1. Kagat ng Aso Mga Paraan para Maiwasan: • Huwag lapitan ang mga di nakataling aso.

• Huwag tumakbo o sigawan pag nakakita ng aso • Tumigil sandal na parang puno kung lalapitan ng aso • Kapag sinugaban ng aso, mag panggap na parang sanga ng puno. • Iwasang tignan sa mata. • Huwag istorbohin ang aso na kumakan at natutulog. • Ireport sa mga nakakatandang tao pag may nakitang di kanais nais sa aso. Pangunahing Lunas: - Panatilihing ligtas ang sarili at lumayo kung saan malapit ang aso. - Hugasan ang nakagat na parte sa pmamagitan ng pagsabon at - Takpan ang sugat ng malinis na tela/gauze. - Alamin kung ang aso ay nabakunahan;kung hindi obserbahan ang aso sa loob ng 14 na araw. - Kumunsulta sa malpit na health center an gang sugat ay patuloy na dumudugo. - Lagyan ng diin gamit na malinis na tela upang mapigilan an pagdugo. 2. Pagkapinsala sa buto at kalamnan Bali – pagkaputol ng buto gawa ng direktang tama, pagkakabuhol o pagbagsak. Mga maaring dahilan ng pagkakapinsala ng buto:  Osteoporosis (panghihina ng buto dulot ng kakulangan sa Calcium)  Pagiinom  Mga gamut  Malabong panignin  Hindi paggamit ng mga kagamitang pangkaligtasan

Mga uri: a. Bukas na bali – ang buto ay nabali at lumabas sa balat b. Saradong bali – ang buto ay nabali ngunit hindi ito lumbasa sa balat Sintomas  Matinding sakit  Hirap sa paggalaw  Pamamaga, pagpapasa, at pagdurugo  Pag-iba ng posisyon ng buto  Nakalabas na buto  Kumikiskis na mga buto kapag gumagalaw Karampatang lunas:  Pigilan ang pagdurugo  Linisin at takpan ang sugat  Kalmahin ang biktima  Tingnan kung may iba pang pinsala  Ipirmi ang nabaling buto gamit ang isang splitn. Huwag ito ibalik sa normal na posisyon  Maglagay ng yelo para mabawasan ang pamamaga  Kumunsulata kaagad sa doctor Sprain (pilay, o tapilok) – isang kondisyon kung saan ang mga nagkokonekta sa ating buto ay napunit Strain (panghihilab ng kalamnan) – kondisyon kung saan ang mga hibla ng kalamnan ay napupunit Mga nakakaragdag na bagay sa tapilok (sprain) at panghihilab ng laman (strain):  Pangit na pangngondisyon na nagdudulot ng panghihina ng laman at pagtaas ng possibilidad ng pagkakapinsala. Pagod ng mga laman ay hindi makakatulong sa pagsuporta sa mga kasu-kasuhan. Kapag pagod din, mas

 Huwag pisain ang namuong tubig sa balat. Sunog/Paso Ang paso ay maaaring mangyari kung ang balat ay nababad sa init. Matagal na pagbabad sa araw . Warm-up ay isang importanteng bagay bago gumawa ng nakakapagod na trabaho dahil ito ay nagbibigay ng magandang sirkulasyon sa mga laman at nagpapalawak ng galaw ng katawan na nakakatulong para maiwasan ang pagkakapinsala sa mga laman.  Uminom ng gamot para matanggal ang sakit at pamamaga.  Kumuha ng tulong na medical 3.  Pagpahingahin ang bahagi na naapektuhan. bunganga madalinang kumunsulta sa malapit na hospital o clinic.Mga gasolina o mga kerosene na malapit sa mga apoy Paano ito maiiwasan? .  Pag ang nasunog na parte ay malapit sa mata.Mga kalan . Third degree – lahat ng layer o parte ng balat ay naapektuhan.  Uminom ng gamot para matanggal ang sakit at pamamaga. Mga maaaring magdulot ng paso: .Pagtatrabaho o pagbabad sa araw . madali na magdulot ng sobrang pagkaipit ng laman o pagkabatak ng laman. Maiinit na bagay (maiinit na bakal) b. sakit. at sa init sa ng araw Mga uri: a. Mga sanhi a. Maaring rin maapektuhan ang mga kalamnana at mga ugat. Ang balat ay namumula.Alamin kung saan lalabas kapag may sunog sa bahay o sa isang lugar .Iwasang manigarilyo .  Ibabad sa dumadaloy na tubig ang parte na nasunog sa loob ng 5-10 minuto  At gawin ang coll compress at dahan dahang tanggalin ang nakatakip na nakabara sa nasunog na balat.Paninigarilyo . ilong. nagpatingin agad sa doctor Pangunahaing lunas: First Degree Burns:  Ibabad sa dumadaloy na tubig ang parte na nasunog sa loob ng 5-10 minuto  Huwag lagyan ng yelo at langis. Nagkakaroon ditto ng pagpapaltos.Sobrang pagpapakulo ng tubig . pamumula.  Itaas ang tinamaang bahagi para mabawasan ang pamamaga at pagdudugo ng laman.Abuso sa bata . at sumasakit ng kaunti b.  Anumang sunog malapit sa mata ay nangngailangan ng madaliang pag kunsulta sa malapit na clinic o hospital. namamaga. Mga kemikal tulad ng muriatic acid d. Second degree – ung pinkalabas ant pangalawang parte ng balat ay apektado. mga kemikal. kuryente. Second Degree Burns. c. Karampatang Lunas  Lagyan ng pampalamig ang naapektuhang bahagi.Kung nagkapaso. Maiinit na tubig (nabanlian) c.  Itaas ang nasunog na parte mas mataas sa puso. First degree – ang pinakalabas na parte lamang ng balat ang apektado. Pagkakuryente e. at pamamaga. Hindi ito masakit ngunit ang balat ay nangitim na.Magpractice ng mga fire drills para malaman kung ano gagawin kung may sunog .Turuan ang mga bata tungkol sa pagiwas ng sunog at pagkapaso .

Pananakit .  Takpan ang nasunog na parte ng malinis na tela o bandage. 4. Linisin ng maayos ang sugat ngunit 5.huwag lagyan ng ointment. Laslas Pangunahing lunas: . pagkauntog o paghampas ng katawan sa matitigas na bagay Mga Sintomas .Pamamaga .  Itaas ang parte na nasunog mas mataas sa puso. basag na salamin.Pumunta sa doctor kung masyadong malalim ang sugat upang ito ay matahi Paalala: 1. Huwag gumamit ng bulak upang pantakip ng sugat 6. pagkahiwa sa balat.Pagsuka o pagubo ng may dugo . o mga stik).Takpan ang sugat gamit ang isang malinis na bandage . Wakwak balat o kuko mula sa mga pagsabog.  Huwag tanggalin ang damit na nakadikit sa balat. Kung may mga nakatusok na mga bagay sa katawan (kutsilyo.Pagkabalisa . mga bagay na maaaring magdulot ng bukol o pasa b. tubig.Linisin ang sugat gamit ang sabon. Sugat sa loob – mga sugat na maaring nasa loob ng katawan at maaaring walang dugo ang lumalabas Sanhi: a. Kapag nakontrol na ang pagdurugo.Pagkaiba ng kulay ng balat .Maglagay ng pampahid na antibiotic kung meron .Palitan ang ginamit na pantakip sa sugat kung ito ay basing-basa na ng dugo .Pagkauhaw .Third degree burns:  Pag buong katawan ang nasusunog tumigil at dumapa at gumulong ng nakataas ang dalawang kamay.Dugo sa ihi o sa dum b. Iwasang galawin ang sugat para maiwasang ang sakit kapag dadalhin ang biktima sa ospital 3.  Ibabad ang nasunog sa parte sa dumadaloy na tubig. o mga Malalim at malinis na Hiwa pangahit. sugat Mababaw at malawak na . at betadine .Pasa . Laht ng sugat ay dapat suriing mabuti at takpan ng gasa/bandage para mapigilang ang pagdurugo at iwasan ang inpeksyon 2. sa halip panatalihiin lang ito doon at huwag galawin habang daalhin ang biktima sa hospital isang magaspang na bagay. i-splint ang sugat para mapigilan lalo ang pagdurugo. mga bato. dating pinaglalagayan. Sugat Mga uri ng sugat: a. HUWAG ito tanggalin. Bukas na sugat – pagkapunit o pagbukas ng balat Mga uri nga bukas na sugat Sanhi Matutulis na bagay Tusok tulad ng pako Gasgas Pagkiskis ng balat sa Uri Itsura Maliit ngunit malalim Iba iba ang hugis ng hiwa na ito Pagkahiwalay ng mga Mga kagat ng hayop. Iaangat ng mas mataas sa dibdib ang sugat upang mabawasan ang pamamaga at pagdurugo 4. Mga kutsilyo.Pahintuin ang pagdurugo .

Pasukahin ang pasyente.takpan ang sugat . .nasusunog na pakiramdam sa lalamunan Pangunahing lunas: .mga gamot na pampatulog .mga paso .alamin kung anong lason ang nainom .buhusan ng maraming tubig ang balat na nadiitan ng lason . o buntis .sunog o paso sa mga labi o dila .pagkabalisa o pagkawala ng malay Pangunahing lunas: .ay sakit sa puso.5.mga gamot pampawala ng sakit .lason sa daga at insekto .pagkahilo/pagsakit ng ulo .pananakit ng dibdib . walang malay.pangangati .hugasan ang sugat .dalhin kaagad sa ospital d. Dumikit na lason Mga Sintomas .mga kemikal sa balat .alisin ang biktima kung saan nandoon ang lason at ilagay sa lugar na malinis ang hangin .pag-ubo .itagilid ang biktima sa kanyang tagiliran .dalhin agad ang biktima sa ospital.alisin ang damit ng biktima na may lason . Ngunit HUWAG pasukahin ang biktima kung ang nainom ay mga asido (muriatic) o mga detergent.lagyan ng yelo ang sugat . Sabihin an gitsura ng insekto na kumagat .mga senyales ng kagat ng bubuyog o gagamba Pangunahing lunas: . Nainom o nakaing lason – ito ay maaring lason na dulot ng kemikal o mga mikrobyo Mga sintomas: .pangangati ng balat . pagpapaltos Pangunahing lunas: . Nalanghap na lason Mga sintomas: .pamumula.pumunta kaagad sa ospital c.gumamit ng tuyong tela at idampi ito sa lason para maalis . Kagat ng bubuyog/gagamba Mga sintomas: .pagsusuka .pananakit . Pagkalason Ang lason ay kahit anong bagay na maaring ikamatay ng isang tao kung ito ay pumasok sa kanyang dugo Sanhi:  Aksidenteng pag-inom o pagdikit ng lason  Suicide (pagkitil ng sariling buhay) Mga madalas na lason sa bahay: .pagtatae .sabong panlaba/bleach .alcohol .maduming tubig at pagkain Uri ng Pagkalason a.pananakit ng tiyan .mga nakakalasong halaman .allergy .pamamaga .hirap sa paghina . Dalhin din kung ano ang nainom ng biktima at ang nasuka ng biktima b.kumunsulta kaagad sa ospital.kerosene/gaas .

 Maraming nainom na alak.  Nguyain ang pagkain ng mabagal at maigi.  Pustiso. Pagkakabara/Pagkabulunan Nagdudulot:  Ang pagbabara ay madalas nangyayari kapag kumakain.  Iba’t ibang klase ng pagkain at mga bagay ang kadalasang nagdudulot ng pagbabara sa mga bata Dahilan:  Mga malalaki at hindi nangunguyang maayos na pagkain.  Karne ang kadalasan nagdudulot ng pagbabara sa mga matatanda.  Iwasan ang sobra sobrang pagiinom. pagtawa at pagsasalita habang kumakain or may laman ang bibig. Para maiwasan:  Putulin ang mga kinakain sa maliliit na parte. Mga Sintomas  Paghawak sa leeg  Maingay na paghinga o minsan hindi humihinga  Hindi makasalita  Hirap huminga  Pnalalaki ng ilong  Pagkabalisa  Nagiiba ang kulay ng balat  Nawalan ng malay Karampatang Lunas  Abdominal thrust (Heimlich Maneuver)  Chest thrusts .  Paglalaro.6.  Iwasan ang pagsasalita o pagtawa habang ngumunguya o lumulunon ng pagkain. pagiyak.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful