MESOPOTAMIA

:
DUYAN NG KASAYSAYAN

MATRIX
Civilization

Capital Ur

Famous Leader Mesanepada

Contributions

Known for… First Civilization

Primary God Enlil

Sumer

Cuneiform

Akkad

Agade

Sargon I

First Empire

Cultural

Babylonia

Babylon

Hammurabi

Code of Hammurabi Library in Nineveh

Lawful

Marduk

Assyria

Nineveh

Ashurbanipal

Warlike

Ashur

Chaldea

Babylon

Nebuchadnezzar II

Hanging Gardens

Powerful

Marduk

MESOPOTAMIA: DUYAN NG KASAYSAYAN
Ang Mesopotamia (ngayon ay Iraq) ay nangangahulugang “Lupain sa Pagitan ng Dalawang Ilog.”
Ito ay malawak na lambak ng kambal na Ilog Tigris at Euphrates na dumadaloy mula sa Armenian Highlands patungo sa Persian Gulf.

HEOGRAPIYA .

Ito buwan (crescent).HEOGRAPIYA FERTILE CRESCENT - FERTILE CRESCENT -Ang ilog ay Isang malawak umaapaw atlupa at matabang nagbabaha ng na hugis isang beses sa kalahating isang taon. Coat. . din ay nagiiwan mula sa Persia ng makapal na (ngayo'y Iran) putik na hanggang tinatawag na Mediterranean silt.

.Ang mga Sumerian ang unang nagtatag ng sibilisasyon.

• Pagpapatayo ng mga moog sa bawat lungsod Kulang sa likas na yaman.MGA PROBLEMA at SOLUSYON Walang ideya sa eksaktong araw ng pagbaha. • Pakikipagkalakan . • Irigasyon Ang mga lugar ay kulang sa proteksyon.

Pamahalaan Soberanya LUNGSOD ESTADO Tao Teritoryo .

LUNGSOD ESTADO ika – 19 at ika – 20 siglo natuklasan ng mga arkeologo ang labi ng lungsod ng Ur at Uruk • Ur  kanluran ng Euphrates • Uruk  sa kasalukuyang Warka .

– walang limitasyon ang kapangyarihan .RELIHIYON AT PANINIWALA Teokrasya – uri ng pamahalaan kung saan ang Diyos ang pinakamataas na pinuno. Paring hari – ang namumuno sa bawat lungsod estado.

▫Enlil – ang pinakamakapangyarihang Diyos ng Sumer. *Diyos ng hangin at ulap. .– ang Sumerian ay maraming Diyos. – Bawat distrito ay may lokal na diyos at isang templo na tinatawag na “Ziggurat”.

.

ZIGGURAT Ziggurat – sentrong gawaing panlipunan at pangkabuhayan.K. – matataas ang mga ito upang magsilbing hagdan patungong langit. ang pinakamataas . – itinuturing na tulay sa pagitan ng tao at mga diyos. Ziggurat ng Elamite sa Choga Zanbilna itinayonoong 1300 B.

• Lupang para sa magsasaka at iba pang opisyales na naglilingkod sa lupain ng panginoon.SISTEMANG PANLIPUNAN 1/3 ng kabuuang sakahan ng Sumerian ay pag-aari ng templo na maaring bilhin o ipagbili. – nahahati ito sa tatlong parte : • lupain ng panginoon na nakalaan sa pagkain ng pari at tauhan ng templo. . • at araruhing lupa para sa mga magsasaka na nag-aalay ng 1/7 o 1/8 ng ani sa templo.

SISTEMA NG PAGSUSULAT – Naimbento ng mga Sumerian ang sistemang “Cuneiform” o pagsulat sa tabletang putik gamit ang tambo na pinutol paparisukat sa dulo. – Ang orihinal ay gumagamit ng pictographic sa paglalarawan ng tao at ideya. .

GOLDEN AGE Subalit nag – alsa ang mga lungsod estado laban sa mga Akkadian.Ang Ginintuang Panahon ay nakamit sa panahon ng lungsod estadong Ur. .nabawi ng Ur ang kapangyarihan mula sa mga Akkad noong 2100 B. . at pinamahalaan ang Sumer at Akkad.K. .

pinuno ng Akkad ang lungsod estado ng mga Sumerian. .K sinakop ni Sargon the Great . .sinakop at ginawa niyang bahagi ng kanyang nasasakupan ang Sumer.PAGBAGSAK NG SUMER Hindi matatag at kulang sa pagkakaisa ang pamahalaang Sumer.noong 2350 B. .

. . Persia . . at Dagat Itim.naglaban ang mga Elamite mula sa Persia at Amorite o Babylonian ng dalawang taon . Maraming nagtangkang lusubin ang kapatagan ng Tigris at Euphrates.Lumawig ito hanggang Mediteraneo. nagtagumpay ang mga Amorite sa pamumuno ni Hammurabi.Pinamunuan ni Sargon ito sa loob ng 160 taon atsa panahong ito lumaganap ang sibilisasyong Sumer.

.

ANG AKKADIAN EMPIRE o Naitatag ang Akkadian Empire noong 2334-2154 B.C. o Tinatawag itong Unang Imperyo ng Daigdig.E. o Pinamunuan ni Haring Sargon . (circa 2700-2230 B.C.).

.C.C. .• Noong 3000 B. nilupig ni Haring Sargon ng Akkad ang mga lungsod. ang mga nomadic na mga Akkadian ay nandayuhan sa Mesopotamia at itinatag ang lungsod-estado ng Akkad sa hilagang rehiyon ng Sumer.estado ng Sumer. pasilangan sa Persian Gulf at pakanluran sa Mediterranean Coast. • Pinalawig ni Sargon ang kanyang pananakop sa labas ng hangganan ng Sumer .. • Noong 2334 B.

• Upang panatilihin ang seguridad ng mga opisyal.PAMAHALAAN • Ang Imperyong Akkadian ay pinamunuan ng hari o emperador. • Nagtalaga sa Haring Sargon ng mga opisyal na mamumuno sa malalayo nitong teritoryo. . • Magkahiwalay ang pamumuno sa estado at relihiyon. karaniwang suportado sila ng garison ng militar.

mga batas. at kultura ng Kabihasnang Sumer. • Hiniram din ng mga Akkadian ang ibang mga gawaing relihiyon.• Polytheism o sumasamba sa maraming diyos ang mga Akkadian • Gumagawa rin ang mga Akkadian ng Cuneiform ngunit sa sarili naman nilang wika. .

• Dahil sa pananakop.• Organisado ang sistema ng kalakalan. • Nagpatuloy ang pagdating ng buwis mula sa mga nasakop na probinsya patungo sa sentro ng imperyo. nagawang kontrolin ng mga Akkadian ang mga pinagkukunan ng hilaw na materyales o sangkap na lubusang kailangan ng lungsod. . Nakikipagkalakalan na rin sila sa iba pang lungsod-estado kaya natututo na rin sila ng ibang wika maliban sa kanilang sariling wika.

• Mahihinang hari ang pumalit kay Haring Sargon.PAGBAGSAK • Lantad ang kanilang lokasyon sa mapa. . • Sumalakay ang mga Gutian mula sa hilagang bahagi ngTigris River at inatake ang Agade. Ito rin ang pangunahing dahilan ng kanilang pagbagsak. Walang natural na depensa ang imperyo kaya madali itong naaatake ng mga kalaban.

.MATAPOS ANG PAGBAGSAK… • Lalo pang dumami ang mga grupong-etniko na lumikas nang maramihan patungo sa Mesopotamia . Kabilang dito ang mga Elamite mula sa Elam sa gawing silangan at ang mga Amorite mula naman sa kanluran.

Ilang mga larawan ng Imperyong Akkadian .

.

.

K. .ANG BABYLONIAN EMPIRE • Nilupig at tuluyang pinabagsak ng mga Semitikong tagaBabylonia ang Imperyo ng Akkadia noong 1300 B.

SUMUABUM (1894-1880 BC) • Ang naging unang hari ng Kaharian ng Babylonia. . ang kabisera ng lungsod. ipinangalan ang Babylon.

SUMUABUM (1894-1880 BC) Siya ang nagtatag ng Babylonia bilang isang imperyo(Babylonian Empire). .

• Tinangkilik ang Sining at Panitikan. nagtatag at gumuwa ng Hammurabi Code. • “Lawgiver of Babylonia” .HAMMURABI • Apo ni Sumuabum.

HAMMURABI CODE •Inukit sa isang itim na bato na may taas na anim na talampakan. .

oPampamilya oKarapatan sa ari-arian oPag-aasawa oDiborsyo oPag-ampon ng mga bata oPaggawa oKomersyo at oMga Krimen .•Binubuo ito ng 285 na batas.

atbp .HAMMURABI CODE •Kinokontrol ng batas na ito ang gawain at takbo sa pamumuhay sa mga lungsod estado. . “buhay ang inutang. •“mata sa mata” . buhay din ang kabayaran”.

LIPUNAN AT SOCIAL CLASSES Mga hari. pari. aristokrata. Mangangalakal. mayayamang mayari ng lupa Magbubukid. Sundalo at Artisans .

.Ang mga kababaihan ay humawak ng mataas na posisyon sa lipunang Babylonian.

EKONOMIYA •Pagsasaka ang pangunahing industriya ng sinaunang Babylonia. .

•Mayroon ding mga mangangalakal na tumungo sa iba’t-ibang bahagi ng Fertile Crescent. . Egypt. India at China upang makipagpalitan ng produkto .

Ang pangunahin ay sina: Shamash: Marduk: Ishtar: Bel: Ea: Tiamat: Diyos ng araw Diyos ng Digmaan Diyos ng Pag-ibig Diyos ng Lupa Diyos ng Tubig Diyosa ng Kaguluhan .000 na mga diyusan.RELIHIYONdiyusSumasamba sa may 65.

Diyos ng Kamatayan .Nergal: .Ang pinakakinatatakutang diyus-diyosan ng sinaunang Babylonia.

•Naniniwala sa buhay pagkatapos mamatay. Naniniwala sa kapangyarihan ng Magic. •Salamangka at mga pamahiin. .

Ang mga putik ay niluluto sa pugon upang .SISTEMA NG PAGSUSULAT Cuneiform (hiniram mula sa mga Sumerian) Nagsulat sa mga piraso ng putik sa pamamagitan ng matutulis na panulat.

KONTRIBUSYON •Sumerian Epic of Gilgamesh – pinakabantog na klasikang panulat . •Great Flood sa Lumang Tipan •Astronomiya at Astrolohiya •Gumawa ng 12 na zodiac sign. .

.PAGBAGSAK NG IMPERYO Sinalakay ng Assyrian ang Babylonia. Pinaparusahan at pinapatay nila ang sinumang tumangging kilalanin ang kanilang kapangyarihan. Mabagsik at propesyunal na sundalo ang mga Assyrian.

.

Ashur) Sila ay malulupit at mahilig na makipagdigma.PAGSIKAT NG ASSYRIA Noong 2900 B.C.. . (mula sa pangalan ng kanilang Diyos ng digmaan. isang Semitikong grupo ang nanirahan sa hilagang Babylonia. Itinatatag nila ang kabiserang lungsod sa pampang ng Tigris River at pinalanganang Assur.

Dahil sa kanyang tagumpay. . . inutusan niya ang kanyang punong mamamana na itubog ang kanyang palasyo sa Mediterranean Sea bilang simbolo na ang karagatan ay pagmamay-ari ng Assyria.ASSYRIAN EMPIRE Itinatag ni Tiglath-Pileser I pagkatapos na malupig ang Babylonia. Phoenicia at Syria.

TIGLATH-PILESER III
• Pinakadakilang emperador ng Assyria.

• Isang henyo sa pakikibaka, na hindi kailanman natalo, sinakop niya ang Armenia, Syria, Egypt at iba pang lupain.

SENNACHERIB
• Isa sa pumalit kay Tiglath-Pileser III • Naglipat ng kabisera ng Assyria sa Nineveh (ipingalan kay Nina, diyosa ng pag-ibig ng Assyria)

ay natalo sa pinagsanib na sandatahang Chaldean-Medes. Sa pagkalupig ng lungsod. bumagsak ang Imperyo. • Sinanay siya sa pakikipagdigma ngunit mas gusto niya ang magbasa ng aklat. • Nineveh ang kabisera ng Assyria.ASHURBANIPAL • Ayaw na ayaw sa giyera at gusto nito’y kapayapaan. .

.

.

C. .CHALDEAN EMPIRE • Ang imperyong Chaldea ay kilala bilang Ikalawang Babylonia. • Itinatag ni Nabopolassar noong 612 B.

. • Noong 586 B. • Ang pangarap niya’y ibangon ang kaningningan ng unang Babylonian Empire. • Sa kanyang paghahari.C. . nilupig niya ang karatig na mga kaharian kasama ang Phoenicia.NEBUCHADNEZZAR • Anak ni Nabopolassar. sinakop nila ang Jerusalem at binihag ang mga Hudyo papuntang Babylonia. Syria. at Egypt.

.NEBUCHADNEZZAR • Nagpatayo ng Tower of Babel .Kahanga-hangang Ziggurat na may pitong palapag. hindi ito natapos ng mga manggagawa dahil nilito ng Diyos ang kanilang mga wika upang huwag silang magmayabang. • Hanging Gardens -Itinayo ni Nebuchadnezzar para sa kanyang asawa. -Ayon sa Lumang Tipan.

NABONIDUS (555-539B. ay walang laban na sumuko paglusob ng Persia.) • Pinakahuling hari ng Chaldean. at ikinabagsak ng Imperyong Chaldea. • Noong 539 B.C. .C. • Mas interesado sa pag-aaral ng pang arkeolohikal.

C.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Naimbento ang pagsusulat noon pang 3500 B. . . kaya nagkaroon ng histortic period.Ang pagsusulat na ito ay tinatawag na cuneiform at nakasulat sa mga putik.

KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Gumawa ito ng mga kauna-unahang nakasulat na panitikan ng daigdig na binubuo ng mga epiko. tula. pabula. -Pinakabantog ang Epic of Gilgamesh . patuluyang kwento. at mga kawikaan.

.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Inimbento nito ang araro na nagpaunlad sa pagsasaka. at ang gulong na naging pasimula ng pagpapalayok at nagpasulong sa panlupang transportasyon.

at ang bilog ay nahahati sa 360 digri o anim na tig-60 . kasama na ang Ur-Nammu Code. ang isang oras ay may 60 minuto.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Binigyan nito ang sangkatauhan ng pinakaunang nakasulat na kodigo ng batas. ang isang minuto ay may 60 segundo. • Pinakilala nito ang sexagesimal system sa matematika. Sa sistemang ito. at ang Hammurabi Code.

• Binigyan nito ang sangkatauhan ng kaunaunahang mga paaralan. mga palasyo at mga gamit sa iskultura. silid-aklatan. sa paniniwalang ang mga planeta at mga bituin ay nakakaapekto sa kinabukasan ng tao.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Nilinang nito ang astrolohiya na may 12 simbolo ng zodiac. . mga templo (zigurrat). Hanging Gardens.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful