P. 1
Aralin 1

Aralin 1

5.0

|Views: 5,231|Likes:
Published by jameskagome

More info:

Published by: jameskagome on May 18, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/04/2014

pdf

text

original

BANGHAY ARALIN PARA SA MULTIGRADE HEOGRAPIYA, KASAYSAYAN AT SIBIKA V at VI Aralin 1 HEKASI V I. LAYUNIN Nailalarawan ang pamahalaang barangay. I.

HEKASI VI LAYUNIN Nakikilala ang mga katangian ng populasyon na makatutugon sa pag-unlad ng bansa.

II.

PAKSANG ARALIN Ang Pamahalaang Barangay Sanggunian: BEC – PELC Kasaysayang Pilipino, pp. 4–7 Kagamitan: Plaskard, larawan ng datu at mga alagad nito Pagpapahalaga: Paggalang sa mga namumuno

II.

PAKSANG ARALIN Mga Katangian ng Populasyon sa Bansa Sanggunian: BEC – PELC Ang Pilipinas sa Pagbuo ng Bansa, pp. 5–11 Kagamitan: Tsart ng mga organizers, kard Pagpapahalaga: Pakikipagtulungan sa pag-unlad ng bansa

III.

PAMAMARAAN Panimulang Gawain 1. Balitaan Magbalitaan tungkol sa kaunlaran ng kabuhayan sa sariling barangay at sa buong bansa.

2. Pagganyak Bumuo ng tatlong pangkat at ipamahagi ang mga titik sa bawat pangkat. Sa patnubay ng lider ng bawat pangkat, ipaayos ang mga titik upang makabuo ng limang mga salita mula sa mga ginupit na titik nito. 1

2. Pagganyak a. Ipabigay ang kahulugan ng populasyon gamit ang concept map. populasyon tao

b. Ipakita ang larawan ng isang datu na may mga tauhang nakapaligid dito. Paglalahad a.HEKASI V NOUIN GAYRANBA IPONLIPI ATUD HAMAPAANLA HEKASI VI b. Itanong: 1) Sino kaya ang taong nakalarawan dito? 2 Panlinang na Gawain 1. Ganyakin ang mga magaaral na magbigay ng mga pakahulugan nila sa salitang tao sa pamamagitan ng concept mapping. Ipatala ang mahahalagang detalye sa tulong ng mga patnubay na tanong: . Panlinang na Gawain 1. Sagot: Pilipino ninuno datu barangay palipatlipat ng lugar matalino masipag tamad Tao sakitin mapaghanap malusog mahilig sa tahimik na lugar c. Ipabigay ang kahulugan ng bawat isa sa pamamagitan ng pagsusulat ng tamang salita sa bawat patlang: Ang mga unang ____________ na tinatawag nating mga ____________ ay pinamumunuan ng isang ________ sa pamahalaan ng kung tawagin ay ____________. Isulat sa pisara ang salitang tao. Paglalahad Hatiin ang klase sa apat na pangkat. Ipabasa sa kanila ang teksto tungkol sa katangiang kanilang tatalakayin. Ipatukoy ang mga katangiang makatutugon sa pag-unlad ng bansa.

Aling rehiyon ang may pinakamakapal na populasyon? 2. kapangyarihan c. Paghambingin ang populasyon ayon sa gulang at kasarian. Taluntunin ang pagbabago sa laki ng populasyon mula 1960 – 2007. HEKASI VI Unang Pangkat  Laki ng Populasyon  Bilis ng Paglaki ng Populasyon 1. Ipamahagi ang task kard sa bawat pangkat at ipagawa ang gawain na nakasaad dito. kagandahang-asal      Tagagawa ng batas Tagapagpaganap Tagahatol sa nagkasala Pinuno ng hukbong sandatahan Pangkat ng mga kagawad na tumutulong sa pagtupad ng tungkulin ng datu 1. Ano ang nangyayari sa populasyon ng bansa sa bawat taon? 3. talino e. Ikaapat na Pangkat  Pandarayuhan  Katangian ng Populasyon 3 . SINAUNANG PAMAHALAANG BARANGAY Datu Kapangyarihan Nakamit sa pamamagitan ng: a. 2. Ano ang isinasaad ng talahanayan tungkol sa distribusyon ng tao sa bansa? Ikatlong Pangkat  Populasyong Rural at Urban  Kasarian at Gulang Tungkulin 2. Hatiin sa tatlong pangkat ang klase. Ano ang ipinahihiwatig ng datos ukol sa populasyong urban at rural? 3. pamana d. Alin ang may pinakamanipis ang populasyon? 3. lakas b. Saan matatagpuan ang populasyong urban? populasyong rural? 2. Anu-ano ang mga dahilan ng mabilis na paglaki ng populasyon ng bansa? Ikalawang Pangkat  Distribusyon ng Populasyon  Kapal ng Populasyon 1. Pagtalakay a.HEKASI V 2) May alam ba kayo tungkol sa kanya? Anu-ano ang mga ito? 3) Isulat sa pisara ang mga sagot at talakayin. TASK KARD Gawin ang mga sumusunod: Pag-aralan ang graphic organizer at talakayin.

Itinatag ang Kawanihan ng Kalusugan at Paglilingkod na Kwarentas.735 ang populasyon ng Pilipinas pagsapit ng taong 2000. Anu-ano ang katangian ng populasyon na nakatutulong sa pag-unlad? Bilang ng Paglaki ng Populasyon Umaabot na sa 76.000 na ang bilang ng mga Pilipino. Naging 1. Anu-ano ang mga dahilan ng pandarayuhan? 2.234. naging 19. Ipasadula sa bawat pangakat ang sinaunang pamahalaang barangay. Kasabay nito ang pagbubukas ng mga klinika at pagamutan at ang pagtuturo ng wastong pangangalaga sa pansariling kalusugan.5 milyon ang populasyon ng Pilipinas noong 1799. Naging 55 milyon naman 4 c.000 noong 1903.6 milyon na ang bilang ng mga Pilipino. Naranasan ng bansa ang mabilis na paglaki ng populasyon dahil sa pagbuti ng pampublikong kalusugan at sanitasyon.2) Ang kauna-unahang pagtaya sa populasyon ng bansa ay ginawa nang dumating ang mga Español noong 1521. Naitala ito sa 7. 1. Noong 1970. Anu-ano ang epekto ng pandarayuhan sa isang pook? 3.2 milyon noong 1896 nang magtatapos na ang pananakop ng mga Español sa bansa. Bigyang-pansin ang paglaki ng populasyon ng Pilipinas mula noong unang panahon hanggang sa kasalukuyan. at 6. Ang bilis ng paglaki nito ay dulot ng pagpapabuti ng kalagayang pangkalusugan at pang-edukasyon ng bansa. Nasugpo noon ang epidemya ng mga sakit na kolera at bulutong. Ayon sa mga tala ng mga misyonerong Español.635. Nagpatuloy sa paglaki ang populasyon ng Pilipinas noong panahon ng Ikatlo at Ikaapat na Republika. 36. Nang lumisan ang mga Amerikano noong 1948.HEKASI V b. anu-ano ang suliraning kanilang nararanasan sa pamamahala? HEKASI VI 1. Sagutin ang sumusunod na mga tanong: Pangkat A Pangkat B 1) 2) 3) 4) Pangkat C Sino ang namumuno sa barangay? Paano siya nahirang na pinuno ng barangay? Anu-ano ang tungkuling nakaatang sa kanya? Sinu-sino ang taong kanyang nakakatulong sa mga gawain? 5) Sa palagay ninyo. Nagsimula ang mabilis na pagtaas ng populasyon ng Pilipinas noong panahon ng mga Amerikano.00 katutubong Pilipino noon. may 500.9 milyon noong 1812.498. Pangkat A: Kapangyarihan Pangkat B: Tungkulin Pangkat C: Suliraning Naranasan . (Tingnan sa Talahanayan 1.

HEKASI V HEKASI VI ito noong 1985 at lumaki pa nang sumunod na mga taon.62 2.78 2. ipinailalim ang programang ito sa Komisyon ng Populasyon.290 4.50 Pinagkunan ng Datos 1799 1800 1812 1819 1829 1840 1850 1858 1870 1877 1887 1896 1. May panahon ding bumagal ang paglaki ng populasyon ng bansa. Ito ang tugon sa suliranin ng mabilis na paglaki ng populasyon. Talahanayan 1.561 1. Naganap ito noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.91 1.80 1. Samantala.72 0.23 2.34 0.10 1. Buzeta P.261 P.2 POPULASYON NG PILIPINAS.41 0.593 3.857 4.503 1. nagsimula ang programang pampopulasyon ng bansa noong 1969. Buzeta Bowring Guia de Manila Senso Senso Pagtataya ni Prop. Naapektuhan nang malaki ang populasyon sa panahon ng kaguluhan at kahirapan ng buhay.106 2.712 5.985 6. 1799-2000 Taon Populasyon (sa libo) Taunang Antas ng Paglaki — 3.568 5. nagkaroon ng bahagi sa programang ito ang ibang mga tanggapan ng pamahalaan gayundin ang mga paaralan.22 1.096 3. Zuñiga Sedula Sedula Simbahan Mga lokal na opisyal P. Plehn 5 .933 2.

mahalaga ang pagtiyak sa kalagayan ng distribusyon ng tao sa bansa.703 68.35 2.071 48. pamamahagi ng mga kalakal.71 2.78 2.314 16.89 3.40 2. Ito ay iniuugnay sa iba’t ibang salik tulad ng kalagayang pisikal ng mga rehiyon.11 2. pandarayuhan.36 Senso Senso Senso Senso Senso Senso Senso Senso Senso Senso Senso Senso Pinagkunan: 2001 Philippine Statistical Yearbook Distribusyon ng Tao sa Pilipinas Hindi pantay ang distribusyon o pagkakabahagi ng mga tao sa Pilipinas.87 2.HEKASI V 1903 1918 1939 1948 1960 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 7. paglilingkod at pagpaplano ng mga pamayanan.03 2. pag-aanak at pagkakaroon ng transportasyon at komunikasyon. Nasusukat ito sa pamamagitan ng kapal ng populasyon. 6 .234 27. Dahil dito.000 60.499 HEKASI VI 2.08 2.616 76.07 2.000 19.088 36. Kapal ng Populasyon Tumutukoy sa bilang ng tao sa bawat kilometro kwadrado ng lupain sa bansa ang kapal ng populasyon.098 55. Ang distribusyon ng tao sa bansa ay pinagbabatayan ng pangangasiwa.684 42. natutuos ito sa pamamagitan ng paghahati ng kabuuang populasyon ng bansa sa kabuuang sukat o lawak nito.32 2.635 10.

2000 Rehiyon Bilang ng Tao sa Bawat Kilometro Kwadradong Lupa NCR 15.000 kilometero kwadrado = 254. kung aabot na sa 83 milyon ang bilang ng mga tao rito? Makikita sa sumusunod na talahanayan ang kalagayn ng kapal ng populasyon ng bansa noong 2000.735 300.99578 o 255 Ang karaniwang kapal ng populasyon ay 255. Aling rehiyon ang may pinakamakapal ng populasyon? Aling dalawang rehiyon sumusunod dito sa kapal ng populasyon? Aling rehiyon ang may pinakamaliit na populasyon? Talahanayan 1. Ano naman kaya ang magiging kapal ng populasyon ng bansa sa taong 2005.498.617 CAR 100 I 327 II 100 III 445 IV-A 574 IV-B 84 V 265 VI 310 7 .3 KAPAL NG POPULASYON. Nangangahulugan ito na 255 ang bilang ng tao sa bawat kilometro kwadrado ng lupain.HEKASI V Kapal ng Populasyon HEKASI VI = Bilang ng Tao Kabuuang lawak ng bansa Ano ang kapal ng populasyon ng bansa noong 2000? 76.

Bakit hindi pantay ang distribusyon ng populasyon sa iba’t ibang lugar ng bansa? 5. Ano ang pagkakaugnay ng distribusyon ng populasyon sa kapal nito? POPULASYONG RURAL AT URBAN Mahigit sa kalahati ng populasyon ng Pilipinas ay rural. Ito ang mga gawaing pangkabuhayan na pana-panahon. Anu-ano ang isinasaad ng Talahanayan 1. hindi gaanong 8 . mangingisda.1 tungkol sa populasyon ng Pilipinas noong 2000? ng talahanayan 1. May mga populasyong rural sa lahat ng mga rehiyon ng bansa maliban sa Metro Manila.2? 4. Ano ang tinutukoy ng katawagang populasyon? 2.HEKASI V VII VIII IX X XI XII ARMM CARAGA Average HEKASI VI 381 168 198 196 191 179 211 111 255 Pinagkunan: 2001 Philippine Statistical Yearbook Sagutin Mo 1. Kabilang sa populasyong rural ang magsasaka. Kailan ginawa ang kauna-unahang pagtaya ng populasyon sa Pilipinas? 3. Bakit mahalaga para sa pamahalaan ang kaalaman tungkol sa distribusyon ng populasyon ng bansa? 6. magtotroso at minero.

Ang proporsyon o bilang ng mga lalaki sa bawat 100 babae ay 101. bagaman pangalawa lamang sa may pinakamakapal na populasyon ang Metro Manila.536 na populasyon ng mga sambahayan sa Pilipinas noong 1995.51 60. 1990.097.4 POPULASYONG RURAL-URBAN NG PILIPINAS 1980.604.49 29.195 51.HEKASI V HEKASI VI malaki ang puhunan. iniulat na mataas nang kaunti ang bilang ng mga lalaki sa mga babae. nagiging suliranin dito ang pagsisikip.56 18. paglaganap ng iba’t ibang sakit.735 100 Pinagkunan: Asiaweek. Inulat na 100. ang populasyong urban sa Pilipinas ay matatagpuan sa Metro Manila at iba pang mga pangunahing lungsod at bayan. Samantala. polusyon.498.616. June 2.256.457 43 43.617 sa bawat kilometro kwadrado. Karaniwang malaki at may kakapalan ang populasyon sa mga pook na urban.719 48.278 57 76.7 ang proporsyong ito noong 1980.711 62.4. halimbawa.441.697.6. 2000 Kasarian at Gulang Sa 68.088.749 37. May kinalaman dito ang uri at dami ng mga likas na pinagkukunang-yaman sa pamayanan.44 48. hindi gaanong matatag ang bentahan at bilihan at kulang sa pamamahalang teknikal. ang kapal ng populasyon nito ay 15. 2000 Pook Rural Urban Kabuuan 1980 Bilang Bahagdan 30.460 100 1990 Bilang Bahagdan 31.894.914 100 2000 Bilang Bahagdan 32. Ano ang mapapansin sa agwat ng bilang ng populasyong rural at populasyong urban? Ano ang ipinahihiwatig nito? Talahanayan 1. kawalan ng hanapbuhay at pagtaas ng antas ng krimen. Kaya naman. 9 .008. Pag-aralan ang Talahanayan 1.

Ang Autonomous Region in Muslim Mindanao ang may pinakamalaking proporsyon ng mga lalaki sa bawat 100 babae. Ang pangkat na produktibo o 15 hanggang 64 na taon ay 58. Tulad ng karamihan sa mga umuunlad na bansa. na iniulat na 105. na iniulat na 95.2.5. tanging ang Pambansang Punong Rehiyon lamang ang may nakararaming babae. Nagpapakita rin ito ng pagbaba ng populasyong lalaki at babae sa pagtanda ng mga ito. 10 .2 bahagdan.HEKASI V HEKASI VI Sa mga rehiyon. Kapag hinati sa tatlong pangkat ng gulang.3 bahagdan. ang piramide ng gulang at kasarian para sa Pilipinas ay nagpapakita ng isang malawak na balangkas. Nagpapahiwatig ito ng isang batang populasyon. ang populasyon na wala pang 15 taong gulang ay binubuo ng 38.

5 34.706 100 26.414.3 39.449 3.572 54.903. 1995 GULANG Kabuuan 0-14 15-64 65 pataas 1980 Bilang Bahagdan 48.1 2. Ano ang ipinahihiwatig ng bilang ng populasyong 0-14 na taon mula 1980 hanggang1995? Ano naman ang kahulugan ng papalaking bahagdan ng populasyong may gulang na 65 taon pataas mula 1980 hanggang 1995? Talahanayan 1.586 39.0 26. Ang populasyong nasa gulang na 15 hanggang 64 na taon ang ipinalalaga na naghahanapbuhay.959 57.5 POPULASYON NG PILIPINAS AYON SA GULANG 1980.341 3.HEKASI V HEKASI VI Ang matatandang 65 taon pataas ay may 3. Makikita sa gulang ng populasyon noong 1995 na sa bawat 100 tao.460 100 20.547 42.240. mga apat ang may gulang na 65 taon pataas.462 38.615 3. 58 ang naghahanapbuhay at 42 na hindi nagtatrabaho ang umaasa sa kanila. mga 38 ang may gulang na mula 0 hanggang 14 na taon.629.098.636. 1990.697. Tatlumpu’t walo sa kanila ang mga batang wala pang 15 taon at apat ang matatanda. at 58 ang may gulang na 15-64.4 1995 Bilang Bahagdan 68.629 58.295. Nangangahulugan ito na sa bawat 100 tao sa bansa.6 1.4 1990 Bilang Bahagdan 60.004.5 Pinagkunan: 2001 Philippine Statistical Yearbook 11 .5 bahagdan lamang. Ang populasyong kasama sa gulang na wala pang 15 taon at 65 taon pataas ang nabibilang sa hindi naghahanapbuhay.221.063. Ang hindi tiyak dito ay kung ang lahay ba ng taong may gulang na 15 hanggang 64 na taon ay may hanapbuhay.613.2 2.994 100 24.

2000 12 .460 60. June 2.HEKASI V 2.486 48. Pangkat I Laki at Bilis na Paglaki ng Populasyon Taon 1960 1970 1980 1990 2000 2007 Populasyon 27.206 76.800.871 12.617 R-VI 310 CAR 11 R-VII 381 R-I 329 R-VIII 168 R-II 100 R-III 445 R-IVA 574 R-IVB 84 R-V 265 MINDANAO R-IX 198 R-X 196 R-XI 191 R-XII 179 ARMM 211 CARAGA 111 Pinagkunan: Asia Week.746 15.070. Pagtalakay HEKASI VI Ipaulat sa bawat lider ng pangkat ang mga nakuhang impormasyon.504.413.604. Gabayan ang mga bata sa pagtatalakayan sa tulong ng mga organizers.974 12.574.703.684.087.596.077 88.098.537 Pangkat II Distribusyon at Kapal ng Populasyon sa Bawat Kilometro Kwadradong Lupa LUZON VISAYAS NCR 15.801 11.685 36.614 Dagdag na Populasyon 9.

Populasyong Rural at Urban Populasyong Rural at Urban 43% 57% Urban .457 Pinagkunan: Asia Week.810 Pinagkunan: NSO. 2000 B.36 % % Lalaki 38.32.979.267 Babae 27.620 Rural .43. 2000 13 .6450.524.HEKASI V HEKASI VI Pangkat III A. June 2.609. Kasarian at Gulang (2000) Ayon sa Kasarian 65 pataas (4%) 49.894.

HEKASI V HEKASI VI Pangkat IV pagiging malusog at matalino may kasanayan Katangian ng Populasyon Tungo sa Pag-unlad may wastong saloobin maayos at tama ang pamamaraan epektibo at maaasahan matiyaga sa gawain mapagmahal sa mga bata Mabilis magkwenta masipag sa pagtupad sa tungkulin Pandarayuhan EPEKTO NG PANDARAYUHAN Pagbabago sa Populasyon Pagbabago sa Kalakarang Gulang ng mga Tao Pagbabago ng mga programa at gawain sa pagpapaunlad ng bansa 14 .

Paano ka makikipagtulungan sa pag-unlad ng bansa? CORRECTIVE INSTRUCTION 15 . HEKASI VI Pangwakas na Gawain 1. Ibahagi sa isa’t isa ang kanilang sagot.HEKASI V Pangwakas na Gawain 1. Paglalapat a. matalino at may wastong saloobin 2. Pag-usapan at talakayin ang inaakalang sagot sa tanong na nasa kahon. b. Hatiin sa tatlong pangkat ang klase. anu-ano ang iyong gagawin para sa ikabubuti ng iyong nasasakupan? 2. Paglalahat Ano ang pamahalaang barangay? Ang pamahalaang barangay ay pinamumunuan ng Datu. kapitan. Makipangkat sa dalawang kamag-aaral at bumuo ng triad. Ipasagot ang napiling katanungan. Bakit mahalagang kilalanin at pag-aralan ang iba’t ibang katangian ng populasyon sa bansa? b. Paglalapat a. na karaniwang binubuo ng humugitkumulang sa 30-100 pamilya. Isulat sa papel ang nabuong kasagutan at basahin sa klase. Pangkat 1  Saang barangay ka kabilang? Pangkat 2  Kung ikaw ay isang datu. Ang namumuno ay may malawak na kapangyarihan at tungkuling ginagampanan sa kanyang nasasakupan. Paglalahat Anu-ano ang katangian ng populasyon na makatutugon sa pag-unlad ng bansa? Ang mga katangiang ito ay ang mga sumusunod: laki ng populasyon distribusyon at kapal ng populasyon populasyong rural at urban kasarian at gulang pandarayuhan populasyong malusog.

Datu c. ________2. Binubuo ang isang barangay ng humigit kumulang sa _________ pamilya. ________1. a. 30-50 c. a. 16 . tanod d. Datu c.HEKASI V HEKASI VI Pangkat 3  Bilang miyembro ng barangay. 2.077 na populasyon ayon sa 2000 senso. 50-100 a. b. a. 30-90 e. d. Tinatayang higit sa 16 milyon ang madaragdag na populasyon ng bansa pagsapit ng 2010. 3. kartero b. PAGTATAYA Kilalanin kung anong uri ng katangian ng bansa ang inilalarawan sa bawat bilang. e. 30-100 b. 50-150 d. lider e. May mga lugar sa bansana malawak ngunit madalang ang mga taong naninirahan. mayor IV. Ang tagahatid ng balita ukol sa mga batas na pinaiiral sa barangay ay ang ____________. umalohokan ________4. PAGTATAYA Piliin ang titik na may wastong sagot na angkop sa bawat pangungusap. Sultan d. gobernador e. 1. Konsehal b. bakit kailangan nating igalang ang mga namumuno? Sa paanong paraan? IV. Pinamumunuan ang pamahalaang barangay ng isang __________. Malawak ang pang-unawa at mabilis magtrabaho. ________5. Maaaring lumiit ang populasyon ng nilisang lugar at lumaki naman sa lugar na pinuntahan. c. Paglaki ng populasyon Malusog at matalinong populasyon Pandarayuhan Bilis ng paglaki ng populasyon Bilang ng populasyon Distribusyon at kapal ng populasyon ________3.504. f. Isulat ang titik lamang. Ang Pilipinas ay binubuo ng 76. Piliin ang tamang sagot sa loob ng kahon sa ibaba.

sugo ng pamahalaan sa ibang bansa 5. tagahatol sa nagkasala c. Sumulat ng 3 pangungusap tungkol dito. seremonya HEKASI VI V. V. Idikit ito sa ―bond paper‖. _________ ang tawag sa isinagawang seremonyang sanduguan. kasi-kasi c. KASUNDUAN Anu-ano ang mga salik na may kinalaman sa paglaki ng populasyon? 17 . KASUNDUAN Gumuhit ng larawan ng unang barangay. pagpupulong f. Alin sa mga sumusunod ang hindi kabilang sa tungkulin ng datu? a. tagagawa ng batas b. paglalaban e. pinuno ng isang barangay d. a. basi-basi b.HEKASI V 4.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->