MESOPOTAMIA

:
DUYAN NG KASAYSAYAN

MATRIX
Civilization

Capital Ur

Famous Leader Mesanepada

Contributions

Known for… First Civilization

Primary God Enlil

Sumer

Cuneiform

Akkad

Agade

Sargon I

First Empire

Cultural

Babylonia

Babylon

Hammurabi

Code of Hammurabi Library in Nineveh

Lawful

Marduk

Assyria

Nineveh

Ashurbanipal

Warlike

Ashur

Chaldea

Babylon

Nebuchadnezzar II

Hanging Gardens

Powerful

Marduk

MESOPOTAMIA: DUYAN NG KASAYSAYAN
Ang Mesopotamia (ngayon ay Iraq) ay nangangahulugang “Lupain sa Pagitan ng Dalawang Ilog.”
Ito ay malawak na lambak ng kambal na Ilog Tigris at Euphrates na dumadaloy mula sa Armenian Highlands patungo sa Persian Gulf.

HEOGRAPIYA .

Ito buwan (crescent). din ay nagiiwan mula sa Persia ng makapal na (ngayo'y Iran) putik na hanggang tinatawag na Mediterranean silt.HEOGRAPIYA FERTILE CRESCENT - FERTILE CRESCENT -Ang ilog ay Isang malawak umaapaw atlupa at matabang nagbabaha ng na hugis isang beses sa kalahating isang taon. Coat. .

Ang mga Sumerian ang unang nagtatag ng sibilisasyon. .

• Irigasyon Ang mga lugar ay kulang sa proteksyon.MGA PROBLEMA at SOLUSYON Walang ideya sa eksaktong araw ng pagbaha. • Pakikipagkalakan . • Pagpapatayo ng mga moog sa bawat lungsod Kulang sa likas na yaman.

Pamahalaan Soberanya LUNGSOD ESTADO Tao Teritoryo .

LUNGSOD ESTADO ika – 19 at ika – 20 siglo natuklasan ng mga arkeologo ang labi ng lungsod ng Ur at Uruk • Ur  kanluran ng Euphrates • Uruk  sa kasalukuyang Warka .

Paring hari – ang namumuno sa bawat lungsod estado. – walang limitasyon ang kapangyarihan .RELIHIYON AT PANINIWALA Teokrasya – uri ng pamahalaan kung saan ang Diyos ang pinakamataas na pinuno.

▫Enlil – ang pinakamakapangyarihang Diyos ng Sumer. . *Diyos ng hangin at ulap. – Bawat distrito ay may lokal na diyos at isang templo na tinatawag na “Ziggurat”.– ang Sumerian ay maraming Diyos.

.

Ziggurat ng Elamite sa Choga Zanbilna itinayonoong 1300 B. – itinuturing na tulay sa pagitan ng tao at mga diyos. – matataas ang mga ito upang magsilbing hagdan patungong langit. ang pinakamataas .ZIGGURAT Ziggurat – sentrong gawaing panlipunan at pangkabuhayan.K.

SISTEMANG PANLIPUNAN 1/3 ng kabuuang sakahan ng Sumerian ay pag-aari ng templo na maaring bilhin o ipagbili. – nahahati ito sa tatlong parte : • lupain ng panginoon na nakalaan sa pagkain ng pari at tauhan ng templo. • Lupang para sa magsasaka at iba pang opisyales na naglilingkod sa lupain ng panginoon. • at araruhing lupa para sa mga magsasaka na nag-aalay ng 1/7 o 1/8 ng ani sa templo. .

– Ang orihinal ay gumagamit ng pictographic sa paglalarawan ng tao at ideya.SISTEMA NG PAGSUSULAT – Naimbento ng mga Sumerian ang sistemang “Cuneiform” o pagsulat sa tabletang putik gamit ang tambo na pinutol paparisukat sa dulo. .

. . at pinamahalaan ang Sumer at Akkad.Ang Ginintuang Panahon ay nakamit sa panahon ng lungsod estadong Ur. .K.nabawi ng Ur ang kapangyarihan mula sa mga Akkad noong 2100 B.GOLDEN AGE Subalit nag – alsa ang mga lungsod estado laban sa mga Akkadian.

PAGBAGSAK NG SUMER Hindi matatag at kulang sa pagkakaisa ang pamahalaang Sumer.noong 2350 B.K sinakop ni Sargon the Great . . . . pinuno ng Akkad ang lungsod estado ng mga Sumerian.sinakop at ginawa niyang bahagi ng kanyang nasasakupan ang Sumer.

nagtagumpay ang mga Amorite sa pamumuno ni Hammurabi.Pinamunuan ni Sargon ito sa loob ng 160 taon atsa panahong ito lumaganap ang sibilisasyong Sumer. . . Persia .Lumawig ito hanggang Mediteraneo. .naglaban ang mga Elamite mula sa Persia at Amorite o Babylonian ng dalawang taon . Maraming nagtangkang lusubin ang kapatagan ng Tigris at Euphrates. at Dagat Itim.

.

(circa 2700-2230 B.ANG AKKADIAN EMPIRE o Naitatag ang Akkadian Empire noong 2334-2154 B.C.). o Tinatawag itong Unang Imperyo ng Daigdig. o Pinamunuan ni Haring Sargon .C.E.

.• Noong 3000 B. . pasilangan sa Persian Gulf at pakanluran sa Mediterranean Coast.estado ng Sumer.C. ang mga nomadic na mga Akkadian ay nandayuhan sa Mesopotamia at itinatag ang lungsod-estado ng Akkad sa hilagang rehiyon ng Sumer.C. nilupig ni Haring Sargon ng Akkad ang mga lungsod. • Noong 2334 B.. • Pinalawig ni Sargon ang kanyang pananakop sa labas ng hangganan ng Sumer .

• Magkahiwalay ang pamumuno sa estado at relihiyon. karaniwang suportado sila ng garison ng militar. . • Nagtalaga sa Haring Sargon ng mga opisyal na mamumuno sa malalayo nitong teritoryo. • Upang panatilihin ang seguridad ng mga opisyal.PAMAHALAAN • Ang Imperyong Akkadian ay pinamunuan ng hari o emperador.

at kultura ng Kabihasnang Sumer.• Polytheism o sumasamba sa maraming diyos ang mga Akkadian • Gumagawa rin ang mga Akkadian ng Cuneiform ngunit sa sarili naman nilang wika. . • Hiniram din ng mga Akkadian ang ibang mga gawaing relihiyon. mga batas.

. • Nagpatuloy ang pagdating ng buwis mula sa mga nasakop na probinsya patungo sa sentro ng imperyo. • Dahil sa pananakop. nagawang kontrolin ng mga Akkadian ang mga pinagkukunan ng hilaw na materyales o sangkap na lubusang kailangan ng lungsod. Nakikipagkalakalan na rin sila sa iba pang lungsod-estado kaya natututo na rin sila ng ibang wika maliban sa kanilang sariling wika.• Organisado ang sistema ng kalakalan.

. Ito rin ang pangunahing dahilan ng kanilang pagbagsak. Walang natural na depensa ang imperyo kaya madali itong naaatake ng mga kalaban.PAGBAGSAK • Lantad ang kanilang lokasyon sa mapa. • Mahihinang hari ang pumalit kay Haring Sargon. • Sumalakay ang mga Gutian mula sa hilagang bahagi ngTigris River at inatake ang Agade.

Kabilang dito ang mga Elamite mula sa Elam sa gawing silangan at ang mga Amorite mula naman sa kanluran.MATAPOS ANG PAGBAGSAK… • Lalo pang dumami ang mga grupong-etniko na lumikas nang maramihan patungo sa Mesopotamia . .

Ilang mga larawan ng Imperyong Akkadian .

.

.

ANG BABYLONIAN EMPIRE • Nilupig at tuluyang pinabagsak ng mga Semitikong tagaBabylonia ang Imperyo ng Akkadia noong 1300 B. .K.

ang kabisera ng lungsod. ipinangalan ang Babylon.SUMUABUM (1894-1880 BC) • Ang naging unang hari ng Kaharian ng Babylonia. .

.SUMUABUM (1894-1880 BC) Siya ang nagtatag ng Babylonia bilang isang imperyo(Babylonian Empire).

HAMMURABI • Apo ni Sumuabum. nagtatag at gumuwa ng Hammurabi Code. • Tinangkilik ang Sining at Panitikan. • “Lawgiver of Babylonia” .

.HAMMURABI CODE •Inukit sa isang itim na bato na may taas na anim na talampakan.

oPampamilya oKarapatan sa ari-arian oPag-aasawa oDiborsyo oPag-ampon ng mga bata oPaggawa oKomersyo at oMga Krimen .•Binubuo ito ng 285 na batas.

atbp . “buhay ang inutang. buhay din ang kabayaran”. •“mata sa mata” .HAMMURABI CODE •Kinokontrol ng batas na ito ang gawain at takbo sa pamumuhay sa mga lungsod estado. .

Mangangalakal. Sundalo at Artisans . mayayamang mayari ng lupa Magbubukid. pari. aristokrata.LIPUNAN AT SOCIAL CLASSES Mga hari.

.Ang mga kababaihan ay humawak ng mataas na posisyon sa lipunang Babylonian.

EKONOMIYA •Pagsasaka ang pangunahing industriya ng sinaunang Babylonia. .

. Egypt.•Mayroon ding mga mangangalakal na tumungo sa iba’t-ibang bahagi ng Fertile Crescent. India at China upang makipagpalitan ng produkto .

000 na mga diyusan. Ang pangunahin ay sina: Shamash: Marduk: Ishtar: Bel: Ea: Tiamat: Diyos ng araw Diyos ng Digmaan Diyos ng Pag-ibig Diyos ng Lupa Diyos ng Tubig Diyosa ng Kaguluhan .RELIHIYONdiyusSumasamba sa may 65.

Diyos ng Kamatayan .Ang pinakakinatatakutang diyus-diyosan ng sinaunang Babylonia.Nergal: .

•Naniniwala sa buhay pagkatapos mamatay. •Salamangka at mga pamahiin. . Naniniwala sa kapangyarihan ng Magic.

SISTEMA NG PAGSUSULAT Cuneiform (hiniram mula sa mga Sumerian) Nagsulat sa mga piraso ng putik sa pamamagitan ng matutulis na panulat. Ang mga putik ay niluluto sa pugon upang .

•Great Flood sa Lumang Tipan •Astronomiya at Astrolohiya •Gumawa ng 12 na zodiac sign.KONTRIBUSYON •Sumerian Epic of Gilgamesh – pinakabantog na klasikang panulat . .

Mabagsik at propesyunal na sundalo ang mga Assyrian. . Pinaparusahan at pinapatay nila ang sinumang tumangging kilalanin ang kanilang kapangyarihan.PAGBAGSAK NG IMPERYO Sinalakay ng Assyrian ang Babylonia.

.

isang Semitikong grupo ang nanirahan sa hilagang Babylonia.C. . Itinatatag nila ang kabiserang lungsod sa pampang ng Tigris River at pinalanganang Assur. Ashur) Sila ay malulupit at mahilig na makipagdigma.PAGSIKAT NG ASSYRIA Noong 2900 B. (mula sa pangalan ng kanilang Diyos ng digmaan..

. Phoenicia at Syria.Dahil sa kanyang tagumpay.ASSYRIAN EMPIRE Itinatag ni Tiglath-Pileser I pagkatapos na malupig ang Babylonia. inutusan niya ang kanyang punong mamamana na itubog ang kanyang palasyo sa Mediterranean Sea bilang simbolo na ang karagatan ay pagmamay-ari ng Assyria. .

TIGLATH-PILESER III
• Pinakadakilang emperador ng Assyria.

• Isang henyo sa pakikibaka, na hindi kailanman natalo, sinakop niya ang Armenia, Syria, Egypt at iba pang lupain.

SENNACHERIB
• Isa sa pumalit kay Tiglath-Pileser III • Naglipat ng kabisera ng Assyria sa Nineveh (ipingalan kay Nina, diyosa ng pag-ibig ng Assyria)

ASHURBANIPAL • Ayaw na ayaw sa giyera at gusto nito’y kapayapaan. • Nineveh ang kabisera ng Assyria. .ay natalo sa pinagsanib na sandatahang Chaldean-Medes. Sa pagkalupig ng lungsod. bumagsak ang Imperyo. • Sinanay siya sa pakikipagdigma ngunit mas gusto niya ang magbasa ng aklat.

.

.

CHALDEAN EMPIRE • Ang imperyong Chaldea ay kilala bilang Ikalawang Babylonia. • Itinatag ni Nabopolassar noong 612 B. .C.

• Sa kanyang paghahari. nilupig niya ang karatig na mga kaharian kasama ang Phoenicia. at Egypt..NEBUCHADNEZZAR • Anak ni Nabopolassar.C. . • Ang pangarap niya’y ibangon ang kaningningan ng unang Babylonian Empire. sinakop nila ang Jerusalem at binihag ang mga Hudyo papuntang Babylonia. • Noong 586 B. Syria.

-Ayon sa Lumang Tipan. .Kahanga-hangang Ziggurat na may pitong palapag. • Hanging Gardens -Itinayo ni Nebuchadnezzar para sa kanyang asawa. hindi ito natapos ng mga manggagawa dahil nilito ng Diyos ang kanilang mga wika upang huwag silang magmayabang.NEBUCHADNEZZAR • Nagpatayo ng Tower of Babel .

• Mas interesado sa pag-aaral ng pang arkeolohikal.) • Pinakahuling hari ng Chaldean.NABONIDUS (555-539B. at ikinabagsak ng Imperyong Chaldea. .C. ay walang laban na sumuko paglusob ng Persia. • Noong 539 B.C.

.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Naimbento ang pagsusulat noon pang 3500 B.C. .Ang pagsusulat na ito ay tinatawag na cuneiform at nakasulat sa mga putik. kaya nagkaroon ng histortic period.

pabula.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Gumawa ito ng mga kauna-unahang nakasulat na panitikan ng daigdig na binubuo ng mga epiko. -Pinakabantog ang Epic of Gilgamesh . tula. at mga kawikaan. patuluyang kwento.

. at ang gulong na naging pasimula ng pagpapalayok at nagpasulong sa panlupang transportasyon.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Inimbento nito ang araro na nagpaunlad sa pagsasaka.

Sa sistemang ito. ang isang minuto ay may 60 segundo. kasama na ang Ur-Nammu Code. at ang Hammurabi Code. ang isang oras ay may 60 minuto. at ang bilog ay nahahati sa 360 digri o anim na tig-60 .KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Binigyan nito ang sangkatauhan ng pinakaunang nakasulat na kodigo ng batas. • Pinakilala nito ang sexagesimal system sa matematika.

mga templo (zigurrat). Hanging Gardens.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Nilinang nito ang astrolohiya na may 12 simbolo ng zodiac. . • Binigyan nito ang sangkatauhan ng kaunaunahang mga paaralan. sa paniniwalang ang mga planeta at mga bituin ay nakakaapekto sa kinabukasan ng tao. silid-aklatan. mga palasyo at mga gamit sa iskultura.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful