PAGSULAT SA Iba’t-ibang disiplina PAGSULAT  Ang pagsulat ay lundayan ng lahat ng iniisip, nadarama, nilalayon at pinapangarap ng tao dahil

nakapaloob dito ang aspetong kognotibo, sosyolohikal, linggwistikal, atb.  Ang pagsusulat ay isang prosesong sosyal o panlipunan at bunga ng interakayon ng taong sumulat ng taong tumanggap ng mensahe mula sa pinadalang tekstong isinulat. PAGSULAT SA IBA’T IBANG DISIPLINA  Kahulugan at kalikasan ng pagbasa Ang pagsulat ay paraan ng interkomunikasyon ng tao sa pamamagitan ng arbitraryong simbulo na minamarkahan upang makabuo ng isang sistema. Maaaring makabuo ng isang sulatin sa pamamagitan ng masistemang paraan, maaaring sa sistemang limitado o sa sistemang buo at ang paraang ito ay magaganap sa pamamagitan ng pagpapahayg ng anumang koneptong nabubuo ng sumulat sa tulong ng wika . Dahil ang pagsulat ay isang sistema ng pakikipagtalastasan ng tao sa pamamagitan ng simbulong biswal o marka, maituturing na ang kaunaunahang antas ng pagsulat o pagmamarka ng mga bagay ay nagsimula sa mga unang panahon ng pagkakalikha ng mga tao. Magkagayunman, ang kaunaunahang sistema ng pagsulat na nalinang ay may 5,500 taon na ang nakaraan . SOSYO-KOGNOTIBONG PANANAW  Ayon kay Royo (2001), malaki ang naitutulong ng pagsusulat sa paghubog ng damdamin at isipan ng tao. Sa pamamagitan nito, naipapahayag niya ang kanyang damdamin, mithiin, pangarap, agam-agam at mga pagdaramdam. Dahil din sa pagsusulat, nakikilala ng tao ang kanyang sarili, ang kanyang mga kahinaan at kalakasan, ang tayog at lawak ng kanyang kaisipan at ang mga naaabot ng kanyang kamalayan.  Naniniwal si Hugney, (1983) na nakatutulong ang pagsusulat sa paglinang ng kakayahan ng mga mag-aaral sa lohikal na pagiisip, pagpapasya at paglutas ng suliranin. Napauunlad din nito ang iba pang mga kasaayang pang wika ng mga mag-aaral gay a ng pagbabasa, pagtatala, pagtukoy ng ng mahahalagang ditalye,pakikipagtalakayan, pagsusuri at pagpapakahulugan ng mga datos.  Iba-iba ang naging fokus ng pagtuturo ng pagsulat sa mga nakaraang panahon produkto, proseso, konteksto at kognitibo. Sa kasalukuyang pananaw, mapagsasama-sama at mapag-uugnay-ugay ang mga pananaw na ito tungo sa tinatawag na SOCIO COGNOTIVE THEORY ni Freeman(1987) o iyong tinatawag na sosyo-kognotibong teorya ng pagsulat.  Iba-iba ang naging fokus ng pagtuturo ng pagsulat sa mga nakaraang panahon produkto, proseso, konteksto at kognitibo. Sa kasalukuyang pananaw, mapagsasama-sama at mapag-uugnay-ugay ang mga pananaw na ito tungo sa tinatawag na SOCIO COGNOTIVE THEORY ni Freeman(1987) o iyong tinatawag na sosyo-kognotibong teorya ng pagsulat.  Ayon kay Lalunio (1990), isinasaad sa teoryang sosyo kognotibo na ang pagkatuto ay may batayang panglipunan at ito ay isang prosesong interaktibo. Nangangahulugan ito na ang kognisyon o pagunawa ay naaapektuhan ng maraming salik gaya ng iskema ng mga mag-aaral at ng konteksto.  Naniniwala si Royo na ang pagkatutong sumulat ay hindi lamang aplikasyon ng mga natamong kasanayan kung hindi pagpasok sa isang diskursong pang komunidad. Nagpapahiwatig ito na sa silid aralan, higit na magkakaroon ng motibasyon ang mga mag-aaral na matutong sumulat kung may layunin ang mga gawain o alam ng mga mag-aaral kung bakit sila sumusulat, at kung sino ang kanilang target na mambabasa.  Ang prosesong kognotibo sa pagsulat, sa makatuwid, ay nakaaapekto sa layunin at itsura ng mga gawain ng mga mag-aaral, ang kanilang gulang, katayuan sa buhay at kapaligirang sosyal at kultura. PAGSULAT BILANG MULTI-DIMENSYONAL NA PROSESO  Ang pagsulat ay hindi hiwalay kundi kaugnay ng iba’t-ibang gawaing pangkomunikasyon, gaya ng pakikinig, pagsasalita at pagbasa. Samantala, integrayon at aplikasyon naman ang mga sangkap ng pagsulat ng komposisyon ang sinusunod ng mga naniniwala sa organisasyong GRAMMAR-SINTAX. Ito ay dahilang para sa kanila, ang pagsulat ay hindi binubuo ng magkakahiwalay na kasanayan.  Ayon kay Smith (2001), sa nagdaang apatnapung taon, ang pagtuturo ng pagsulat ay nagsimula sa produkto patungo sa proseso. Ipinaliwanag naman ni Athur Applebee (1986) na ang pagtuturo ng pagssuulat noon ay “prescriptive and product-centered” na nagfocus ay wastong gamit ng mekeniks ng pagsulat sa moda ng diskurso(paglalahad, paglalarawan, eksposisyon, persuweyson at kung minsan ay patula).  Noong nga taong 1970-1980, sinuportahan ng mga edukador, partikular na ang mga guro at manunulat ang prosesong pagdulog sa pagkatuto upang makasulat. Sa kasalukuyan, ang prosesong pagsulat ay maluwag na tinatanggap ng nakararami, kasama ng mga magkakaugnay na gawain gaya ng “brain storming”, pagsulat ng“journal”,  kumperensyang guro / mag-aaral at focus sa maraming borador.  Dahil ang pagsulat ay isang prosesong multi-dimensyonal, ito’y binubuo ng iba’t ibang elemento gaya ng iminodelo ni Villafuerte.  EKSPRESIV- Ang pangunahing layunin niya sa pagsulat na maipahayag niya ang kanyang niloloob at nadarama.  At dahil sa pagsulat ay isang paraan ng paghahatid o paglilipat ng impormassyon, ideya o kaalaman ng isang tao sa kanyang kapwa, may layuning maging “transakyonal” ang pagsulat ng manunulat. Nagsusulat sya para makipagtalastasan sa ibang tao , para maghatid ng mensahe o makipagpalitan ng mga ideya, inpormasyon at karanasan. May gusto siyang sabihin. May gusto siyang ibahagi sa kanyang mga mambabasa.  At dahil sa pagsulat ay isang paraan ng paghahatid o paglilipat ng impormassyon, ideya o kaalaman ng isang tao sa kanyang kapwa, may layuning maging “transakyonal” ang pagsulat ng manunulat. Nagsusulat sya para makipagtalastasan sa ibang tao , para maghatid ng mensahe o makipagpalitan ng mga ideya, inpormasyon at karanasan. May gusto siyang sabihin. May gusto siyang ibahagi sa kanyang mga mambabasa.  Transaksyonal na layunin ng pagsulat, dapat maisaalang-alang ang apat nitong katangian:  1. akto, kaganapan at kilos 2. Integral na elemento 3. nagbabago 4. kumikilos ang taong kasangkot  Kabilang sa maituturing na transaksyonal na pagsulat ay ang ulat, liham pangalakal, memorandum, proposal adbertisment, plano ,atbp. MGA HAKBANG SA PAGSULAT 1.Paghahanda sa pagsulat-kailangan dumaan sa isang proseso ang baguhang mga manunulat upang makapaghanda siya sa kanyang susulatin, maging ito ay sulatin o teksto. a. Layunin sa pagsulat b. Ukol sa paksang susulatin c. Mahalaga ang diskusyon o pagpapalitan ng kaisipan d.Magkaroon ng direksyon sa pagsulat 2. Aktuwal na pagsulat a. Itsura at organisasyon o kaisahan. Ang intr0daksyon o panimula ng susulating teksto ay dapat na maging malinaw, organisado at lohikal b. Ang nilalaman ay kailangang tumutugon sa layunin ng pagsulat, sa paksa / tema at sa presentasyon ng datos. 3. Pageedit at pagrerebisaIpokus ng manunulat ang kanyang sulatin sa nga sumusunod: 1. Interes 2. Kaisahan

Anu pa’t ito’y pinaglakip na Tagalog at English na likha ng inhenyerong linggwistiko. Ex. Ito’y binunuo ng syentifik / teknikal leksis batay ang English at ipinahahayag ng Filipino sa kapantayang subsyentifik at subteknikal. Ang wikang ito. patungo sa mayroon at patuloy sa pagunlad. Gawing malinaw ang ihahaing mga punto at tiyaking may sapat na ebidensyang maipakikita na magbibigay suporta sa susulating pyesa. mahalagang makapagtala muna ng listahan ng mga sangguniang gagamitin.NILALAMAN: Itsura 3. Tuntunin: Sa pagpili ng mga mambibigkas sa sabayang pagbigkas.kritikal na sanaysay . Ito ay isang intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan. maari ring sundan ito ng mga halimbawa. dating punong komisyoner ng komisyon sa Wikang Filpino (KWF).pagsulat ng tula -nobela .MALIKHAIN Ayon kay Genoveva Edroza Matute. Halimbawa: Nakasalalay sa dalawang uri ng tinig ang pipiliing mga mambibigkas:  Mataas/matinis  Karaniwan/mababa Lihis na Pangangatwiran (Falasi)-Mahalagang maisaalang-alang dito hindi lamang ang mga ebidensyang nangalap kundi mahalaga rin masusi kung wasto. dapat makabuo ng isang koro ang tagapagsanay. nabibigyan nga kaya ng tunay na nagpapahalaga? Lohikal at Mapanghikayat na pagsulat Katangian: 1. Ayon kay Villafuerte (2002) nakasalalay ang pangangatuwiran sa pagkaunawa at pagtanggap natin sa mga ideyang ating itinataya. at iba pang sulating pampahayagan. lathalain.eksperimento . ayon sa formulasyong kalalahad ay bunga ng isang komposisyong linggwistiko na sa kabuuan ay konsepto pa lamang. note card 4. Hindi mabubuo ang dyaryo o pahayagan kung walng balita.  Ito ay sining ng paglalahad ng mga dahilan upang makabuo ng isang pagpapatunay na tinatanggap ng nakararami.maikling katha-dula -sanaysay MGA BAHAGI NG TEKSTO 1. index. JORNALISTIK Ang dyaryo ay pahayagan . kilalang manunulat ng literaturang Filipino. May malinaw na kaisipan 2. masasabi na ang wika ay ating buhay.term paper o pamanahong papel 2. Ang Pagsulat ng Pangangatwiran Ang pangangatuwiran ay tinatawag ding pakikipagtalo o argumentasyon. Ayon kay Langan (1992) ang esensya ng mahusay na pagsulat ng pangangatuwiran ay:  Gagawing punto  Sumusuportang punto Bilang mambabas ng pangangatuwiran ay mahalagang makilala ang punto at makilala ang sumusuportang punto. . Sa uring ito.lab report. Mayroon itong dalawang pangunahing elemento:  Kombinasyon  Perswasyon 2. Idinagdag pa nyang ito’y hindi ebulusyon manapa’y isang natatangaing wikang may adoptibong vokabularyo. -maari ring magbigay kahulagan sa isang salita tulad ng una. Sa kabila nito. Ex: Bibliography. 4. WAKAS:Paglalagom at konklusyon Ang wika ay isang musika at ang musika raw ay buhay. 3. Maraming mga awitin na pinagtutuunan ng pansin. masaklaw at efektibo ang isinusulat maging ito’y tisis o pamanahong papel. editoryal. bagama’t maituturig din itong akdemiko ang pagsulat ng reaksyon sa sinulat ng iba gaya ng pagsulat sa takdang aralin. dahil sa ang wika ay mahalagang elemento ng musika. ideya o karanasang isinulat dito.P. kongreto at malinaw ang kanyang pangangatwiran. Isang mabisang salik ang pangangatwiran upang mabigyangkatarungan ang mga opinyon at maipahayag ang mga opinyong ito.PANIMULA-Sa pagpili ng paksang susulatin ay dapat maisaalang-alang ng manunulat ang dalawang pangunahing pamatnubay na simulain: a) kawili-wili at (b) may sapat na malilikom na datos. Pineda . magasin. . ilan kaya ang makakapagsabi na “Napakaganda ng musika dahil sa taglay nitong wika?” Marahil ay may makakapuna subalit. paglalahad at pagsusuri. atbp. . TEKNIKAL Ayon kay Ponciano B. Hulwaran ng mga organisasyon ng teksto Kahulugan (Definisyon) -isang uri ng diskursong ekspositori na pinaka madalas gamitin. Pasaklaw na Lohikal. Lohikal na Pangangatwiran (pasaklaw/pabuod)-Ang pangangatwiran ay anyo ng komunikasyong instrumental at ebidensyang nakaiimpluwensya sa ibang tao. ibibigayang pangkat na kinabibilangan nito at pangalawa ang ikinaiiba nito sa mga kasamahan sa pangkat na kinabibilingan. Paggamit ng opinyon -Sa pagsulat ng pangangatuwiran. AKADEMIK Ang akademikong pagsulat ay yaong ginagamit sa mga kursong komposisyon o sa malikhaing pagsulat na kalimitan’y sariling opinyon.  Ito ay isang uri ng paglalahad na nagtatakwil sa kamalian upang maipahayag ang katotohanan  Ito ay isa ring paraang ginagamit upang mabigyang katarungan ang mga opinyon at mapahayag ang mga opinyon ng iba. 3. maaring ang mga awiting ito ay isa lamang tagapaglibang. 2.nagsisimula sa paglalahad ng tuntunin patungo sa pagbibigay ng mga halimbawa. dyaryo. Maaari rin namang nakakaaiw at nakakaindak dahil sa ganda at bilis na tugtog. Kung gayon. Kalimitang ang pinagtutuunan ng pansin sa uring ito ay ang paglalarawan o paglalahad ng manunulat gamit ang salitang maituturing na masining at malikhain.. mahalaga ang paglalatag ng isang ideya. Paglalatag ng Ebidensya Mahalagang makapaglatag ng mga ebidensya ang sumusulat ng pangangatuwiran. -maaring maibigay ang kahulugan na isang bagay o salita sa tulong ng ibang salitang kasing kahulugan nito.3. REFERENSYAL Sa pag-aaral at / o pananaliksik ay mahalagang makangalap ng mga datos mula sa iba’t ibang sanggunian bal do. Nagagamit ang pagsulat sa pagpapaliwanag. ang malikhaing pagsulat ay nagsisimula sa wala. ang teknikal na Filipino ay isang linggwistikong phenomenon na sumibol sa puso ng baryedad ng wikang Filipino na lalong kilala sa tawag na “Taglish”. maging “broad sheet o tabloid” ay nagtataglay ng mga sulating iba sa nilalaman at paraan ng pagsulat ng mga sulating malikhain. Nililinang ang kasanayang metakognitibo 3. Paguugnay-ugnay MGA URI NG PAGSULAT 1. brochure. Sa isang pangkaraniwang tagapakinig. Bukod sa pagbasa sa nilalaman ng babasahing aklat. masining ang paglalahad ng naisip o nadarama ng sumulat. Paano ang pagsulat ng pangangatuwiran? 1. polyeto.

ang pagsusunod-sunod ay prosejural kung may hakbang o prosesong isinasagawa. maaring gumamit ng mga graphic organizer tulad ng Venn Diagram at payak na habi. karaniwang ito ay may petsa gaya ng tiyak na araw o taon upang malaman kung kailan nangyari ang kasaysayan. Ang mga salitang ito ay ang kaya. 5. Karaniwan na ang pangunahing ideya ay tuwirang inilalahad sa pamaksang pangugusap na maaring matagpuan sa simula.Patotoo sa isang bagay. Ito ay susi sa lubusang pag-unawa ng pangunahing ideya. pangalawa. magbigay ng impormasyon. magpakilala ng kaugalian. Paghahambing at Pagkokontras .Pormal o Malaya -nagbibigay kahulagan sa paggamit ng mga salitang nakapukaw ng damdamin at hindi tuwirang sumusunod sa kaayusan ng pangungusap sa pormal na pamamaraan.ang sanhi ay isang ideya o pangyayari na maaring humantong sa isang bunga. Denotasyon – karaniwang kahulugang dala ng diksyunaryo o salitang ginagamit sa pinakakaraniwan at simpleng pahayag. Nasusuri agad ng mambabasa kung anong impormasyon ang maaring kasunod na ilalahad ng awtor. Ayon kay Badayos(2000). umiikot ang kwento sa tinatawag na tungkulin o suliranin patungo sa resulosyon o kakalasan kung saan binibgyan ng kalutasan ay naging problema sa kwento. balita at iba pa na hahantong sa isang kongklusyon. 2.-sa pagbibigay ng definisyon. Sinasabi rin ito ay pansariling kahulugan ng isang tao. kaibahan (difference) Halimbawa: Ang kasal (salita) ay isang sakramentong (kaurian) nagbubuklod sa dalawang pusong nagmamahalan. salita o katawan (term) b. 3.may mha palatandaang salita na dapat alamin sa mga pangungusap / pahayag ng sanhi at bunga. Prosejural 1. Tatlong uri ng pagsusunod sunod: 1.pagsusunod – sunod ng mahahalagang impormasyon at mahalagang pangyayari ayon sa kung kailan nangyari ito. Kahalagahan ng Hulwaran ng orginasasyon sa Mambabasa 1. 3. nang. dula. Pormal o Maanyo – kapapansinan ng tatlong bahagi. tinatalakay din ang isang bagay o paksa kasama ang mga pagkakatulad o pagkakaiba nito sa ibang bagay.Samantalang ang detalye naman ang sumusuporta sa pangunahing ideya upang lubusang maunawaan ang talata. Sariling paniniwala ng isang tao tungkol sa isang bagay.isang normal na pangyayari ang pagkakaroon ng problema sa buhay at kasunod naman ng pagbibigay dito ng solusyon. Nakapagbibigay ng prediksyon sa babasahing teksto at maaring matiyak kung tama o mali ang prediksyon.pag susunod-sunod ng mga pangayayri sa isang kwento.ginamit sa pagpapahayg. pangkat na kinabibilangan o kaurian (genre) c. *Dalawang dimensyon ng definisyon. pagluluto at pagsunod sa direkyon. Kronolohikal . susunod at iba pa. Ito ang nagsasabi kung ano ang pangunahing kaisipan na inihahatid ng talata. 2. 3. Higit sa lahat. Di. May mga pagkakataon naman na ang pangunahing ideya ay hindi tuwirang’nakalahad sa talata. . 2. magtanggol sa isang paniniwala.sunod . Ang mga impormasyong inilahad sa isang sistematikong paraan ng pagbubuo ay madaling matandaan o maalala. 2. di magtatagal matutuklasan ng isang tagabasa na nagagawa na rin niyang tularan o gayahin ang hulwaran ng organisasyon o istilo ng isang awtor sa kanyang isinusulat. Hal: Berde ang utak niya. 4. Halimbawa: Ang kasal ay bunga ng pagmamahalan ng dalawang pusong umiibig sa isa’t-isa na dumaan sa maraming oras ng pagliligawan bilang panagko ng lalake sa babae. Kaya’t walang maling opinyon. 1. mga kahigitan o kalamangan ng isang bagay sa iba ang hulwarang paghahambing at pagkokontras. Nakakatulong ang mga pansuportang detalye para madaling matandaan ang mahahalagang impormasyon sa isang talata.. 4. manghikayat.Sekwensyal. Prosejural . nagbibigay ng pagtataya o ebalwasyon ng isang mambabasa kung alam niya kung papaano pagsusunod sunurin ang mahalagang pangyayari. Sanhi at Bunga . kultura at iba pa.. 6. pangatlo. Mga kasanayan sa akademikong pagbasa 1. Konotasyon – di tuwiran ang kahulugan. Karaniwang ginagamit ito ng mga salitang una. Sekwensyal 2. nagkakaroon ng ikalawang kahulugan ang salita o pahayag. Pag iisa-isa (Enumerasyon) -Pag aaus ng mga detalye ayon sa pagkakasunod-sunod mula sa hanggang huli -kailangan.sa hulwarang ito. Ang ilang mga katanungan sa mga pagsusulit ay karaniwang nakabatay sa mga pangunahing detalye.Sa hulwarang ito ng mga organisasyon ng teksto. talambuhay. Pagsusunod . Maari itong ibatay sa isang katotohanan o karanasan. 2. gitna o huling bahagi ng talata. Nakakatulong din sa mambabasa upang maalala ang mga impormasyong nabasa. mahalaga ang pagkilala at pag unawa sa mga detalyeng nagbibigay ng suporta sa pangunahing ideya sapagkat : 1. buhat. Ang pagkilala sa mga hulwaran ay makakatulong sa lubusang pag-unawa ng isang teksto. -Ito ay maaring manlibang. Pagtukoy sa Hulwaran ng Organisasyon Ayon kay Badayos (2000). Kronolohikal 3. tiyakin kung dapat na magkakasunod ayon sa inilalahad na aytem o maaari na mang hindi magkakasunod sapagkat hindi naman ito isang proseso..Pagkilala sa pagkakaiba ng opinyon sa katotohanan Katotohanan . ang hulwaran o istilo sa pagsulat ay isang sistema o kaparaanan kung paano binubuo at inilalahad ng awtor ang mga impormasyon o ideya sa mga teksto o babasahin. magpaliwanag.(kaibahan) 2. 3. dahil sa. Mapatunayan ito sa pamamagitan ng pagsusuri at paghahambing sa mga karanasan o pangyayari sa paligid Opinyon -Isang kuro o hakang personal. 4. a. magbigay ng kuro-kuro.. nobela. Sa isang tekstong binasa lalo na’t kung ito ay akdang pampanitikan. Problema at Solusyon . Magturo ng isang paraan. Maari ito ay kung paano gawin ang isang bagay. at iba pa.Pagtukoy sa Layunin ng Teksto Tumutukoy ang layunin ng teksto sa kung ano ang nais mangyari ng isang awtor sa kanyang mambabasa. Pag-uuri ng mga ideya / detalye Ang ideya ay ang kaisipan na nalilinang sa talata. magbigay ng katotohanan. -maaring ito ay pormal o di-pormal 1. Ang pagtukoy sa mga pansuportang detalye ay makakatulong din upang maunawaan ang pagkakabuo ng isang talata. -Makikita mo ito sa mga salitang ginagamit sa teksto at sa paraan ng pagkakaorganisa nito.ang resolusyon ang elementong nagbibigay ng kalutasan sa problema o suliranin ng isang kwento.

Halimbawa. 4. tsart. Para sa mabisang pagbuo bg paglalahat ng mga grapikong larawang ito. Katuturan ng mga katawagan 1. ginamit ang deskriptibong paglalarawan ng mga datos . saklaw at ayos nitong pook. upang mabago ang istilo ng paglalahad. Paghahambing o pagtutulad. lalawigan. 5. _” PAGHAHAMBING NG MGA AWIT ”_ .Pinoy Pop (Popular) 4. Hanapin din ang pangunahing kaisipan at pamuno o katulong na kaisipan. 4. 2. Bar grap -nagpapakita ng iba’t ibang kantidad sa pamamagitan ng haba ng bar.Ikalawa. Datapuwa’t ang paghahambing upang maging mabisa bilang patotoo ay dapat magkaroon ng matitibay na batayan.Layunin din ng pag-aaral na ito na matuklasan ang wikamg ginagamit sa mga awiting Filipino at pati na rin ang mga kahulugan nito. bansa o maging sandaigdigan. gano katotoo ang mga ginamit na batayan. Malaya. ‘Mga Bahagi ng teksto’ Panimula: Paksa at Tesis Sa pagpili ng paksang susulatin ay dapat maisaalang-alang ng manunulat ang dalawang pangunahing pamatnubay na simulain a. Sistematikong inilalagay sa mga hanay at kolum ang mga nilikom na datos.Ang konklusyon ay ang paglalagom at pagbibigay-diin sa mga ideya na inilahad sa kabuuan ng teksto. Saklaw at Delimitasyon ng Pag-aaral -> sumasaklaw ang pag-aaral na ito sa mga awitin sa bagong panahon . Paghahalimbawa. sinong tao ang nagsabi ? Saan kinuha ang istadistika? Ibig lamang sabihin. inilalahaf ang datos na tabular ang anyo. Pagbanggit sa mga tunay na pangyayari. Bigyang-pansin ang nilalamang impormasyon sa tsart at grap. Pictograp -Tunay na larawan ang ginagamit sa pictograp upanh ipahayag ang mga datos. tsart. may mga batayan ba na naging daan upang ipahayag ang ideya o pananaw. Paano naman ito naiiba o natutulad sa paghula ?--ang paghula o prediksyon ay kasanayang ang layon ay hulaan ang ilang pangyayari o maaring kalalabasan ng isang kwento. Sa mapa naman ay pag-aralang mabuti ang direksyon o lugar na katatagpuan ng mga lalawigan. -> sa pagkakataon ring ito maihahambing ang pagkakaiba ng kontemporaryong musika sa tradisyunal na mga gawain . Pagsusuri kung Valid o hindi ang Ideya o pananaw --May pagkakataon na nagkakaroon ng kontradiksyon ang mga ideyang alam na ng mambabasa sa mga ideya na kanya pa lamang babasahin. may isiningit bang pahayag na makapagpapalito sa pag-unawa ng mambabasa. Matapat na kaisipan. Grap -Maraming klase ang grap. tiyaking ang mga numero o bilang na gagamitin ay may mahalagang kaugnayan sa kaisipang pinatibayan o may tiyak na kahulugang ipinakikilala. 3. Sa paggamit ng istadistika. Pagbibigay ng interpretasyon sa mapa. Pagbuo ng lagom at konklusyon -Ang lagom o buod ay pinakapayak o pinakasimpleng anyo ng paglalahad o diskurso. Ang mga ito ay hindi na ikinukwento. Ang buong layunin ay naging malinaw sa pang-unawa ng bumabasa ang mga ideya. grap at talahanayan. mabubuksan ang isipan ng mga mambabasa sa epektong dulot ng pagbabago sa wika ng mga awiting Filipino. May pie o circle grap.bar grap at pictograp.Nagsagawa rin ng impormal na interbyu ang mga mananaliksik ng mga datos sa ilang mga kabataan . Malaya ang mambabasa na hulaan ang maaring mangyari sa tauhan ng kwento o daloy nito o kaya nama’y ang pagwawakas ng isang kwento. 2. 7. 3. Talahanayan -Sa garpikong ito.5. grap at talahanayan upang makatawag pansin sa mag detalyeng ibig bigyang diin sa nabasa. itong huli ang higit na mabisa. gitna o pangwakas na bahagi ng teksto. mapa. May kaugnayan ba ito sa panimula. Basahin munang mabuti ang buong akda upang makuha at maunawaan mabuti ang mga panggitnang kaisipan. “PAMAMARAANG GINAMIT AT PINAGKUNAN NG DATOS “ Sa pananaliksik na ito.salamin ng kaugalian at paniniwala at damdamin ng mga tao sa isang lugar. Ang mga dapat tandaan sa pagsulat ng lagom/buod. Dito’y ipinakikilala ang mga pagkakahawig ng isang bagay na kilala na o mauunawaan at pinaniniwalaan. o bayan. sapat na ang banggitin na lamang.Sa puntong ito. Ipinapakita nito ang hugis at nilalaman sa loob at paligid ng isang lugar. Kahalagahan ng pag-aaral -> sa pamamagitan ng pag-aaral nito . 1. 2.Kultura. Nakakatayo sa kanyang sarili at taglay lamang ang pangunahing ideya o kaisipan ng orihinal na teksto. Ayon kay Rufino Alejandro. Ang mga impormasyong ibinibigay ng mga grapikong larawan ay karaniwang sa maikling talata. 6. Pag-aralang mabuti ang nakalarawan sa tsart.Awiting Bayan (folksong) 2. 5. Mapa-Malawak ang impormasyong ibinibigay ng mapa. 1. maaring tandaan ang mga sumusunod: 1. bagama’t ang mga ideya o pananaw ay itinuturing na walang mali. pwede na siyang gumwa ng panimula gaya nito: Nilalaman:Istruktura BATAYANG KONSEPTUWAL NG PAG-AARAL Layunin ng pag-aaral -> ang pag-aaral na ito ay nauukol sa wikang ginagamit sa kontemporaryo at tradisyunal na musika . narinig at namasid. Pag hihinuha at paghula sa kalabasan ng pangyayari Ano nga ba ang paghinuha ?-Ito ay kakayahang maipaliwanag o mabigyang-kahulugan sa tulong ng mga pahiwatig (clues) o ng sariling kaalaman ang pangyayari sa kwentong binasa. Dalawa ang uri nito ang halimbawang palagay lamang at halimbawang hango sa tunay na pangyayari.Ginamit din nila ang “internet” sa pag-aaral. Ito’y isang paglalahad ng kaugnayan ng mga bagay sa kabuuan o paglinaw sa kahulugan ng isang pananalita o ng isang bagay. Ikatlo. tlahanayan o grap. bayan. Tsart -Ipinapakita sa tsart ang dami ng hanay ayon sa impormasyong ininigay o hinihingi.Naging fokus ng pag-aaral ang mga musikang nagtataglay ng mga salitang makabago at ang kahulugan ng mga ito. Mangyari pa.Mahalaga ang komprehensyon o pag-unawa para makabuo ng isang konklusyon sa isang seleksyon o akdang binasa. Istadistika. Konklusyon . Paliwanag. -Malaki ang naitutulong ng mapa. may ilang paraan upang matukoy ang dapat na nilalaman ng isang teksto.) kawili-wili b. 6.) may sapat na malilikom na datos Kapag sa palagay ng manunulat ay kawili-wili ang paksa na kanyang susulatin at marami na ring datos ang kanyang nakakalap . -Paano ba gawin ang pagsusuri ??--Una tignan kaagad kung anu ang kaugnayan ng pamagat sa mga bahagi ng binabasang teksto. Malinaw na matutunghayan dito ang intensyon o hangarin na awtor.Kontemporaryong Awiting pilipino 3. Ito’y parang pagkukwento. makakatulong ang mga paraang ito upang masuri kung valid o hindi ang ideya o paniniwala sa tekstong binasa. dapat na linangin ang kasanayang pagsusuri kung valid o hindi ang isang ideya o pananaw.

nakapaloob dito sa bajet ang ilang informasyon kabilang ang personal na serbisyo. ang balangkas ay larawan ng pangkalahatang hakbang.bakit. "Katangian at simulain" Ang konseptong papel ay mahalagang bahagi ng proseso sa paglalapat o aplikasyon upang mautuhan ang mga saklaw na programa ng mga pangunahing interes ng isang aplikante.adres.Ito ay pwedeng ….kung hindi rin lang mahalaga o kailangan sa liham ang isang impormasyong nakalap.) at petsang sisimulan ang proyekto. “Pananaliksik” Ang lahat ng nakikita at nararanasan nating pagbabago o pag-unlad sa kasalukuyan ay bunga ng walang hanggang pananaliksik. talaan ng mga kritikal na atribyuts na mapagkikilanlanbilang larawan o katangian.sa bahaging ito ay inilalahad ang kaligiran o pinagmulan ng ideya kung bakit pinili ang isang partikular na paksa. Ang konseptong papel ay isang paglalagom ng kabuuang ideya o kaisipan na tumatalakay sa ibig tuklasin . ay nahahati pa rin sa iba’t ibang kategorya at may layunin .kailangan niyang magbalangkas. Matutukoy mo ba ang piniling Ideya ? 2.) tanggalin sa mga saksakan ang mga dekoryenteng Kasangkapan. kung maipagkakaloob ang hinihinging panukalang proyekto. hal.) Pangalan .Ito ang makatutugon sa mga tanong na anu.ang pang-ulong pamagat ay mga pangalan o mga salitang ginagamit na pangalan. Panlahat na layunin = ito ay nagpapahayg ng kabuuang layon o nais matamo .moderno man o hindi . Sa aklat nina Price at Nelson (1999) ay naglahd sila ng (5) paksang maaaring maisulat sa konseptong papel. at mapalawak ang kanyang napapanahong ideya.talaan ng walang mga halimbawa. Mahalaga ang buhay ng tao kayat dapat na mag-ingat lalo na sa panahon ng bagy a.midyum sa bagong milenyo a. Sa simpleng salita.ang pang-ulong pamagat ay buong pangungusap. at paano.) pamagat na naglalarawan ng ipanukalang proyekyo. talaan ng di-kritikal na atribyuts. hal. 5. d. Ang konseptong papel ay dapat magtaglay na mga sumusunod.sa uring ito . c.lalo’t sa panahon ng kanyang pananaliksik ay kailangang gumugol siya ng mahabang oras ng pagsulat . linawin o tukuyin. A. "Pagbabalangkas" -.) Pangalan o bilang ng ipinagkaloob na programa .) ang dahilan ng isasagawang proyekto at ang mga benefisyong maibibigay nito sa kinauukulan.) Estimang haba ng ipinanukalng proyekto .) Rasyunal .) Pamaksang Balangkas . d. kahulugan ng konsepto B.) Pangalan at adres ng organisasyon – o indibidwal na nagsumite ng papel. hal.Dahil buo ang diwa ng isang pangungusap kung kaya’t higit na maraming impormasyong makukuha rito.Sa isang mag-aaral .) ang epekto at kalidad ng proyekto d.) Layunin – nakapaloob dito ang dahilan ng pananaliksik o kung anu ang gustong matamo pagkatapos maisagawa ang pananaliksik sa piniling paksa . D. 3.dalampasigan o baybaying dagat.nanunudyo.) Narativ ng programa – mailkli lamang ang nakapaloob na narativ sa konseptong papel.) at ang magiging resulta nito. C. a.benefisyong salapi at di salapi. c. at kung pwede hindi ito lalagpas ng 8 ½ x 11 ang pagkakalimbag sa bawat letra o bilang .)Pabalat.) Bajet / Budyet . 2.) Limitasyon ng pahina .Ang mga awitin . mas makabubuting wag na lang isama sa konseptong papel.naglalarawan o nanlilibang… Kontemporaryo Tradisyunal  Cool ka lang (Prettier than pink)  Anak (freddie Aguilar)  Buhol-buhol ang traffic  Nagdaan pa ang mga araw  Kinat ka pa ng jeep  At ang landas mo’y naligaw  Minura pa ng driver  Ikaw ay nalulong sa masamang bisyo  Ang ulo’y umiinit  At ang una mong nilapitan  Kumukulo na ang dugo mo  Ang iyong inang lumuluha  Kaya’t sundan mo aking payo  At ang tanong “anak. a. talaan ng mga halimbawa E. Tiyak na layunin = ay nagpapahayag ng partikular na pakay sa pananaliksik sa paksa . . Uri at katangian Ang pagbabalangkas ay ang pagsasaayos ng mga ideyang nakalap mula sa inisyal na naghahanap ng datos..titulo. b. ) Pangungusap na Balangkas – sa uring ito .)makinig sa radio o manood ng telebison para sa mga babala. 4.) iwasan ang paglabas ng bahay o pamamasyal sa ilog. e. "Bahagi" Sa ibang aklat ay isinasaad na ganito ang dapat na maging bahagi ng konseptong papel: 1.ito ay naglalaman ng ….) Liham ng pagsuporta .Sa bandang ito dapat ay ilahad ng sumulat ang ….)Ang pagsasabatas ng mga programang pantelebisyon.. Ito’t maaaring nangangaral. b. 1.) Ang kahinaan ng programang pantelebisyon . Ang telebisyon . ba’t ka nagkaganyan?  Problema’y lilipasna lang “Mga kasanayan sa akademikong pagsulat” Pagbuo ng konseptong papel ->ayon kay Badayos(2000). b.nakasaad dito ang liham na humihingi ng suporta sa iba’t ibang ahensya na makatutulong sa pagtatagumpay ng panukalang proyekto.)maging mahinahon sa lahat ng oras b. Hinihingi ng nirestrukturang kurilulum sa batayang edukasyon ang higit na pag-bibigay tuon sa paglinang ng mga kasanayan at kakayahang makatutulong sa mga mag-aaral upang higit na maging produktibng indibidwal at magkaroon ng masaya at makahulugang buhay sa hinaharap. Para mapadali o mapabilis ang kanyang pagtala sa mga detalyadong pangyayari . sa pananaliksik . c. f.) ang mga hakbang na isasagawa . b. a. bilang ng telepono ng taong makapagbibigay ng informasyon tungkol sa papel . May iba’t ibang uri ng balangkas .

may dalawang pormat ang balangkas.ang pagtatalakay sa ibubunga ng kung sakaling magpalit ng porma ng gobyerno mula sa presidensyal tungo sa parlimentaryo or bise bersa (vise versa). isyu. 2. tiyaga. 5.Magiging balido lamang ang isang pananaliksik kung ang mga inilahad na ideya ay mapapanaligan at mapapatotohanan sa tulong ng mga ginamit na datos. 5. Ang Tungkulin at Responsibilidad ng Mananaliksik Ang pananaliksik ay isang unibersal na gawain. katawagan at iba pa.Pagkamapanuri o kritikal .Pagkamaingat . Nasa mananaliksik ang kapasiyahan kung anong karapat-dapat na paraan ng paglalahad batay sa mga materyal at mga paksa. Ayon kina Treece at Truce -. Ang lahat ng ito’y bunga ng PANANALIKSIK.. datos o metodohiya. May mga pagpapahalaga at konsiderasyong dapat malaman at mabigyang halaga ng mananaliksik. kailangan munang maunawaan ang mga batayang kaalaman sa pananaliksik upang higit na maging kapakipakinabangan ang pag-unawa sa mga kursong pandisiplina na may kaugnayan sa tutuklasing mga paksa. Subalit anumang Gawain ay lagging may kaakibat na tungkulin at responsibilidad. Makapagpatotoo o makapangatwiran sa tulong ng mga mapapanaligang mga materyales o dokumento hinggil sa mga paksang nangagailangan ng paglilinaw. Ilista ang mga susing ideya na nakapaloob sa tesis na pangungusap. Makapagbigay ng bagong interpretasyon o pagpapakahulugan sa dating ideya.Sa panahon ng informasyon. .. Katunayan. Iayos ang porma.  Apat na kategorya ng pagsasalin 1. Pagpasiyahan ang uri o libel ng nagbabalangkas. ang gawaing pananaliksik ay nakatutulong sa mga mag-aaral na: 1. Hindi ito kailangang mahadlangan ng anumang wikang magpapahina sa hangaring makatulong sa pagpapaunlad ng kaalaman at kamalayan ng sangkatauhan. . Ang balangkas sa paksa at balangkas sa pangungusap. -Higit pa sa anupaman. Halimbawa. Kronolohikal: Ang sining ng pagsasaling-wika  Katuturan ng Pagsasaling-wika 1.Maging Responsable Simulain sa Pagbabalangkas • Malaki ang naitutulong ng pagbabalangkas upang maliwanagan ang kabuuan ng binasa. PANANALIKSIK: Katuturan. 3. 2. May iba’t ibang paraan ng paglalahad ng mga ideya para sa isang balangkas. 4. Marami ang patunay na sa tulong nang malawakang pananaliksik. heyograpikal atb. Tiyakin kong paano ilalahad ng maayos ang mga ideya. Ang pormat na desimal at ang pormat na may magkahalong bilang at letra. Ang pagsasaling wika ay isang sining ng pagpapahayag ng isang orihinal na akda nang hindi nagbabago ang diwa at kaisipang ipinahahayag nito tungo sa ilang wika.. Ang susing ideya ay ang salitang “May laman” sa isang pahayag. Ang pagsasaling wika ay isang paraan ng pagpapalit ng diwang inihahayag sa isang wika ng katapat na diwa sa ibang wika. -Ang pananaliksik ay isang pang-akademikong gawain. Katangian at Layunin Katuturan Ang pananaliksik ay pagtuklas ng isang teorya. DOKUMENTADO. nagkaroon ng kabuluhan ang maraming bagay sa buong mundo… -Lumago ang kabuhayan -kalakalan -bumilis ang takbo ng buh -paggamit ng makabagong teknolohiya -teknolohiya na nagpalapit sa mga tao san mang parte nang mundo. isang maka agham na pamamaraan na kung saan lahat ng mga hakbang ay nakaplano. patalastas at paunawa. Makatuklas ng mga bagong ideya.iba’t ibang reference/sanggunian ANGKOP NA PAMAMARAAN O METODOLOHIYA. Ang pag-aayos ay maaring kronolohikal. patunayan o pasubalian Ayon kay Good -. sistematiko at epektibo ang hinaharap na kalutasan sa isang suliranin o paksa. higit sa anupamang panahon. pagsubok sa teoryang iyon at paglutas sa isang suliranin. Ang pagsasaling wika ay paglalahad ng ibang wika ng katumbas na kahulugan sa isang wika.Makapagbigay ng mga ideya o suhestiyon batay sa historical na perspiktibo para sa isang pangyayari o senaryo. Ito ay isang masusing pagsisiyasatat pagsusuri sa mga ideya.Pagkamasistema sa Gawain. higit na lumalawak ang kakayahan at kasanayan ng tao upang magamit ang kanyang mga natutuhan sa isang makabuluhang pag-aaral. MAYAMAN SA MGA GIANAGAMIT NA DATOS.Ang pananaliksik ay: -isang maingat –mapanuri -didisiplinadong pamamaraan Sa kaliwanagan o kalutasan ng suliranin Ayon kay Parel --Ang pananaliksik ay:-sistematikong pag-aaral o pagsisiyasat tungkol sa isang bagay sa layuning sagutin ang ilang katanungan ng pananaliksik. Ang tesis na pangungusap ang pinakabuod na nagpapahayag ng kabuuan ng ideya. Kung susuriin ang maga pinahayag ng mga mananaliksik. Upang maisakatuparan ang hangaring ito. teorya. Layunin: Sa tulong ng mga gawaing pananaliksik.ang sistimatekong pananaliksik ay dumaraan sa masalimuot na yugto ng pagsulat: -Nagsisimula sa pagtukoy ng suliranin -Pag-uugnay ng suliranin sa mga umiiral na teorya -Pagbuo ng mga konklusyon at rekomendasyo MASURI O KRITIKAL. maaaring buudin ito sa mga sumusunod na kategorya: -MAINGAT-MASUSI-SISTEMATIKO-MAPANURI-TIYAK-KONTROLADO Katangian Ang pananaliksik tulad ng nabanggit na ay isang kursong akademiko at nangangailangan ng ibayong paghahanda upang maisagawa nang maayos. ang pananaliksik ang maituturing na pinakamahalagan kasangkapan na dapat matutuhan ng kahit na sinumang mag-aaral para mapaunlad ang sarili tungo sa anumang propesyong kanyang hinahangad. Samakatuwid. 3.Pagkamatapat . gaya ng mga konsepto. Balikang basahin ang dalawang pangkalahatang uri ng pagbabalangkas para sa pananaliksik sa nakaraang aralin. Hakbang ng pagbabalangkas  Limang hakbang ang dapat maisagawa sa pagbabalangkas ayon kay Badayos(2001) 1.Pagkamatiyaga .OBHEKTIBO. tao at iba pang nais bigyang linaw. 3.(internet) -gumaan ang gawain ng mga tao sa mundo -lumakas ang agrikultura -lumakas ang industriya .ang mga patotoo at ang validiti ng sulating pananaliksik SUMUSUNOD SA TAMANG PROSESO NG PAGSULAT. ang pananaliksik ay kinakailangang: .Ang pananaliksik ay:-pagtatangkang makakuha ng kalutasan sa mga suliranin. Ito ang magiging gabay sa pagbuo ng buong balangkas.Pagkamaparaan . 2. Ayusin ang tesis na pangungusap o pahayag. konsepto at impormasyon. 4. Ito ay maaring pang indibidwal at panggrupong Gawain na nangangailangan ng ibayong kasanayan. konseptobagay.sa bahaging ito ipinaliliwanag ang partikular na instrumentong ginamit na makakatulong sa ikahuhusay ng sulating pananaliksik. • Ang mga pangunahing kaisipan at mga detalye ng balangkas ay maaring ilahad sa anyong parirala o sa anyong pangungusap. Saling nagbibigay ng kabatiran gaya ng anunsyo. sipag at disiplina. May mga panandang ginamit sa nag-aayos ng mga nilalaman ng balangkas. Makapaglinaw sa isang usapin o isyung pinagtatalunan at tuloy makapagbigay ng inaakalang solusyon sa problema.

atbp. Ang punong tagapayo ang siyang dapat na nasa unahan ng talaan. Anumang uri ng sulatin at anuman ang balak at gustong sulatin ay nasa ilalim ng kategoryang pagsulat. Ito ay sistematikong pag-uusisa upang patunayan ay makuha ang anumang kabatirang hinahangad natin. Saling syentipiko o teknikal.1993) . tula sa tula. 3. 1. Mapanuri at kritikal na pag-aaral ukol sa isang isyu.  Ang mga hakbang sa pagsasagawa ng parapreys: 1. Isulat ang sariling pangungusap ang mga naitalang detalye. Basahing mabuti ang orihinal na teksto. pagbuo. Sintesis  Ang sintesis ay ang pag-uugnay ng iba’t-ibang informasyon upang makalikha ng bagong kaalaman. at ang mga pagsusulit na nangangailangan ng matalinong pagsagot at pagtanggap ng mga isinaling diskurso sa Filipino sa mga nagaganap na pagdinig sa pagbabalita at usapan. Isulat ang pangwakas na draft. Saliw na sumasaklaw sa iba’t-ibang porma gaya ng tuluyan sa tula. Ipahayag sa sariling pangungusap ang mga ideyang nakapaloob sa literal/ istruktural na parapreys. pagplano at pagsulat. bagamat bihira itong gamitin at isama sa pag-aaral ng wika.Nakasulat ang buong pangalan ng mananaliksik. Isantabi ang orihinal na teksto. Ang abstrak ay binubuo ng mga sumusunod na bahagi: 1. 3. hanapbuhay o profesyon. partikular sa higit na pinipili/higit na tinatanggap na salin sa Filipino ng mga katawagang ginagamit sa broadcast media. 1999) 4. kailangan maging alerto ang mag-aaral para sa mga direktong sipi (quotations) na magiging makabuluhan sa paghahanda ng babasahing literatura para sa tesis o ano mang uri ng isasagawang pananaliksik. 3. 2. ganyan ang pananaliksik (Sermorian. Saling sapat o yaong saling halos hindi mapagpasyahan para sa karaniwang mambabasa. kung gagamit ng tao ang mananaliksik para makakuha o maka-ngalap ng mahahalagang informasyon ay dapat siyang makapaghanda ng mga tanong para sa kanyang isasagawang pag-aaral. Pangalan ng Mananaliksik . Ang mga kasanayang nakapaloob dito ay ang paglikha. Pangalan/Mga pangalan ng Tagapayo – Ang buong pangalan ng mga tagapayo ay dapat nakatala ayon sa pagkakasunod-sunod. Gaano kalaki ang kapakinabangang makukuha ko sa aking pag-aaral? Direktang sipi  Sa pagbasa ng artikulo.Ito ay pangangalap ng mga datos sa isang kontroladong sitwasyon para sa layunin ng prediksyon at eksplanasyon. proyekto. ang materyal na sisipiin ay dapat maging malinaw. 4. 2. Kung gagamit ng direktang sipi. Itala ang mahahalagang detalye. Para naman kay Spatt(1987). Tiyaking naitala ang informasyon nang wasto mula sa pinanggalingang singgunian. konsepto at problema. Ayon naman kay Larkin(1985). 4. gayundin ang paraan/pamaraan kung paano naisagawa ang pagaaral. Isulat ang unang draft rebisahin pagkatapos mabasa ng makailang ulit.Ito ay ang paraan ng pangangalap o paglikom ng impormasyon upang dagdagan ang kaalaman sa iba’t ibang paksa. pagbalangkas. Talatanungan ng Informasyon – Personal na naglalaman ng mga aytem personal ng mga respondente nang naayon sa hinihingi ng pagkakataon. 1. Atbp. komposisyon. Ang pangunahing layunin ng pagaaral ay nakasulat sa tiyak na bahagi. Mapatunayan ang puntong nilalahad sa pamamagitan ng pag-gamit ng mga salitang nagmula sa may awtoridad. 1983) 3. Ang pananaliksik ay pagtatangka upang makakuha ng mga solusyon sa mga suliranin. i-highlight ang mga ito o gumawa ng sariling pagmamarka sa mga ito sa pamamagitan ng pagsulat sa mga palugit(margins). artikulo. Ito’y kabuuang informasyon sa isinasagawang pag-aaral.(E. 6. Karamihan sa mga proyektong naisusulat o pag-aaral na bunga ng pananaliksik ay tao ang malimit gamitin paksa. Pamagat ng tesis – Ang buong pamagat ng tesis ay dapat na nakasulat nang buo at malinaw. Kung wala. ang parapreys ay pagsasabing muli ng informasyong naitala ng mananaliksik mula sa pinanggalingang sanggunian na gamit sa kanyang sariling pangungusap. ipagpatuloy ang istruktural na pagpaparapreys. Abstrak  Kalimitang mababasa ang abstrak sa mga unang pahina ng tesis o disertasyon. Makapaghatid ng informasyon. may mga bantas at ang pahina na pinagkunan ng sipi. sa pagpaparapreys ay dapat maging maingat ang nagtatala ng informasyon sa pagpapalit ng orihinal na wika sa paggamit niya ng sariling pangungusap.  May tatlong layunin ang pag-gamit ng mga direktang sipi. kasarian. Ginamit din ang mga sumusunod na pamamaraan: 1. PANANALIKSIK 1. Mga layunin – Ang layunin ng pagaaral ay nahahati sa dalawa: pangkalahatan at tiyak. Trece. Pamaraan Sarbey – Ginamit ang pamaraang sarbey. 2. Ano ang inaasahan kong matutuklasan sa aking pag-aaral? 3. 4. ito’y punto-sa-puntong pagbubuod ng ideya ng ibang tao na ipinapahayag ang sariling pangungusap. Resulta – Ang buod ng kinalabasan ng pagaaral ay nakalahad sa bahaging ito. programa. 3. 5. Ngunit bago siya maghanda ng mga tanong ay dapat tanunging muna niya ang kanyang sarili. gaya ng edad.2. 2. Ano ang layunin ng aking pag-aaral? 2. 4. 3. Trece at J. Pag-aayos ng mga datos Konsiderayson sa pangangalap at pag-gamit ng mga datos. 5. Mapasimulan ang diskosyon sa pamamagitan ng paglalabas ng mga kaispiang nakakatulad o naiiba sa siniping informasyon.W. tula sa tuluyan. gamit ang sariling bokubularyo at istilo ng pagsulat.(mercene. (Parel. Ito ay ang puspusang pagtuklas at paghahanap ng mga hindi pa nalalaman. Metodolohiya  Ang pagaaral na ito ay ginagamitan ng paraang palarawan ng pananaliksik. Dahil dito. 2. 2. Ito’y dapat na aprobado ng mga tagapayo at panelists. Parapreys(hawig)  Ayon kay Sternglass(1991). Higit na gamitin ang paggawa ng sinopsis o buod sa loob at labas ng klasrum kaysa sa (precis). Ang mga paraan sa pagsulat ng sinopsis o buod ay ang mga sumusunod: 1. 1973) 5. Tiyaking nabasa nang buod ang tekstong lalapatan ng buod. Presi (Precis)  Itinuturing ding isang bersyon ng pinakamaikling sinopsis o buod ang presi o precis. Sinopsis(buod) Napakahalaga ng pagsulat ng buod sa alinmang isinasagawang pag-aaral o pananaliksik. Metodolohiya – Nakalahad sa bahaging ito ang uri ng pananaliksik na ginamit sa pagaaral. at muling sulatin sa malinis na papel.  Sa paglikha ay maaring nauukol sa bagong kurikulum. Maging ang instrumentong ginamit ay dapat ding nakatala nang buong linaw sa bahaging ito. Iparapreys nang literal ang mga salitang mahirap unawain. Ito’y madalas na nakasulat sa malalaking titik.

o kaya’y isang mabigat na suliranin. e. sa maraming nababasa at sa mismong pagbuo ng pag-aaral. b. Hindi magastos ang paksa. pamantayan at kalagayan. Praktikal – Ang mga datos na nagmula sa tabi-tabi ay higit na mainam kaysa paksang matatayog na di naman maayos na naisagawa. LAYUNIN NG PANANALIKSIK Ayon kina Ordoñez.Magandang halimbawa nito ay ang eksperimentong gagawin ng isang guro upang malaman niya kung aling paraan ng pagtuturo ang gagamitin upang madaling matututo ang kanyang mga mag-aaral. MGA KATANGIAN NG PRAKTIKAL NA PANANALIKSIK a.al. karanasan. 5. Palarawan(Discriptive).Ito ay isang malawak na pag-aaral sa isang aklat. magasin o di kaya’y internet.kapag maayos na nagampanan ang tungkuling hinarap at ito’y naaayon pa sa tamang resulta. Pinag-aaralan at sinusuri nito ang pagsulong at pag-unlad ng isang paksa. Pag-aaral sa Isang Kaso (Case Study). Ang pinag-uukulan nito ng pansin ay ang hinaharap at kung ano ang mangyayari.Nalilinang ang tiwala sa sarili. Pamamaraang Nababatay Pamantayan(Normative). ang resulta ay obhektibong mapatotohanan.Sinasaklaw ng uring ito ang nakalipas. 3. mapaaklat man.Ang mahalaga sa pananaliksik ay malinaw na nasagot o natugunan ang mga katanungang inihanda. 4. May sistema – tulad ng ibang gawain. f.Pinagaaralan ang mga kasalukuyang ginagawa.(hal. ibayong panunuri ang ginagawa upang mapatotohanan ang kahalagahan sa sarili. 3. bagong pagkatuto sa mananaliksik ang mga pangyayari. Bunga ng edukasyon sa mga mag-aaral ng paaralang publiko at pribado.Upang makita ang kabisaan ng umiiral o ginagamit na pamaraan at istratehiya sa pagkatuto ng mga mag-aaral. narito ang mga sagot kung bakit kailangang manaliksik. MGA URI NG PANANALIKSIK 1. (2007). Wika nga’y hindi “dinuktor” upang mapabuti ang resulta ng pananaliksik g. Hindi mahirap kalapin ang mga datos na pag-aaralan .Upang maging solusyon sa suliranin.Pampayaman ng kaisipan. isang pasyente. Sa kwalitatibong pananaliksik naman.KAHALAGAHAN NG PANANALIKSIK  Ayon sa libro nina Ordonez et. Orihinal na akda-isagawa ang pananaliksik na ang paksa mo’y wala pang ibang nakakapagsulat.(halimbawa nito ang pag-aaral sa yugto ng pagdadalaga/pagbibinata ng isang tao) 6. (2007). 2. ang mga dahilan ng bagay-bagay at sanhi at bunga.-Bagong kaalaman ang dulot sa mananaliksik ng gawaing pananaliksik at mabigyan ng interpretasyon.et.-yumayaman ang kaisipan ng mananaliksik dahil patuloy siyang nagbabasa.-Ang sinumang tao.Upang mabatid ang lawak ng kaalaman ng mga mag-aaral sa isang partikular na bagay.Ang paksang simple kung mapagbubuti ay daig ng paksang matayog o malawak na matagal nang binalak ay di natatapos dahil nangangailangan ng maraming pera. isang usapin o kaso sa hukuman. c. 2.Upang makadiskurbe ng bagong kaalaman.-Sa maraming nakakasalamuha sa pangangalap ng mga datos. 4. d.Lumalawak ang karanasan. ang pananaliksik ay may sistemang sinusunod. 4. Hambingang Pamamaraan(Comparative Analysis). may apat na pangunahing kahalagahan ang pananaliksik: 1. Maaaring kwantitatibo (quantitative) o kwalitatibo (qualitative) – Sa kwantitatibong pananaliksik. Ginagamitan ito ng mga talahanayan ng paghahambing ng mga datos. Dito’y inihahambing ang resulta ng isang pag-aaral sa isang umiiral na pamantayan. Genetic Study. ang pag-unlad. .Kung mananaliksik siguraduhing may mababasa kang impormasyon ukol sa paksa. nakasisigurong nalilinang ang pagmamalaki at tiwala sa sarili. Patuloy siyang nag-iisip sa panunuri at pagbibigayinterpretasyon ng resulta ng kanyang pag-aaral. Ang kabutihan o kahalagahan nito ay masusukat sa pamamagitan ng istatistika.al. 1. 5. Makatotohanan – Kung ito’y batay sa totoong kinalabasan ng pananaliksik matapos na masuri at malapatan ng istatistika. Pangkasaysayan(Historical). pangyayari. Eksperimental. Isang halimbawa nito ay ang paghahambing ng nagampanan sa Ingles ng mga nasa ikatlong baitang sa elementarya sa isang dibisyon sa Pambansang Pamantayan sa Ingles ng mga nasa ikatlong baitang 7. naiibang karanasan ang nadarama ng mananaliksik.Sinasaklaw nito ang kasalukuyan.Nadaragdagan ang kaalaman. Sinusuri dito ang mga pangya-yari. 3.Upang umunlad ang sariling kamalayan sa pali-paligid. 2.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful