1. Kagat ng Aso Mga Paraan para Maiwasan: • Huwag lapitan ang mga di nakataling aso.

• Huwag tumakbo o sigawan pag nakakita ng aso • Tumigil sandal na parang puno kung lalapitan ng aso • Kapag sinugaban ng aso, mag panggap na parang sanga ng puno. • Iwasang tignan sa mata. • Huwag istorbohin ang aso na kumakan at natutulog. • Ireport sa mga nakakatandang tao pag may nakitang di kanais nais sa aso. Pangunahing Lunas: - Panatilihing ligtas ang sarili at lumayo kung saan malapit ang aso. - Hugasan ang nakagat na parte sa pmamagitan ng pagsabon at - Takpan ang sugat ng malinis na tela/gauze. - Alamin kung ang aso ay nabakunahan;kung hindi obserbahan ang aso sa loob ng 14 na araw. - Kumunsulta sa malpit na health center an gang sugat ay patuloy na dumudugo. - Lagyan ng diin gamit na malinis na tela upang mapigilan an pagdugo. 2. Pagkapinsala sa buto at kalamnan Bali – pagkaputol ng buto gawa ng direktang tama, pagkakabuhol o pagbagsak. Mga maaring dahilan ng pagkakapinsala ng buto:  Osteoporosis (panghihina ng buto dulot ng kakulangan sa Calcium)  Pagiinom  Mga gamut  Malabong panignin  Hindi paggamit ng mga kagamitang pangkaligtasan

Mga uri: a. Bukas na bali – ang buto ay nabali at lumabas sa balat b. Saradong bali – ang buto ay nabali ngunit hindi ito lumbasa sa balat Sintomas  Matinding sakit  Hirap sa paggalaw  Pamamaga, pagpapasa, at pagdurugo  Pag-iba ng posisyon ng buto  Nakalabas na buto  Kumikiskis na mga buto kapag gumagalaw Karampatang lunas:  Pigilan ang pagdurugo  Linisin at takpan ang sugat  Kalmahin ang biktima  Tingnan kung may iba pang pinsala  Ipirmi ang nabaling buto gamit ang isang splitn. Huwag ito ibalik sa normal na posisyon  Maglagay ng yelo para mabawasan ang pamamaga  Kumunsulata kaagad sa doctor Sprain (pilay, o tapilok) – isang kondisyon kung saan ang mga nagkokonekta sa ating buto ay napunit Strain (panghihilab ng kalamnan) – kondisyon kung saan ang mga hibla ng kalamnan ay napupunit Mga nakakaragdag na bagay sa tapilok (sprain) at panghihilab ng laman (strain):  Pangit na pangngondisyon na nagdudulot ng panghihina ng laman at pagtaas ng possibilidad ng pagkakapinsala. Pagod ng mga laman ay hindi makakatulong sa pagsuporta sa mga kasu-kasuhan. Kapag pagod din, mas

Mga kalan .  Itaas ang nasunog na parte mas mataas sa puso. Hindi ito masakit ngunit ang balat ay nangitim na.Alamin kung saan lalabas kapag may sunog sa bahay o sa isang lugar . Third degree – lahat ng layer o parte ng balat ay naapektuhan.Magpractice ng mga fire drills para malaman kung ano gagawin kung may sunog .Turuan ang mga bata tungkol sa pagiwas ng sunog at pagkapaso . at pamamaga. c. Ang balat ay namumula. bunganga madalinang kumunsulta sa malapit na hospital o clinic. pamumula. at sumasakit ng kaunti b. Maiinit na bagay (maiinit na bakal) b.  Ibabad sa dumadaloy na tubig ang parte na nasunog sa loob ng 5-10 minuto  At gawin ang coll compress at dahan dahang tanggalin ang nakatakip na nakabara sa nasunog na balat. Sunog/Paso Ang paso ay maaaring mangyari kung ang balat ay nababad sa init. Karampatang Lunas  Lagyan ng pampalamig ang naapektuhang bahagi. Nagkakaroon ditto ng pagpapaltos. Second degree – ung pinkalabas ant pangalawang parte ng balat ay apektado.  Uminom ng gamot para matanggal ang sakit at pamamaga. First degree – ang pinakalabas na parte lamang ng balat ang apektado. at sa init sa ng araw Mga uri: a.Mga gasolina o mga kerosene na malapit sa mga apoy Paano ito maiiwasan? .  Pag ang nasunog na parte ay malapit sa mata.  Anumang sunog malapit sa mata ay nangngailangan ng madaliang pag kunsulta sa malapit na clinic o hospital. kuryente.  Kumuha ng tulong na medical 3. namamaga.  Itaas ang tinamaang bahagi para mabawasan ang pamamaga at pagdudugo ng laman. Maiinit na tubig (nabanlian) c.  Pagpahingahin ang bahagi na naapektuhan.  Huwag pisain ang namuong tubig sa balat. Maaring rin maapektuhan ang mga kalamnana at mga ugat. madali na magdulot ng sobrang pagkaipit ng laman o pagkabatak ng laman.Iwasang manigarilyo . Matagal na pagbabad sa araw . Mga sanhi a.Paninigarilyo . mga kemikal.Abuso sa bata . Warm-up ay isang importanteng bagay bago gumawa ng nakakapagod na trabaho dahil ito ay nagbibigay ng magandang sirkulasyon sa mga laman at nagpapalawak ng galaw ng katawan na nakakatulong para maiwasan ang pagkakapinsala sa mga laman. Pagkakuryente e. sakit. ilong.Kung nagkapaso. Mga kemikal tulad ng muriatic acid d. Mga maaaring magdulot ng paso: .Sobrang pagpapakulo ng tubig .  Uminom ng gamot para matanggal ang sakit at pamamaga.Pagtatrabaho o pagbabad sa araw . Second Degree Burns. nagpatingin agad sa doctor Pangunahaing lunas: First Degree Burns:  Ibabad sa dumadaloy na tubig ang parte na nasunog sa loob ng 5-10 minuto  Huwag lagyan ng yelo at langis.

Pumunta sa doctor kung masyadong malalim ang sugat upang ito ay matahi Paalala: 1.Pahintuin ang pagdurugo .  Takpan ang nasunog na parte ng malinis na tela o bandage.Pagkauhaw .Linisin ang sugat gamit ang sabon.huwag lagyan ng ointment. Iwasang galawin ang sugat para maiwasang ang sakit kapag dadalhin ang biktima sa ospital 3. at betadine . basag na salamin.Dugo sa ihi o sa dum b. i-splint ang sugat para mapigilan lalo ang pagdurugo. o mga Malalim at malinis na Hiwa pangahit. 4. dating pinaglalagayan.Maglagay ng pampahid na antibiotic kung meron . Mga kutsilyo.  Itaas ang parte na nasunog mas mataas sa puso. Kung may mga nakatusok na mga bagay sa katawan (kutsilyo. Linisin ng maayos ang sugat ngunit 5. Laht ng sugat ay dapat suriing mabuti at takpan ng gasa/bandage para mapigilang ang pagdurugo at iwasan ang inpeksyon 2.Third degree burns:  Pag buong katawan ang nasusunog tumigil at dumapa at gumulong ng nakataas ang dalawang kamay.Pasa .Pananakit .Takpan ang sugat gamit ang isang malinis na bandage .  Ibabad ang nasunog sa parte sa dumadaloy na tubig. Sugat Mga uri ng sugat: a. pagkauntog o paghampas ng katawan sa matitigas na bagay Mga Sintomas . Laslas Pangunahing lunas: . Huwag gumamit ng bulak upang pantakip ng sugat 6.  Huwag tanggalin ang damit na nakadikit sa balat. tubig.Pagsuka o pagubo ng may dugo . Sugat sa loob – mga sugat na maaring nasa loob ng katawan at maaaring walang dugo ang lumalabas Sanhi: a. Wakwak balat o kuko mula sa mga pagsabog. o mga stik).Palitan ang ginamit na pantakip sa sugat kung ito ay basing-basa na ng dugo . mga bagay na maaaring magdulot ng bukol o pasa b. Iaangat ng mas mataas sa dibdib ang sugat upang mabawasan ang pamamaga at pagdurugo 4. pagkahiwa sa balat. Bukas na sugat – pagkapunit o pagbukas ng balat Mga uri nga bukas na sugat Sanhi Matutulis na bagay Tusok tulad ng pako Gasgas Pagkiskis ng balat sa Uri Itsura Maliit ngunit malalim Iba iba ang hugis ng hiwa na ito Pagkahiwalay ng mga Mga kagat ng hayop.Pamamaga .Pagkaiba ng kulay ng balat . sa halip panatalihiin lang ito doon at huwag galawin habang daalhin ang biktima sa hospital isang magaspang na bagay. Kapag nakontrol na ang pagdurugo.Pagkabalisa . HUWAG ito tanggalin. sugat Mababaw at malawak na . mga bato.

pananakit ng tiyan .pamumula.mga gamot na pampatulog .pagsusuka .sabong panlaba/bleach .kerosene/gaas .gumamit ng tuyong tela at idampi ito sa lason para maalis . pagpapaltos Pangunahing lunas: .alisin ang damit ng biktima na may lason .allergy .pumunta kaagad sa ospital c.pangangati ng balat .takpan ang sugat .sunog o paso sa mga labi o dila .alamin kung anong lason ang nainom .pagkabalisa o pagkawala ng malay Pangunahing lunas: .pagkahilo/pagsakit ng ulo . Kagat ng bubuyog/gagamba Mga sintomas: . o buntis . .maduming tubig at pagkain Uri ng Pagkalason a.buhusan ng maraming tubig ang balat na nadiitan ng lason .Pasukahin ang pasyente.lason sa daga at insekto . walang malay.pamamaga .mga kemikal sa balat .dalhin agad ang biktima sa ospital.pagtatae .pananakit .alisin ang biktima kung saan nandoon ang lason at ilagay sa lugar na malinis ang hangin .hirap sa paghina .pangangati . Dalhin din kung ano ang nainom ng biktima at ang nasuka ng biktima b. Pagkalason Ang lason ay kahit anong bagay na maaring ikamatay ng isang tao kung ito ay pumasok sa kanyang dugo Sanhi:  Aksidenteng pag-inom o pagdikit ng lason  Suicide (pagkitil ng sariling buhay) Mga madalas na lason sa bahay: .ay sakit sa puso. Ngunit HUWAG pasukahin ang biktima kung ang nainom ay mga asido (muriatic) o mga detergent.mga gamot pampawala ng sakit . Nalanghap na lason Mga sintomas: .alcohol .lagyan ng yelo ang sugat .kumunsulta kaagad sa ospital.nasusunog na pakiramdam sa lalamunan Pangunahing lunas: .pananakit ng dibdib .itagilid ang biktima sa kanyang tagiliran .pag-ubo .mga senyales ng kagat ng bubuyog o gagamba Pangunahing lunas: .mga paso .5.dalhin kaagad sa ospital d. Dumikit na lason Mga Sintomas .mga nakakalasong halaman .hugasan ang sugat . Nainom o nakaing lason – ito ay maaring lason na dulot ng kemikal o mga mikrobyo Mga sintomas: . Sabihin an gitsura ng insekto na kumagat .

 Iwasan ang pagsasalita o pagtawa habang ngumunguya o lumulunon ng pagkain.6.  Iwasan ang sobra sobrang pagiinom. pagiyak.  Maraming nainom na alak.  Nguyain ang pagkain ng mabagal at maigi. Para maiwasan:  Putulin ang mga kinakain sa maliliit na parte. Mga Sintomas  Paghawak sa leeg  Maingay na paghinga o minsan hindi humihinga  Hindi makasalita  Hirap huminga  Pnalalaki ng ilong  Pagkabalisa  Nagiiba ang kulay ng balat  Nawalan ng malay Karampatang Lunas  Abdominal thrust (Heimlich Maneuver)  Chest thrusts .  Paglalaro. Pagkakabara/Pagkabulunan Nagdudulot:  Ang pagbabara ay madalas nangyayari kapag kumakain.  Pustiso.  Iba’t ibang klase ng pagkain at mga bagay ang kadalasang nagdudulot ng pagbabara sa mga bata Dahilan:  Mga malalaki at hindi nangunguyang maayos na pagkain.  Karne ang kadalasan nagdudulot ng pagbabara sa mga matatanda. pagtawa at pagsasalita habang kumakain or may laman ang bibig.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.