PAGSULAT SA Iba’t-ibang disiplina PAGSULAT  Ang pagsulat ay lundayan ng lahat ng iniisip, nadarama, nilalayon at pinapangarap ng tao dahil

nakapaloob dito ang aspetong kognotibo, sosyolohikal, linggwistikal, atb.  Ang pagsusulat ay isang prosesong sosyal o panlipunan at bunga ng interakayon ng taong sumulat ng taong tumanggap ng mensahe mula sa pinadalang tekstong isinulat. PAGSULAT SA IBA’T IBANG DISIPLINA  Kahulugan at kalikasan ng pagbasa Ang pagsulat ay paraan ng interkomunikasyon ng tao sa pamamagitan ng arbitraryong simbulo na minamarkahan upang makabuo ng isang sistema. Maaaring makabuo ng isang sulatin sa pamamagitan ng masistemang paraan, maaaring sa sistemang limitado o sa sistemang buo at ang paraang ito ay magaganap sa pamamagitan ng pagpapahayg ng anumang koneptong nabubuo ng sumulat sa tulong ng wika . Dahil ang pagsulat ay isang sistema ng pakikipagtalastasan ng tao sa pamamagitan ng simbulong biswal o marka, maituturing na ang kaunaunahang antas ng pagsulat o pagmamarka ng mga bagay ay nagsimula sa mga unang panahon ng pagkakalikha ng mga tao. Magkagayunman, ang kaunaunahang sistema ng pagsulat na nalinang ay may 5,500 taon na ang nakaraan . SOSYO-KOGNOTIBONG PANANAW  Ayon kay Royo (2001), malaki ang naitutulong ng pagsusulat sa paghubog ng damdamin at isipan ng tao. Sa pamamagitan nito, naipapahayag niya ang kanyang damdamin, mithiin, pangarap, agam-agam at mga pagdaramdam. Dahil din sa pagsusulat, nakikilala ng tao ang kanyang sarili, ang kanyang mga kahinaan at kalakasan, ang tayog at lawak ng kanyang kaisipan at ang mga naaabot ng kanyang kamalayan.  Naniniwal si Hugney, (1983) na nakatutulong ang pagsusulat sa paglinang ng kakayahan ng mga mag-aaral sa lohikal na pagiisip, pagpapasya at paglutas ng suliranin. Napauunlad din nito ang iba pang mga kasaayang pang wika ng mga mag-aaral gay a ng pagbabasa, pagtatala, pagtukoy ng ng mahahalagang ditalye,pakikipagtalakayan, pagsusuri at pagpapakahulugan ng mga datos.  Iba-iba ang naging fokus ng pagtuturo ng pagsulat sa mga nakaraang panahon produkto, proseso, konteksto at kognitibo. Sa kasalukuyang pananaw, mapagsasama-sama at mapag-uugnay-ugay ang mga pananaw na ito tungo sa tinatawag na SOCIO COGNOTIVE THEORY ni Freeman(1987) o iyong tinatawag na sosyo-kognotibong teorya ng pagsulat.  Iba-iba ang naging fokus ng pagtuturo ng pagsulat sa mga nakaraang panahon produkto, proseso, konteksto at kognitibo. Sa kasalukuyang pananaw, mapagsasama-sama at mapag-uugnay-ugay ang mga pananaw na ito tungo sa tinatawag na SOCIO COGNOTIVE THEORY ni Freeman(1987) o iyong tinatawag na sosyo-kognotibong teorya ng pagsulat.  Ayon kay Lalunio (1990), isinasaad sa teoryang sosyo kognotibo na ang pagkatuto ay may batayang panglipunan at ito ay isang prosesong interaktibo. Nangangahulugan ito na ang kognisyon o pagunawa ay naaapektuhan ng maraming salik gaya ng iskema ng mga mag-aaral at ng konteksto.  Naniniwala si Royo na ang pagkatutong sumulat ay hindi lamang aplikasyon ng mga natamong kasanayan kung hindi pagpasok sa isang diskursong pang komunidad. Nagpapahiwatig ito na sa silid aralan, higit na magkakaroon ng motibasyon ang mga mag-aaral na matutong sumulat kung may layunin ang mga gawain o alam ng mga mag-aaral kung bakit sila sumusulat, at kung sino ang kanilang target na mambabasa.  Ang prosesong kognotibo sa pagsulat, sa makatuwid, ay nakaaapekto sa layunin at itsura ng mga gawain ng mga mag-aaral, ang kanilang gulang, katayuan sa buhay at kapaligirang sosyal at kultura. PAGSULAT BILANG MULTI-DIMENSYONAL NA PROSESO  Ang pagsulat ay hindi hiwalay kundi kaugnay ng iba’t-ibang gawaing pangkomunikasyon, gaya ng pakikinig, pagsasalita at pagbasa. Samantala, integrayon at aplikasyon naman ang mga sangkap ng pagsulat ng komposisyon ang sinusunod ng mga naniniwala sa organisasyong GRAMMAR-SINTAX. Ito ay dahilang para sa kanila, ang pagsulat ay hindi binubuo ng magkakahiwalay na kasanayan.  Ayon kay Smith (2001), sa nagdaang apatnapung taon, ang pagtuturo ng pagsulat ay nagsimula sa produkto patungo sa proseso. Ipinaliwanag naman ni Athur Applebee (1986) na ang pagtuturo ng pagssuulat noon ay “prescriptive and product-centered” na nagfocus ay wastong gamit ng mekeniks ng pagsulat sa moda ng diskurso(paglalahad, paglalarawan, eksposisyon, persuweyson at kung minsan ay patula).  Noong nga taong 1970-1980, sinuportahan ng mga edukador, partikular na ang mga guro at manunulat ang prosesong pagdulog sa pagkatuto upang makasulat. Sa kasalukuyan, ang prosesong pagsulat ay maluwag na tinatanggap ng nakararami, kasama ng mga magkakaugnay na gawain gaya ng “brain storming”, pagsulat ng“journal”,  kumperensyang guro / mag-aaral at focus sa maraming borador.  Dahil ang pagsulat ay isang prosesong multi-dimensyonal, ito’y binubuo ng iba’t ibang elemento gaya ng iminodelo ni Villafuerte.  EKSPRESIV- Ang pangunahing layunin niya sa pagsulat na maipahayag niya ang kanyang niloloob at nadarama.  At dahil sa pagsulat ay isang paraan ng paghahatid o paglilipat ng impormassyon, ideya o kaalaman ng isang tao sa kanyang kapwa, may layuning maging “transakyonal” ang pagsulat ng manunulat. Nagsusulat sya para makipagtalastasan sa ibang tao , para maghatid ng mensahe o makipagpalitan ng mga ideya, inpormasyon at karanasan. May gusto siyang sabihin. May gusto siyang ibahagi sa kanyang mga mambabasa.  At dahil sa pagsulat ay isang paraan ng paghahatid o paglilipat ng impormassyon, ideya o kaalaman ng isang tao sa kanyang kapwa, may layuning maging “transakyonal” ang pagsulat ng manunulat. Nagsusulat sya para makipagtalastasan sa ibang tao , para maghatid ng mensahe o makipagpalitan ng mga ideya, inpormasyon at karanasan. May gusto siyang sabihin. May gusto siyang ibahagi sa kanyang mga mambabasa.  Transaksyonal na layunin ng pagsulat, dapat maisaalang-alang ang apat nitong katangian:  1. akto, kaganapan at kilos 2. Integral na elemento 3. nagbabago 4. kumikilos ang taong kasangkot  Kabilang sa maituturing na transaksyonal na pagsulat ay ang ulat, liham pangalakal, memorandum, proposal adbertisment, plano ,atbp. MGA HAKBANG SA PAGSULAT 1.Paghahanda sa pagsulat-kailangan dumaan sa isang proseso ang baguhang mga manunulat upang makapaghanda siya sa kanyang susulatin, maging ito ay sulatin o teksto. a. Layunin sa pagsulat b. Ukol sa paksang susulatin c. Mahalaga ang diskusyon o pagpapalitan ng kaisipan d.Magkaroon ng direksyon sa pagsulat 2. Aktuwal na pagsulat a. Itsura at organisasyon o kaisahan. Ang intr0daksyon o panimula ng susulating teksto ay dapat na maging malinaw, organisado at lohikal b. Ang nilalaman ay kailangang tumutugon sa layunin ng pagsulat, sa paksa / tema at sa presentasyon ng datos. 3. Pageedit at pagrerebisaIpokus ng manunulat ang kanyang sulatin sa nga sumusunod: 1. Interes 2. Kaisahan

Ayon kay Langan (1992) ang esensya ng mahusay na pagsulat ng pangangatuwiran ay:  Gagawing punto  Sumusuportang punto Bilang mambabas ng pangangatuwiran ay mahalagang makilala ang punto at makilala ang sumusuportang punto. polyeto.NILALAMAN: Itsura 3. REFERENSYAL Sa pag-aaral at / o pananaliksik ay mahalagang makangalap ng mga datos mula sa iba’t ibang sanggunian bal do. Halimbawa: Nakasalalay sa dalawang uri ng tinig ang pipiliing mga mambibigkas:  Mataas/matinis  Karaniwan/mababa Lihis na Pangangatwiran (Falasi)-Mahalagang maisaalang-alang dito hindi lamang ang mga ebidensyang nangalap kundi mahalaga rin masusi kung wasto. ilan kaya ang makakapagsabi na “Napakaganda ng musika dahil sa taglay nitong wika?” Marahil ay may makakapuna subalit. Sa kabila nito. ang malikhaing pagsulat ay nagsisimula sa wala. dating punong komisyoner ng komisyon sa Wikang Filpino (KWF). Ang Pagsulat ng Pangangatwiran Ang pangangatuwiran ay tinatawag ding pakikipagtalo o argumentasyon. . TEKNIKAL Ayon kay Ponciano B. Pineda .  Ito ay isang uri ng paglalahad na nagtatakwil sa kamalian upang maipahayag ang katotohanan  Ito ay isa ring paraang ginagamit upang mabigyang katarungan ang mga opinyon at mapahayag ang mga opinyon ng iba. dyaryo. Mayroon itong dalawang pangunahing elemento:  Kombinasyon  Perswasyon 2. Maaari rin namang nakakaaiw at nakakaindak dahil sa ganda at bilis na tugtog. 2. -maaring maibigay ang kahulugan na isang bagay o salita sa tulong ng ibang salitang kasing kahulugan nito. bagama’t maituturig din itong akdemiko ang pagsulat ng reaksyon sa sinulat ng iba gaya ng pagsulat sa takdang aralin. JORNALISTIK Ang dyaryo ay pahayagan . Ang wikang ito. masaklaw at efektibo ang isinusulat maging ito’y tisis o pamanahong papel.lab report. Lohikal na Pangangatwiran (pasaklaw/pabuod)-Ang pangangatwiran ay anyo ng komunikasyong instrumental at ebidensyang nakaiimpluwensya sa ibang tao. WAKAS:Paglalagom at konklusyon Ang wika ay isang musika at ang musika raw ay buhay. dapat makabuo ng isang koro ang tagapagsanay. Kung gayon. brochure. Hindi mabubuo ang dyaryo o pahayagan kung walng balita. note card 4. Bukod sa pagbasa sa nilalaman ng babasahing aklat. magasin. Pasaklaw na Lohikal. lathalain. 4. Tuntunin: Sa pagpili ng mga mambibigkas sa sabayang pagbigkas. Ito ay isang intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan. mahalagang makapagtala muna ng listahan ng mga sangguniang gagamitin. kilalang manunulat ng literaturang Filipino. .eksperimento .P. Ex: Bibliography. editoryal. Ex. masining ang paglalahad ng naisip o nadarama ng sumulat. atbp. ang teknikal na Filipino ay isang linggwistikong phenomenon na sumibol sa puso ng baryedad ng wikang Filipino na lalong kilala sa tawag na “Taglish”.maikling katha-dula -sanaysay MGA BAHAGI NG TEKSTO 1. maaring ang mga awiting ito ay isa lamang tagapaglibang. -maari ring magbigay kahulagan sa isang salita tulad ng una. Anu pa’t ito’y pinaglakip na Tagalog at English na likha ng inhenyerong linggwistiko. 3.pagsulat ng tula -nobela . Kalimitang ang pinagtutuunan ng pansin sa uring ito ay ang paglalarawan o paglalahad ng manunulat gamit ang salitang maituturing na masining at malikhain.. May malinaw na kaisipan 2. ideya o karanasang isinulat dito. index. ayon sa formulasyong kalalahad ay bunga ng isang komposisyong linggwistiko na sa kabuuan ay konsepto pa lamang. masasabi na ang wika ay ating buhay. Maraming mga awitin na pinagtutuunan ng pansin. Nililinang ang kasanayang metakognitibo 3. Gawing malinaw ang ihahaing mga punto at tiyaking may sapat na ebidensyang maipakikita na magbibigay suporta sa susulating pyesa. mahalaga ang paglalatag ng isang ideya. AKADEMIK Ang akademikong pagsulat ay yaong ginagamit sa mga kursong komposisyon o sa malikhaing pagsulat na kalimitan’y sariling opinyon. at iba pang sulating pampahayagan. Idinagdag pa nyang ito’y hindi ebulusyon manapa’y isang natatangaing wikang may adoptibong vokabularyo.  Ito ay sining ng paglalahad ng mga dahilan upang makabuo ng isang pagpapatunay na tinatanggap ng nakararami. ibibigayang pangkat na kinabibilangan nito at pangalawa ang ikinaiiba nito sa mga kasamahan sa pangkat na kinabibilingan. paglalahad at pagsusuri. Paggamit ng opinyon -Sa pagsulat ng pangangatuwiran.kritikal na sanaysay . Ayon kay Villafuerte (2002) nakasalalay ang pangangatuwiran sa pagkaunawa at pagtanggap natin sa mga ideyang ating itinataya. maari ring sundan ito ng mga halimbawa. Hulwaran ng mga organisasyon ng teksto Kahulugan (Definisyon) -isang uri ng diskursong ekspositori na pinaka madalas gamitin. . Paglalatag ng Ebidensya Mahalagang makapaglatag ng mga ebidensya ang sumusulat ng pangangatuwiran.term paper o pamanahong papel 2. Paguugnay-ugnay MGA URI NG PAGSULAT 1. Sa uring ito.PANIMULA-Sa pagpili ng paksang susulatin ay dapat maisaalang-alang ng manunulat ang dalawang pangunahing pamatnubay na simulain: a) kawili-wili at (b) may sapat na malilikom na datos.nagsisimula sa paglalahad ng tuntunin patungo sa pagbibigay ng mga halimbawa. kongreto at malinaw ang kanyang pangangatwiran. nabibigyan nga kaya ng tunay na nagpapahalaga? Lohikal at Mapanghikayat na pagsulat Katangian: 1. dahil sa ang wika ay mahalagang elemento ng musika. maging “broad sheet o tabloid” ay nagtataglay ng mga sulating iba sa nilalaman at paraan ng pagsulat ng mga sulating malikhain.MALIKHAIN Ayon kay Genoveva Edroza Matute. 3. Isang mabisang salik ang pangangatwiran upang mabigyangkatarungan ang mga opinyon at maipahayag ang mga opinyong ito. Sa isang pangkaraniwang tagapakinig. Nagagamit ang pagsulat sa pagpapaliwanag. Ito’y binunuo ng syentifik / teknikal leksis batay ang English at ipinahahayag ng Filipino sa kapantayang subsyentifik at subteknikal. patungo sa mayroon at patuloy sa pagunlad.3. Paano ang pagsulat ng pangangatuwiran? 1.

Di. maaring gumamit ng mga graphic organizer tulad ng Venn Diagram at payak na habi. kaibahan (difference) Halimbawa: Ang kasal (salita) ay isang sakramentong (kaurian) nagbubuklod sa dalawang pusong nagmamahalan. 2. dula. 3. nagbibigay ng pagtataya o ebalwasyon ng isang mambabasa kung alam niya kung papaano pagsusunod sunurin ang mahalagang pangyayari. Nakakatulong ang mga pansuportang detalye para madaling matandaan ang mahahalagang impormasyon sa isang talata. 3. 1.Pagkilala sa pagkakaiba ng opinyon sa katotohanan Katotohanan . kultura at iba pa.. Sinasabi rin ito ay pansariling kahulugan ng isang tao. magbigay ng impormasyon. Ayon kay Badayos(2000). buhat. 2. Tatlong uri ng pagsusunod sunod: 1. Karaniwang ginagamit ito ng mga salitang una.. 3. Kaya’t walang maling opinyon. Ang pagtukoy sa mga pansuportang detalye ay makakatulong din upang maunawaan ang pagkakabuo ng isang talata. Sanhi at Bunga . susunod at iba pa. Nasusuri agad ng mambabasa kung anong impormasyon ang maaring kasunod na ilalahad ng awtor. at iba pa. Problema at Solusyon . -maaring ito ay pormal o di-pormal 1. gitna o huling bahagi ng talata. Ang mga salitang ito ay ang kaya. Denotasyon – karaniwang kahulugang dala ng diksyunaryo o salitang ginagamit sa pinakakaraniwan at simpleng pahayag. Pagsusunod . balita at iba pa na hahantong sa isang kongklusyon. Ito ang nagsasabi kung ano ang pangunahing kaisipan na inihahatid ng talata.Pagtukoy sa Layunin ng Teksto Tumutukoy ang layunin ng teksto sa kung ano ang nais mangyari ng isang awtor sa kanyang mambabasa. May mga pagkakataon naman na ang pangunahing ideya ay hindi tuwirang’nakalahad sa talata. Ang ilang mga katanungan sa mga pagsusulit ay karaniwang nakabatay sa mga pangunahing detalye.Sekwensyal.Sa hulwarang ito ng mga organisasyon ng teksto. pangatlo. Konotasyon – di tuwiran ang kahulugan. magbigay ng katotohanan. Karaniwan na ang pangunahing ideya ay tuwirang inilalahad sa pamaksang pangugusap na maaring matagpuan sa simula.sa hulwarang ito. mahalaga ang pagkilala at pag unawa sa mga detalyeng nagbibigay ng suporta sa pangunahing ideya sapagkat : 1. Mapatunayan ito sa pamamagitan ng pagsusuri at paghahambing sa mga karanasan o pangyayari sa paligid Opinyon -Isang kuro o hakang personal. . tinatalakay din ang isang bagay o paksa kasama ang mga pagkakatulad o pagkakaiba nito sa ibang bagay. salita o katawan (term) b. pangkat na kinabibilangan o kaurian (genre) c. Maari itong ibatay sa isang katotohanan o karanasan. 4. manghikayat.pag susunod-sunod ng mga pangayayri sa isang kwento.ang resolusyon ang elementong nagbibigay ng kalutasan sa problema o suliranin ng isang kwento. Ang pagkilala sa mga hulwaran ay makakatulong sa lubusang pag-unawa ng isang teksto. 2. Kronolohikal 3. Paghahambing at Pagkokontras . karaniwang ito ay may petsa gaya ng tiyak na araw o taon upang malaman kung kailan nangyari ang kasaysayan. magpaliwanag. Nakapagbibigay ng prediksyon sa babasahing teksto at maaring matiyak kung tama o mali ang prediksyon. Pag iisa-isa (Enumerasyon) -Pag aaus ng mga detalye ayon sa pagkakasunod-sunod mula sa hanggang huli -kailangan. Mga kasanayan sa akademikong pagbasa 1. Nakakatulong din sa mambabasa upang maalala ang mga impormasyong nabasa. Sekwensyal 2. 2. Maari ito ay kung paano gawin ang isang bagay.. Pormal o Maanyo – kapapansinan ng tatlong bahagi. magbigay ng kuro-kuro. a. Ang mga impormasyong inilahad sa isang sistematikong paraan ng pagbubuo ay madaling matandaan o maalala.-sa pagbibigay ng definisyon. nang. magtanggol sa isang paniniwala. 6. Hal: Berde ang utak niya. -Makikita mo ito sa mga salitang ginagamit sa teksto at sa paraan ng pagkakaorganisa nito. nobela. umiikot ang kwento sa tinatawag na tungkulin o suliranin patungo sa resulosyon o kakalasan kung saan binibgyan ng kalutasan ay naging problema sa kwento. pagluluto at pagsunod sa direkyon. ang hulwaran o istilo sa pagsulat ay isang sistema o kaparaanan kung paano binubuo at inilalahad ng awtor ang mga impormasyon o ideya sa mga teksto o babasahin. Higit sa lahat. talambuhay. 5.. Kronolohikal .Patotoo sa isang bagay. 4. 3.isang normal na pangyayari ang pagkakaroon ng problema sa buhay at kasunod naman ng pagbibigay dito ng solusyon. Prosejural 1. Ito ay susi sa lubusang pag-unawa ng pangunahing ideya.may mha palatandaang salita na dapat alamin sa mga pangungusap / pahayag ng sanhi at bunga. -Ito ay maaring manlibang. Sa isang tekstong binasa lalo na’t kung ito ay akdang pampanitikan. Sariling paniniwala ng isang tao tungkol sa isang bagay. pangalawa.sunod .ang pagsusunod-sunod ay prosejural kung may hakbang o prosesong isinasagawa. *Dalawang dimensyon ng definisyon.Pormal o Malaya -nagbibigay kahulagan sa paggamit ng mga salitang nakapukaw ng damdamin at hindi tuwirang sumusunod sa kaayusan ng pangungusap sa pormal na pamamaraan.(kaibahan) 2. nagkakaroon ng ikalawang kahulugan ang salita o pahayag. Kahalagahan ng Hulwaran ng orginasasyon sa Mambabasa 1. Pagtukoy sa Hulwaran ng Organisasyon Ayon kay Badayos (2000). 4.pagsusunod – sunod ng mahahalagang impormasyon at mahalagang pangyayari ayon sa kung kailan nangyari ito. mga kahigitan o kalamangan ng isang bagay sa iba ang hulwarang paghahambing at pagkokontras. Prosejural . Magturo ng isang paraan. 2. tiyakin kung dapat na magkakasunod ayon sa inilalahad na aytem o maaari na mang hindi magkakasunod sapagkat hindi naman ito isang proseso. Halimbawa: Ang kasal ay bunga ng pagmamahalan ng dalawang pusong umiibig sa isa’t-isa na dumaan sa maraming oras ng pagliligawan bilang panagko ng lalake sa babae. dahil sa.Samantalang ang detalye naman ang sumusuporta sa pangunahing ideya upang lubusang maunawaan ang talata.ginamit sa pagpapahayg. magpakilala ng kaugalian. Pag-uuri ng mga ideya / detalye Ang ideya ay ang kaisipan na nalilinang sa talata.ang sanhi ay isang ideya o pangyayari na maaring humantong sa isang bunga. di magtatagal matutuklasan ng isang tagabasa na nagagawa na rin niyang tularan o gayahin ang hulwaran ng organisasyon o istilo ng isang awtor sa kanyang isinusulat.

Nagsagawa rin ng impormal na interbyu ang mga mananaliksik ng mga datos sa ilang mga kabataan . 6. Tsart -Ipinapakita sa tsart ang dami ng hanay ayon sa impormasyong ininigay o hinihingi. _” PAGHAHAMBING NG MGA AWIT ”_ . 3. Dalawa ang uri nito ang halimbawang palagay lamang at halimbawang hango sa tunay na pangyayari. Para sa mabisang pagbuo bg paglalahat ng mga grapikong larawang ito. ginamit ang deskriptibong paglalarawan ng mga datos .Ikalawa.Mahalaga ang komprehensyon o pag-unawa para makabuo ng isang konklusyon sa isang seleksyon o akdang binasa. may mga batayan ba na naging daan upang ipahayag ang ideya o pananaw. Ang mga dapat tandaan sa pagsulat ng lagom/buod. gano katotoo ang mga ginamit na batayan. narinig at namasid.5. tlahanayan o grap. 7. saklaw at ayos nitong pook. sapat na ang banggitin na lamang. Pagbibigay ng interpretasyon sa mapa. Pictograp -Tunay na larawan ang ginagamit sa pictograp upanh ipahayag ang mga datos. tiyaking ang mga numero o bilang na gagamitin ay may mahalagang kaugnayan sa kaisipang pinatibayan o may tiyak na kahulugang ipinakikilala. 5. mabubuksan ang isipan ng mga mambabasa sa epektong dulot ng pagbabago sa wika ng mga awiting Filipino. Paliwanag. Datapuwa’t ang paghahambing upang maging mabisa bilang patotoo ay dapat magkaroon ng matitibay na batayan. maaring tandaan ang mga sumusunod: 1.Kultura. Pagsusuri kung Valid o hindi ang Ideya o pananaw --May pagkakataon na nagkakaroon ng kontradiksyon ang mga ideyang alam na ng mambabasa sa mga ideya na kanya pa lamang babasahin. Pag-aralang mabuti ang nakalarawan sa tsart. itong huli ang higit na mabisa. Malaya ang mambabasa na hulaan ang maaring mangyari sa tauhan ng kwento o daloy nito o kaya nama’y ang pagwawakas ng isang kwento. gitna o pangwakas na bahagi ng teksto. ‘Mga Bahagi ng teksto’ Panimula: Paksa at Tesis Sa pagpili ng paksang susulatin ay dapat maisaalang-alang ng manunulat ang dalawang pangunahing pamatnubay na simulain a. Pag hihinuha at paghula sa kalabasan ng pangyayari Ano nga ba ang paghinuha ?-Ito ay kakayahang maipaliwanag o mabigyang-kahulugan sa tulong ng mga pahiwatig (clues) o ng sariling kaalaman ang pangyayari sa kwentong binasa. Ang buong layunin ay naging malinaw sa pang-unawa ng bumabasa ang mga ideya. may ilang paraan upang matukoy ang dapat na nilalaman ng isang teksto.Sa puntong ito. bagama’t ang mga ideya o pananaw ay itinuturing na walang mali. Grap -Maraming klase ang grap. Matapat na kaisipan. Nakakatayo sa kanyang sarili at taglay lamang ang pangunahing ideya o kaisipan ng orihinal na teksto. lalawigan. Ito’y parang pagkukwento. Paghahalimbawa. Ang mga ito ay hindi na ikinukwento. Talahanayan -Sa garpikong ito. 4. 1. Katuturan ng mga katawagan 1. Istadistika. Saklaw at Delimitasyon ng Pag-aaral -> sumasaklaw ang pag-aaral na ito sa mga awitin sa bagong panahon . 2. Pagbanggit sa mga tunay na pangyayari. Mangyari pa. -Malaki ang naitutulong ng mapa. Bigyang-pansin ang nilalamang impormasyon sa tsart at grap. 2. “PAMAMARAANG GINAMIT AT PINAGKUNAN NG DATOS “ Sa pananaliksik na ito. Paano naman ito naiiba o natutulad sa paghula ?--ang paghula o prediksyon ay kasanayang ang layon ay hulaan ang ilang pangyayari o maaring kalalabasan ng isang kwento.Ginamit din nila ang “internet” sa pag-aaral.salamin ng kaugalian at paniniwala at damdamin ng mga tao sa isang lugar. sinong tao ang nagsabi ? Saan kinuha ang istadistika? Ibig lamang sabihin. Ayon kay Rufino Alejandro.Layunin din ng pag-aaral na ito na matuklasan ang wikamg ginagamit sa mga awiting Filipino at pati na rin ang mga kahulugan nito. bayan. 1. 5. 4. pwede na siyang gumwa ng panimula gaya nito: Nilalaman:Istruktura BATAYANG KONSEPTUWAL NG PAG-AARAL Layunin ng pag-aaral -> ang pag-aaral na ito ay nauukol sa wikang ginagamit sa kontemporaryo at tradisyunal na musika . makakatulong ang mga paraang ito upang masuri kung valid o hindi ang ideya o paniniwala sa tekstong binasa. Konklusyon . Hanapin din ang pangunahing kaisipan at pamuno o katulong na kaisipan. May pie o circle grap. -> sa pagkakataon ring ito maihahambing ang pagkakaiba ng kontemporaryong musika sa tradisyunal na mga gawain . May kaugnayan ba ito sa panimula.) may sapat na malilikom na datos Kapag sa palagay ng manunulat ay kawili-wili ang paksa na kanyang susulatin at marami na ring datos ang kanyang nakakalap . Malinaw na matutunghayan dito ang intensyon o hangarin na awtor. Sa paggamit ng istadistika. Malaya. Pagbuo ng lagom at konklusyon -Ang lagom o buod ay pinakapayak o pinakasimpleng anyo ng paglalahad o diskurso. Ikatlo.Ang konklusyon ay ang paglalagom at pagbibigay-diin sa mga ideya na inilahad sa kabuuan ng teksto. tsart. bansa o maging sandaigdigan. Paghahambing o pagtutulad. Ang mga impormasyong ibinibigay ng mga grapikong larawan ay karaniwang sa maikling talata. Sistematikong inilalagay sa mga hanay at kolum ang mga nilikom na datos. tsart. Kahalagahan ng pag-aaral -> sa pamamagitan ng pag-aaral nito . dapat na linangin ang kasanayang pagsusuri kung valid o hindi ang isang ideya o pananaw.Pinoy Pop (Popular) 4. Basahin munang mabuti ang buong akda upang makuha at maunawaan mabuti ang mga panggitnang kaisipan. Ito’y isang paglalahad ng kaugnayan ng mga bagay sa kabuuan o paglinaw sa kahulugan ng isang pananalita o ng isang bagay. -Paano ba gawin ang pagsusuri ??--Una tignan kaagad kung anu ang kaugnayan ng pamagat sa mga bahagi ng binabasang teksto. Dito’y ipinakikilala ang mga pagkakahawig ng isang bagay na kilala na o mauunawaan at pinaniniwalaan. Bar grap -nagpapakita ng iba’t ibang kantidad sa pamamagitan ng haba ng bar. may isiningit bang pahayag na makapagpapalito sa pag-unawa ng mambabasa.Naging fokus ng pag-aaral ang mga musikang nagtataglay ng mga salitang makabago at ang kahulugan ng mga ito.) kawili-wili b. Sa mapa naman ay pag-aralang mabuti ang direksyon o lugar na katatagpuan ng mga lalawigan. Ipinapakita nito ang hugis at nilalaman sa loob at paligid ng isang lugar. inilalahaf ang datos na tabular ang anyo. grap at talahanayan. Mapa-Malawak ang impormasyong ibinibigay ng mapa. mapa. 2. Halimbawa.Awiting Bayan (folksong) 2. o bayan. upang mabago ang istilo ng paglalahad. 3.bar grap at pictograp. 6. grap at talahanayan upang makatawag pansin sa mag detalyeng ibig bigyang diin sa nabasa.Kontemporaryong Awiting pilipino 3.

e.naglalarawan o nanlilibang… Kontemporaryo Tradisyunal  Cool ka lang (Prettier than pink)  Anak (freddie Aguilar)  Buhol-buhol ang traffic  Nagdaan pa ang mga araw  Kinat ka pa ng jeep  At ang landas mo’y naligaw  Minura pa ng driver  Ikaw ay nalulong sa masamang bisyo  Ang ulo’y umiinit  At ang una mong nilapitan  Kumukulo na ang dugo mo  Ang iyong inang lumuluha  Kaya’t sundan mo aking payo  At ang tanong “anak. at paano. Para mapadali o mapabilis ang kanyang pagtala sa mga detalyadong pangyayari .)Pabalat. f. Ito’t maaaring nangangaral.Ang mga awitin .nakasaad dito ang liham na humihingi ng suporta sa iba’t ibang ahensya na makatutulong sa pagtatagumpay ng panukalang proyekto. ang balangkas ay larawan ng pangkalahatang hakbang. . talaan ng mga halimbawa E.talaan ng walang mga halimbawa. ba’t ka nagkaganyan?  Problema’y lilipasna lang “Mga kasanayan sa akademikong pagsulat” Pagbuo ng konseptong papel ->ayon kay Badayos(2000). Tiyak na layunin = ay nagpapahayag ng partikular na pakay sa pananaliksik sa paksa .) ang dahilan ng isasagawang proyekto at ang mga benefisyong maibibigay nito sa kinauukulan. a. Sa simpleng salita. a. bilang ng telepono ng taong makapagbibigay ng informasyon tungkol sa papel ..bakit.sa uring ito . kahulugan ng konsepto B.Dahil buo ang diwa ng isang pangungusap kung kaya’t higit na maraming impormasyong makukuha rito. c.) pamagat na naglalarawan ng ipanukalang proyekyo.ang pang-ulong pamagat ay mga pangalan o mga salitang ginagamit na pangalan.dalampasigan o baybaying dagat. “Pananaliksik” Ang lahat ng nakikita at nararanasan nating pagbabago o pag-unlad sa kasalukuyan ay bunga ng walang hanggang pananaliksik.nakapaloob dito sa bajet ang ilang informasyon kabilang ang personal na serbisyo. d. d. mas makabubuting wag na lang isama sa konseptong papel.) Pangalan .) Pamaksang Balangkas .) at ang magiging resulta nito.adres.moderno man o hindi .) iwasan ang paglabas ng bahay o pamamasyal sa ilog. ) Pangungusap na Balangkas – sa uring ito .kailangan niyang magbalangkas.) Limitasyon ng pahina .) Liham ng pagsuporta .lalo’t sa panahon ng kanyang pananaliksik ay kailangang gumugol siya ng mahabang oras ng pagsulat .. Ang telebisyon . Panlahat na layunin = ito ay nagpapahayg ng kabuuang layon o nais matamo .) Estimang haba ng ipinanukalng proyekto .) Rasyunal .sa bahaging ito ay inilalahad ang kaligiran o pinagmulan ng ideya kung bakit pinili ang isang partikular na paksa. kung maipagkakaloob ang hinihinging panukalang proyekto.) Layunin – nakapaloob dito ang dahilan ng pananaliksik o kung anu ang gustong matamo pagkatapos maisagawa ang pananaliksik sa piniling paksa . 3. at mapalawak ang kanyang napapanahong ideya. "Pagbabalangkas" -.) Pangalan o bilang ng ipinagkaloob na programa . "Bahagi" Sa ibang aklat ay isinasaad na ganito ang dapat na maging bahagi ng konseptong papel: 1. 1.Ito ay pwedeng …. ay nahahati pa rin sa iba’t ibang kategorya at may layunin . b.) Pangalan at adres ng organisasyon – o indibidwal na nagsumite ng papel. c.Sa isang mag-aaral .) Ang kahinaan ng programang pantelebisyon . "Katangian at simulain" Ang konseptong papel ay mahalagang bahagi ng proseso sa paglalapat o aplikasyon upang mautuhan ang mga saklaw na programa ng mga pangunahing interes ng isang aplikante. b.Ito ang makatutugon sa mga tanong na anu.midyum sa bagong milenyo a. D. sa pananaliksik .titulo.) ang epekto at kalidad ng proyekto d. Uri at katangian Ang pagbabalangkas ay ang pagsasaayos ng mga ideyang nakalap mula sa inisyal na naghahanap ng datos.) at petsang sisimulan ang proyekto.Sa bandang ito dapat ay ilahad ng sumulat ang ….)maging mahinahon sa lahat ng oras b. b. hal.) ang mga hakbang na isasagawa .kung hindi rin lang mahalaga o kailangan sa liham ang isang impormasyong nakalap. 4. at kung pwede hindi ito lalagpas ng 8 ½ x 11 ang pagkakalimbag sa bawat letra o bilang . Matutukoy mo ba ang piniling Ideya ? 2.)Ang pagsasabatas ng mga programang pantelebisyon.benefisyong salapi at di salapi.ang pang-ulong pamagat ay buong pangungusap. 5.) Bajet / Budyet . Sa aklat nina Price at Nelson (1999) ay naglahd sila ng (5) paksang maaaring maisulat sa konseptong papel. 2. Hinihingi ng nirestrukturang kurilulum sa batayang edukasyon ang higit na pag-bibigay tuon sa paglinang ng mga kasanayan at kakayahang makatutulong sa mga mag-aaral upang higit na maging produktibng indibidwal at magkaroon ng masaya at makahulugang buhay sa hinaharap.) tanggalin sa mga saksakan ang mga dekoryenteng Kasangkapan.) Narativ ng programa – mailkli lamang ang nakapaloob na narativ sa konseptong papel. May iba’t ibang uri ng balangkas . c. hal. Mahalaga ang buhay ng tao kayat dapat na mag-ingat lalo na sa panahon ng bagy a.)makinig sa radio o manood ng telebison para sa mga babala. Ang konseptong papel ay isang paglalagom ng kabuuang ideya o kaisipan na tumatalakay sa ibig tuklasin . hal. linawin o tukuyin. C. a.ito ay naglalaman ng …. Ang konseptong papel ay dapat magtaglay na mga sumusunod. A. talaan ng mga kritikal na atribyuts na mapagkikilanlanbilang larawan o katangian. b. talaan ng di-kritikal na atribyuts.nanunudyo.

may dalawang pormat ang balangkas. Ito ay isang masusing pagsisiyasatat pagsusuri sa mga ideya.. Subalit anumang Gawain ay lagging may kaakibat na tungkulin at responsibilidad. 5. tiyaga. 5. Ito ang magiging gabay sa pagbuo ng buong balangkas. Makapagpatotoo o makapangatwiran sa tulong ng mga mapapanaligang mga materyales o dokumento hinggil sa mga paksang nangagailangan ng paglilinaw.OBHEKTIBO. -Ang pananaliksik ay isang pang-akademikong gawain. patalastas at paunawa. Ang pag-aayos ay maaring kronolohikal.Makapagbigay ng mga ideya o suhestiyon batay sa historical na perspiktibo para sa isang pangyayari o senaryo. konsepto at impormasyon. May mga pagpapahalaga at konsiderasyong dapat malaman at mabigyang halaga ng mananaliksik. 2.Pagkamatapat . DOKUMENTADO. Katangian at Layunin Katuturan Ang pananaliksik ay pagtuklas ng isang teorya. sipag at disiplina. Ayon kina Treece at Truce -. heyograpikal atb. 4. Upang maisakatuparan ang hangaring ito. Hakbang ng pagbabalangkas  Limang hakbang ang dapat maisagawa sa pagbabalangkas ayon kay Badayos(2001) 1.ang pagtatalakay sa ibubunga ng kung sakaling magpalit ng porma ng gobyerno mula sa presidensyal tungo sa parlimentaryo or bise bersa (vise versa). konseptobagay. Makapagbigay ng bagong interpretasyon o pagpapakahulugan sa dating ideya. Halimbawa. Saling nagbibigay ng kabatiran gaya ng anunsyo. sistematiko at epektibo ang hinaharap na kalutasan sa isang suliranin o paksa. Ang susing ideya ay ang salitang “May laman” sa isang pahayag. 4. 2. higit na lumalawak ang kakayahan at kasanayan ng tao upang magamit ang kanyang mga natutuhan sa isang makabuluhang pag-aaral. Tiyakin kong paano ilalahad ng maayos ang mga ideya. Ang pagsasaling wika ay isang paraan ng pagpapalit ng diwang inihahayag sa isang wika ng katapat na diwa sa ibang wika. ang pananaliksik ang maituturing na pinakamahalagan kasangkapan na dapat matutuhan ng kahit na sinumang mag-aaral para mapaunlad ang sarili tungo sa anumang propesyong kanyang hinahangad.Ang pananaliksik ay: -isang maingat –mapanuri -didisiplinadong pamamaraan Sa kaliwanagan o kalutasan ng suliranin Ayon kay Parel --Ang pananaliksik ay:-sistematikong pag-aaral o pagsisiyasat tungkol sa isang bagay sa layuning sagutin ang ilang katanungan ng pananaliksik. Ang tesis na pangungusap ang pinakabuod na nagpapahayag ng kabuuan ng ideya. Kronolohikal: Ang sining ng pagsasaling-wika  Katuturan ng Pagsasaling-wika 1.Ang pananaliksik ay:-pagtatangkang makakuha ng kalutasan sa mga suliranin. kailangan munang maunawaan ang mga batayang kaalaman sa pananaliksik upang higit na maging kapakipakinabangan ang pag-unawa sa mga kursong pandisiplina na may kaugnayan sa tutuklasing mga paksa. gaya ng mga konsepto. Iayos ang porma. PANANALIKSIK: Katuturan. Ang lahat ng ito’y bunga ng PANANALIKSIK. Ang pagsasaling wika ay paglalahad ng ibang wika ng katumbas na kahulugan sa isang wika.iba’t ibang reference/sanggunian ANGKOP NA PAMAMARAAN O METODOLOHIYA. Ito ay maaring pang indibidwal at panggrupong Gawain na nangangailangan ng ibayong kasanayan. higit sa anupamang panahon. Kung susuriin ang maga pinahayag ng mga mananaliksik. Makapaglinaw sa isang usapin o isyung pinagtatalunan at tuloy makapagbigay ng inaakalang solusyon sa problema.ang mga patotoo at ang validiti ng sulating pananaliksik SUMUSUNOD SA TAMANG PROSESO NG PAGSULAT.Sa panahon ng informasyon.ang sistimatekong pananaliksik ay dumaraan sa masalimuot na yugto ng pagsulat: -Nagsisimula sa pagtukoy ng suliranin -Pag-uugnay ng suliranin sa mga umiiral na teorya -Pagbuo ng mga konklusyon at rekomendasyo MASURI O KRITIKAL.Pagkamaingat . teorya. patunayan o pasubalian Ayon kay Good -. Katunayan.Magiging balido lamang ang isang pananaliksik kung ang mga inilahad na ideya ay mapapanaligan at mapapatotohanan sa tulong ng mga ginamit na datos.. 3. Ang balangkas sa paksa at balangkas sa pangungusap. Balikang basahin ang dalawang pangkalahatang uri ng pagbabalangkas para sa pananaliksik sa nakaraang aralin.  Apat na kategorya ng pagsasalin 1.(internet) -gumaan ang gawain ng mga tao sa mundo -lumakas ang agrikultura -lumakas ang industriya . isyu. -Higit pa sa anupaman. Pagpasiyahan ang uri o libel ng nagbabalangkas. Nasa mananaliksik ang kapasiyahan kung anong karapat-dapat na paraan ng paglalahad batay sa mga materyal at mga paksa. . Ang pormat na desimal at ang pormat na may magkahalong bilang at letra. Makatuklas ng mga bagong ideya. nagkaroon ng kabuluhan ang maraming bagay sa buong mundo… -Lumago ang kabuhayan -kalakalan -bumilis ang takbo ng buh -paggamit ng makabagong teknolohiya -teknolohiya na nagpalapit sa mga tao san mang parte nang mundo. Ang pagsasaling wika ay isang sining ng pagpapahayag ng isang orihinal na akda nang hindi nagbabago ang diwa at kaisipang ipinahahayag nito tungo sa ilang wika. May mga panandang ginamit sa nag-aayos ng mga nilalaman ng balangkas.sa bahaging ito ipinaliliwanag ang partikular na instrumentong ginamit na makakatulong sa ikahuhusay ng sulating pananaliksik.Pagkamapanuri o kritikal . Samakatuwid. Marami ang patunay na sa tulong nang malawakang pananaliksik. Layunin: Sa tulong ng mga gawaing pananaliksik. Ayusin ang tesis na pangungusap o pahayag. maaaring buudin ito sa mga sumusunod na kategorya: -MAINGAT-MASUSI-SISTEMATIKO-MAPANURI-TIYAK-KONTROLADO Katangian Ang pananaliksik tulad ng nabanggit na ay isang kursong akademiko at nangangailangan ng ibayong paghahanda upang maisagawa nang maayos..Maging Responsable Simulain sa Pagbabalangkas • Malaki ang naitutulong ng pagbabalangkas upang maliwanagan ang kabuuan ng binasa. • Ang mga pangunahing kaisipan at mga detalye ng balangkas ay maaring ilahad sa anyong parirala o sa anyong pangungusap. 3. isang maka agham na pamamaraan na kung saan lahat ng mga hakbang ay nakaplano.Pagkamatiyaga . ang gawaing pananaliksik ay nakatutulong sa mga mag-aaral na: 1. MAYAMAN SA MGA GIANAGAMIT NA DATOS. pagsubok sa teoryang iyon at paglutas sa isang suliranin. Hindi ito kailangang mahadlangan ng anumang wikang magpapahina sa hangaring makatulong sa pagpapaunlad ng kaalaman at kamalayan ng sangkatauhan. May iba’t ibang paraan ng paglalahad ng mga ideya para sa isang balangkas. Ang Tungkulin at Responsibilidad ng Mananaliksik Ang pananaliksik ay isang unibersal na gawain. katawagan at iba pa. ang pananaliksik ay kinakailangang: . Ilista ang mga susing ideya na nakapaloob sa tesis na pangungusap. 2. datos o metodohiya.Pagkamaparaan . . 3.Pagkamasistema sa Gawain. tao at iba pang nais bigyang linaw.

Saling sapat o yaong saling halos hindi mapagpasyahan para sa karaniwang mambabasa. Ngunit bago siya maghanda ng mga tanong ay dapat tanunging muna niya ang kanyang sarili. Ano ang inaasahan kong matutuklasan sa aking pag-aaral? 3. pagplano at pagsulat.W.Ito ay ang paraan ng pangangalap o paglikom ng impormasyon upang dagdagan ang kaalaman sa iba’t ibang paksa. Resulta – Ang buod ng kinalabasan ng pagaaral ay nakalahad sa bahaging ito. Isantabi ang orihinal na teksto. Pamaraan Sarbey – Ginamit ang pamaraang sarbey. 2. Sinopsis(buod) Napakahalaga ng pagsulat ng buod sa alinmang isinasagawang pag-aaral o pananaliksik. Parapreys(hawig)  Ayon kay Sternglass(1991). Ang mga kasanayang nakapaloob dito ay ang paglikha. Kung gagamit ng direktang sipi. Ito’y madalas na nakasulat sa malalaking titik.(mercene. ito’y punto-sa-puntong pagbubuod ng ideya ng ibang tao na ipinapahayag ang sariling pangungusap. Mga layunin – Ang layunin ng pagaaral ay nahahati sa dalawa: pangkalahatan at tiyak. Mapasimulan ang diskosyon sa pamamagitan ng paglalabas ng mga kaispiang nakakatulad o naiiba sa siniping informasyon. 2. Pangalan ng Mananaliksik . Metodolohiya – Nakalahad sa bahaging ito ang uri ng pananaliksik na ginamit sa pagaaral. Ginamit din ang mga sumusunod na pamamaraan: 1. Para naman kay Spatt(1987). Higit na gamitin ang paggawa ng sinopsis o buod sa loob at labas ng klasrum kaysa sa (precis). atbp. Pamagat ng tesis – Ang buong pamagat ng tesis ay dapat na nakasulat nang buo at malinaw. Ang abstrak ay binubuo ng mga sumusunod na bahagi: 1. Isulat ang pangwakas na draft. konsepto at problema. Abstrak  Kalimitang mababasa ang abstrak sa mga unang pahina ng tesis o disertasyon. pagbalangkas. Saling syentipiko o teknikal. Pag-aayos ng mga datos Konsiderayson sa pangangalap at pag-gamit ng mga datos. gayundin ang paraan/pamaraan kung paano naisagawa ang pagaaral. Mapanuri at kritikal na pag-aaral ukol sa isang isyu. 2. Tiyaking naitala ang informasyon nang wasto mula sa pinanggalingang singgunian. Iparapreys nang literal ang mga salitang mahirap unawain.1993) . ang parapreys ay pagsasabing muli ng informasyong naitala ng mananaliksik mula sa pinanggalingang sanggunian na gamit sa kanyang sariling pangungusap. Trece at J. artikulo. proyekto. 4. (Parel. Dahil dito. 1973) 5. Mapatunayan ang puntong nilalahad sa pamamagitan ng pag-gamit ng mga salitang nagmula sa may awtoridad. 2. 1983) 3.  Ang mga hakbang sa pagsasagawa ng parapreys: 1. kailangan maging alerto ang mag-aaral para sa mga direktong sipi (quotations) na magiging makabuluhan sa paghahanda ng babasahing literatura para sa tesis o ano mang uri ng isasagawang pananaliksik. gaya ng edad. Metodolohiya  Ang pagaaral na ito ay ginagamitan ng paraang palarawan ng pananaliksik. 4. 5. 2. ganyan ang pananaliksik (Sermorian. programa. Sintesis  Ang sintesis ay ang pag-uugnay ng iba’t-ibang informasyon upang makalikha ng bagong kaalaman. Makapaghatid ng informasyon. kung gagamit ng tao ang mananaliksik para makakuha o maka-ngalap ng mahahalagang informasyon ay dapat siyang makapaghanda ng mga tanong para sa kanyang isasagawang pag-aaral. Talatanungan ng Informasyon – Personal na naglalaman ng mga aytem personal ng mga respondente nang naayon sa hinihingi ng pagkakataon. Gaano kalaki ang kapakinabangang makukuha ko sa aking pag-aaral? Direktang sipi  Sa pagbasa ng artikulo. tula sa tuluyan. 4. Basahing mabuti ang orihinal na teksto. kasarian. hanapbuhay o profesyon.2. partikular sa higit na pinipili/higit na tinatanggap na salin sa Filipino ng mga katawagang ginagamit sa broadcast media. sa pagpaparapreys ay dapat maging maingat ang nagtatala ng informasyon sa pagpapalit ng orihinal na wika sa paggamit niya ng sariling pangungusap. Ito’y kabuuang informasyon sa isinasagawang pag-aaral. Trece. 2. Ang punong tagapayo ang siyang dapat na nasa unahan ng talaan. 1. tula sa tula. Ang pangunahing layunin ng pagaaral ay nakasulat sa tiyak na bahagi. Ayon naman kay Larkin(1985). Ito’y dapat na aprobado ng mga tagapayo at panelists. Kung wala. bagamat bihira itong gamitin at isama sa pag-aaral ng wika. Isulat ang sariling pangungusap ang mga naitalang detalye. Ito ay sistematikong pag-uusisa upang patunayan ay makuha ang anumang kabatirang hinahangad natin. 1999) 4.Nakasulat ang buong pangalan ng mananaliksik. at muling sulatin sa malinis na papel. Ang mga paraan sa pagsulat ng sinopsis o buod ay ang mga sumusunod: 1.  Sa paglikha ay maaring nauukol sa bagong kurikulum. komposisyon. Maging ang instrumentong ginamit ay dapat ding nakatala nang buong linaw sa bahaging ito. Presi (Precis)  Itinuturing ding isang bersyon ng pinakamaikling sinopsis o buod ang presi o precis. Isulat ang unang draft rebisahin pagkatapos mabasa ng makailang ulit. 3. 3. i-highlight ang mga ito o gumawa ng sariling pagmamarka sa mga ito sa pamamagitan ng pagsulat sa mga palugit(margins). Pangalan/Mga pangalan ng Tagapayo – Ang buong pangalan ng mga tagapayo ay dapat nakatala ayon sa pagkakasunod-sunod. Saliw na sumasaklaw sa iba’t-ibang porma gaya ng tuluyan sa tula. Tiyaking nabasa nang buod ang tekstong lalapatan ng buod.Ito ay pangangalap ng mga datos sa isang kontroladong sitwasyon para sa layunin ng prediksyon at eksplanasyon. may mga bantas at ang pahina na pinagkunan ng sipi. 3. Anumang uri ng sulatin at anuman ang balak at gustong sulatin ay nasa ilalim ng kategoryang pagsulat. Ipahayag sa sariling pangungusap ang mga ideyang nakapaloob sa literal/ istruktural na parapreys. 3. 1. PANANALIKSIK 1. Ang pananaliksik ay pagtatangka upang makakuha ng mga solusyon sa mga suliranin. Ito ay ang puspusang pagtuklas at paghahanap ng mga hindi pa nalalaman. Itala ang mahahalagang detalye. ipagpatuloy ang istruktural na pagpaparapreys. gamit ang sariling bokubularyo at istilo ng pagsulat. 4. 5. Atbp. Ano ang layunin ng aking pag-aaral? 2.  May tatlong layunin ang pag-gamit ng mga direktang sipi. pagbuo. 3. Karamihan sa mga proyektong naisusulat o pag-aaral na bunga ng pananaliksik ay tao ang malimit gamitin paksa.(E. at ang mga pagsusulit na nangangailangan ng matalinong pagsagot at pagtanggap ng mga isinaling diskurso sa Filipino sa mga nagaganap na pagdinig sa pagbabalita at usapan. 6. ang materyal na sisipiin ay dapat maging malinaw.

Ang pinag-uukulan nito ng pansin ay ang hinaharap at kung ano ang mangyayari. bagong pagkatuto sa mananaliksik ang mga pangyayari.(halimbawa nito ang pag-aaral sa yugto ng pagdadalaga/pagbibinata ng isang tao) 6. 3. Patuloy siyang nag-iisip sa panunuri at pagbibigayinterpretasyon ng resulta ng kanyang pag-aaral. May sistema – tulad ng ibang gawain. (2007). LAYUNIN NG PANANALIKSIK Ayon kina Ordoñez.Upang umunlad ang sariling kamalayan sa pali-paligid. 3. 2. Makatotohanan – Kung ito’y batay sa totoong kinalabasan ng pananaliksik matapos na masuri at malapatan ng istatistika. ang mga dahilan ng bagay-bagay at sanhi at bunga. 3.Upang maging solusyon sa suliranin. Maaaring kwantitatibo (quantitative) o kwalitatibo (qualitative) – Sa kwantitatibong pananaliksik.Kung mananaliksik siguraduhing may mababasa kang impormasyon ukol sa paksa.Nadaragdagan ang kaalaman. magasin o di kaya’y internet. ibayong panunuri ang ginagawa upang mapatotohanan ang kahalagahan sa sarili. isang pasyente. 4. Pamamaraang Nababatay Pamantayan(Normative).(hal.Pinagaaralan ang mga kasalukuyang ginagawa. b. e. Genetic Study. pamantayan at kalagayan. Pinag-aaralan at sinusuri nito ang pagsulong at pag-unlad ng isang paksa.Upang makadiskurbe ng bagong kaalaman. Ginagamitan ito ng mga talahanayan ng paghahambing ng mga datos.Upang makita ang kabisaan ng umiiral o ginagamit na pamaraan at istratehiya sa pagkatuto ng mga mag-aaral. MGA URI NG PANANALIKSIK 1. Hindi mahirap kalapin ang mga datos na pag-aaralan . Praktikal – Ang mga datos na nagmula sa tabi-tabi ay higit na mainam kaysa paksang matatayog na di naman maayos na naisagawa. MGA KATANGIAN NG PRAKTIKAL NA PANANALIKSIK a. Eksperimental.kapag maayos na nagampanan ang tungkuling hinarap at ito’y naaayon pa sa tamang resulta. Isang halimbawa nito ay ang paghahambing ng nagampanan sa Ingles ng mga nasa ikatlong baitang sa elementarya sa isang dibisyon sa Pambansang Pamantayan sa Ingles ng mga nasa ikatlong baitang 7. naiibang karanasan ang nadarama ng mananaliksik. mapaaklat man.-yumayaman ang kaisipan ng mananaliksik dahil patuloy siyang nagbabasa.Ang paksang simple kung mapagbubuti ay daig ng paksang matayog o malawak na matagal nang binalak ay di natatapos dahil nangangailangan ng maraming pera. isang usapin o kaso sa hukuman.Ito ay isang malawak na pag-aaral sa isang aklat. Pangkasaysayan(Historical). Wika nga’y hindi “dinuktor” upang mapabuti ang resulta ng pananaliksik g. .Magandang halimbawa nito ay ang eksperimentong gagawin ng isang guro upang malaman niya kung aling paraan ng pagtuturo ang gagamitin upang madaling matututo ang kanyang mga mag-aaral. f.al.Upang mabatid ang lawak ng kaalaman ng mga mag-aaral sa isang partikular na bagay. c. 2. ang resulta ay obhektibong mapatotohanan. 2. Hambingang Pamamaraan(Comparative Analysis). 5. Sa kwalitatibong pananaliksik naman.Nalilinang ang tiwala sa sarili. 1. sa maraming nababasa at sa mismong pagbuo ng pag-aaral.KAHALAGAHAN NG PANANALIKSIK  Ayon sa libro nina Ordonez et. Dito’y inihahambing ang resulta ng isang pag-aaral sa isang umiiral na pamantayan. ang pag-unlad. 4.al.Ang mahalaga sa pananaliksik ay malinaw na nasagot o natugunan ang mga katanungang inihanda. nakasisigurong nalilinang ang pagmamalaki at tiwala sa sarili. Bunga ng edukasyon sa mga mag-aaral ng paaralang publiko at pribado. o kaya’y isang mabigat na suliranin. Sinusuri dito ang mga pangya-yari. Ang kabutihan o kahalagahan nito ay masusukat sa pamamagitan ng istatistika. 5.Sinasaklaw ng uring ito ang nakalipas. Hindi magastos ang paksa. Pag-aaral sa Isang Kaso (Case Study). ang pananaliksik ay may sistemang sinusunod. 4. karanasan.-Bagong kaalaman ang dulot sa mananaliksik ng gawaing pananaliksik at mabigyan ng interpretasyon. Palarawan(Discriptive). may apat na pangunahing kahalagahan ang pananaliksik: 1.Sinasaklaw nito ang kasalukuyan.-Sa maraming nakakasalamuha sa pangangalap ng mga datos.Lumalawak ang karanasan.Pampayaman ng kaisipan. narito ang mga sagot kung bakit kailangang manaliksik. Orihinal na akda-isagawa ang pananaliksik na ang paksa mo’y wala pang ibang nakakapagsulat. (2007).-Ang sinumang tao.et. d. pangyayari.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful