MESOPOTAMIA

:
DUYAN NG KASAYSAYAN

MATRIX
Civilization

Capital Ur

Famous Leader Mesanepada

Contributions

Known for… First Civilization

Primary God Enlil

Sumer

Cuneiform

Akkad

Agade

Sargon I

First Empire

Cultural

Babylonia

Babylon

Hammurabi

Code of Hammurabi Library in Nineveh

Lawful

Marduk

Assyria

Nineveh

Ashurbanipal

Warlike

Ashur

Chaldea

Babylon

Nebuchadnezzar II

Hanging Gardens

Powerful

Marduk

MESOPOTAMIA: DUYAN NG KASAYSAYAN
Ang Mesopotamia (ngayon ay Iraq) ay nangangahulugang “Lupain sa Pagitan ng Dalawang Ilog.”
Ito ay malawak na lambak ng kambal na Ilog Tigris at Euphrates na dumadaloy mula sa Armenian Highlands patungo sa Persian Gulf.

HEOGRAPIYA .

din ay nagiiwan mula sa Persia ng makapal na (ngayo'y Iran) putik na hanggang tinatawag na Mediterranean silt. Ito buwan (crescent).HEOGRAPIYA FERTILE CRESCENT - FERTILE CRESCENT -Ang ilog ay Isang malawak umaapaw atlupa at matabang nagbabaha ng na hugis isang beses sa kalahating isang taon. Coat. .

Ang mga Sumerian ang unang nagtatag ng sibilisasyon. .

MGA PROBLEMA at SOLUSYON Walang ideya sa eksaktong araw ng pagbaha. • Pagpapatayo ng mga moog sa bawat lungsod Kulang sa likas na yaman. • Pakikipagkalakan . • Irigasyon Ang mga lugar ay kulang sa proteksyon.

Pamahalaan Soberanya LUNGSOD ESTADO Tao Teritoryo .

LUNGSOD ESTADO ika – 19 at ika – 20 siglo natuklasan ng mga arkeologo ang labi ng lungsod ng Ur at Uruk • Ur  kanluran ng Euphrates • Uruk  sa kasalukuyang Warka .

– walang limitasyon ang kapangyarihan . Paring hari – ang namumuno sa bawat lungsod estado.RELIHIYON AT PANINIWALA Teokrasya – uri ng pamahalaan kung saan ang Diyos ang pinakamataas na pinuno.

. – Bawat distrito ay may lokal na diyos at isang templo na tinatawag na “Ziggurat”. ▫Enlil – ang pinakamakapangyarihang Diyos ng Sumer.– ang Sumerian ay maraming Diyos. *Diyos ng hangin at ulap.

.

K.ZIGGURAT Ziggurat – sentrong gawaing panlipunan at pangkabuhayan. ang pinakamataas . – itinuturing na tulay sa pagitan ng tao at mga diyos. Ziggurat ng Elamite sa Choga Zanbilna itinayonoong 1300 B. – matataas ang mga ito upang magsilbing hagdan patungong langit.

• at araruhing lupa para sa mga magsasaka na nag-aalay ng 1/7 o 1/8 ng ani sa templo. – nahahati ito sa tatlong parte : • lupain ng panginoon na nakalaan sa pagkain ng pari at tauhan ng templo. • Lupang para sa magsasaka at iba pang opisyales na naglilingkod sa lupain ng panginoon.SISTEMANG PANLIPUNAN 1/3 ng kabuuang sakahan ng Sumerian ay pag-aari ng templo na maaring bilhin o ipagbili. .

. – Ang orihinal ay gumagamit ng pictographic sa paglalarawan ng tao at ideya.SISTEMA NG PAGSUSULAT – Naimbento ng mga Sumerian ang sistemang “Cuneiform” o pagsulat sa tabletang putik gamit ang tambo na pinutol paparisukat sa dulo.

nabawi ng Ur ang kapangyarihan mula sa mga Akkad noong 2100 B. at pinamahalaan ang Sumer at Akkad.Ang Ginintuang Panahon ay nakamit sa panahon ng lungsod estadong Ur. .GOLDEN AGE Subalit nag – alsa ang mga lungsod estado laban sa mga Akkadian. .K. .

PAGBAGSAK NG SUMER Hindi matatag at kulang sa pagkakaisa ang pamahalaang Sumer. . .sinakop at ginawa niyang bahagi ng kanyang nasasakupan ang Sumer. pinuno ng Akkad ang lungsod estado ng mga Sumerian.noong 2350 B.K sinakop ni Sargon the Great . .

Pinamunuan ni Sargon ito sa loob ng 160 taon atsa panahong ito lumaganap ang sibilisasyong Sumer. . nagtagumpay ang mga Amorite sa pamumuno ni Hammurabi. Maraming nagtangkang lusubin ang kapatagan ng Tigris at Euphrates. at Dagat Itim. . .Lumawig ito hanggang Mediteraneo.naglaban ang mga Elamite mula sa Persia at Amorite o Babylonian ng dalawang taon . Persia .

.

o Pinamunuan ni Haring Sargon . (circa 2700-2230 B.E.ANG AKKADIAN EMPIRE o Naitatag ang Akkadian Empire noong 2334-2154 B.).C.C. o Tinatawag itong Unang Imperyo ng Daigdig.

ang mga nomadic na mga Akkadian ay nandayuhan sa Mesopotamia at itinatag ang lungsod-estado ng Akkad sa hilagang rehiyon ng Sumer. • Noong 2334 B.• Noong 3000 B. nilupig ni Haring Sargon ng Akkad ang mga lungsod.C. .C. .. • Pinalawig ni Sargon ang kanyang pananakop sa labas ng hangganan ng Sumer . pasilangan sa Persian Gulf at pakanluran sa Mediterranean Coast.estado ng Sumer.

• Nagtalaga sa Haring Sargon ng mga opisyal na mamumuno sa malalayo nitong teritoryo. . • Magkahiwalay ang pamumuno sa estado at relihiyon. karaniwang suportado sila ng garison ng militar. • Upang panatilihin ang seguridad ng mga opisyal.PAMAHALAAN • Ang Imperyong Akkadian ay pinamunuan ng hari o emperador.

.• Polytheism o sumasamba sa maraming diyos ang mga Akkadian • Gumagawa rin ang mga Akkadian ng Cuneiform ngunit sa sarili naman nilang wika. • Hiniram din ng mga Akkadian ang ibang mga gawaing relihiyon. mga batas. at kultura ng Kabihasnang Sumer.

• Nagpatuloy ang pagdating ng buwis mula sa mga nasakop na probinsya patungo sa sentro ng imperyo.• Organisado ang sistema ng kalakalan. . Nakikipagkalakalan na rin sila sa iba pang lungsod-estado kaya natututo na rin sila ng ibang wika maliban sa kanilang sariling wika. nagawang kontrolin ng mga Akkadian ang mga pinagkukunan ng hilaw na materyales o sangkap na lubusang kailangan ng lungsod. • Dahil sa pananakop.

Ito rin ang pangunahing dahilan ng kanilang pagbagsak. . Walang natural na depensa ang imperyo kaya madali itong naaatake ng mga kalaban.PAGBAGSAK • Lantad ang kanilang lokasyon sa mapa. • Sumalakay ang mga Gutian mula sa hilagang bahagi ngTigris River at inatake ang Agade. • Mahihinang hari ang pumalit kay Haring Sargon.

MATAPOS ANG PAGBAGSAK… • Lalo pang dumami ang mga grupong-etniko na lumikas nang maramihan patungo sa Mesopotamia . Kabilang dito ang mga Elamite mula sa Elam sa gawing silangan at ang mga Amorite mula naman sa kanluran. .

Ilang mga larawan ng Imperyong Akkadian .

.

.

ANG BABYLONIAN EMPIRE • Nilupig at tuluyang pinabagsak ng mga Semitikong tagaBabylonia ang Imperyo ng Akkadia noong 1300 B. .K.

ang kabisera ng lungsod. ipinangalan ang Babylon.SUMUABUM (1894-1880 BC) • Ang naging unang hari ng Kaharian ng Babylonia. .

SUMUABUM (1894-1880 BC) Siya ang nagtatag ng Babylonia bilang isang imperyo(Babylonian Empire). .

• Tinangkilik ang Sining at Panitikan.HAMMURABI • Apo ni Sumuabum. • “Lawgiver of Babylonia” . nagtatag at gumuwa ng Hammurabi Code.

HAMMURABI CODE •Inukit sa isang itim na bato na may taas na anim na talampakan. .

•Binubuo ito ng 285 na batas. oPampamilya oKarapatan sa ari-arian oPag-aasawa oDiborsyo oPag-ampon ng mga bata oPaggawa oKomersyo at oMga Krimen .

buhay din ang kabayaran”. atbp . •“mata sa mata” . “buhay ang inutang. .HAMMURABI CODE •Kinokontrol ng batas na ito ang gawain at takbo sa pamumuhay sa mga lungsod estado.

Mangangalakal.LIPUNAN AT SOCIAL CLASSES Mga hari. aristokrata. Sundalo at Artisans . pari. mayayamang mayari ng lupa Magbubukid.

.Ang mga kababaihan ay humawak ng mataas na posisyon sa lipunang Babylonian.

EKONOMIYA •Pagsasaka ang pangunahing industriya ng sinaunang Babylonia. .

India at China upang makipagpalitan ng produkto . .•Mayroon ding mga mangangalakal na tumungo sa iba’t-ibang bahagi ng Fertile Crescent. Egypt.

RELIHIYONdiyusSumasamba sa may 65.000 na mga diyusan. Ang pangunahin ay sina: Shamash: Marduk: Ishtar: Bel: Ea: Tiamat: Diyos ng araw Diyos ng Digmaan Diyos ng Pag-ibig Diyos ng Lupa Diyos ng Tubig Diyosa ng Kaguluhan .

Ang pinakakinatatakutang diyus-diyosan ng sinaunang Babylonia.Nergal: . Diyos ng Kamatayan .

.•Naniniwala sa buhay pagkatapos mamatay. Naniniwala sa kapangyarihan ng Magic. •Salamangka at mga pamahiin.

Ang mga putik ay niluluto sa pugon upang .SISTEMA NG PAGSUSULAT Cuneiform (hiniram mula sa mga Sumerian) Nagsulat sa mga piraso ng putik sa pamamagitan ng matutulis na panulat.

.KONTRIBUSYON •Sumerian Epic of Gilgamesh – pinakabantog na klasikang panulat . •Great Flood sa Lumang Tipan •Astronomiya at Astrolohiya •Gumawa ng 12 na zodiac sign.

Mabagsik at propesyunal na sundalo ang mga Assyrian. Pinaparusahan at pinapatay nila ang sinumang tumangging kilalanin ang kanilang kapangyarihan. .PAGBAGSAK NG IMPERYO Sinalakay ng Assyrian ang Babylonia.

.

isang Semitikong grupo ang nanirahan sa hilagang Babylonia.. . Itinatatag nila ang kabiserang lungsod sa pampang ng Tigris River at pinalanganang Assur.PAGSIKAT NG ASSYRIA Noong 2900 B.C. (mula sa pangalan ng kanilang Diyos ng digmaan. Ashur) Sila ay malulupit at mahilig na makipagdigma.

inutusan niya ang kanyang punong mamamana na itubog ang kanyang palasyo sa Mediterranean Sea bilang simbolo na ang karagatan ay pagmamay-ari ng Assyria. .ASSYRIAN EMPIRE Itinatag ni Tiglath-Pileser I pagkatapos na malupig ang Babylonia.Dahil sa kanyang tagumpay. . Phoenicia at Syria.

TIGLATH-PILESER III
• Pinakadakilang emperador ng Assyria.

• Isang henyo sa pakikibaka, na hindi kailanman natalo, sinakop niya ang Armenia, Syria, Egypt at iba pang lupain.

SENNACHERIB
• Isa sa pumalit kay Tiglath-Pileser III • Naglipat ng kabisera ng Assyria sa Nineveh (ipingalan kay Nina, diyosa ng pag-ibig ng Assyria)

ay natalo sa pinagsanib na sandatahang Chaldean-Medes.ASHURBANIPAL • Ayaw na ayaw sa giyera at gusto nito’y kapayapaan. . bumagsak ang Imperyo. Sa pagkalupig ng lungsod. • Nineveh ang kabisera ng Assyria. • Sinanay siya sa pakikipagdigma ngunit mas gusto niya ang magbasa ng aklat.

.

.

CHALDEAN EMPIRE • Ang imperyong Chaldea ay kilala bilang Ikalawang Babylonia. .C. • Itinatag ni Nabopolassar noong 612 B.

• Sa kanyang paghahari.C. at Egypt.. nilupig niya ang karatig na mga kaharian kasama ang Phoenicia. • Noong 586 B. sinakop nila ang Jerusalem at binihag ang mga Hudyo papuntang Babylonia. • Ang pangarap niya’y ibangon ang kaningningan ng unang Babylonian Empire. .NEBUCHADNEZZAR • Anak ni Nabopolassar. Syria.

hindi ito natapos ng mga manggagawa dahil nilito ng Diyos ang kanilang mga wika upang huwag silang magmayabang. • Hanging Gardens -Itinayo ni Nebuchadnezzar para sa kanyang asawa.Kahanga-hangang Ziggurat na may pitong palapag.NEBUCHADNEZZAR • Nagpatayo ng Tower of Babel . -Ayon sa Lumang Tipan. .

C. • Mas interesado sa pag-aaral ng pang arkeolohikal. at ikinabagsak ng Imperyong Chaldea. .C. ay walang laban na sumuko paglusob ng Persia. • Noong 539 B.NABONIDUS (555-539B.) • Pinakahuling hari ng Chaldean.

KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Naimbento ang pagsusulat noon pang 3500 B. . kaya nagkaroon ng histortic period. .C.Ang pagsusulat na ito ay tinatawag na cuneiform at nakasulat sa mga putik.

tula. -Pinakabantog ang Epic of Gilgamesh . pabula. patuluyang kwento.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Gumawa ito ng mga kauna-unahang nakasulat na panitikan ng daigdig na binubuo ng mga epiko. at mga kawikaan.

. at ang gulong na naging pasimula ng pagpapalayok at nagpasulong sa panlupang transportasyon.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Inimbento nito ang araro na nagpaunlad sa pagsasaka.

ang isang minuto ay may 60 segundo. Sa sistemang ito. • Pinakilala nito ang sexagesimal system sa matematika. ang isang oras ay may 60 minuto.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Binigyan nito ang sangkatauhan ng pinakaunang nakasulat na kodigo ng batas. at ang Hammurabi Code. at ang bilog ay nahahati sa 360 digri o anim na tig-60 . kasama na ang Ur-Nammu Code.

mga templo (zigurrat). mga palasyo at mga gamit sa iskultura. . sa paniniwalang ang mga planeta at mga bituin ay nakakaapekto sa kinabukasan ng tao. silid-aklatan.KONTRIBUSYON NG MESOPOTAMIA • Nilinang nito ang astrolohiya na may 12 simbolo ng zodiac. Hanging Gardens. • Binigyan nito ang sangkatauhan ng kaunaunahang mga paaralan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful