APAT NA URI NG TULA

1.Tulang Liriko o Tulang Damdamin (lyric poetry)
± tulad ng isang soneto o ng isangoda, na ipinapahayag ang mga saloobin at damdamin ng makata. Ang kataga ng tulangliriko ay ngayon karaniwang tinutukoy bilang ang mga salita sa isang kanta.Ang Tulangliriko na uri ng mga tula ay hindi nagpapahayag sa isang kuwento na naglalarawan sakarakter at aksyon. Ang makata ay direktang sinasabi sa mambabasa, ang kanyangsariling damdamin, iniisip, at persepsyon.

Uri ng Tulang Liriko Awit ± Ang awit ay isang uri ng tulang pasalaysay na binubuo ng tig-aapat na taludtodang bawat saknong, na ang bawat taludtod ay may lalabindalawahing pantig, at angtradisyonal na dulong tugma ay isahan.Ito ay ang karaniwang awiting atingnaririnig.Karaniwan itong may malungkot na paksa - sad love songs kumbaga. Soneto ± Isang tula na karaniwang may 14 linya.Hinggil sa damdamin at kaisipan, maymalinaw na kabatiran sa likas na pagkatao. Oda ± Ang oda ay karaniwang isang liriko o tula na nakasulat bilang papuri o dedikado saisang tao o isang bagay na kinukuha interes ang makata o nagsisilbing isang inspirasyon para sa oda. Elehiya ± Ito ay tulang may kinalaman sa guniguni tungkol sa kamatayan. Dalit ± isang uri ng tula, karaniwang pang relihiyon, partikular na nakasulat para salayunin ng papuri, pagsamba o panalangin, at karaniwan ay ipadala sa isang Diyos o saisang kilalang pigura o maliwanag na halimbawa. at may kahalong pilosopiya sa buhay.

Marahang-mabining idinarampi mo ang wagas na halik! III Lumapit-lumayo Ay pinapawi mo ang kayraming bakas Na sa buhangina’y limbag na balita ng gabing lumipas. mayuming-mayumi ikaw kung lumapit! Sa buhanging tuyo’t may kislap na init. Na kung ibuka mo’y parang niwawalat ang pinto ng langit. Ikaw ay piraso’t nagkadurog-durog na sultanang buwan! II Buhat sa malayo. sa ganito. Namamalas kitang tumatakbo-takbo’t sumasayaw-sayaw Bago ka humalik sa dalampasigan. Ikaw’y dambuhalang busilak ng bagwis. Agoncillo I. sa tinakbu-takbo ikaw ay kundimang Namadmad sa labi ng isang kariktan! Sa sinayaw-sayaw at hinalik-halik sa aking paanan. O mumunting alon! Buhat sa magalas na batong tuntungan. Sa sinasayaw-sayaw. Ako. Maamung-maamo. ay magkakapalad Maging kahalikan ng tuyong buhangin sa tabi ng dagat! Sa ganya’y lagi nang mayroong kabulungan at kayakap-yakap!” IV At ang mga bulong Sa aki’y di ingay kundi mga awit Ng pag-aanasan at pagsusumpaan ng lupa at tubig! At sa paanan ko kung aking mamasid Ang paghahabulan ng along animo’y kumakabang dibdib .Halimbawa ng Tulang Liriko: Sa Dalampasigan ni Teodoro A. O mumunting alon! Buhat sa magalas na aking tapakan. Sa pananambulat ng iyong tilamsik Ay nasaksihan ko ang pagkadurog-durog ng mga daigdig! Habang sa malayo ikaw ay mabagsik. nais kong isulat Na “ibig ko na ring ako’y maging isang dagat na malawak. Titik kang masigla ng luma ng talindaw. Aywan kung ang mga magkatabing yapak Ay pinawi mo rin sa bisa ng iyong pagliyag Kung magkagayon man.

Ito ay karaniwang hindi madrama. Halimbwa ng Tulang Pasalaysay: Ang Pagbabalik Babahagya ko nang sa noo’y nahagkan. at ang mga kuwento na may kaugnayan sa maaaring magingsimple o kumplikadong pangyayari. Tulang Pasalaysay (Narrative Poetry) ± isang tula na may balangkas. matunaw at muling iluwal ng langit. kalimitan tungkol sa isang seryosong paksa nanaglalaman ng mga detalye ng kabayanihan gawa at mga kaganapan ng makabuluhang saisang kultura o bansa. ballad. Uri ng Tulang Pasalaysay a. c. Italya at Gresya. Nang siya’y iwan ko sa tabi ng hagdan: . nagkukuwentongtula gaya ng mga epiko. Sa mata ko’y luha ang nangag-unahan.Ng isang dalagang bago pang ninibig Nais kong mawala. b. Isang panyong puti ang ikinakaway. Karaniwang Tulang Pasalaysay ± Ang mga paksa nito ay tungkol sa mga pangyayari saaraw-araw na buhay. Ang tula aymaaaring maikli o mahaba. Nang di ko madama yaring tinitiis! Sa aki’y di ingay ang naririnig ko. idylls at lays. Espana. ang tulang kurido ay kadalasang mga alamat o kuwento na galing sa mga bansa saEuropa tulad ng Pransya. Ang tulang kurido ay pasalaysay.Epiko ± ay isang mahaba kuwento/tula.kundi mga tinig Niring kaluluwang di man lumuluha’y may piping hinagpis! 2. Awit at kurido ± ay isang uri ng panitikang Filipino kung saan ito ay may walongsukat. Angtanyag na kurido ay ang Ibong Adarna.

Lubog na ang araw.. Nang magdidisyembre. naglinang.” At ako’y tumuloy. “Nalalaman nila na darating ako. At ako’y umalis.. tanim sa kaingin. Ang nagsisalubong sa aking pagdating. tinunton ang landas. Mamatay kung ako’y talaga nang kulog!” Nang kinabukasang magawak ang dilim. O.. Ang puso kong tila ayaw nang tumibok. Araw’y namimintanang mata’y nagniningning. Ay ginapas ko na’t sa irog dadalhin. hindi magluluwat!” Nakangiti akong luha’y nalaglag. Sinimulan ko na ang dapat kong gawin: Ako’y nag-araro. siya’y umiiyak. At ako’y umuwi. Ay pinupol ko na’t panghandog sa liyag. nagtanim. Ang aming tahana’y masayang totoo At nagkakagulo ang maraming tao. Mga bungang-kahoy. marahil ngayon. Sa pinto ng naro’ong tahana’y kumatok. “Salamat sa Diyos!” ang nabigkas ko. kalat na ang dilim. taglay ko ang lahat.. At ang buwan nama’y ibig nang magningning: Maka orasyon na noong aking datnin. isang sakong bigas. “Magbalik ka agad!” Ang sagot ko’y “Oo. ako’y makabagtas Pasigaw ang sabing.. Pinatuloy ako ng magandang loob. Kumain ng konti. siya’y magagalak! At ako’y lumakad. Mamatay ako.. natulog sa lungkot. Bulaklak na damo sa gilid ng landas. Sa may dakong ami’y meron pang musiko.. “Pusong naglalagot. pinto ng mabuksan. Ang kawikaan ko. halos lakad takbo. Nabiyak ang puso’t naiwan ang kabiyak. . Nang ako’y umalis. siya’y nalulumbay! Nang sa tarangkahan.. Ang pinagsadya kong malayang lupain: Kuwagong nasa kubo’t mga ibong itim.Sa gayong kalungkot na paghihiwalay.

Balagtasan ± Tagisan ito ng talino sa pagbigkas ng tula. Sa paligid-ligid ng irog kong bangkay.Naglalarawan ito ng mga tagpong lubhang madula na maaaring makatulad ng. Mukha nakangiti at nang aking hagkan. Itoy sa karangalan ni Francisco ³Balagtas´ Baltazar. Apat na kandila ang nangagbabantay. duplo at balagtasan. a. odili kayay naiiba sa nagaganap sa pangaraw-araw na buhay. Para pang sinabi “Irog ko. . paalam!” 3. Karagatan ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa pagtula na kabilang satinatawag na libangang itinatanghal´ na ang taglay na pamagat ay nanggaling sa isangalamat ng singsing ng isang dalaga na nahulog sa dagat. Tulang Patnigan (Joustic Poetry) ± Kabilang sa uring ito ang karagatan. Hango ang pangangatwiran sa Bibliya. bilang pngangatwiran sa isang paksang pagtatalunan. mga salawikain atmga kasabihan. Tulang Pantanghalan o Padula ± karaniwang itinatanghal sa theatro. b. Duplo ± Ito ay isang laro sa tula o isang paligsahan sa husay sa pagbigkas at pangangatwiran nang patula. 4.Mata’y napapikit sa aking namasdan. c.Ito ay patulangibinibigkas na kung minsan ay sinasabayan ng ritmo o melodiya ng isangawitin.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful