P. 1
APAT NA URI NG TULA

APAT NA URI NG TULA

|Views: 22,175|Likes:

More info:

Published by: Bing Escano-Arguelles on Jun 12, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/19/2015

pdf

text

original

APAT NA URI NG TULA

1.Tulang Liriko o Tulang Damdamin (lyric poetry)
± tulad ng isang soneto o ng isangoda, na ipinapahayag ang mga saloobin at damdamin ng makata. Ang kataga ng tulangliriko ay ngayon karaniwang tinutukoy bilang ang mga salita sa isang kanta.Ang Tulangliriko na uri ng mga tula ay hindi nagpapahayag sa isang kuwento na naglalarawan sakarakter at aksyon. Ang makata ay direktang sinasabi sa mambabasa, ang kanyangsariling damdamin, iniisip, at persepsyon.

Uri ng Tulang Liriko Awit ± Ang awit ay isang uri ng tulang pasalaysay na binubuo ng tig-aapat na taludtodang bawat saknong, na ang bawat taludtod ay may lalabindalawahing pantig, at angtradisyonal na dulong tugma ay isahan.Ito ay ang karaniwang awiting atingnaririnig.Karaniwan itong may malungkot na paksa - sad love songs kumbaga. Soneto ± Isang tula na karaniwang may 14 linya.Hinggil sa damdamin at kaisipan, maymalinaw na kabatiran sa likas na pagkatao. Oda ± Ang oda ay karaniwang isang liriko o tula na nakasulat bilang papuri o dedikado saisang tao o isang bagay na kinukuha interes ang makata o nagsisilbing isang inspirasyon para sa oda. Elehiya ± Ito ay tulang may kinalaman sa guniguni tungkol sa kamatayan. Dalit ± isang uri ng tula, karaniwang pang relihiyon, partikular na nakasulat para salayunin ng papuri, pagsamba o panalangin, at karaniwan ay ipadala sa isang Diyos o saisang kilalang pigura o maliwanag na halimbawa. at may kahalong pilosopiya sa buhay.

Titik kang masigla ng luma ng talindaw. Namamalas kitang tumatakbo-takbo’t sumasayaw-sayaw Bago ka humalik sa dalampasigan. Ako. ay magkakapalad Maging kahalikan ng tuyong buhangin sa tabi ng dagat! Sa ganya’y lagi nang mayroong kabulungan at kayakap-yakap!” IV At ang mga bulong Sa aki’y di ingay kundi mga awit Ng pag-aanasan at pagsusumpaan ng lupa at tubig! At sa paanan ko kung aking mamasid Ang paghahabulan ng along animo’y kumakabang dibdib . Aywan kung ang mga magkatabing yapak Ay pinawi mo rin sa bisa ng iyong pagliyag Kung magkagayon man. Ikaw ay piraso’t nagkadurog-durog na sultanang buwan! II Buhat sa malayo. sa ganito. Maamung-maamo. nais kong isulat Na “ibig ko na ring ako’y maging isang dagat na malawak. Na kung ibuka mo’y parang niwawalat ang pinto ng langit. sa tinakbu-takbo ikaw ay kundimang Namadmad sa labi ng isang kariktan! Sa sinayaw-sayaw at hinalik-halik sa aking paanan. O mumunting alon! Buhat sa magalas na aking tapakan. O mumunting alon! Buhat sa magalas na batong tuntungan. mayuming-mayumi ikaw kung lumapit! Sa buhanging tuyo’t may kislap na init. Sa pananambulat ng iyong tilamsik Ay nasaksihan ko ang pagkadurog-durog ng mga daigdig! Habang sa malayo ikaw ay mabagsik. Sa sinasayaw-sayaw.Halimbawa ng Tulang Liriko: Sa Dalampasigan ni Teodoro A. Agoncillo I. Marahang-mabining idinarampi mo ang wagas na halik! III Lumapit-lumayo Ay pinapawi mo ang kayraming bakas Na sa buhangina’y limbag na balita ng gabing lumipas. Ikaw’y dambuhalang busilak ng bagwis.

Ang tula aymaaaring maikli o mahaba.kundi mga tinig Niring kaluluwang di man lumuluha’y may piping hinagpis! 2. Ang tulang kurido ay pasalaysay. Awit at kurido ± ay isang uri ng panitikang Filipino kung saan ito ay may walongsukat. ballad. at ang mga kuwento na may kaugnayan sa maaaring magingsimple o kumplikadong pangyayari. nagkukuwentongtula gaya ng mga epiko. kalimitan tungkol sa isang seryosong paksa nanaglalaman ng mga detalye ng kabayanihan gawa at mga kaganapan ng makabuluhang saisang kultura o bansa. Italya at Gresya. Nang di ko madama yaring tinitiis! Sa aki’y di ingay ang naririnig ko. c. b. Halimbwa ng Tulang Pasalaysay: Ang Pagbabalik Babahagya ko nang sa noo’y nahagkan. Espana. Isang panyong puti ang ikinakaway. Uri ng Tulang Pasalaysay a. Tulang Pasalaysay (Narrative Poetry) ± isang tula na may balangkas. Sa mata ko’y luha ang nangag-unahan. Karaniwang Tulang Pasalaysay ± Ang mga paksa nito ay tungkol sa mga pangyayari saaraw-araw na buhay. Ito ay karaniwang hindi madrama. Angtanyag na kurido ay ang Ibong Adarna.Ng isang dalagang bago pang ninibig Nais kong mawala.Epiko ± ay isang mahaba kuwento/tula. Nang siya’y iwan ko sa tabi ng hagdan: . matunaw at muling iluwal ng langit. ang tulang kurido ay kadalasang mga alamat o kuwento na galing sa mga bansa saEuropa tulad ng Pransya. idylls at lays.

nagtanim. siya’y nalulumbay! Nang sa tarangkahan.. “Pusong naglalagot. Araw’y namimintanang mata’y nagniningning. kalat na ang dilim. Ang pinagsadya kong malayang lupain: Kuwagong nasa kubo’t mga ibong itim. “Nalalaman nila na darating ako. Nang ako’y umalis. tanim sa kaingin. Ang puso kong tila ayaw nang tumibok. natulog sa lungkot.. Ay pinupol ko na’t panghandog sa liyag. isang sakong bigas. taglay ko ang lahat. siya’y umiiyak. Ang kawikaan ko. Mamatay kung ako’y talaga nang kulog!” Nang kinabukasang magawak ang dilim.” At ako’y tumuloy. tinunton ang landas. Kumain ng konti. Bulaklak na damo sa gilid ng landas. Sa may dakong ami’y meron pang musiko. At ang buwan nama’y ibig nang magningning: Maka orasyon na noong aking datnin. . Mga bungang-kahoy.. Lubog na ang araw. Ang nagsisalubong sa aking pagdating. ako’y makabagtas Pasigaw ang sabing. naglinang.Sa gayong kalungkot na paghihiwalay. Pinatuloy ako ng magandang loob. pinto ng mabuksan... Mamatay ako.. “Magbalik ka agad!” Ang sagot ko’y “Oo. Sa pinto ng naro’ong tahana’y kumatok. Nabiyak ang puso’t naiwan ang kabiyak. O. Ay ginapas ko na’t sa irog dadalhin. At ako’y umuwi.. Ang aming tahana’y masayang totoo At nagkakagulo ang maraming tao. At ako’y umalis. hindi magluluwat!” Nakangiti akong luha’y nalaglag. Nang magdidisyembre. Sinimulan ko na ang dapat kong gawin: Ako’y nag-araro. “Salamat sa Diyos!” ang nabigkas ko. marahil ngayon. halos lakad takbo. siya’y magagalak! At ako’y lumakad..

bilang pngangatwiran sa isang paksang pagtatalunan. . Hango ang pangangatwiran sa Bibliya. Tulang Patnigan (Joustic Poetry) ± Kabilang sa uring ito ang karagatan. Apat na kandila ang nangagbabantay.Balagtasan ± Tagisan ito ng talino sa pagbigkas ng tula. b. odili kayay naiiba sa nagaganap sa pangaraw-araw na buhay. mga salawikain atmga kasabihan. duplo at balagtasan. 4. c.Ito ay patulangibinibigkas na kung minsan ay sinasabayan ng ritmo o melodiya ng isangawitin. paalam!” 3. Itoy sa karangalan ni Francisco ³Balagtas´ Baltazar. a. Tulang Pantanghalan o Padula ± karaniwang itinatanghal sa theatro. Karagatan ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa pagtula na kabilang satinatawag na libangang itinatanghal´ na ang taglay na pamagat ay nanggaling sa isangalamat ng singsing ng isang dalaga na nahulog sa dagat. Duplo ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula.Mata’y napapikit sa aking namasdan.Naglalarawan ito ng mga tagpong lubhang madula na maaaring makatulad ng. Mukha nakangiti at nang aking hagkan. Sa paligid-ligid ng irog kong bangkay. Para pang sinabi “Irog ko.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->