MESOPOTAMIA

:
DUYAN NG KASAYSAYAN

MATRIX
Civilization

Capital Ur

Famous Leader Mesanepada

Contributions

Known for… First Civilization

Primary God Enlil

Sumer

Cuneiform

Akkad

Agade

Sargon I

First Empire

Cultural

Babylonia

Babylon

Hammurabi

Code of Hammurabi Library in Nineveh

Lawful

Marduk

Assyria

Nineveh

Ashurbanipal

Warlike

Ashur

Chaldea

Babylon

Nebuchadnezzar II

Hanging Gardens

Powerful

Marduk

MESOPOTAMIA: DUYAN NG KASAYSAYAN
Ang Mesopotamia (ngayon ay Iraq) ay nangangahulugang “Lupain sa Pagitan ng Dalawang Ilog.”
Ito ay malawak na lambak ng kambal na Ilog Tigris at Euphrates na dumadaloy mula sa Armenian Highlands patungo sa Persian Gulf.

HEOGRAPIYA .

Ito buwan (crescent). Coat.HEOGRAPIYA FERTILE CRESCENT - FERTILE CRESCENT -Ang ilog ay Isang malawak umaapaw atlupa at matabang nagbabaha ng na hugis isang beses sa kalahating isang taon. din ay nagiiwan mula sa Persia ng makapal na (ngayo'y Iran) putik na hanggang tinatawag na Mediterranean silt. .

.Ang mga Sumerian ang unang nagtatag ng sibilisasyon.

• Pagpapatayo ng mga moog sa bawat lungsod Kulang sa likas na yaman. • Irigasyon Ang mga lugar ay kulang sa proteksyon. • Pakikipagkalakan .MGA PROBLEMA at SOLUSYON Walang ideya sa eksaktong araw ng pagbaha.

Pamahalaan Soberanya LUNGSOD ESTADO Tao Teritoryo .

LUNGSOD ESTADO ika – 19 at ika – 20 siglo natuklasan ng mga arkeologo ang labi ng lungsod ng Ur at Uruk • Ur  kanluran ng Euphrates • Uruk  sa kasalukuyang Warka .

Paring hari – ang namumuno sa bawat lungsod estado. – walang limitasyon ang kapangyarihan .RELIHIYON AT PANINIWALA Teokrasya – uri ng pamahalaan kung saan ang Diyos ang pinakamataas na pinuno.

. – Bawat distrito ay may lokal na diyos at isang templo na tinatawag na “Ziggurat”. *Diyos ng hangin at ulap. ▫Enlil – ang pinakamakapangyarihang Diyos ng Sumer.– ang Sumerian ay maraming Diyos.

.

Ziggurat ng Elamite sa Choga Zanbilna itinayonoong 1300 B. – itinuturing na tulay sa pagitan ng tao at mga diyos. – matataas ang mga ito upang magsilbing hagdan patungong langit.ZIGGURAT Ziggurat – sentrong gawaing panlipunan at pangkabuhayan. ang pinakamataas .K.

SISTEMANG PANLIPUNAN 1/3 ng kabuuang sakahan ng Sumerian ay pag-aari ng templo na maaring bilhin o ipagbili. . • at araruhing lupa para sa mga magsasaka na nag-aalay ng 1/7 o 1/8 ng ani sa templo. – nahahati ito sa tatlong parte : • lupain ng panginoon na nakalaan sa pagkain ng pari at tauhan ng templo. • Lupang para sa magsasaka at iba pang opisyales na naglilingkod sa lupain ng panginoon.

.SISTEMA NG PAGSUSULAT – Naimbento ng mga Sumerian ang sistemang “Cuneiform” o pagsulat sa tabletang putik gamit ang tambo na pinutol paparisukat sa dulo. – Ang orihinal ay gumagamit ng pictographic sa paglalarawan ng tao at ideya.

K. .nabawi ng Ur ang kapangyarihan mula sa mga Akkad noong 2100 B.GOLDEN AGE Subalit nag – alsa ang mga lungsod estado laban sa mga Akkadian. .Ang Ginintuang Panahon ay nakamit sa panahon ng lungsod estadong Ur. . at pinamahalaan ang Sumer at Akkad.

PAGBAGSAK NG SUMER Hindi matatag at kulang sa pagkakaisa ang pamahalaang Sumer. pinuno ng Akkad ang lungsod estado ng mga Sumerian. .sinakop at ginawa niyang bahagi ng kanyang nasasakupan ang Sumer.noong 2350 B. . .K sinakop ni Sargon the Great .

. Persia . . .naglaban ang mga Elamite mula sa Persia at Amorite o Babylonian ng dalawang taon . Maraming nagtangkang lusubin ang kapatagan ng Tigris at Euphrates.Lumawig ito hanggang Mediteraneo. at Dagat Itim. nagtagumpay ang mga Amorite sa pamumuno ni Hammurabi.Pinamunuan ni Sargon ito sa loob ng 160 taon atsa panahong ito lumaganap ang sibilisasyong Sumer.

.

o Tinatawag itong Unang Imperyo ng Daigdig. o Pinamunuan ni Haring Sargon .E. (circa 2700-2230 B.C.C.).ANG AKKADIAN EMPIRE o Naitatag ang Akkadian Empire noong 2334-2154 B.

estado ng Sumer.. • Pinalawig ni Sargon ang kanyang pananakop sa labas ng hangganan ng Sumer .• Noong 3000 B. • Noong 2334 B. . nilupig ni Haring Sargon ng Akkad ang mga lungsod. .C.C. ang mga nomadic na mga Akkadian ay nandayuhan sa Mesopotamia at itinatag ang lungsod-estado ng Akkad sa hilagang rehiyon ng Sumer. pasilangan sa Persian Gulf at pakanluran sa Mediterranean Coast.

karaniwang suportado sila ng garison ng militar. • Magkahiwalay ang pamumuno sa estado at relihiyon.PAMAHALAAN • Ang Imperyong Akkadian ay pinamunuan ng hari o emperador. • Upang panatilihin ang seguridad ng mga opisyal. • Nagtalaga sa Haring Sargon ng mga opisyal na mamumuno sa malalayo nitong teritoryo. .

mga batas. at kultura ng Kabihasnang Sumer.• Polytheism o sumasamba sa maraming diyos ang mga Akkadian • Gumagawa rin ang mga Akkadian ng Cuneiform ngunit sa sarili naman nilang wika. . • Hiniram din ng mga Akkadian ang ibang mga gawaing relihiyon.

Nakikipagkalakalan na rin sila sa iba pang lungsod-estado kaya natututo na rin sila ng ibang wika maliban sa kanilang sariling wika. • Nagpatuloy ang pagdating ng buwis mula sa mga nasakop na probinsya patungo sa sentro ng imperyo. . nagawang kontrolin ng mga Akkadian ang mga pinagkukunan ng hilaw na materyales o sangkap na lubusang kailangan ng lungsod.• Organisado ang sistema ng kalakalan. • Dahil sa pananakop.

Walang natural na depensa ang imperyo kaya madali itong naaatake ng mga kalaban. • Sumalakay ang mga Gutian mula sa hilagang bahagi ngTigris River at inatake ang Agade. .PAGBAGSAK • Lantad ang kanilang lokasyon sa mapa. Ito rin ang pangunahing dahilan ng kanilang pagbagsak. • Mahihinang hari ang pumalit kay Haring Sargon.

MATAPOS ANG PAGBAGSAK… • Lalo pang dumami ang mga grupong-etniko na lumikas nang maramihan patungo sa Mesopotamia . . Kabilang dito ang mga Elamite mula sa Elam sa gawing silangan at ang mga Amorite mula naman sa kanluran.

Ilang mga larawan ng Imperyong Akkadian .

.

.

ANG BABYLONIAN EMPIRE • Nilupig at tuluyang pinabagsak ng mga Semitikong tagaBabylonia ang Imperyo ng Akkadia noong 1300 B.K. .

. ang kabisera ng lungsod. ipinangalan ang Babylon.SUMUABUM (1894-1880 BC) • Ang naging unang hari ng Kaharian ng Babylonia.

.SUMUABUM (1894-1880 BC) Siya ang nagtatag ng Babylonia bilang isang imperyo(Babylonian Empire).

• “Lawgiver of Babylonia” .HAMMURABI • Apo ni Sumuabum. nagtatag at gumuwa ng Hammurabi Code. • Tinangkilik ang Sining at Panitikan.

HAMMURABI CODE •Inukit sa isang itim na bato na may taas na anim na talampakan. .

•Binubuo ito ng 285 na batas. oPampamilya oKarapatan sa ari-arian oPag-aasawa oDiborsyo oPag-ampon ng mga bata oPaggawa oKomersyo at oMga Krimen .

“buhay ang inutang. •“mata sa mata” . buhay din ang kabayaran”. .HAMMURABI CODE •Kinokontrol ng batas na ito ang gawain at takbo sa pamumuhay sa mga lungsod estado. atbp .

mayayamang mayari ng lupa Magbubukid. aristokrata. Mangangalakal.LIPUNAN AT SOCIAL CLASSES Mga hari. Sundalo at Artisans . pari.

.Ang mga kababaihan ay humawak ng mataas na posisyon sa lipunang Babylonian.

EKONOMIYA •Pagsasaka ang pangunahing industriya ng sinaunang Babylonia. .

. Egypt. India at China upang makipagpalitan ng produkto .•Mayroon ding mga mangangalakal na tumungo sa iba’t-ibang bahagi ng Fertile Crescent.

000 na mga diyusan.RELIHIYONdiyusSumasamba sa may 65. Ang pangunahin ay sina: Shamash: Marduk: Ishtar: Bel: Ea: Tiamat: Diyos ng araw Diyos ng Digmaan Diyos ng Pag-ibig Diyos ng Lupa Diyos ng Tubig Diyosa ng Kaguluhan .

Diyos ng Kamatayan .Nergal: .Ang pinakakinatatakutang diyus-diyosan ng sinaunang Babylonia.

•Naniniwala sa buhay pagkatapos mamatay. Naniniwala sa kapangyarihan ng Magic. •Salamangka at mga pamahiin. .

Ang mga putik ay niluluto sa pugon upang .SISTEMA NG PAGSUSULAT Cuneiform (hiniram mula sa mga Sumerian) Nagsulat sa mga piraso ng putik sa pamamagitan ng matutulis na panulat.

•Great Flood sa Lumang Tipan •Astronomiya at Astrolohiya •Gumawa ng 12 na zodiac sign.KONTRIBUSYON •Sumerian Epic of Gilgamesh – pinakabantog na klasikang panulat . .

Pinaparusahan at pinapatay nila ang sinumang tumangging kilalanin ang kanilang kapangyarihan.PAGBAGSAK NG IMPERYO Sinalakay ng Assyrian ang Babylonia. Mabagsik at propesyunal na sundalo ang mga Assyrian. .

.

Itinatatag nila ang kabiserang lungsod sa pampang ng Tigris River at pinalanganang Assur..PAGSIKAT NG ASSYRIA Noong 2900 B. . (mula sa pangalan ng kanilang Diyos ng digmaan. Ashur) Sila ay malulupit at mahilig na makipagdigma. isang Semitikong grupo ang nanirahan sa hilagang Babylonia.C.

Phoenicia at Syria. . . inutusan niya ang kanyang punong mamamana na itubog ang kanyang palasyo sa Mediterranean Sea bilang simbolo na ang karagatan ay pagmamay-ari ng Assyria.ASSYRIAN EMPIRE Itinatag ni Tiglath-Pileser I pagkatapos na malupig ang Babylonia.Dahil sa kanyang tagumpay.

TIGLATH-PILESER III
• Pinakadakilang emperador ng Assyria.

• Isang henyo sa pakikibaka, na hindi kailanman natalo, sinakop niya ang Armenia, Syria, Egypt at iba pang lupain.

SENNACHERIB
• Isa sa pumalit kay Tiglath-Pileser III • Naglipat ng kabisera ng Assyria sa Nineveh (ipingalan kay Nina, diyosa ng pag-ibig ng Assyria)

ASHURBANIPAL • Ayaw na ayaw sa giyera at gusto nito’y kapayapaan. • Nineveh ang kabisera ng Assyria. Sa pagkalupig ng lungsod. • Sinanay siya sa pakikipagdigma ngunit mas gusto niya ang magbasa ng aklat.ay natalo sa pinagsanib na sandatahang Chaldean-Medes. bumagsak ang Imperyo. .

.

.

C.CHALDEAN EMPIRE • Ang imperyong Chaldea ay kilala bilang Ikalawang Babylonia. • Itinatag ni Nabopolassar noong 612 B. .

C. at Egypt. • Noong 586 B. • Sa kanyang paghahari. sinakop nila ang Jerusalem at binihag ang mga Hudyo papuntang Babylonia. • Ang pangarap niya’y ibangon ang kaningningan ng unang Babylonian Empire.NEBUCHADNEZZAR • Anak ni Nabopolassar. Syria. nilupig niya ang karatig na mga kaharian kasama ang Phoenicia. ..

Kahanga-hangang Ziggurat na may pitong palapag. -Ayon sa Lumang Tipan. . • Hanging Gardens -Itinayo ni Nebuchadnezzar para sa kanyang asawa. hindi ito natapos ng mga manggagawa dahil nilito ng Diyos ang kanilang mga wika upang huwag silang magmayabang.NEBUCHADNEZZAR • Nagpatayo ng Tower of Babel .

• Mas interesado sa pag-aaral ng pang arkeolohikal. • Noong 539 B.) • Pinakahuling hari ng Chaldean. .C. at ikinabagsak ng Imperyong Chaldea. ay walang laban na sumuko paglusob ng Persia.C.NABONIDUS (555-539B.

. kaya nagkaroon ng histortic period.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Naimbento ang pagsusulat noon pang 3500 B.C.Ang pagsusulat na ito ay tinatawag na cuneiform at nakasulat sa mga putik. .

-Pinakabantog ang Epic of Gilgamesh . at mga kawikaan. tula. pabula. patuluyang kwento.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Gumawa ito ng mga kauna-unahang nakasulat na panitikan ng daigdig na binubuo ng mga epiko.

KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Inimbento nito ang araro na nagpaunlad sa pagsasaka. . at ang gulong na naging pasimula ng pagpapalayok at nagpasulong sa panlupang transportasyon.

• Pinakilala nito ang sexagesimal system sa matematika. at ang bilog ay nahahati sa 360 digri o anim na tig-60 . at ang Hammurabi Code.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Binigyan nito ang sangkatauhan ng pinakaunang nakasulat na kodigo ng batas. Sa sistemang ito. ang isang minuto ay may 60 segundo. ang isang oras ay may 60 minuto. kasama na ang Ur-Nammu Code.

KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Nilinang nito ang astrolohiya na may 12 simbolo ng zodiac. sa paniniwalang ang mga planeta at mga bituin ay nakakaapekto sa kinabukasan ng tao. silid-aklatan. • Binigyan nito ang sangkatauhan ng kaunaunahang mga paaralan. . mga templo (zigurrat). Hanging Gardens. mga palasyo at mga gamit sa iskultura.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful