APAT NA URI NG TULA

1.Tulang Liriko o Tulang Damdamin (lyric poetry)
± tulad ng isang soneto o ng isangoda, na ipinapahayag ang mga saloobin at damdamin ng makata. Ang kataga ng tulangliriko ay ngayon karaniwang tinutukoy bilang ang mga salita sa isang kanta.Ang Tulangliriko na uri ng mga tula ay hindi nagpapahayag sa isang kuwento na naglalarawan sakarakter at aksyon. Ang makata ay direktang sinasabi sa mambabasa, ang kanyangsariling damdamin, iniisip, at persepsyon.

Uri ng Tulang Liriko Awit ± Ang awit ay isang uri ng tulang pasalaysay na binubuo ng tig-aapat na taludtodang bawat saknong, na ang bawat taludtod ay may lalabindalawahing pantig, at angtradisyonal na dulong tugma ay isahan.Ito ay ang karaniwang awiting atingnaririnig.Karaniwan itong may malungkot na paksa - sad love songs kumbaga. Soneto ± Isang tula na karaniwang may 14 linya.Hinggil sa damdamin at kaisipan, maymalinaw na kabatiran sa likas na pagkatao. Oda ± Ang oda ay karaniwang isang liriko o tula na nakasulat bilang papuri o dedikado saisang tao o isang bagay na kinukuha interes ang makata o nagsisilbing isang inspirasyon para sa oda. Elehiya ± Ito ay tulang may kinalaman sa guniguni tungkol sa kamatayan. Dalit ± isang uri ng tula, karaniwang pang relihiyon, partikular na nakasulat para salayunin ng papuri, pagsamba o panalangin, at karaniwan ay ipadala sa isang Diyos o saisang kilalang pigura o maliwanag na halimbawa. at may kahalong pilosopiya sa buhay.

Sa pananambulat ng iyong tilamsik Ay nasaksihan ko ang pagkadurog-durog ng mga daigdig! Habang sa malayo ikaw ay mabagsik. Na kung ibuka mo’y parang niwawalat ang pinto ng langit. Ikaw ay piraso’t nagkadurog-durog na sultanang buwan! II Buhat sa malayo. nais kong isulat Na “ibig ko na ring ako’y maging isang dagat na malawak. Maamung-maamo.Halimbawa ng Tulang Liriko: Sa Dalampasigan ni Teodoro A. Agoncillo I. sa tinakbu-takbo ikaw ay kundimang Namadmad sa labi ng isang kariktan! Sa sinayaw-sayaw at hinalik-halik sa aking paanan. Ikaw’y dambuhalang busilak ng bagwis. Aywan kung ang mga magkatabing yapak Ay pinawi mo rin sa bisa ng iyong pagliyag Kung magkagayon man. O mumunting alon! Buhat sa magalas na aking tapakan. mayuming-mayumi ikaw kung lumapit! Sa buhanging tuyo’t may kislap na init. Ako. Titik kang masigla ng luma ng talindaw. Namamalas kitang tumatakbo-takbo’t sumasayaw-sayaw Bago ka humalik sa dalampasigan. Sa sinasayaw-sayaw. sa ganito. ay magkakapalad Maging kahalikan ng tuyong buhangin sa tabi ng dagat! Sa ganya’y lagi nang mayroong kabulungan at kayakap-yakap!” IV At ang mga bulong Sa aki’y di ingay kundi mga awit Ng pag-aanasan at pagsusumpaan ng lupa at tubig! At sa paanan ko kung aking mamasid Ang paghahabulan ng along animo’y kumakabang dibdib . Marahang-mabining idinarampi mo ang wagas na halik! III Lumapit-lumayo Ay pinapawi mo ang kayraming bakas Na sa buhangina’y limbag na balita ng gabing lumipas. O mumunting alon! Buhat sa magalas na batong tuntungan.

Ng isang dalagang bago pang ninibig Nais kong mawala. Sa mata ko’y luha ang nangag-unahan. Ang tula aymaaaring maikli o mahaba. Nang di ko madama yaring tinitiis! Sa aki’y di ingay ang naririnig ko. Espana. Isang panyong puti ang ikinakaway. c. Awit at kurido ± ay isang uri ng panitikang Filipino kung saan ito ay may walongsukat.kundi mga tinig Niring kaluluwang di man lumuluha’y may piping hinagpis! 2. b. Halimbwa ng Tulang Pasalaysay: Ang Pagbabalik Babahagya ko nang sa noo’y nahagkan. idylls at lays.Epiko ± ay isang mahaba kuwento/tula. Karaniwang Tulang Pasalaysay ± Ang mga paksa nito ay tungkol sa mga pangyayari saaraw-araw na buhay. Tulang Pasalaysay (Narrative Poetry) ± isang tula na may balangkas. ballad. Uri ng Tulang Pasalaysay a. Angtanyag na kurido ay ang Ibong Adarna. Ang tulang kurido ay pasalaysay. ang tulang kurido ay kadalasang mga alamat o kuwento na galing sa mga bansa saEuropa tulad ng Pransya. kalimitan tungkol sa isang seryosong paksa nanaglalaman ng mga detalye ng kabayanihan gawa at mga kaganapan ng makabuluhang saisang kultura o bansa. at ang mga kuwento na may kaugnayan sa maaaring magingsimple o kumplikadong pangyayari. Nang siya’y iwan ko sa tabi ng hagdan: . matunaw at muling iluwal ng langit. Italya at Gresya. Ito ay karaniwang hindi madrama. nagkukuwentongtula gaya ng mga epiko.

. Nabiyak ang puso’t naiwan ang kabiyak. At ang buwan nama’y ibig nang magningning: Maka orasyon na noong aking datnin. halos lakad takbo. Ang pinagsadya kong malayang lupain: Kuwagong nasa kubo’t mga ibong itim. At ako’y umalis. Sa may dakong ami’y meron pang musiko. ... naglinang. Ay pinupol ko na’t panghandog sa liyag. Lubog na ang araw. Ang nagsisalubong sa aking pagdating. Ang aming tahana’y masayang totoo At nagkakagulo ang maraming tao.” At ako’y tumuloy. siya’y magagalak! At ako’y lumakad.. siya’y nalulumbay! Nang sa tarangkahan. hindi magluluwat!” Nakangiti akong luha’y nalaglag. Mga bungang-kahoy.. taglay ko ang lahat. Bulaklak na damo sa gilid ng landas. “Pusong naglalagot. “Nalalaman nila na darating ako. Ay ginapas ko na’t sa irog dadalhin. pinto ng mabuksan. Ang kawikaan ko. Araw’y namimintanang mata’y nagniningning. Ang puso kong tila ayaw nang tumibok. natulog sa lungkot. “Salamat sa Diyos!” ang nabigkas ko. Nang ako’y umalis. Nang magdidisyembre.. O. Kumain ng konti. tanim sa kaingin... Sinimulan ko na ang dapat kong gawin: Ako’y nag-araro. Sa pinto ng naro’ong tahana’y kumatok. ako’y makabagtas Pasigaw ang sabing. Pinatuloy ako ng magandang loob. “Magbalik ka agad!” Ang sagot ko’y “Oo. tinunton ang landas. marahil ngayon. isang sakong bigas. nagtanim. At ako’y umuwi. Mamatay kung ako’y talaga nang kulog!” Nang kinabukasang magawak ang dilim.Sa gayong kalungkot na paghihiwalay. siya’y umiiyak. Mamatay ako. kalat na ang dilim.

Naglalarawan ito ng mga tagpong lubhang madula na maaaring makatulad ng. Para pang sinabi “Irog ko. b. Duplo ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. Mukha nakangiti at nang aking hagkan. duplo at balagtasan. 4. Tulang Pantanghalan o Padula ± karaniwang itinatanghal sa theatro. Hango ang pangangatwiran sa Bibliya.Mata’y napapikit sa aking namasdan. Itoy sa karangalan ni Francisco ³Balagtas´ Baltazar. Karagatan ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa pagtula na kabilang satinatawag na libangang itinatanghal´ na ang taglay na pamagat ay nanggaling sa isangalamat ng singsing ng isang dalaga na nahulog sa dagat. Tulang Patnigan (Joustic Poetry) ± Kabilang sa uring ito ang karagatan.Balagtasan ± Tagisan ito ng talino sa pagbigkas ng tula. bilang pngangatwiran sa isang paksang pagtatalunan. . Apat na kandila ang nangagbabantay. Sa paligid-ligid ng irog kong bangkay.Ito ay patulangibinibigkas na kung minsan ay sinasabayan ng ritmo o melodiya ng isangawitin. paalam!” 3. mga salawikain atmga kasabihan. a. odili kayay naiiba sa nagaganap sa pangaraw-araw na buhay. c.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful