PAGSULAT SA Iba’t-ibang disiplina PAGSULAT  Ang pagsulat ay lundayan ng lahat ng iniisip, nadarama, nilalayon at pinapangarap ng tao dahil

nakapaloob dito ang aspetong kognotibo, sosyolohikal, linggwistikal, atb.  Ang pagsusulat ay isang prosesong sosyal o panlipunan at bunga ng interakayon ng taong sumulat ng taong tumanggap ng mensahe mula sa pinadalang tekstong isinulat. PAGSULAT SA IBA’T IBANG DISIPLINA  Kahulugan at kalikasan ng pagbasa Ang pagsulat ay paraan ng interkomunikasyon ng tao sa pamamagitan ng arbitraryong simbulo na minamarkahan upang makabuo ng isang sistema. Maaaring makabuo ng isang sulatin sa pamamagitan ng masistemang paraan, maaaring sa sistemang limitado o sa sistemang buo at ang paraang ito ay magaganap sa pamamagitan ng pagpapahayg ng anumang koneptong nabubuo ng sumulat sa tulong ng wika . Dahil ang pagsulat ay isang sistema ng pakikipagtalastasan ng tao sa pamamagitan ng simbulong biswal o marka, maituturing na ang kaunaunahang antas ng pagsulat o pagmamarka ng mga bagay ay nagsimula sa mga unang panahon ng pagkakalikha ng mga tao. Magkagayunman, ang kaunaunahang sistema ng pagsulat na nalinang ay may 5,500 taon na ang nakaraan . SOSYO-KOGNOTIBONG PANANAW  Ayon kay Royo (2001), malaki ang naitutulong ng pagsusulat sa paghubog ng damdamin at isipan ng tao. Sa pamamagitan nito, naipapahayag niya ang kanyang damdamin, mithiin, pangarap, agam-agam at mga pagdaramdam. Dahil din sa pagsusulat, nakikilala ng tao ang kanyang sarili, ang kanyang mga kahinaan at kalakasan, ang tayog at lawak ng kanyang kaisipan at ang mga naaabot ng kanyang kamalayan.  Naniniwal si Hugney, (1983) na nakatutulong ang pagsusulat sa paglinang ng kakayahan ng mga mag-aaral sa lohikal na pagiisip, pagpapasya at paglutas ng suliranin. Napauunlad din nito ang iba pang mga kasaayang pang wika ng mga mag-aaral gay a ng pagbabasa, pagtatala, pagtukoy ng ng mahahalagang ditalye,pakikipagtalakayan, pagsusuri at pagpapakahulugan ng mga datos.  Iba-iba ang naging fokus ng pagtuturo ng pagsulat sa mga nakaraang panahon produkto, proseso, konteksto at kognitibo. Sa kasalukuyang pananaw, mapagsasama-sama at mapag-uugnay-ugay ang mga pananaw na ito tungo sa tinatawag na SOCIO COGNOTIVE THEORY ni Freeman(1987) o iyong tinatawag na sosyo-kognotibong teorya ng pagsulat.  Iba-iba ang naging fokus ng pagtuturo ng pagsulat sa mga nakaraang panahon produkto, proseso, konteksto at kognitibo. Sa kasalukuyang pananaw, mapagsasama-sama at mapag-uugnay-ugay ang mga pananaw na ito tungo sa tinatawag na SOCIO COGNOTIVE THEORY ni Freeman(1987) o iyong tinatawag na sosyo-kognotibong teorya ng pagsulat.  Ayon kay Lalunio (1990), isinasaad sa teoryang sosyo kognotibo na ang pagkatuto ay may batayang panglipunan at ito ay isang prosesong interaktibo. Nangangahulugan ito na ang kognisyon o pagunawa ay naaapektuhan ng maraming salik gaya ng iskema ng mga mag-aaral at ng konteksto.  Naniniwala si Royo na ang pagkatutong sumulat ay hindi lamang aplikasyon ng mga natamong kasanayan kung hindi pagpasok sa isang diskursong pang komunidad. Nagpapahiwatig ito na sa silid aralan, higit na magkakaroon ng motibasyon ang mga mag-aaral na matutong sumulat kung may layunin ang mga gawain o alam ng mga mag-aaral kung bakit sila sumusulat, at kung sino ang kanilang target na mambabasa.  Ang prosesong kognotibo sa pagsulat, sa makatuwid, ay nakaaapekto sa layunin at itsura ng mga gawain ng mga mag-aaral, ang kanilang gulang, katayuan sa buhay at kapaligirang sosyal at kultura. PAGSULAT BILANG MULTI-DIMENSYONAL NA PROSESO  Ang pagsulat ay hindi hiwalay kundi kaugnay ng iba’t-ibang gawaing pangkomunikasyon, gaya ng pakikinig, pagsasalita at pagbasa. Samantala, integrayon at aplikasyon naman ang mga sangkap ng pagsulat ng komposisyon ang sinusunod ng mga naniniwala sa organisasyong GRAMMAR-SINTAX. Ito ay dahilang para sa kanila, ang pagsulat ay hindi binubuo ng magkakahiwalay na kasanayan.  Ayon kay Smith (2001), sa nagdaang apatnapung taon, ang pagtuturo ng pagsulat ay nagsimula sa produkto patungo sa proseso. Ipinaliwanag naman ni Athur Applebee (1986) na ang pagtuturo ng pagssuulat noon ay “prescriptive and product-centered” na nagfocus ay wastong gamit ng mekeniks ng pagsulat sa moda ng diskurso(paglalahad, paglalarawan, eksposisyon, persuweyson at kung minsan ay patula).  Noong nga taong 1970-1980, sinuportahan ng mga edukador, partikular na ang mga guro at manunulat ang prosesong pagdulog sa pagkatuto upang makasulat. Sa kasalukuyan, ang prosesong pagsulat ay maluwag na tinatanggap ng nakararami, kasama ng mga magkakaugnay na gawain gaya ng “brain storming”, pagsulat ng“journal”,  kumperensyang guro / mag-aaral at focus sa maraming borador.  Dahil ang pagsulat ay isang prosesong multi-dimensyonal, ito’y binubuo ng iba’t ibang elemento gaya ng iminodelo ni Villafuerte.  EKSPRESIV- Ang pangunahing layunin niya sa pagsulat na maipahayag niya ang kanyang niloloob at nadarama.  At dahil sa pagsulat ay isang paraan ng paghahatid o paglilipat ng impormassyon, ideya o kaalaman ng isang tao sa kanyang kapwa, may layuning maging “transakyonal” ang pagsulat ng manunulat. Nagsusulat sya para makipagtalastasan sa ibang tao , para maghatid ng mensahe o makipagpalitan ng mga ideya, inpormasyon at karanasan. May gusto siyang sabihin. May gusto siyang ibahagi sa kanyang mga mambabasa.  At dahil sa pagsulat ay isang paraan ng paghahatid o paglilipat ng impormassyon, ideya o kaalaman ng isang tao sa kanyang kapwa, may layuning maging “transakyonal” ang pagsulat ng manunulat. Nagsusulat sya para makipagtalastasan sa ibang tao , para maghatid ng mensahe o makipagpalitan ng mga ideya, inpormasyon at karanasan. May gusto siyang sabihin. May gusto siyang ibahagi sa kanyang mga mambabasa.  Transaksyonal na layunin ng pagsulat, dapat maisaalang-alang ang apat nitong katangian:  1. akto, kaganapan at kilos 2. Integral na elemento 3. nagbabago 4. kumikilos ang taong kasangkot  Kabilang sa maituturing na transaksyonal na pagsulat ay ang ulat, liham pangalakal, memorandum, proposal adbertisment, plano ,atbp. MGA HAKBANG SA PAGSULAT 1.Paghahanda sa pagsulat-kailangan dumaan sa isang proseso ang baguhang mga manunulat upang makapaghanda siya sa kanyang susulatin, maging ito ay sulatin o teksto. a. Layunin sa pagsulat b. Ukol sa paksang susulatin c. Mahalaga ang diskusyon o pagpapalitan ng kaisipan d.Magkaroon ng direksyon sa pagsulat 2. Aktuwal na pagsulat a. Itsura at organisasyon o kaisahan. Ang intr0daksyon o panimula ng susulating teksto ay dapat na maging malinaw, organisado at lohikal b. Ang nilalaman ay kailangang tumutugon sa layunin ng pagsulat, sa paksa / tema at sa presentasyon ng datos. 3. Pageedit at pagrerebisaIpokus ng manunulat ang kanyang sulatin sa nga sumusunod: 1. Interes 2. Kaisahan

nabibigyan nga kaya ng tunay na nagpapahalaga? Lohikal at Mapanghikayat na pagsulat Katangian: 1.maikling katha-dula -sanaysay MGA BAHAGI NG TEKSTO 1. Kung gayon. Tuntunin: Sa pagpili ng mga mambibigkas sa sabayang pagbigkas. Sa kabila nito. -maari ring magbigay kahulagan sa isang salita tulad ng una. 2. brochure. ilan kaya ang makakapagsabi na “Napakaganda ng musika dahil sa taglay nitong wika?” Marahil ay may makakapuna subalit. dating punong komisyoner ng komisyon sa Wikang Filpino (KWF). note card 4. Maraming mga awitin na pinagtutuunan ng pansin. Paggamit ng opinyon -Sa pagsulat ng pangangatuwiran. maging “broad sheet o tabloid” ay nagtataglay ng mga sulating iba sa nilalaman at paraan ng pagsulat ng mga sulating malikhain. Hindi mabubuo ang dyaryo o pahayagan kung walng balita. . Nililinang ang kasanayang metakognitibo 3. Mayroon itong dalawang pangunahing elemento:  Kombinasyon  Perswasyon 2.  Ito ay sining ng paglalahad ng mga dahilan upang makabuo ng isang pagpapatunay na tinatanggap ng nakararami. ibibigayang pangkat na kinabibilangan nito at pangalawa ang ikinaiiba nito sa mga kasamahan sa pangkat na kinabibilingan. masasabi na ang wika ay ating buhay. Gawing malinaw ang ihahaing mga punto at tiyaking may sapat na ebidensyang maipakikita na magbibigay suporta sa susulating pyesa. Isang mabisang salik ang pangangatwiran upang mabigyangkatarungan ang mga opinyon at maipahayag ang mga opinyong ito. -maaring maibigay ang kahulugan na isang bagay o salita sa tulong ng ibang salitang kasing kahulugan nito.pagsulat ng tula -nobela . AKADEMIK Ang akademikong pagsulat ay yaong ginagamit sa mga kursong komposisyon o sa malikhaing pagsulat na kalimitan’y sariling opinyon. Pasaklaw na Lohikal.lab report. masining ang paglalahad ng naisip o nadarama ng sumulat. . maaring ang mga awiting ito ay isa lamang tagapaglibang. Ex. . dyaryo. Bukod sa pagbasa sa nilalaman ng babasahing aklat.nagsisimula sa paglalahad ng tuntunin patungo sa pagbibigay ng mga halimbawa. kilalang manunulat ng literaturang Filipino. Lohikal na Pangangatwiran (pasaklaw/pabuod)-Ang pangangatwiran ay anyo ng komunikasyong instrumental at ebidensyang nakaiimpluwensya sa ibang tao. Ito ay isang intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan. Sa isang pangkaraniwang tagapakinig. dapat makabuo ng isang koro ang tagapagsanay. bagama’t maituturig din itong akdemiko ang pagsulat ng reaksyon sa sinulat ng iba gaya ng pagsulat sa takdang aralin. WAKAS:Paglalagom at konklusyon Ang wika ay isang musika at ang musika raw ay buhay. Ayon kay Langan (1992) ang esensya ng mahusay na pagsulat ng pangangatuwiran ay:  Gagawing punto  Sumusuportang punto Bilang mambabas ng pangangatuwiran ay mahalagang makilala ang punto at makilala ang sumusuportang punto. JORNALISTIK Ang dyaryo ay pahayagan .eksperimento . Sa uring ito. masaklaw at efektibo ang isinusulat maging ito’y tisis o pamanahong papel.NILALAMAN: Itsura 3. mahalagang makapagtala muna ng listahan ng mga sangguniang gagamitin. ayon sa formulasyong kalalahad ay bunga ng isang komposisyong linggwistiko na sa kabuuan ay konsepto pa lamang. dahil sa ang wika ay mahalagang elemento ng musika. atbp. Paguugnay-ugnay MGA URI NG PAGSULAT 1. TEKNIKAL Ayon kay Ponciano B. ang teknikal na Filipino ay isang linggwistikong phenomenon na sumibol sa puso ng baryedad ng wikang Filipino na lalong kilala sa tawag na “Taglish”. Ang wikang ito. Ayon kay Villafuerte (2002) nakasalalay ang pangangatuwiran sa pagkaunawa at pagtanggap natin sa mga ideyang ating itinataya. ideya o karanasang isinulat dito. patungo sa mayroon at patuloy sa pagunlad. mahalaga ang paglalatag ng isang ideya. Ex: Bibliography.PANIMULA-Sa pagpili ng paksang susulatin ay dapat maisaalang-alang ng manunulat ang dalawang pangunahing pamatnubay na simulain: a) kawili-wili at (b) may sapat na malilikom na datos. Paglalatag ng Ebidensya Mahalagang makapaglatag ng mga ebidensya ang sumusulat ng pangangatuwiran. Pineda . ang malikhaing pagsulat ay nagsisimula sa wala. 4. Kalimitang ang pinagtutuunan ng pansin sa uring ito ay ang paglalarawan o paglalahad ng manunulat gamit ang salitang maituturing na masining at malikhain. Paano ang pagsulat ng pangangatuwiran? 1. 3. maari ring sundan ito ng mga halimbawa. lathalain. index. 3.MALIKHAIN Ayon kay Genoveva Edroza Matute. polyeto.. Halimbawa: Nakasalalay sa dalawang uri ng tinig ang pipiliing mga mambibigkas:  Mataas/matinis  Karaniwan/mababa Lihis na Pangangatwiran (Falasi)-Mahalagang maisaalang-alang dito hindi lamang ang mga ebidensyang nangalap kundi mahalaga rin masusi kung wasto. Anu pa’t ito’y pinaglakip na Tagalog at English na likha ng inhenyerong linggwistiko.P. Nagagamit ang pagsulat sa pagpapaliwanag.term paper o pamanahong papel 2. REFERENSYAL Sa pag-aaral at / o pananaliksik ay mahalagang makangalap ng mga datos mula sa iba’t ibang sanggunian bal do. editoryal. paglalahad at pagsusuri. Ang Pagsulat ng Pangangatwiran Ang pangangatuwiran ay tinatawag ding pakikipagtalo o argumentasyon. Ito’y binunuo ng syentifik / teknikal leksis batay ang English at ipinahahayag ng Filipino sa kapantayang subsyentifik at subteknikal. magasin. May malinaw na kaisipan 2. Hulwaran ng mga organisasyon ng teksto Kahulugan (Definisyon) -isang uri ng diskursong ekspositori na pinaka madalas gamitin. Maaari rin namang nakakaaiw at nakakaindak dahil sa ganda at bilis na tugtog.3.kritikal na sanaysay . kongreto at malinaw ang kanyang pangangatwiran. at iba pang sulating pampahayagan.  Ito ay isang uri ng paglalahad na nagtatakwil sa kamalian upang maipahayag ang katotohanan  Ito ay isa ring paraang ginagamit upang mabigyang katarungan ang mga opinyon at mapahayag ang mga opinyon ng iba. Idinagdag pa nyang ito’y hindi ebulusyon manapa’y isang natatangaing wikang may adoptibong vokabularyo.

Mapatunayan ito sa pamamagitan ng pagsusuri at paghahambing sa mga karanasan o pangyayari sa paligid Opinyon -Isang kuro o hakang personal.. magpaliwanag. a. Magturo ng isang paraan. 1. Hal: Berde ang utak niya. Nakakatulong din sa mambabasa upang maalala ang mga impormasyong nabasa. Pormal o Maanyo – kapapansinan ng tatlong bahagi. Konotasyon – di tuwiran ang kahulugan. manghikayat. 3. pagluluto at pagsunod sa direkyon. balita at iba pa na hahantong sa isang kongklusyon. magtanggol sa isang paniniwala.sa hulwarang ito.(kaibahan) 2. Di. Pag-uuri ng mga ideya / detalye Ang ideya ay ang kaisipan na nalilinang sa talata. -Ito ay maaring manlibang.Pormal o Malaya -nagbibigay kahulagan sa paggamit ng mga salitang nakapukaw ng damdamin at hindi tuwirang sumusunod sa kaayusan ng pangungusap sa pormal na pamamaraan. May mga pagkakataon naman na ang pangunahing ideya ay hindi tuwirang’nakalahad sa talata. Ayon kay Badayos(2000). dula. Pagsusunod . 2. Nakapagbibigay ng prediksyon sa babasahing teksto at maaring matiyak kung tama o mali ang prediksyon.pagsusunod – sunod ng mahahalagang impormasyon at mahalagang pangyayari ayon sa kung kailan nangyari ito.Samantalang ang detalye naman ang sumusuporta sa pangunahing ideya upang lubusang maunawaan ang talata. *Dalawang dimensyon ng definisyon. magpakilala ng kaugalian. 3. Sinasabi rin ito ay pansariling kahulugan ng isang tao. talambuhay. magbigay ng impormasyon. salita o katawan (term) b. karaniwang ito ay may petsa gaya ng tiyak na araw o taon upang malaman kung kailan nangyari ang kasaysayan.isang normal na pangyayari ang pagkakaroon ng problema sa buhay at kasunod naman ng pagbibigay dito ng solusyon. Ito ay susi sa lubusang pag-unawa ng pangunahing ideya. magbigay ng katotohanan.ginamit sa pagpapahayg. buhat. mga kahigitan o kalamangan ng isang bagay sa iba ang hulwarang paghahambing at pagkokontras.. Maari ito ay kung paano gawin ang isang bagay. nagkakaroon ng ikalawang kahulugan ang salita o pahayag.pag susunod-sunod ng mga pangayayri sa isang kwento. at iba pa. Prosejural 1. . Ito ang nagsasabi kung ano ang pangunahing kaisipan na inihahatid ng talata.Pagkilala sa pagkakaiba ng opinyon sa katotohanan Katotohanan . ang hulwaran o istilo sa pagsulat ay isang sistema o kaparaanan kung paano binubuo at inilalahad ng awtor ang mga impormasyon o ideya sa mga teksto o babasahin. 2. Pag iisa-isa (Enumerasyon) -Pag aaus ng mga detalye ayon sa pagkakasunod-sunod mula sa hanggang huli -kailangan. 2. 2.. Pagtukoy sa Hulwaran ng Organisasyon Ayon kay Badayos (2000). -Makikita mo ito sa mga salitang ginagamit sa teksto at sa paraan ng pagkakaorganisa nito. pangkat na kinabibilangan o kaurian (genre) c.sunod . 2. 4.ang pagsusunod-sunod ay prosejural kung may hakbang o prosesong isinasagawa. Halimbawa: Ang kasal ay bunga ng pagmamahalan ng dalawang pusong umiibig sa isa’t-isa na dumaan sa maraming oras ng pagliligawan bilang panagko ng lalake sa babae. mahalaga ang pagkilala at pag unawa sa mga detalyeng nagbibigay ng suporta sa pangunahing ideya sapagkat : 1.. magbigay ng kuro-kuro. Sariling paniniwala ng isang tao tungkol sa isang bagay. nobela. tinatalakay din ang isang bagay o paksa kasama ang mga pagkakatulad o pagkakaiba nito sa ibang bagay. Ang ilang mga katanungan sa mga pagsusulit ay karaniwang nakabatay sa mga pangunahing detalye. Paghahambing at Pagkokontras . 4. Kronolohikal .ang sanhi ay isang ideya o pangyayari na maaring humantong sa isang bunga. kultura at iba pa. di magtatagal matutuklasan ng isang tagabasa na nagagawa na rin niyang tularan o gayahin ang hulwaran ng organisasyon o istilo ng isang awtor sa kanyang isinusulat. umiikot ang kwento sa tinatawag na tungkulin o suliranin patungo sa resulosyon o kakalasan kung saan binibgyan ng kalutasan ay naging problema sa kwento. Nakakatulong ang mga pansuportang detalye para madaling matandaan ang mahahalagang impormasyon sa isang talata. Ang mga salitang ito ay ang kaya. susunod at iba pa. 4. Mga kasanayan sa akademikong pagbasa 1.may mha palatandaang salita na dapat alamin sa mga pangungusap / pahayag ng sanhi at bunga. Denotasyon – karaniwang kahulugang dala ng diksyunaryo o salitang ginagamit sa pinakakaraniwan at simpleng pahayag. -maaring ito ay pormal o di-pormal 1. Nasusuri agad ng mambabasa kung anong impormasyon ang maaring kasunod na ilalahad ng awtor. Higit sa lahat. tiyakin kung dapat na magkakasunod ayon sa inilalahad na aytem o maaari na mang hindi magkakasunod sapagkat hindi naman ito isang proseso.-sa pagbibigay ng definisyon. pangatlo. kaibahan (difference) Halimbawa: Ang kasal (salita) ay isang sakramentong (kaurian) nagbubuklod sa dalawang pusong nagmamahalan. 6. Prosejural . nang. maaring gumamit ng mga graphic organizer tulad ng Venn Diagram at payak na habi. Ang mga impormasyong inilahad sa isang sistematikong paraan ng pagbubuo ay madaling matandaan o maalala. Karaniwang ginagamit ito ng mga salitang una. pangalawa. Ang pagkilala sa mga hulwaran ay makakatulong sa lubusang pag-unawa ng isang teksto. Maari itong ibatay sa isang katotohanan o karanasan.Pagtukoy sa Layunin ng Teksto Tumutukoy ang layunin ng teksto sa kung ano ang nais mangyari ng isang awtor sa kanyang mambabasa. Kronolohikal 3. 3. dahil sa.Patotoo sa isang bagay. Tatlong uri ng pagsusunod sunod: 1. nagbibigay ng pagtataya o ebalwasyon ng isang mambabasa kung alam niya kung papaano pagsusunod sunurin ang mahalagang pangyayari. gitna o huling bahagi ng talata.ang resolusyon ang elementong nagbibigay ng kalutasan sa problema o suliranin ng isang kwento. Sekwensyal 2. Problema at Solusyon .Sa hulwarang ito ng mga organisasyon ng teksto.Sekwensyal. Sanhi at Bunga . 3. Karaniwan na ang pangunahing ideya ay tuwirang inilalahad sa pamaksang pangugusap na maaring matagpuan sa simula. Ang pagtukoy sa mga pansuportang detalye ay makakatulong din upang maunawaan ang pagkakabuo ng isang talata. Kaya’t walang maling opinyon. 5. Sa isang tekstong binasa lalo na’t kung ito ay akdang pampanitikan. Kahalagahan ng Hulwaran ng orginasasyon sa Mambabasa 1.

dapat na linangin ang kasanayang pagsusuri kung valid o hindi ang isang ideya o pananaw. makakatulong ang mga paraang ito upang masuri kung valid o hindi ang ideya o paniniwala sa tekstong binasa.Kontemporaryong Awiting pilipino 3. 7. _” PAGHAHAMBING NG MGA AWIT ”_ .bar grap at pictograp. Paano naman ito naiiba o natutulad sa paghula ?--ang paghula o prediksyon ay kasanayang ang layon ay hulaan ang ilang pangyayari o maaring kalalabasan ng isang kwento. 5. Basahin munang mabuti ang buong akda upang makuha at maunawaan mabuti ang mga panggitnang kaisipan. gano katotoo ang mga ginamit na batayan. Malinaw na matutunghayan dito ang intensyon o hangarin na awtor. Malaya. Paghahalimbawa. Katuturan ng mga katawagan 1. upang mabago ang istilo ng paglalahad. Mangyari pa. may isiningit bang pahayag na makapagpapalito sa pag-unawa ng mambabasa.Mahalaga ang komprehensyon o pag-unawa para makabuo ng isang konklusyon sa isang seleksyon o akdang binasa.Layunin din ng pag-aaral na ito na matuklasan ang wikamg ginagamit sa mga awiting Filipino at pati na rin ang mga kahulugan nito.Sa puntong ito. 4. tlahanayan o grap. saklaw at ayos nitong pook. Hanapin din ang pangunahing kaisipan at pamuno o katulong na kaisipan. Sistematikong inilalagay sa mga hanay at kolum ang mga nilikom na datos. tsart. Ikatlo. sapat na ang banggitin na lamang. Ang mga dapat tandaan sa pagsulat ng lagom/buod. 1. Tsart -Ipinapakita sa tsart ang dami ng hanay ayon sa impormasyong ininigay o hinihingi. Ayon kay Rufino Alejandro. Konklusyon . Sa paggamit ng istadistika. Grap -Maraming klase ang grap. 1. inilalahaf ang datos na tabular ang anyo. may ilang paraan upang matukoy ang dapat na nilalaman ng isang teksto. Dito’y ipinakikilala ang mga pagkakahawig ng isang bagay na kilala na o mauunawaan at pinaniniwalaan. Paliwanag. grap at talahanayan. “PAMAMARAANG GINAMIT AT PINAGKUNAN NG DATOS “ Sa pananaliksik na ito.Ang konklusyon ay ang paglalagom at pagbibigay-diin sa mga ideya na inilahad sa kabuuan ng teksto. may mga batayan ba na naging daan upang ipahayag ang ideya o pananaw. 6. Kahalagahan ng pag-aaral -> sa pamamagitan ng pag-aaral nito . -Malaki ang naitutulong ng mapa. Ang buong layunin ay naging malinaw sa pang-unawa ng bumabasa ang mga ideya. Bigyang-pansin ang nilalamang impormasyon sa tsart at grap. 5. narinig at namasid.Pinoy Pop (Popular) 4. 4. Pag hihinuha at paghula sa kalabasan ng pangyayari Ano nga ba ang paghinuha ?-Ito ay kakayahang maipaliwanag o mabigyang-kahulugan sa tulong ng mga pahiwatig (clues) o ng sariling kaalaman ang pangyayari sa kwentong binasa. ‘Mga Bahagi ng teksto’ Panimula: Paksa at Tesis Sa pagpili ng paksang susulatin ay dapat maisaalang-alang ng manunulat ang dalawang pangunahing pamatnubay na simulain a. grap at talahanayan upang makatawag pansin sa mag detalyeng ibig bigyang diin sa nabasa. Pagbanggit sa mga tunay na pangyayari. Pagbibigay ng interpretasyon sa mapa. ginamit ang deskriptibong paglalarawan ng mga datos . tiyaking ang mga numero o bilang na gagamitin ay may mahalagang kaugnayan sa kaisipang pinatibayan o may tiyak na kahulugang ipinakikilala. May pie o circle grap. Paghahambing o pagtutulad. tsart. Nakakatayo sa kanyang sarili at taglay lamang ang pangunahing ideya o kaisipan ng orihinal na teksto. Saklaw at Delimitasyon ng Pag-aaral -> sumasaklaw ang pag-aaral na ito sa mga awitin sa bagong panahon .5. Istadistika. sinong tao ang nagsabi ? Saan kinuha ang istadistika? Ibig lamang sabihin. Pictograp -Tunay na larawan ang ginagamit sa pictograp upanh ipahayag ang mga datos. Dalawa ang uri nito ang halimbawang palagay lamang at halimbawang hango sa tunay na pangyayari.Ginamit din nila ang “internet” sa pag-aaral. Mapa-Malawak ang impormasyong ibinibigay ng mapa. Pagsusuri kung Valid o hindi ang Ideya o pananaw --May pagkakataon na nagkakaroon ng kontradiksyon ang mga ideyang alam na ng mambabasa sa mga ideya na kanya pa lamang babasahin. Matapat na kaisipan. pwede na siyang gumwa ng panimula gaya nito: Nilalaman:Istruktura BATAYANG KONSEPTUWAL NG PAG-AARAL Layunin ng pag-aaral -> ang pag-aaral na ito ay nauukol sa wikang ginagamit sa kontemporaryo at tradisyunal na musika . lalawigan. Para sa mabisang pagbuo bg paglalahat ng mga grapikong larawang ito. mapa. Ang mga ito ay hindi na ikinukwento. Bar grap -nagpapakita ng iba’t ibang kantidad sa pamamagitan ng haba ng bar.salamin ng kaugalian at paniniwala at damdamin ng mga tao sa isang lugar. gitna o pangwakas na bahagi ng teksto. Ito’y isang paglalahad ng kaugnayan ng mga bagay sa kabuuan o paglinaw sa kahulugan ng isang pananalita o ng isang bagay. Sa mapa naman ay pag-aralang mabuti ang direksyon o lugar na katatagpuan ng mga lalawigan. bagama’t ang mga ideya o pananaw ay itinuturing na walang mali.) may sapat na malilikom na datos Kapag sa palagay ng manunulat ay kawili-wili ang paksa na kanyang susulatin at marami na ring datos ang kanyang nakakalap . bayan. Ipinapakita nito ang hugis at nilalaman sa loob at paligid ng isang lugar. mabubuksan ang isipan ng mga mambabasa sa epektong dulot ng pagbabago sa wika ng mga awiting Filipino. 2.Naging fokus ng pag-aaral ang mga musikang nagtataglay ng mga salitang makabago at ang kahulugan ng mga ito. -Paano ba gawin ang pagsusuri ??--Una tignan kaagad kung anu ang kaugnayan ng pamagat sa mga bahagi ng binabasang teksto.Kultura.Ikalawa. maaring tandaan ang mga sumusunod: 1. Pag-aralang mabuti ang nakalarawan sa tsart. 3.Awiting Bayan (folksong) 2. 2. Ito’y parang pagkukwento. Halimbawa. Datapuwa’t ang paghahambing upang maging mabisa bilang patotoo ay dapat magkaroon ng matitibay na batayan. 2. o bayan. Malaya ang mambabasa na hulaan ang maaring mangyari sa tauhan ng kwento o daloy nito o kaya nama’y ang pagwawakas ng isang kwento. bansa o maging sandaigdigan. May kaugnayan ba ito sa panimula. itong huli ang higit na mabisa. Talahanayan -Sa garpikong ito. -> sa pagkakataon ring ito maihahambing ang pagkakaiba ng kontemporaryong musika sa tradisyunal na mga gawain . 6.) kawili-wili b.Nagsagawa rin ng impormal na interbyu ang mga mananaliksik ng mga datos sa ilang mga kabataan . Ang mga impormasyong ibinibigay ng mga grapikong larawan ay karaniwang sa maikling talata. Pagbuo ng lagom at konklusyon -Ang lagom o buod ay pinakapayak o pinakasimpleng anyo ng paglalahad o diskurso. 3.

May iba’t ibang uri ng balangkas .) iwasan ang paglabas ng bahay o pamamasyal sa ilog. kahulugan ng konsepto B. b. Hinihingi ng nirestrukturang kurilulum sa batayang edukasyon ang higit na pag-bibigay tuon sa paglinang ng mga kasanayan at kakayahang makatutulong sa mga mag-aaral upang higit na maging produktibng indibidwal at magkaroon ng masaya at makahulugang buhay sa hinaharap. Sa simpleng salita.) Pangalan . “Pananaliksik” Ang lahat ng nakikita at nararanasan nating pagbabago o pag-unlad sa kasalukuyan ay bunga ng walang hanggang pananaliksik.ito ay naglalaman ng ….naglalarawan o nanlilibang… Kontemporaryo Tradisyunal  Cool ka lang (Prettier than pink)  Anak (freddie Aguilar)  Buhol-buhol ang traffic  Nagdaan pa ang mga araw  Kinat ka pa ng jeep  At ang landas mo’y naligaw  Minura pa ng driver  Ikaw ay nalulong sa masamang bisyo  Ang ulo’y umiinit  At ang una mong nilapitan  Kumukulo na ang dugo mo  Ang iyong inang lumuluha  Kaya’t sundan mo aking payo  At ang tanong “anak.moderno man o hindi .) Layunin – nakapaloob dito ang dahilan ng pananaliksik o kung anu ang gustong matamo pagkatapos maisagawa ang pananaliksik sa piniling paksa . at kung pwede hindi ito lalagpas ng 8 ½ x 11 ang pagkakalimbag sa bawat letra o bilang . sa pananaliksik .) Ang kahinaan ng programang pantelebisyon .Ito ay pwedeng ….) Pamaksang Balangkas . a. a. talaan ng mga halimbawa E.Sa bandang ito dapat ay ilahad ng sumulat ang …. ) Pangungusap na Balangkas – sa uring ito . c.Ang mga awitin .)Ang pagsasabatas ng mga programang pantelebisyon. D.nanunudyo. 4. Uri at katangian Ang pagbabalangkas ay ang pagsasaayos ng mga ideyang nakalap mula sa inisyal na naghahanap ng datos. b. mas makabubuting wag na lang isama sa konseptong papel. ang balangkas ay larawan ng pangkalahatang hakbang. c.) Narativ ng programa – mailkli lamang ang nakapaloob na narativ sa konseptong papel. Ang konseptong papel ay isang paglalagom ng kabuuang ideya o kaisipan na tumatalakay sa ibig tuklasin . d. c.adres.) Rasyunal .bakit. b.titulo.sa uring ito . 1. "Katangian at simulain" Ang konseptong papel ay mahalagang bahagi ng proseso sa paglalapat o aplikasyon upang mautuhan ang mga saklaw na programa ng mga pangunahing interes ng isang aplikante. 3. A.)maging mahinahon sa lahat ng oras b. Tiyak na layunin = ay nagpapahayag ng partikular na pakay sa pananaliksik sa paksa .talaan ng walang mga halimbawa. e. hal. "Pagbabalangkas" -. Ang konseptong papel ay dapat magtaglay na mga sumusunod.) ang epekto at kalidad ng proyekto d. at paano.kailangan niyang magbalangkas. d.. Matutukoy mo ba ang piniling Ideya ? 2. Ang telebisyon .midyum sa bagong milenyo a.)makinig sa radio o manood ng telebison para sa mga babala. 5. hal.) Bajet / Budyet . at mapalawak ang kanyang napapanahong ideya. ba’t ka nagkaganyan?  Problema’y lilipasna lang “Mga kasanayan sa akademikong pagsulat” Pagbuo ng konseptong papel ->ayon kay Badayos(2000).) pamagat na naglalarawan ng ipanukalang proyekyo. Sa aklat nina Price at Nelson (1999) ay naglahd sila ng (5) paksang maaaring maisulat sa konseptong papel. hal.nakapaloob dito sa bajet ang ilang informasyon kabilang ang personal na serbisyo. "Bahagi" Sa ibang aklat ay isinasaad na ganito ang dapat na maging bahagi ng konseptong papel: 1.benefisyong salapi at di salapi.ang pang-ulong pamagat ay buong pangungusap. talaan ng mga kritikal na atribyuts na mapagkikilanlanbilang larawan o katangian.ang pang-ulong pamagat ay mga pangalan o mga salitang ginagamit na pangalan.lalo’t sa panahon ng kanyang pananaliksik ay kailangang gumugol siya ng mahabang oras ng pagsulat .kung hindi rin lang mahalaga o kailangan sa liham ang isang impormasyong nakalap.nakasaad dito ang liham na humihingi ng suporta sa iba’t ibang ahensya na makatutulong sa pagtatagumpay ng panukalang proyekto. Ito’t maaaring nangangaral. kung maipagkakaloob ang hinihinging panukalang proyekto.) at petsang sisimulan ang proyekto.)Pabalat. C.) Liham ng pagsuporta .Dahil buo ang diwa ng isang pangungusap kung kaya’t higit na maraming impormasyong makukuha rito. Mahalaga ang buhay ng tao kayat dapat na mag-ingat lalo na sa panahon ng bagy a.sa bahaging ito ay inilalahad ang kaligiran o pinagmulan ng ideya kung bakit pinili ang isang partikular na paksa. Para mapadali o mapabilis ang kanyang pagtala sa mga detalyadong pangyayari .) at ang magiging resulta nito. a. talaan ng di-kritikal na atribyuts.Ito ang makatutugon sa mga tanong na anu. 2.dalampasigan o baybaying dagat.) Estimang haba ng ipinanukalng proyekto .Sa isang mag-aaral . Panlahat na layunin = ito ay nagpapahayg ng kabuuang layon o nais matamo . linawin o tukuyin. bilang ng telepono ng taong makapagbibigay ng informasyon tungkol sa papel . f.) ang mga hakbang na isasagawa .) Pangalan o bilang ng ipinagkaloob na programa .) Pangalan at adres ng organisasyon – o indibidwal na nagsumite ng papel.) ang dahilan ng isasagawang proyekto at ang mga benefisyong maibibigay nito sa kinauukulan. ay nahahati pa rin sa iba’t ibang kategorya at may layunin .) Limitasyon ng pahina ..) tanggalin sa mga saksakan ang mga dekoryenteng Kasangkapan. b. .

Katunayan. Samakatuwid. May mga pagpapahalaga at konsiderasyong dapat malaman at mabigyang halaga ng mananaliksik. MAYAMAN SA MGA GIANAGAMIT NA DATOS. 5. Katangian at Layunin Katuturan Ang pananaliksik ay pagtuklas ng isang teorya..Magiging balido lamang ang isang pananaliksik kung ang mga inilahad na ideya ay mapapanaligan at mapapatotohanan sa tulong ng mga ginamit na datos.Pagkamatiyaga .ang pagtatalakay sa ibubunga ng kung sakaling magpalit ng porma ng gobyerno mula sa presidensyal tungo sa parlimentaryo or bise bersa (vise versa). higit na lumalawak ang kakayahan at kasanayan ng tao upang magamit ang kanyang mga natutuhan sa isang makabuluhang pag-aaral.Pagkamaingat . -Higit pa sa anupaman. .Sa panahon ng informasyon. maaaring buudin ito sa mga sumusunod na kategorya: -MAINGAT-MASUSI-SISTEMATIKO-MAPANURI-TIYAK-KONTROLADO Katangian Ang pananaliksik tulad ng nabanggit na ay isang kursong akademiko at nangangailangan ng ibayong paghahanda upang maisagawa nang maayos. kailangan munang maunawaan ang mga batayang kaalaman sa pananaliksik upang higit na maging kapakipakinabangan ang pag-unawa sa mga kursong pandisiplina na may kaugnayan sa tutuklasing mga paksa. ang pananaliksik ay kinakailangang: . Makapaglinaw sa isang usapin o isyung pinagtatalunan at tuloy makapagbigay ng inaakalang solusyon sa problema. konseptobagay. Halimbawa. ang gawaing pananaliksik ay nakatutulong sa mga mag-aaral na: 1.iba’t ibang reference/sanggunian ANGKOP NA PAMAMARAAN O METODOLOHIYA. may dalawang pormat ang balangkas. heyograpikal atb.Ang pananaliksik ay: -isang maingat –mapanuri -didisiplinadong pamamaraan Sa kaliwanagan o kalutasan ng suliranin Ayon kay Parel --Ang pananaliksik ay:-sistematikong pag-aaral o pagsisiyasat tungkol sa isang bagay sa layuning sagutin ang ilang katanungan ng pananaliksik. teorya.sa bahaging ito ipinaliliwanag ang partikular na instrumentong ginamit na makakatulong sa ikahuhusay ng sulating pananaliksik. ang pananaliksik ang maituturing na pinakamahalagan kasangkapan na dapat matutuhan ng kahit na sinumang mag-aaral para mapaunlad ang sarili tungo sa anumang propesyong kanyang hinahangad. -Ang pananaliksik ay isang pang-akademikong gawain. pagsubok sa teoryang iyon at paglutas sa isang suliranin. Ang pormat na desimal at ang pormat na may magkahalong bilang at letra.Pagkamapanuri o kritikal . Kung susuriin ang maga pinahayag ng mga mananaliksik. Hakbang ng pagbabalangkas  Limang hakbang ang dapat maisagawa sa pagbabalangkas ayon kay Badayos(2001) 1. 3.Pagkamasistema sa Gawain. 2. Ang pagsasaling wika ay isang paraan ng pagpapalit ng diwang inihahayag sa isang wika ng katapat na diwa sa ibang wika. Iayos ang porma. patunayan o pasubalian Ayon kay Good -. Balikang basahin ang dalawang pangkalahatang uri ng pagbabalangkas para sa pananaliksik sa nakaraang aralin. 4. Ilista ang mga susing ideya na nakapaloob sa tesis na pangungusap. Hindi ito kailangang mahadlangan ng anumang wikang magpapahina sa hangaring makatulong sa pagpapaunlad ng kaalaman at kamalayan ng sangkatauhan. Nasa mananaliksik ang kapasiyahan kung anong karapat-dapat na paraan ng paglalahad batay sa mga materyal at mga paksa. Ito ay isang masusing pagsisiyasatat pagsusuri sa mga ideya.. Makatuklas ng mga bagong ideya. patalastas at paunawa. Tiyakin kong paano ilalahad ng maayos ang mga ideya. 4. Ayon kina Treece at Truce -. tao at iba pang nais bigyang linaw. Makapagbigay ng bagong interpretasyon o pagpapakahulugan sa dating ideya. Marami ang patunay na sa tulong nang malawakang pananaliksik.Ang pananaliksik ay:-pagtatangkang makakuha ng kalutasan sa mga suliranin.Maging Responsable Simulain sa Pagbabalangkas • Malaki ang naitutulong ng pagbabalangkas upang maliwanagan ang kabuuan ng binasa.OBHEKTIBO. PANANALIKSIK: Katuturan. isang maka agham na pamamaraan na kung saan lahat ng mga hakbang ay nakaplano. Ito ang magiging gabay sa pagbuo ng buong balangkas. 2. higit sa anupamang panahon. Ito ay maaring pang indibidwal at panggrupong Gawain na nangangailangan ng ibayong kasanayan. datos o metodohiya. Makapagpatotoo o makapangatwiran sa tulong ng mga mapapanaligang mga materyales o dokumento hinggil sa mga paksang nangagailangan ng paglilinaw. May mga panandang ginamit sa nag-aayos ng mga nilalaman ng balangkas. 3. Pagpasiyahan ang uri o libel ng nagbabalangkas..Pagkamaparaan . Ang pagsasaling wika ay isang sining ng pagpapahayag ng isang orihinal na akda nang hindi nagbabago ang diwa at kaisipang ipinahahayag nito tungo sa ilang wika. Ayusin ang tesis na pangungusap o pahayag. Ang tesis na pangungusap ang pinakabuod na nagpapahayag ng kabuuan ng ideya. Saling nagbibigay ng kabatiran gaya ng anunsyo. 2. Kronolohikal: Ang sining ng pagsasaling-wika  Katuturan ng Pagsasaling-wika 1. Ang pagsasaling wika ay paglalahad ng ibang wika ng katumbas na kahulugan sa isang wika. Ang pag-aayos ay maaring kronolohikal.  Apat na kategorya ng pagsasalin 1. 5. Layunin: Sa tulong ng mga gawaing pananaliksik. Upang maisakatuparan ang hangaring ito. . isyu. Ang balangkas sa paksa at balangkas sa pangungusap. nagkaroon ng kabuluhan ang maraming bagay sa buong mundo… -Lumago ang kabuhayan -kalakalan -bumilis ang takbo ng buh -paggamit ng makabagong teknolohiya -teknolohiya na nagpalapit sa mga tao san mang parte nang mundo. Ang Tungkulin at Responsibilidad ng Mananaliksik Ang pananaliksik ay isang unibersal na gawain. Ang susing ideya ay ang salitang “May laman” sa isang pahayag.Makapagbigay ng mga ideya o suhestiyon batay sa historical na perspiktibo para sa isang pangyayari o senaryo. tiyaga. konsepto at impormasyon. May iba’t ibang paraan ng paglalahad ng mga ideya para sa isang balangkas. Subalit anumang Gawain ay lagging may kaakibat na tungkulin at responsibilidad. katawagan at iba pa.(internet) -gumaan ang gawain ng mga tao sa mundo -lumakas ang agrikultura -lumakas ang industriya . Ang lahat ng ito’y bunga ng PANANALIKSIK.ang mga patotoo at ang validiti ng sulating pananaliksik SUMUSUNOD SA TAMANG PROSESO NG PAGSULAT.Pagkamatapat . sipag at disiplina. gaya ng mga konsepto. • Ang mga pangunahing kaisipan at mga detalye ng balangkas ay maaring ilahad sa anyong parirala o sa anyong pangungusap. 3.ang sistimatekong pananaliksik ay dumaraan sa masalimuot na yugto ng pagsulat: -Nagsisimula sa pagtukoy ng suliranin -Pag-uugnay ng suliranin sa mga umiiral na teorya -Pagbuo ng mga konklusyon at rekomendasyo MASURI O KRITIKAL. sistematiko at epektibo ang hinaharap na kalutasan sa isang suliranin o paksa. DOKUMENTADO.

Itala ang mahahalagang detalye. Ito’y madalas na nakasulat sa malalaking titik. 3. Parapreys(hawig)  Ayon kay Sternglass(1991). 4. Ang pangunahing layunin ng pagaaral ay nakasulat sa tiyak na bahagi. Resulta – Ang buod ng kinalabasan ng pagaaral ay nakalahad sa bahaging ito. 3. 6. 2. Ngunit bago siya maghanda ng mga tanong ay dapat tanunging muna niya ang kanyang sarili. Sinopsis(buod) Napakahalaga ng pagsulat ng buod sa alinmang isinasagawang pag-aaral o pananaliksik.  May tatlong layunin ang pag-gamit ng mga direktang sipi. Ang mga paraan sa pagsulat ng sinopsis o buod ay ang mga sumusunod: 1. 1999) 4.W. ipagpatuloy ang istruktural na pagpaparapreys. gaya ng edad. Ayon naman kay Larkin(1985). 1983) 3. at ang mga pagsusulit na nangangailangan ng matalinong pagsagot at pagtanggap ng mga isinaling diskurso sa Filipino sa mga nagaganap na pagdinig sa pagbabalita at usapan. Ito ay ang puspusang pagtuklas at paghahanap ng mga hindi pa nalalaman. Saling syentipiko o teknikal. Isantabi ang orihinal na teksto. Pangalan/Mga pangalan ng Tagapayo – Ang buong pangalan ng mga tagapayo ay dapat nakatala ayon sa pagkakasunod-sunod. proyekto. Kung wala. Iparapreys nang literal ang mga salitang mahirap unawain. gamit ang sariling bokubularyo at istilo ng pagsulat.  Ang mga hakbang sa pagsasagawa ng parapreys: 1. komposisyon. Isulat ang pangwakas na draft. Pamaraan Sarbey – Ginamit ang pamaraang sarbey. ito’y punto-sa-puntong pagbubuod ng ideya ng ibang tao na ipinapahayag ang sariling pangungusap. PANANALIKSIK 1. Trece at J. hanapbuhay o profesyon. Ito’y dapat na aprobado ng mga tagapayo at panelists. Abstrak  Kalimitang mababasa ang abstrak sa mga unang pahina ng tesis o disertasyon. pagbalangkas.(E. Metodolohiya – Nakalahad sa bahaging ito ang uri ng pananaliksik na ginamit sa pagaaral. at muling sulatin sa malinis na papel.Ito ay pangangalap ng mga datos sa isang kontroladong sitwasyon para sa layunin ng prediksyon at eksplanasyon. konsepto at problema. Ito’y kabuuang informasyon sa isinasagawang pag-aaral. Tiyaking naitala ang informasyon nang wasto mula sa pinanggalingang singgunian. Anumang uri ng sulatin at anuman ang balak at gustong sulatin ay nasa ilalim ng kategoryang pagsulat. 1973) 5. Kung gagamit ng direktang sipi.2. Ang abstrak ay binubuo ng mga sumusunod na bahagi: 1. Isulat ang unang draft rebisahin pagkatapos mabasa ng makailang ulit. Tiyaking nabasa nang buod ang tekstong lalapatan ng buod. Ipahayag sa sariling pangungusap ang mga ideyang nakapaloob sa literal/ istruktural na parapreys. Pag-aayos ng mga datos Konsiderayson sa pangangalap at pag-gamit ng mga datos. Ano ang inaasahan kong matutuklasan sa aking pag-aaral? 3. atbp. Pangalan ng Mananaliksik . Basahing mabuti ang orihinal na teksto. Saliw na sumasaklaw sa iba’t-ibang porma gaya ng tuluyan sa tula. 1. Presi (Precis)  Itinuturing ding isang bersyon ng pinakamaikling sinopsis o buod ang presi o precis. pagplano at pagsulat. Mapatunayan ang puntong nilalahad sa pamamagitan ng pag-gamit ng mga salitang nagmula sa may awtoridad.Nakasulat ang buong pangalan ng mananaliksik. tula sa tuluyan.Ito ay ang paraan ng pangangalap o paglikom ng impormasyon upang dagdagan ang kaalaman sa iba’t ibang paksa. Ang punong tagapayo ang siyang dapat na nasa unahan ng talaan. bagamat bihira itong gamitin at isama sa pag-aaral ng wika. 5. 2. 2. Higit na gamitin ang paggawa ng sinopsis o buod sa loob at labas ng klasrum kaysa sa (precis). may mga bantas at ang pahina na pinagkunan ng sipi. Gaano kalaki ang kapakinabangang makukuha ko sa aking pag-aaral? Direktang sipi  Sa pagbasa ng artikulo. kasarian. Mapasimulan ang diskosyon sa pamamagitan ng paglalabas ng mga kaispiang nakakatulad o naiiba sa siniping informasyon. ganyan ang pananaliksik (Sermorian. sa pagpaparapreys ay dapat maging maingat ang nagtatala ng informasyon sa pagpapalit ng orihinal na wika sa paggamit niya ng sariling pangungusap. Isulat ang sariling pangungusap ang mga naitalang detalye. Ito ay sistematikong pag-uusisa upang patunayan ay makuha ang anumang kabatirang hinahangad natin. 4. 2. ang parapreys ay pagsasabing muli ng informasyong naitala ng mananaliksik mula sa pinanggalingang sanggunian na gamit sa kanyang sariling pangungusap. 3. programa. Makapaghatid ng informasyon. Talatanungan ng Informasyon – Personal na naglalaman ng mga aytem personal ng mga respondente nang naayon sa hinihingi ng pagkakataon. 2. kung gagamit ng tao ang mananaliksik para makakuha o maka-ngalap ng mahahalagang informasyon ay dapat siyang makapaghanda ng mga tanong para sa kanyang isasagawang pag-aaral. Ang pananaliksik ay pagtatangka upang makakuha ng mga solusyon sa mga suliranin. Dahil dito. artikulo. i-highlight ang mga ito o gumawa ng sariling pagmamarka sa mga ito sa pamamagitan ng pagsulat sa mga palugit(margins). 2. tula sa tula.  Sa paglikha ay maaring nauukol sa bagong kurikulum. pagbuo. Maging ang instrumentong ginamit ay dapat ding nakatala nang buong linaw sa bahaging ito. 3. Ang mga kasanayang nakapaloob dito ay ang paglikha. Karamihan sa mga proyektong naisusulat o pag-aaral na bunga ng pananaliksik ay tao ang malimit gamitin paksa. Saling sapat o yaong saling halos hindi mapagpasyahan para sa karaniwang mambabasa. 4. Trece. 4. Atbp. kailangan maging alerto ang mag-aaral para sa mga direktong sipi (quotations) na magiging makabuluhan sa paghahanda ng babasahing literatura para sa tesis o ano mang uri ng isasagawang pananaliksik. partikular sa higit na pinipili/higit na tinatanggap na salin sa Filipino ng mga katawagang ginagamit sa broadcast media. Para naman kay Spatt(1987). 1.1993) . Mapanuri at kritikal na pag-aaral ukol sa isang isyu. 5. Pamagat ng tesis – Ang buong pamagat ng tesis ay dapat na nakasulat nang buo at malinaw. Sintesis  Ang sintesis ay ang pag-uugnay ng iba’t-ibang informasyon upang makalikha ng bagong kaalaman. Mga layunin – Ang layunin ng pagaaral ay nahahati sa dalawa: pangkalahatan at tiyak. Metodolohiya  Ang pagaaral na ito ay ginagamitan ng paraang palarawan ng pananaliksik. Ginamit din ang mga sumusunod na pamamaraan: 1. gayundin ang paraan/pamaraan kung paano naisagawa ang pagaaral. (Parel.(mercene. ang materyal na sisipiin ay dapat maging malinaw. Ano ang layunin ng aking pag-aaral? 2. 3.

Sinasaklaw nito ang kasalukuyan.Pampayaman ng kaisipan. Pangkasaysayan(Historical).al. May sistema – tulad ng ibang gawain. Maaaring kwantitatibo (quantitative) o kwalitatibo (qualitative) – Sa kwantitatibong pananaliksik.-yumayaman ang kaisipan ng mananaliksik dahil patuloy siyang nagbabasa.al. Sinusuri dito ang mga pangya-yari.Upang makadiskurbe ng bagong kaalaman. nakasisigurong nalilinang ang pagmamalaki at tiwala sa sarili.-Bagong kaalaman ang dulot sa mananaliksik ng gawaing pananaliksik at mabigyan ng interpretasyon. Palarawan(Discriptive). Ginagamitan ito ng mga talahanayan ng paghahambing ng mga datos. Makatotohanan – Kung ito’y batay sa totoong kinalabasan ng pananaliksik matapos na masuri at malapatan ng istatistika. Ang pinag-uukulan nito ng pansin ay ang hinaharap at kung ano ang mangyayari.et. Patuloy siyang nag-iisip sa panunuri at pagbibigayinterpretasyon ng resulta ng kanyang pag-aaral. . 3. 4. 2. Orihinal na akda-isagawa ang pananaliksik na ang paksa mo’y wala pang ibang nakakapagsulat.Ito ay isang malawak na pag-aaral sa isang aklat. Dito’y inihahambing ang resulta ng isang pag-aaral sa isang umiiral na pamantayan. Eksperimental. Genetic Study. may apat na pangunahing kahalagahan ang pananaliksik: 1.(halimbawa nito ang pag-aaral sa yugto ng pagdadalaga/pagbibinata ng isang tao) 6.Upang makita ang kabisaan ng umiiral o ginagamit na pamaraan at istratehiya sa pagkatuto ng mga mag-aaral. MGA KATANGIAN NG PRAKTIKAL NA PANANALIKSIK a. o kaya’y isang mabigat na suliranin. Pinag-aaralan at sinusuri nito ang pagsulong at pag-unlad ng isang paksa.-Sa maraming nakakasalamuha sa pangangalap ng mga datos.Upang umunlad ang sariling kamalayan sa pali-paligid.-Ang sinumang tao. ang mga dahilan ng bagay-bagay at sanhi at bunga. Hindi magastos ang paksa. 4. mapaaklat man.Pinagaaralan ang mga kasalukuyang ginagawa. Hambingang Pamamaraan(Comparative Analysis). isang usapin o kaso sa hukuman. naiibang karanasan ang nadarama ng mananaliksik. narito ang mga sagot kung bakit kailangang manaliksik. 2. isang pasyente. 3. Wika nga’y hindi “dinuktor” upang mapabuti ang resulta ng pananaliksik g. Praktikal – Ang mga datos na nagmula sa tabi-tabi ay higit na mainam kaysa paksang matatayog na di naman maayos na naisagawa. ang pananaliksik ay may sistemang sinusunod. pamantayan at kalagayan.Nadaragdagan ang kaalaman. Pag-aaral sa Isang Kaso (Case Study).(hal. pangyayari. LAYUNIN NG PANANALIKSIK Ayon kina Ordoñez. f. e. sa maraming nababasa at sa mismong pagbuo ng pag-aaral.Ang mahalaga sa pananaliksik ay malinaw na nasagot o natugunan ang mga katanungang inihanda.Upang maging solusyon sa suliranin. 1. ang resulta ay obhektibong mapatotohanan. b. MGA URI NG PANANALIKSIK 1. 5.Kung mananaliksik siguraduhing may mababasa kang impormasyon ukol sa paksa. (2007). 3. ibayong panunuri ang ginagawa upang mapatotohanan ang kahalagahan sa sarili.Nalilinang ang tiwala sa sarili.Ang paksang simple kung mapagbubuti ay daig ng paksang matayog o malawak na matagal nang binalak ay di natatapos dahil nangangailangan ng maraming pera. Sa kwalitatibong pananaliksik naman. d. Isang halimbawa nito ay ang paghahambing ng nagampanan sa Ingles ng mga nasa ikatlong baitang sa elementarya sa isang dibisyon sa Pambansang Pamantayan sa Ingles ng mga nasa ikatlong baitang 7.kapag maayos na nagampanan ang tungkuling hinarap at ito’y naaayon pa sa tamang resulta.Magandang halimbawa nito ay ang eksperimentong gagawin ng isang guro upang malaman niya kung aling paraan ng pagtuturo ang gagamitin upang madaling matututo ang kanyang mga mag-aaral. bagong pagkatuto sa mananaliksik ang mga pangyayari. Bunga ng edukasyon sa mga mag-aaral ng paaralang publiko at pribado. 5. (2007). c. ang pag-unlad.Upang mabatid ang lawak ng kaalaman ng mga mag-aaral sa isang partikular na bagay. karanasan. Hindi mahirap kalapin ang mga datos na pag-aaralan .KAHALAGAHAN NG PANANALIKSIK  Ayon sa libro nina Ordonez et.Sinasaklaw ng uring ito ang nakalipas. 2. Pamamaraang Nababatay Pamantayan(Normative). Ang kabutihan o kahalagahan nito ay masusukat sa pamamagitan ng istatistika. magasin o di kaya’y internet.Lumalawak ang karanasan. 4.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful