Kuwento ng Sundalong Patpat ni Virgilio Almario

(Setyembre 11, 1979, Muli, sa Kandungan)

"Saan ka pupunta, o Sundalong Patpat," tanong ng sampalok. "Saan ka dadalhin ng kabayong payat?" "Hahanapin ko ang nawawalang ulan," sagot ng Sundalong Patpat habang inaayos ang papel na sombrero. "Pero hindi hinahanap ang ulan," nagtatakang nagkamot ng tuktok ang sampalok. "Dumarating ito kung kailan gusto." "Kung gayon, aalamin ko kung bakit matagal nang ayaw dumalaw ng ulan," sagot ng Sundalong Patpat at pinatakbo ang kanyang kabayong payat. "Saan ka pupunta, o Sundalong Patpat," tanong ng manok. "Saan ka dadalhin ng kabayong payat?" "Hahanapin ko ang nakalimot na ulan," sagot ng Sundalong Patpat habang nagpupunas ng pawis na tumatagaktak. "Pero hindi hinahanap ang ulan," nagtatakang nagkamot ng tuktok ang sampalok. "Dumarating ito kung kailan tinatawagan at dinadasalan." "Kung gayon, aalamin ko kung bakit matagal nang hindi makarinig ang ulan," sagot ng Sundalong Patpat at pinatakbo ang kanyang kabayong payat. "Saan ka pupunta, o Sundalong Patpat," tanong ng bundok. "Saan ka dadalhin ng kabayong payat?" "Hinahanap ko ang nawawalang ulan," sagot ng Sundalong Patpat at iwinasiwas ang espadang patpat. "Pero hindi nagtatago ang ulan," paliwanag ng nanginginig na dagat. "Ibinilanggo ni Pugita sa kaniyang mutyang perlas." "Kung gayon, papatayin ko si Pugita," sabi ng matapang na Sundalong Patpat. "Palalayain ko ang ulan." At sinugod ng Sundalong Patpat sakay ng kaniyang kabayong payat ang yungib ni Pugita. Nagulat si Pugita sa biglang

pagpasok ng Sundalong Patpat na iwinawasiwas ang espadang patpat. Nagulat si Pugita sa liksi at lakas ng maliit na Sundalong Patpat. Nagulat si Pugita sa talim at talas ng kumikislap na espadang patpat. Mabilis at isa-isang tinigpas ng Sundalong Patpat ang maraming mahahabang galamay ng mabagal at matabang dambuhala. Isa, dalawa, tatlo. Apat. Lima. Anim. Pito. Walo! Huli na nang magbuga ng maitim na tinta si Pugita. Nasungkit na ng Sundalong Patpat ang mutyang perlas na nakapalawit sa kuwintas ng nalumpong reyna ng dagat! Hawak ang perlas, dali-daling sumibad patungong pampang ang Sundalong Patpat sakay ng mabilis na kabayong payat. Pagkaahon ay agad niyang ipinukol ang mutyang perlas paitaas, mataas, mataas na mataas, hanggang umabot sa tiyan ng langit at sumabog ang masaganang ulan. Nagbunyi ang buong daigdig. Sumupling muli't naglaro ang damo't dahon. Nagbihis ng luntian ang mga bukid at bundok. Muling umawit ang mga ibon at ilog... "Saan ka pupunta, o Sundalong Patpat," tanong ng sampalok. "Saan ka naman dadalhin ng kabayong payat?" "Hahanapin ko ang gusi ng ginto sa puno ng bahaghari," sagot ng makisig na Sundalong Patpat at pinatakbo ang makisig na kabayong payat.

9. Madalas ay tinutukso siya dahil sa kanyang damit. 6. Ang bata naman ay unti-unting nakauunawa sa kanilang kalagayan. Kapag nakaupo na’y tila ipinagkit. Hindi sila makapaniwala. Sa paaralan ay kapansin-pansin ang kanyang pagiging walang imik. Siya ay naging walang kibo at mapag -isa. Kaya lumayo siya sa kanila. Ngunit ang ama ay hindi pa rin nakakuha ng trabaho kaya ganoon pa rin ang kanilang buhay. anak. huwag mo silang pansinin. Madalas ay nag .” 7. Ang panunukso ng mga kaklase ay hindi nagtatapos sa kanyang mga damit. Di-masarap na pagkain. Ang batang babae na ang laging baon ay tinapay na walang palaman. Pag uwi sa bahay. 8. sandwiches. “Bayaan mo sila. halos paanas pa kung magsalita.” sabi niya sa malakas at nagmamalaking tinig. Mapapakagat . 10. ”ako’y may sandaang damit sa bahay. mabilis upang hindi malaman ng mga kaklase kung ano ang dalang pagkain. Kapag oras ng kainan at labasan nag kanikaniyang pagkain. makapagbabaon ka na rin ng masasarap na pagkain. at sabay haplos nito sa kanyang buhok at may pagmamahal na sasabihin sa kanya. tuloy subo sa bibig. Ipinakita at ipinabatid nila iyon sa kanya. Sa sulok ng kanyang mata’y masusulyapan niya ang mga pagkaing dala ng kanyang mga kaklase gaya ng mansanas.iisa siya. 3.” 12. Ang nangyayaring ito ay batid ng kanyang ina. Pilit na ipinasok nila sa kanyang isip. Ang kanyang damit. “Kung totoo iyan ay bakit lagi na lang luma ang isinusuot mo?” . Lumang damit. 4. Natutuhan niyang sarilinin ang pagdaramdam sa panunukso ng mga kaklase. Mahirap. Mayayaman sila. Lagi siyang nakayuko. Hayaan mo. Nagkatinginan ang kanyang mga kaklase. Tatangkain nilang silipin kung ano ang kanyang pagkain at sila’y magtatawanan kapag nakita nila na ang kanyang baon ay isa lamang pirasong tinapay na karaniwa’y walang palaman. kahit malinis ay halatang luma na. Hanggang nang isang araw ay natuto siyang lumaban. Maibibili rin kita ng maraming damit. kupas at puno ng sulsi ang damit. 11. Sa kanyang pagiging tahimik ay ipinalagay ng kanyang mga kaklase na siya ay kanilang talu-talunan kaya lalongsumidhi ang kanilang pang-aasar. Sa buong pagtataka nila’y bigla na lamang natutong sumagot ang mahirap na batang babae na laging luma. Isa na naman iyong pagkakataong walang magawa ang kanyang mga kaklase kung hindi ang tuksuhin siya. Hindi na siya nagsusumbong sa kanyang ina. palibahasa ay kupas na at punung-puno pa ng sulsi. “Alam ninyo. mga imported at mamahaling tsokolate . mailap ang mga mata. Naging mahiyain siya sapagkat maaga niyang nalaman na kaiba ang kanyang kalagayan kung ihahambing sa mga kaklase. At lumipas pa ang maraming araw. 2. Magaganda at iba-iba ang kanilang damit na pamasok sa paaralan. pipiraso nang kaunti. May isang batang babaing mahirap. Itatago niya sa kanyang kandungan ang pagkain. madalas siyang umiiyak dahil sa panunukso ng mga kaklase at siya’y nagsusumbong sa ina. kapag nagkaroon ng trabaho ang iyong ama. Lagi siyang nasa isang sulok. matagal itong hindi makakibo. sasagot lamang kapag tinatawag ng guro. halos ay ayaw niyang ipakita ang kanyang baon. Natutuhan niyang makibahagi sa malaking suliranin ng kanilang pamilya. 5.Isang Daang Damit ni Fanny Garcia 1.labi ang kanyang ina. Nagaaral siya.

Hanggang sakong ang haba ng damit. kung ano ang tela. Sandaang damit na pawang drowing lamang. “Hindi ko madadala rito. Isang araw. Saka ng sumunod na araw at ng sumunod pang araw. 19. hindi pumasok sa klase ang mahirap na batang babaing may sandaang damit. Mula noon ay naging kaibigan na niya ang mga kaklase. Mabilis ang sagot niya. 18. Totoo at naroroon ang sinasabi niyang rosas na damit na pamparti. 15. Lumapit sila sa sulok at nakita nilang ang mga papel na nakadikit sa dingding ay yaong mga drowing ng bawat isa sa sandaang papel. “dahil iniingatan ko ang aking sandaang damit. Magaganda. Lumabas ang isang babaing payat. Naging masayahin siya bagaman patuloy pa rin ang kanyang pamamayat kahit na ngayo’y nabibigyan nila siya ng kapiraso ng kanilang baong mansanas o sandwich. ang mga sinasabi niyang pamasok sa paaralan na kailanma’y hindi nasilayan ng mga kaklase dahil ayon sa kanya’y nakatago at iniingatan sa bahay. Ngayon.” 14. Ang natagpuan nilang bahay ay sira-sira at nakagiray na sa kalumaan. Isang araw ay nagpasya silang dalawin ang batang matagal ng absent sa klase. bolga ang manggas. Baka makagalitan ako ni Nanay. “Sinungaling ka! Ipakita mo muna sa amin para kami maniwala!” iisang sabi nila sa batang mahirap. Ngunit sa mga dumalaw ay di agad ang maysakit ang napagtuunan ng pansin kundi ang mga papel na maayos na nakadikit sa dingding sa may tabi ng papag. Paano ay inilalarawan niya hanggang kaliit-liitang detalye ang bawat isa sa kanyang sandaang damit. Makintab na rosas ang tela na maraming mumunting bulaklak. 21. O kaya ay ang kanyang dilaw na pantulog na may burda.” 16. Tulad halimbawa ng isang damit na pamparti. kung ano ang kulay.13. Kung gusto ninyo ay sasabihin ko na lang kung ano ang tabas. Sa isang sulok ay isang lumang papag at doon nakaratay ang batang babaing may sakit pala. may tig-isang ribbon sa magkabilang balikat. 20. kung may ribbon o may bulaklak. ang kanyang pansimba. Lahat sila ay natutuwa sa kanyang kwento tungkol sa sandaang damit. Naroong lahat ang kanyang naikuwento. siya na ang laging nagsasalita at sila ang nakikinig. Pagkaraan ng isang linggong hindi pagpasok ay nag-alala ang kanyang mga kaklase at guro. Naroroon din ang drowing ng kanyang damit pantulog. Nawala ang kanyang pagiging mahiyain. 17. makukulay. Ayokong maluma agad. iyon ang ina ng batang mahirap. O ang kanyang puting pansimba na may malapad na sinturon at malaking bulsa. Sila ay pinatuloy at nakita nila ang maliit na kabuuan ng kabahayan na salat na salat sa marangyang kasangkapan. At nagsimula na nga siya sa kanyang pagkukwento. .