APAT NA URI NG TULA

1.Tulang Liriko o Tulang Damdamin (lyric poetry)
± tulad ng isang soneto o ng isangoda, na ipinapahayag ang mga saloobin at damdamin ng makata. Ang kataga ng tulangliriko ay ngayon karaniwang tinutukoy bilang ang mga salita sa isang kanta.Ang Tulangliriko na uri ng mga tula ay hindi nagpapahayag sa isang kuwento na naglalarawan sakarakter at aksyon. Ang makata ay direktang sinasabi sa mambabasa, ang kanyangsariling damdamin, iniisip, at persepsyon.

Uri ng Tulang Liriko Awit ± Ang awit ay isang uri ng tulang pasalaysay na binubuo ng tig-aapat na taludtodang bawat saknong, na ang bawat taludtod ay may lalabindalawahing pantig, at angtradisyonal na dulong tugma ay isahan.Ito ay ang karaniwang awiting atingnaririnig.Karaniwan itong may malungkot na paksa - sad love songs kumbaga. Soneto ± Isang tula na karaniwang may 14 linya.Hinggil sa damdamin at kaisipan, maymalinaw na kabatiran sa likas na pagkatao. Oda ± Ang oda ay karaniwang isang liriko o tula na nakasulat bilang papuri o dedikado saisang tao o isang bagay na kinukuha interes ang makata o nagsisilbing isang inspirasyon para sa oda. Elehiya ± Ito ay tulang may kinalaman sa guniguni tungkol sa kamatayan. Dalit ± isang uri ng tula, karaniwang pang relihiyon, partikular na nakasulat para salayunin ng papuri, pagsamba o panalangin, at karaniwan ay ipadala sa isang Diyos o saisang kilalang pigura o maliwanag na halimbawa. at may kahalong pilosopiya sa buhay.

sa ganito. Agoncillo I. Sa pananambulat ng iyong tilamsik Ay nasaksihan ko ang pagkadurog-durog ng mga daigdig! Habang sa malayo ikaw ay mabagsik.Halimbawa ng Tulang Liriko: Sa Dalampasigan ni Teodoro A. sa tinakbu-takbo ikaw ay kundimang Namadmad sa labi ng isang kariktan! Sa sinayaw-sayaw at hinalik-halik sa aking paanan. Maamung-maamo. nais kong isulat Na “ibig ko na ring ako’y maging isang dagat na malawak. Namamalas kitang tumatakbo-takbo’t sumasayaw-sayaw Bago ka humalik sa dalampasigan. Ikaw ay piraso’t nagkadurog-durog na sultanang buwan! II Buhat sa malayo. Ako. Aywan kung ang mga magkatabing yapak Ay pinawi mo rin sa bisa ng iyong pagliyag Kung magkagayon man. mayuming-mayumi ikaw kung lumapit! Sa buhanging tuyo’t may kislap na init. ay magkakapalad Maging kahalikan ng tuyong buhangin sa tabi ng dagat! Sa ganya’y lagi nang mayroong kabulungan at kayakap-yakap!” IV At ang mga bulong Sa aki’y di ingay kundi mga awit Ng pag-aanasan at pagsusumpaan ng lupa at tubig! At sa paanan ko kung aking mamasid Ang paghahabulan ng along animo’y kumakabang dibdib . Ikaw’y dambuhalang busilak ng bagwis. Marahang-mabining idinarampi mo ang wagas na halik! III Lumapit-lumayo Ay pinapawi mo ang kayraming bakas Na sa buhangina’y limbag na balita ng gabing lumipas. Titik kang masigla ng luma ng talindaw. Sa sinasayaw-sayaw. Na kung ibuka mo’y parang niwawalat ang pinto ng langit. O mumunting alon! Buhat sa magalas na batong tuntungan. O mumunting alon! Buhat sa magalas na aking tapakan.

Tulang Pasalaysay (Narrative Poetry) ± isang tula na may balangkas. idylls at lays. Angtanyag na kurido ay ang Ibong Adarna. kalimitan tungkol sa isang seryosong paksa nanaglalaman ng mga detalye ng kabayanihan gawa at mga kaganapan ng makabuluhang saisang kultura o bansa.Epiko ± ay isang mahaba kuwento/tula. Karaniwang Tulang Pasalaysay ± Ang mga paksa nito ay tungkol sa mga pangyayari saaraw-araw na buhay. c. Uri ng Tulang Pasalaysay a.Ng isang dalagang bago pang ninibig Nais kong mawala. Halimbwa ng Tulang Pasalaysay: Ang Pagbabalik Babahagya ko nang sa noo’y nahagkan. Ito ay karaniwang hindi madrama. b. Espana. ballad. Ang tulang kurido ay pasalaysay. Ang tula aymaaaring maikli o mahaba. nagkukuwentongtula gaya ng mga epiko. ang tulang kurido ay kadalasang mga alamat o kuwento na galing sa mga bansa saEuropa tulad ng Pransya. Nang siya’y iwan ko sa tabi ng hagdan: . Sa mata ko’y luha ang nangag-unahan. Isang panyong puti ang ikinakaway. matunaw at muling iluwal ng langit. Italya at Gresya.kundi mga tinig Niring kaluluwang di man lumuluha’y may piping hinagpis! 2. Nang di ko madama yaring tinitiis! Sa aki’y di ingay ang naririnig ko. Awit at kurido ± ay isang uri ng panitikang Filipino kung saan ito ay may walongsukat. at ang mga kuwento na may kaugnayan sa maaaring magingsimple o kumplikadong pangyayari.

Nabiyak ang puso’t naiwan ang kabiyak. At ako’y umuwi.. Ang aming tahana’y masayang totoo At nagkakagulo ang maraming tao. nagtanim. Mamatay ako. taglay ko ang lahat. Araw’y namimintanang mata’y nagniningning. naglinang.Sa gayong kalungkot na paghihiwalay. Ang puso kong tila ayaw nang tumibok. Ay ginapas ko na’t sa irog dadalhin.. . Ang kawikaan ko.. Kumain ng konti. “Pusong naglalagot. “Salamat sa Diyos!” ang nabigkas ko. Sinimulan ko na ang dapat kong gawin: Ako’y nag-araro. Ang nagsisalubong sa aking pagdating. siya’y umiiyak. siya’y magagalak! At ako’y lumakad. O. tinunton ang landas. Sa may dakong ami’y meron pang musiko. At ang buwan nama’y ibig nang magningning: Maka orasyon na noong aking datnin. natulog sa lungkot. siya’y nalulumbay! Nang sa tarangkahan. Nang magdidisyembre.. At ako’y umalis. ako’y makabagtas Pasigaw ang sabing. pinto ng mabuksan. “Nalalaman nila na darating ako. Ay pinupol ko na’t panghandog sa liyag.. tanim sa kaingin.. Pinatuloy ako ng magandang loob. Nang ako’y umalis. Mamatay kung ako’y talaga nang kulog!” Nang kinabukasang magawak ang dilim. Ang pinagsadya kong malayang lupain: Kuwagong nasa kubo’t mga ibong itim. Lubog na ang araw. halos lakad takbo. “Magbalik ka agad!” Ang sagot ko’y “Oo... Sa pinto ng naro’ong tahana’y kumatok.” At ako’y tumuloy. hindi magluluwat!” Nakangiti akong luha’y nalaglag. isang sakong bigas. kalat na ang dilim. marahil ngayon. Mga bungang-kahoy. Bulaklak na damo sa gilid ng landas.

Karagatan ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa pagtula na kabilang satinatawag na libangang itinatanghal´ na ang taglay na pamagat ay nanggaling sa isangalamat ng singsing ng isang dalaga na nahulog sa dagat. a. bilang pngangatwiran sa isang paksang pagtatalunan.Balagtasan ± Tagisan ito ng talino sa pagbigkas ng tula. Para pang sinabi “Irog ko. paalam!” 3. Tulang Pantanghalan o Padula ± karaniwang itinatanghal sa theatro. .Naglalarawan ito ng mga tagpong lubhang madula na maaaring makatulad ng. Hango ang pangangatwiran sa Bibliya. mga salawikain atmga kasabihan. Apat na kandila ang nangagbabantay. odili kayay naiiba sa nagaganap sa pangaraw-araw na buhay. 4.Ito ay patulangibinibigkas na kung minsan ay sinasabayan ng ritmo o melodiya ng isangawitin.Mata’y napapikit sa aking namasdan. Itoy sa karangalan ni Francisco ³Balagtas´ Baltazar. Mukha nakangiti at nang aking hagkan. Duplo ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. c. b. Tulang Patnigan (Joustic Poetry) ± Kabilang sa uring ito ang karagatan. Sa paligid-ligid ng irog kong bangkay. duplo at balagtasan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful