APAT NA URI NG TULA

1.Tulang Liriko o Tulang Damdamin (lyric poetry)
± tulad ng isang soneto o ng isangoda, na ipinapahayag ang mga saloobin at damdamin ng makata. Ang kataga ng tulangliriko ay ngayon karaniwang tinutukoy bilang ang mga salita sa isang kanta.Ang Tulangliriko na uri ng mga tula ay hindi nagpapahayag sa isang kuwento na naglalarawan sakarakter at aksyon. Ang makata ay direktang sinasabi sa mambabasa, ang kanyangsariling damdamin, iniisip, at persepsyon.

Uri ng Tulang Liriko Awit ± Ang awit ay isang uri ng tulang pasalaysay na binubuo ng tig-aapat na taludtodang bawat saknong, na ang bawat taludtod ay may lalabindalawahing pantig, at angtradisyonal na dulong tugma ay isahan.Ito ay ang karaniwang awiting atingnaririnig.Karaniwan itong may malungkot na paksa - sad love songs kumbaga. Soneto ± Isang tula na karaniwang may 14 linya.Hinggil sa damdamin at kaisipan, maymalinaw na kabatiran sa likas na pagkatao. Oda ± Ang oda ay karaniwang isang liriko o tula na nakasulat bilang papuri o dedikado saisang tao o isang bagay na kinukuha interes ang makata o nagsisilbing isang inspirasyon para sa oda. Elehiya ± Ito ay tulang may kinalaman sa guniguni tungkol sa kamatayan. Dalit ± isang uri ng tula, karaniwang pang relihiyon, partikular na nakasulat para salayunin ng papuri, pagsamba o panalangin, at karaniwan ay ipadala sa isang Diyos o saisang kilalang pigura o maliwanag na halimbawa. at may kahalong pilosopiya sa buhay.

mayuming-mayumi ikaw kung lumapit! Sa buhanging tuyo’t may kislap na init. Marahang-mabining idinarampi mo ang wagas na halik! III Lumapit-lumayo Ay pinapawi mo ang kayraming bakas Na sa buhangina’y limbag na balita ng gabing lumipas. Ikaw’y dambuhalang busilak ng bagwis. Ikaw ay piraso’t nagkadurog-durog na sultanang buwan! II Buhat sa malayo. Ako. Namamalas kitang tumatakbo-takbo’t sumasayaw-sayaw Bago ka humalik sa dalampasigan. sa ganito. Na kung ibuka mo’y parang niwawalat ang pinto ng langit. ay magkakapalad Maging kahalikan ng tuyong buhangin sa tabi ng dagat! Sa ganya’y lagi nang mayroong kabulungan at kayakap-yakap!” IV At ang mga bulong Sa aki’y di ingay kundi mga awit Ng pag-aanasan at pagsusumpaan ng lupa at tubig! At sa paanan ko kung aking mamasid Ang paghahabulan ng along animo’y kumakabang dibdib . O mumunting alon! Buhat sa magalas na aking tapakan. Aywan kung ang mga magkatabing yapak Ay pinawi mo rin sa bisa ng iyong pagliyag Kung magkagayon man. Sa sinasayaw-sayaw. Titik kang masigla ng luma ng talindaw.Halimbawa ng Tulang Liriko: Sa Dalampasigan ni Teodoro A. O mumunting alon! Buhat sa magalas na batong tuntungan. Maamung-maamo. Sa pananambulat ng iyong tilamsik Ay nasaksihan ko ang pagkadurog-durog ng mga daigdig! Habang sa malayo ikaw ay mabagsik. Agoncillo I. sa tinakbu-takbo ikaw ay kundimang Namadmad sa labi ng isang kariktan! Sa sinayaw-sayaw at hinalik-halik sa aking paanan. nais kong isulat Na “ibig ko na ring ako’y maging isang dagat na malawak.

idylls at lays. Ang tula aymaaaring maikli o mahaba. Uri ng Tulang Pasalaysay a. matunaw at muling iluwal ng langit.Epiko ± ay isang mahaba kuwento/tula. at ang mga kuwento na may kaugnayan sa maaaring magingsimple o kumplikadong pangyayari. Karaniwang Tulang Pasalaysay ± Ang mga paksa nito ay tungkol sa mga pangyayari saaraw-araw na buhay. Ito ay karaniwang hindi madrama.kundi mga tinig Niring kaluluwang di man lumuluha’y may piping hinagpis! 2. Isang panyong puti ang ikinakaway. ang tulang kurido ay kadalasang mga alamat o kuwento na galing sa mga bansa saEuropa tulad ng Pransya. Halimbwa ng Tulang Pasalaysay: Ang Pagbabalik Babahagya ko nang sa noo’y nahagkan. nagkukuwentongtula gaya ng mga epiko. Sa mata ko’y luha ang nangag-unahan. Italya at Gresya. Angtanyag na kurido ay ang Ibong Adarna. c.Ng isang dalagang bago pang ninibig Nais kong mawala. Tulang Pasalaysay (Narrative Poetry) ± isang tula na may balangkas. Nang siya’y iwan ko sa tabi ng hagdan: . b. Espana. Awit at kurido ± ay isang uri ng panitikang Filipino kung saan ito ay may walongsukat. Ang tulang kurido ay pasalaysay. kalimitan tungkol sa isang seryosong paksa nanaglalaman ng mga detalye ng kabayanihan gawa at mga kaganapan ng makabuluhang saisang kultura o bansa. Nang di ko madama yaring tinitiis! Sa aki’y di ingay ang naririnig ko. ballad.

Ang nagsisalubong sa aking pagdating. . hindi magluluwat!” Nakangiti akong luha’y nalaglag. marahil ngayon. taglay ko ang lahat.. tanim sa kaingin. Sa pinto ng naro’ong tahana’y kumatok. Sa may dakong ami’y meron pang musiko. Ang kawikaan ko.. nagtanim. Pinatuloy ako ng magandang loob. Ang puso kong tila ayaw nang tumibok. “Nalalaman nila na darating ako. siya’y umiiyak.. “Salamat sa Diyos!” ang nabigkas ko. Nang ako’y umalis. ako’y makabagtas Pasigaw ang sabing. Ay pinupol ko na’t panghandog sa liyag. Kumain ng konti. Mamatay kung ako’y talaga nang kulog!” Nang kinabukasang magawak ang dilim. Lubog na ang araw. Mamatay ako. halos lakad takbo. Bulaklak na damo sa gilid ng landas.” At ako’y tumuloy.. “Magbalik ka agad!” Ang sagot ko’y “Oo.. Araw’y namimintanang mata’y nagniningning. pinto ng mabuksan. “Pusong naglalagot. Ang aming tahana’y masayang totoo At nagkakagulo ang maraming tao. Nang magdidisyembre. O. At ako’y umalis. Mga bungang-kahoy. tinunton ang landas. At ako’y umuwi. Nabiyak ang puso’t naiwan ang kabiyak. At ang buwan nama’y ibig nang magningning: Maka orasyon na noong aking datnin. natulog sa lungkot.. naglinang. kalat na ang dilim.Sa gayong kalungkot na paghihiwalay. isang sakong bigas. siya’y magagalak! At ako’y lumakad.. Sinimulan ko na ang dapat kong gawin: Ako’y nag-araro.. Ang pinagsadya kong malayang lupain: Kuwagong nasa kubo’t mga ibong itim. Ay ginapas ko na’t sa irog dadalhin. siya’y nalulumbay! Nang sa tarangkahan.

duplo at balagtasan. odili kayay naiiba sa nagaganap sa pangaraw-araw na buhay. paalam!” 3. c. Karagatan ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa pagtula na kabilang satinatawag na libangang itinatanghal´ na ang taglay na pamagat ay nanggaling sa isangalamat ng singsing ng isang dalaga na nahulog sa dagat.Naglalarawan ito ng mga tagpong lubhang madula na maaaring makatulad ng. Hango ang pangangatwiran sa Bibliya.Balagtasan ± Tagisan ito ng talino sa pagbigkas ng tula. Tulang Patnigan (Joustic Poetry) ± Kabilang sa uring ito ang karagatan.Ito ay patulangibinibigkas na kung minsan ay sinasabayan ng ritmo o melodiya ng isangawitin. b.Mata’y napapikit sa aking namasdan. Para pang sinabi “Irog ko. Tulang Pantanghalan o Padula ± karaniwang itinatanghal sa theatro. Sa paligid-ligid ng irog kong bangkay. . Itoy sa karangalan ni Francisco ³Balagtas´ Baltazar. Mukha nakangiti at nang aking hagkan. a. 4. mga salawikain atmga kasabihan. Duplo ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. Apat na kandila ang nangagbabantay. bilang pngangatwiran sa isang paksang pagtatalunan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful