1. Kagat ng Aso Mga Paraan para Maiwasan: • Huwag lapitan ang mga di nakataling aso.

• Huwag tumakbo o sigawan pag nakakita ng aso • Tumigil sandal na parang puno kung lalapitan ng aso • Kapag sinugaban ng aso, mag panggap na parang sanga ng puno. • Iwasang tignan sa mata. • Huwag istorbohin ang aso na kumakan at natutulog. • Ireport sa mga nakakatandang tao pag may nakitang di kanais nais sa aso. Pangunahing Lunas: - Panatilihing ligtas ang sarili at lumayo kung saan malapit ang aso. - Hugasan ang nakagat na parte sa pmamagitan ng pagsabon at - Takpan ang sugat ng malinis na tela/gauze. - Alamin kung ang aso ay nabakunahan;kung hindi obserbahan ang aso sa loob ng 14 na araw. - Kumunsulta sa malpit na health center an gang sugat ay patuloy na dumudugo. - Lagyan ng diin gamit na malinis na tela upang mapigilan an pagdugo. 2. Pagkapinsala sa buto at kalamnan Bali – pagkaputol ng buto gawa ng direktang tama, pagkakabuhol o pagbagsak. Mga maaring dahilan ng pagkakapinsala ng buto:  Osteoporosis (panghihina ng buto dulot ng kakulangan sa Calcium)  Pagiinom  Mga gamut  Malabong panignin  Hindi paggamit ng mga kagamitang pangkaligtasan

Mga uri: a. Bukas na bali – ang buto ay nabali at lumabas sa balat b. Saradong bali – ang buto ay nabali ngunit hindi ito lumbasa sa balat Sintomas  Matinding sakit  Hirap sa paggalaw  Pamamaga, pagpapasa, at pagdurugo  Pag-iba ng posisyon ng buto  Nakalabas na buto  Kumikiskis na mga buto kapag gumagalaw Karampatang lunas:  Pigilan ang pagdurugo  Linisin at takpan ang sugat  Kalmahin ang biktima  Tingnan kung may iba pang pinsala  Ipirmi ang nabaling buto gamit ang isang splitn. Huwag ito ibalik sa normal na posisyon  Maglagay ng yelo para mabawasan ang pamamaga  Kumunsulata kaagad sa doctor Sprain (pilay, o tapilok) – isang kondisyon kung saan ang mga nagkokonekta sa ating buto ay napunit Strain (panghihilab ng kalamnan) – kondisyon kung saan ang mga hibla ng kalamnan ay napupunit Mga nakakaragdag na bagay sa tapilok (sprain) at panghihilab ng laman (strain):  Pangit na pangngondisyon na nagdudulot ng panghihina ng laman at pagtaas ng possibilidad ng pagkakapinsala. Pagod ng mga laman ay hindi makakatulong sa pagsuporta sa mga kasu-kasuhan. Kapag pagod din, mas

Kung nagkapaso.  Ibabad sa dumadaloy na tubig ang parte na nasunog sa loob ng 5-10 minuto  At gawin ang coll compress at dahan dahang tanggalin ang nakatakip na nakabara sa nasunog na balat.  Uminom ng gamot para matanggal ang sakit at pamamaga.Magpractice ng mga fire drills para malaman kung ano gagawin kung may sunog .  Itaas ang tinamaang bahagi para mabawasan ang pamamaga at pagdudugo ng laman. at sumasakit ng kaunti b. at pamamaga. Mga kemikal tulad ng muriatic acid d. nagpatingin agad sa doctor Pangunahaing lunas: First Degree Burns:  Ibabad sa dumadaloy na tubig ang parte na nasunog sa loob ng 5-10 minuto  Huwag lagyan ng yelo at langis. c. pamumula. Pagkakuryente e.  Kumuha ng tulong na medical 3. Mga maaaring magdulot ng paso: . Second Degree Burns. Maiinit na tubig (nabanlian) c.Mga gasolina o mga kerosene na malapit sa mga apoy Paano ito maiiwasan? .  Huwag pisain ang namuong tubig sa balat.Paninigarilyo . at sa init sa ng araw Mga uri: a. First degree – ang pinakalabas na parte lamang ng balat ang apektado.  Pagpahingahin ang bahagi na naapektuhan.  Uminom ng gamot para matanggal ang sakit at pamamaga. Matagal na pagbabad sa araw . bunganga madalinang kumunsulta sa malapit na hospital o clinic. namamaga.  Pag ang nasunog na parte ay malapit sa mata.Turuan ang mga bata tungkol sa pagiwas ng sunog at pagkapaso .Iwasang manigarilyo . Mga sanhi a.Mga kalan . Third degree – lahat ng layer o parte ng balat ay naapektuhan.  Anumang sunog malapit sa mata ay nangngailangan ng madaliang pag kunsulta sa malapit na clinic o hospital. Warm-up ay isang importanteng bagay bago gumawa ng nakakapagod na trabaho dahil ito ay nagbibigay ng magandang sirkulasyon sa mga laman at nagpapalawak ng galaw ng katawan na nakakatulong para maiwasan ang pagkakapinsala sa mga laman. Karampatang Lunas  Lagyan ng pampalamig ang naapektuhang bahagi.  Itaas ang nasunog na parte mas mataas sa puso. Maiinit na bagay (maiinit na bakal) b. kuryente. Sunog/Paso Ang paso ay maaaring mangyari kung ang balat ay nababad sa init. ilong.Alamin kung saan lalabas kapag may sunog sa bahay o sa isang lugar .Abuso sa bata . sakit. mga kemikal. Hindi ito masakit ngunit ang balat ay nangitim na. Second degree – ung pinkalabas ant pangalawang parte ng balat ay apektado.Sobrang pagpapakulo ng tubig . Ang balat ay namumula. Maaring rin maapektuhan ang mga kalamnana at mga ugat. madali na magdulot ng sobrang pagkaipit ng laman o pagkabatak ng laman.Pagtatrabaho o pagbabad sa araw . Nagkakaroon ditto ng pagpapaltos.

Pasa .Pumunta sa doctor kung masyadong malalim ang sugat upang ito ay matahi Paalala: 1.Third degree burns:  Pag buong katawan ang nasusunog tumigil at dumapa at gumulong ng nakataas ang dalawang kamay. sugat Mababaw at malawak na .  Huwag tanggalin ang damit na nakadikit sa balat. Laht ng sugat ay dapat suriing mabuti at takpan ng gasa/bandage para mapigilang ang pagdurugo at iwasan ang inpeksyon 2.Maglagay ng pampahid na antibiotic kung meron .  Itaas ang parte na nasunog mas mataas sa puso.Palitan ang ginamit na pantakip sa sugat kung ito ay basing-basa na ng dugo .Pagkaiba ng kulay ng balat . Linisin ng maayos ang sugat ngunit 5. o mga Malalim at malinis na Hiwa pangahit.Takpan ang sugat gamit ang isang malinis na bandage . Sugat Mga uri ng sugat: a. HUWAG ito tanggalin. Bukas na sugat – pagkapunit o pagbukas ng balat Mga uri nga bukas na sugat Sanhi Matutulis na bagay Tusok tulad ng pako Gasgas Pagkiskis ng balat sa Uri Itsura Maliit ngunit malalim Iba iba ang hugis ng hiwa na ito Pagkahiwalay ng mga Mga kagat ng hayop. mga bagay na maaaring magdulot ng bukol o pasa b. o mga stik).Pagkauhaw .Pananakit . tubig. Sugat sa loob – mga sugat na maaring nasa loob ng katawan at maaaring walang dugo ang lumalabas Sanhi: a. 4.  Takpan ang nasunog na parte ng malinis na tela o bandage.Pagsuka o pagubo ng may dugo . dating pinaglalagayan. Iaangat ng mas mataas sa dibdib ang sugat upang mabawasan ang pamamaga at pagdurugo 4. i-splint ang sugat para mapigilan lalo ang pagdurugo.Dugo sa ihi o sa dum b. Kapag nakontrol na ang pagdurugo. mga bato.Pamamaga . at betadine . Mga kutsilyo. basag na salamin. Wakwak balat o kuko mula sa mga pagsabog.Pahintuin ang pagdurugo .Pagkabalisa . pagkauntog o paghampas ng katawan sa matitigas na bagay Mga Sintomas . pagkahiwa sa balat. Laslas Pangunahing lunas: . Kung may mga nakatusok na mga bagay sa katawan (kutsilyo.Linisin ang sugat gamit ang sabon. Iwasang galawin ang sugat para maiwasang ang sakit kapag dadalhin ang biktima sa ospital 3. sa halip panatalihiin lang ito doon at huwag galawin habang daalhin ang biktima sa hospital isang magaspang na bagay.huwag lagyan ng ointment. Huwag gumamit ng bulak upang pantakip ng sugat 6.  Ibabad ang nasunog sa parte sa dumadaloy na tubig.

pananakit . pagpapaltos Pangunahing lunas: . Dalhin din kung ano ang nainom ng biktima at ang nasuka ng biktima b. Nainom o nakaing lason – ito ay maaring lason na dulot ng kemikal o mga mikrobyo Mga sintomas: .Pasukahin ang pasyente.pananakit ng tiyan .kumunsulta kaagad sa ospital.sabong panlaba/bleach .allergy .pananakit ng dibdib .hirap sa paghina .pagsusuka .mga senyales ng kagat ng bubuyog o gagamba Pangunahing lunas: .pumunta kaagad sa ospital c.maduming tubig at pagkain Uri ng Pagkalason a.5.dalhin agad ang biktima sa ospital.kerosene/gaas .alisin ang biktima kung saan nandoon ang lason at ilagay sa lugar na malinis ang hangin .hugasan ang sugat .mga gamot na pampatulog . walang malay.mga kemikal sa balat . Kagat ng bubuyog/gagamba Mga sintomas: . .pamamaga .nasusunog na pakiramdam sa lalamunan Pangunahing lunas: . Nalanghap na lason Mga sintomas: .takpan ang sugat .lason sa daga at insekto .pagkabalisa o pagkawala ng malay Pangunahing lunas: .lagyan ng yelo ang sugat . Dumikit na lason Mga Sintomas .pag-ubo .pangangati .ay sakit sa puso.mga paso .pagkahilo/pagsakit ng ulo . Pagkalason Ang lason ay kahit anong bagay na maaring ikamatay ng isang tao kung ito ay pumasok sa kanyang dugo Sanhi:  Aksidenteng pag-inom o pagdikit ng lason  Suicide (pagkitil ng sariling buhay) Mga madalas na lason sa bahay: . o buntis .dalhin kaagad sa ospital d.buhusan ng maraming tubig ang balat na nadiitan ng lason .pamumula.alisin ang damit ng biktima na may lason .sunog o paso sa mga labi o dila .mga nakakalasong halaman .pagtatae . Ngunit HUWAG pasukahin ang biktima kung ang nainom ay mga asido (muriatic) o mga detergent.gumamit ng tuyong tela at idampi ito sa lason para maalis .pangangati ng balat .alcohol .alamin kung anong lason ang nainom . Sabihin an gitsura ng insekto na kumagat .itagilid ang biktima sa kanyang tagiliran .mga gamot pampawala ng sakit .

Pagkakabara/Pagkabulunan Nagdudulot:  Ang pagbabara ay madalas nangyayari kapag kumakain.  Iwasan ang pagsasalita o pagtawa habang ngumunguya o lumulunon ng pagkain.  Paglalaro. Mga Sintomas  Paghawak sa leeg  Maingay na paghinga o minsan hindi humihinga  Hindi makasalita  Hirap huminga  Pnalalaki ng ilong  Pagkabalisa  Nagiiba ang kulay ng balat  Nawalan ng malay Karampatang Lunas  Abdominal thrust (Heimlich Maneuver)  Chest thrusts . Para maiwasan:  Putulin ang mga kinakain sa maliliit na parte.  Iwasan ang sobra sobrang pagiinom. pagtawa at pagsasalita habang kumakain or may laman ang bibig.  Iba’t ibang klase ng pagkain at mga bagay ang kadalasang nagdudulot ng pagbabara sa mga bata Dahilan:  Mga malalaki at hindi nangunguyang maayos na pagkain. pagiyak.  Maraming nainom na alak.6.  Pustiso.  Karne ang kadalasan nagdudulot ng pagbabara sa mga matatanda.  Nguyain ang pagkain ng mabagal at maigi.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful