P. 1
Francisco Balagtas Isa Sya Sa Sumulat Ng Wika

Francisco Balagtas Isa Sya Sa Sumulat Ng Wika

|Views: 440|Likes:
Published by Jhera Lee

More info:

Published by: Jhera Lee on Jun 19, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/17/2015

pdf

text

original

francisco balagtas isa sya sa sumulat ng wika , manuel luis quezon nag pakilala ng ating wika.

Pinakamahalagang sangkap sa pagkakaroon ng komyunikasyon. kung wala ang Wika,di magkakaintindihan at magkakaunawaan ang mga tao. 2 Uri ng Wika : Tonal o Wika - kung saan ang kahulugan ng salita at pangungusap ay nagbabago batay sa tono ng pagbigkas dito.

Halimbawa : Chinese Burmese Vietnamese Non-Tonal o Stress - kung saan ang pagbabago sa tono ng mga salita at pangungusap ay hindi nakapagbabago sa kahulugan ng mga salita at pangungusap na ito.

Halimbawa : Cham Khmer Tagalog Javanese

Ang wika ay (deltour)wika na isang uri ng pakikipagtalastasan na nababahagi sa kultura at paniniwala ng isang tao at pakikisalamuha sa kumunidad.

Ang wika ay gamit sa komunikasyon na binubuo ng mga simbolo o letra (symbols) at mga panuntunan (set of rules or grammar).

ang wika ay isang lengguwahe wikang pilipino

Ang wika ay isang bahagi ng talastasan. Ito ay ang kalipunan ng mga simbolo, tunog, at mga batas kaugnay nito upang maipahayag ang nais sabihin ng kaisipan. Ang wika ay isang pamamaraang ginagamit sa pagpapa-abot ng kaisipan at damdamin sa pamamagitan ng pagsasalita at pagsulat. Isang likas na makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan, damdamin at mga hangarin sa pamamagitan ng isang kaparaanang lumikha ng tunog. Isang kabuuan ng mga sagisag sa paraang binibigkas na sa pamamagitan nito ay

nagkakaugnay, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga kaanib ng isang pulutong ng mga tao. ang wika ay mahaga kay kong wala ang wika hindi makakaintindihan ang mga pilipino anu ang wika jose rizal-siya ang matalinhagang manunulat na ginamit ang wikang sariling atin

pitong katangian ng wika
katangian

      

may sistematik na balangkas binibigkas na tunog pinipili at isinasaayos arbitrari kapantay ng kultura patuloy na ginagamit daynamik o nagbabago

Ang Pinagmulán ng mga Wikà ng Filipinas Sinu-sino ang mga dayuhang nagdalá ng ibá’t ibáng wikà sa Filipinas? Iyán angkatanungan ng isáng panauhin dito sa Sarisari etc.Maraming lahì ang nagdalá ng kaní-kaniláng salitâ sa Filipinas noóng unangpanahón, ngunit ang mga wikang dinatnán nilá sa Filipinas ay taál na Filipino.Dati'y may teoryang ang tawag ay wave theory . Ayon sa wave theory, ang mganinunò ng lahing Filipino ay dumayo sa Filipinas nang iláng ulit o waves ngpandarayuhan sa pamamagitan ng mga tuláy na lupà na nalantád dahil mas mababawang mga dagat noong panahón ng kalamigang pandaigdíg (Ice Age). Nanggaling dawsilá sa Indonesia, Malaysia at ibá pang lugár. Libulibong taón daw ang pagitan ng bawatpanahón ng pandarayuhan. Diumanó’y itó raw ang sanhî kung bakit may mga Ita, Ifugáwat modernong Filipino sa Filipinas. Subalit ngayón ay hindî na tinátanggáp ang teoryangitó.Ayon sa mga bagong pananaliksík sa larangan ng wikà (comparative linguistics,lexicostatistics), ang mga wikà ng ibá't ibáng grupo sa Filipinas ay masyadongmagkakahawig kayâ hindî máaaring may iláng libong taón ang pagitan ng kaní-kanilángpagdatíng. Makikita rin sa mga bagong ebidensyá sa larangan ng arkeolohiya na tulúy-tulóy at hindî paulit-ulit ang nagíng pandarayuhan sa Filipinas.May relasyón sa bawat isá ang mga wikà sa Filipinas. Ang pangalan ng pamilya ngmga wikang itó ay Austronesian o Malayo-Polynesian. Ang mga wikang Austronesian aymga wikà mula sa mga pulô ng Southeast Asia hanggáng sa Easter Island na malapit saSouth America.Malamáng na ang unang mga taong nagsasalitâ ng íisáng wikang Austronesian aydumatíng sa Filipinas mula sa hilagà (north) limáng libong taón na ang nakalipas.Nagkahiwá-hiwaláy silá at nagsikalat sa buóng kapuluán. Dahil sa habà ng panahón nanagkahiwaláy silá, untí-untíng nagbago ang kanilang pagsasalitâ. Dumatíng angpanahón na ang mga grupong itó ay hindî na nagkaintindihan. Ang ibig sabihin aynagíng bago na ang mga wikà at pagsasalitâ ng ibá’t ibáng grupo. Ito ang mga wikangkilala natin sa Filipinas ngayón tulad ng Ilokano, Tagalog, Cebuano at marami pang ibá.Ganitó rin ang nangyari sa ibáng mga bahagi ng Timog-Silangan tulad ng Malaysia atIndonesia. Nang simulán nilá ang pangangalakal sa mga pulô, nadalá rin nilá angkaniláng mga bagong salitâ sa Filipinas - patí yaóng mga salitáng natutuhan nilá sa ibápang mas malalayong bansá tulad ng India.Mula noon hanggáng ngayón, ang mga Filipino, tulad ng lahát ng lahì sa daigdíg, aynanghíhirám ng mga salitâ mulâ sa maraming dayuhang lahì. Masasabi nating patuloyna nagbabago ang mga wikà sa mundó dahil lahát tayo ay patuloy ang panghíhirám atpaggamit ng mga bagong salitâ sa ating pangungusap.

Mga Teorya ng Wika

1. Teoryang Biblikal
a. Tore ng Babel o Teorya ng Kalituhan – (Genesis kab. 11:1-8) b. Pentecostes o pagpanaog ng espiritu santo

2. Bow – wow = Max Mveller/ aleman
- paggaya ng tao sa tunog ng kalikasan. -tinatawag din itong paghimig o onomotopeya

3. Pooh-pooh
– tunog na naibubulas ng tao dala ng matinding galak, sakit, takot, pagkabigla, pagkagulat at iba pa. Hal: ay, aray!

4. Yum – yum
– nakabatay din sa stimulus response theory. - pagtugon ng tao sa pamamagitan ng pagkumpas sa alinmang bagay na nangangailangan ng aksyon.

5. Yo-he-ho

– teorya ni D.S. Siamond

6. Ta – ta
– salitang pranses na nangangahulugang paalam. -ginagaya ng dila ang kumpas o galaw ng kamay ng tao na kanyang ginagawa sa bawat particular na okasyon tulad ng pagkumpas ng kamay ng pababa at pataas tuwing paalam.

7. Sing-song
– nagmula sa di mawatasang pag-awit ng mga kauna-unahang tao; may melodiya at tono ang pag-usal ng mga unang tao. Hal: paghimno o paghimig.

8. La-la
– mga pwersang may kinalaman sa romansa. Ang salik na nagtutulak sa tao upang magsalita. Hal: mga wika o salita ng mga tula at awitin ng pag—ibig.

9. Dingdong
– may sariling tunog na kumakatawan sa lahat ng bagay sa kapaligiran. Hal: tsug-tsug ng tren, tik-tak ng orasan.

Varyasyon ng Wika

1. Dayalek/ Dayalekto
– pagkakaiba – iba o baryasyon sa loob ng isang particular na wika. - wikang sinasalita ng isang neyographical. Hal: pakiurong ng po ang plato (Bulacan – hugasan) Pakiurong nga po ang plato (Maynila – iusog)

2. Idyolek
– nakagawiang pamamaraan sa pagsasalita ng isang individual o ng isang pangkat ng mga tao. ( uri ng wikang ginagamit at iba pa) - Individwal na estilo ng paggamit ng isang tao sa kanyang wika. Hal: Tagalog – Bakit? Batangas – Bakit ga? Bataan – bakit ah?

3. Sosyolek
– baryasyon ng wika batay sa katayuan sa lipunan ng nagsasalita o sa pangkat na kanyang kinabibilangan. - may kinalaman sa katayuang sosyo-ekonomiko ng nagsasalita

Hal: Wika ng mag-aaral Wika ng matanda

4. Register
– isang baryasyon sa wika na may kaugnayan sa taong nagsasalit o gumagamit ng wika. - mas madalas nakikita/nagagamit sa isang particular na disiplina. -pagkakaroon ng pagbabago ng wika sa taong nagsasalit o gumagamit ng wika ayon sa: a. Tono ng kausap o tagapakinig (tenor of discourse) – naaayon ang wika sa sino ang naguusp. b. Paksa ng pinag-uusapan (field of discourse) – batay sa larangan na tinatalakay at sa panahon. c. Paraan o paano nag-uusap ( mode of discourse) – pasalita o pasulat pagtalima sa mga panunturan dapat sundin batay sa uri ng piniling paraan ng pag-uusap.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->