJO LOS COCOTEROS ( Sa Lilim ng Niyugan) 6.PANITIKAN SA KASTILA 1.makatang liriko 5.may pinakamabuting tulang papuri kay Jose Rizal .ang nagpasok ng titik W at K sa abakadang Pilipino . CECILIO APOSTOL. JESUS BALMORI – “Batikuling”.

kilala bilang mahusay na mananalambuhay •PEDRO AUNARIO –sumulat ng DECALOGO DEL PROTOCIONISMO .IBA PANG MANUNULAT SA WIKANG KASTILA •ADELINA GURREA – kauna-unahang makatang babae sa Pilipinas na magaling sa Kastila. Obra-maestra.nakilala sa tawag na DON PANYONG.EL NIDO •ISIDRO MARPORI –obra-maestra-AROMAS DEL ENSUENO ( Halimuyak ng Pangarap) •MACARIO ADRIATICO –obra-maestra-alamat”LA PUNTA DE SALTO ( Ang Pook na Pamulaan ) •EFIFANIO DELOS SANTOS.

Carlos Gatmaitan. Ildefonso Santos. Rosario. Santos.PANITIKAN SA TAGALOG = Ang “FLORANTE AT LAURA” ni Francisco Balagtas at “URBANA AT FELIZA”ni Modesto de Castro ang naging inspirasyon naman ng mga manunulat sa Tagalog = Inuri ni Julian Balmaceda sa tatlo (3) ang mga makatang Tagalog. Jose Corazon de Jesus. Pedro Gatmaitan. Cirio H. Panganiban. Deogracias A. Hernandez. Mar Antonio . Narito ang mga sumusunod: = MAKATA NG PUSO : Lope K. Nemecio Carabana. Inigo Ed Regalado. Amado V.

MAKATA NG BUHAY : Lope K. Florentino Collantes. Tomas Remegio . Hernandez MAKATA NG DULAAN : Aurelio Tolentino. Jose Corazon de Jesus. Severino Reyes. Patricio Mariano. Amado V. Carlos Gatmaitan. Patricio Mariano. Santos.

Kuntil Butil.Nena at Neneng •INIGO ED REGALADO – Odalager.Lumang Simbahan •AMADO V.Huseng Batute. Bayang Malaya. MGA OBRA-MAESTRA.Makata ng mga Manggagawa. OBRAMAESTRA-Damdamin . OBRA-MAESTRA-Banaag at Sikat •JOSE CORAZON DE JESUS.•LOPE K. Luha ng Buwaya. OBRA-MAESTRA-Isang Punungkahoy •FLORENTINO COLLANTES. OBRA-MAESTRA.Tandang Anong at Kintin Kulirat. OBRAMAESTRA. SANTOS – Ama ng Balarilang Tagalog.Mga Ibong Mandaragit. Ang Panday •VALERIANO HERNANDEZ-PENA. HERNANDEZ.Isang Dipang Langit.

Ngayon at Bukas •HERMOGENES ILAGAN.“Bunganga ng . OBRA-MAESTRALuhang Tagalog at Kahapon.sumulat ng “NINAY” at “ANAK NG DAGAT” na siya niyang OBRAMAESTRA •JULIAN CRUZ-BALMACEDA.ANG DULANG TAGALOG •SEVERINO REYES – Lola Basyang.W alang Sugat •AURELIO TOLENTINO – ipinagmamalaking mandudula ng Kapampangan. OBRA-MAESTRA.nagtayo ng samahang “COMPANA ILAGAN” na nagtanghal ng maraming dula sa kalagitnaang Luzon •PATRICIO MARIANO. Ama ng Dulang Tagalog.

PANITIKANG FILIPINO SA INGLES •JOSE GARCIA VILLA – “Doveglion”. Ang huli ay isinalin sa iba’t ibang wika sa India . A Vision of Beauty •ZOILO GALANG – sumulat ng kauna-unahang nobelang Pilipino sa wikang Ingles na pinamagatang “A Child of Sorrow” •ZULUETA DE COSTA-nagkamit ng unang gantimpala sa tulang “Like the Molave” •NVM GONZALES. pinakatanyag na Pilipinong manunulat sa Ingles •JORGE BACOBO – sinulat-”Filipino Contact with America”.may-akda ng “My Islands” at “Children of the Ash Covered Loom”.

Sinulat niya ang “MAGNIFICENCE” at “GRAY CONFETTI” •ARTURO ROTOR – may-akda ng “THE WOUND AND THE SCAR”-kauna-unahang aklat na nalimbag sa Philippine Book Guild .umakda ng “April Morning”.*ANGELA MANALANG GLORIA. nakilala sa pagsulat ng mga tulang liriko noong panahon ng Komomwelt •ESTRELLA ALFON – ipinalalagay na pinakapangunahing manunulat na babae sa Ingles bago magkadigma.

IBA PANG PANITIKAN *PEDRO BUKANEG.Ama ng Panitikang Iloko.Prinsipe ng mga Makatang Iloko. Bukanegan-kasingkahulugan ng Balagtasan *CLARO CALUYA.Ama ng Panitikang Kapampangan. kilala sa pagiging makata at nobelista *LEON PICHAY – kinilala bilang “pinakamabuting BUKANEGERO” *JUAN CRISOSTOMO SOTO. Crisostan-kasingkahulugan ng Balagtasan *ERIBERTO GUMBAN-Ama ng panitikang Bisaya .

PANITIKAN SA PANAHON NG HAPON .

ang lahat halos ng pahayagan sa Ingles ay pinatigil ng mga Hapones. Naging maganda naman ang bunga nito sa Panitikang Tagalog.KALIGIRANG KASAYSAYAN Ang Panitikang Filipino sa wikang Ingles sa pagitan ng taong 1941-1945 ay nabalam sa kanyang tuluy-tuloy na sanang pag-unlad nang muli tayong sakupin ng isa na namang dayuhan mapaniil-ang mga Hapones. Patuloy na umunlad ito sapagkat ang mga dating sumusulat sa Ingles . Maliban sa Tribune at Philippine Review. Natigil ang panitikan sa Ingles.

ay bumaling sa pagsulat sa Tagalog. Ang naging paksain ng mga panitikan sa panahon ng Hapon ay pawang nauukol sa BUHAY LALAWIGAN. Si Juan Laya na dating manunulat sa wikang Ingles ay nabaling sa Tagalog. Ang lingguhang LIWAYWAY ay inilagay ng mga Hapones sa mahigpit na pagmamatyag hanggang sa ipabahala ito sa isang Hapong nagngangalang ISHIKAWA. dahil sa mahigpit na pagbabawal ng pamahalaang Hapon tungkol sa pagsulat ng anumang akda sa Ingles. .

MGA MANUNULAT ** SANGAY NG DULA: -JOSE MA. HERNANDEZ. Higanti ng Patay .Sa Pula.Sino Ba Kayo?.Panday Pira -FRANCISCO RODRIGO. Sa Puti -CLODUALDO DEL MUNDO –bULAGA -JULIAN CRIZ BALMACEDA. Dahil sa Anak .

Nayon at Dagat-Dagatan . -Narciso Reyes – Lupang Tinubuan -Liwayway Arceo.SANGAY NG MAIKLING KWENTO *Naging maunlad ang larangan ng maikling kwento noong panahon ng Hapon.Uhaw ang Tigang na Lupa -NVM Gonzales.Lunsod.

SANGAY NG TULA -Ang karaniwang paksa ng mga tula noong panahon ng Hapon ay tungkol sa BAYAN o sa PAGKAMAKABAYAN. BUHAY-LALAWIGAN o NAYON. PAG-IBIG. KALIKASAN. PANANAMPALATAYA at SINING .

MGA URI NG TULA -HAIKU – isang tulang may malayang taludturan na kinagiliwan ng mga Hapones. Flores -TANAGA – tulad ng haiku. indayog. aliw-iw . ikatlong taludtod-5 Hal: TUTUBI – Gonzalo K.ang mga katangian nito ay nagtataglay ng sukat at tugma. Ang bawat taludtod nito ay may pitong (7) pantig Hal : PALAY – Ildefonso Santos -KARANIWANG ANYO. Binubuo ng 17 pantig na nahahati sa tatlong taludtod. ito’y maikli ngunit may sukat at tugma. Unang taludtod-5. ikalawang taludtod-7 pantig.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful